མི་ལི་ནྡ་པ་ཉྷ་པཱ་ལི༹
༡. མི་ལི་ནྡོ ནཱ་མ སོ རཱ་ཛཱ, སཱ་ག་ལཱ་ཡཾ པུ་རུ་ཏྟ་མེ;
ཨུ་པ་ག་ཉྪི ནཱ་ག་སེ་ནཾ, ག་ངྒཱ ཙ [ག་ངྒཱ་ཝ (སཱི. པཱི.)] ཡ་ཐཱ སཱ་ག་རཾ.
ཨཱ་ས་ཛྫ རཱ་ཛཱ ཙི་ཏྲ་ཀ་ཐིཾ, ཨུ་ཀྐཱ་དྷཱ་རཾ ཏ་མོ་ནུ་དཾ;
ཨ་པུ་ཙྪི ནི་པུ་ཎེ པ་ཉྷེ, ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ན་ག་ཏེ པུ་ཐཱུ.
པུ་ཙྪཱ ཝི་ས་ཛྫ་ནཱ [ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ (སཱི. པཱི.)] ཙེ་ཝ, ག་མྦྷཱི་ར་ཏྠཱུ་པ་ནི་སྶི་ཏཱ;
ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ, ཨ་བྦྷུ་ཏཱ ལོ་མ་ཧཾ་ས་ནཱ.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷཱ, སུ་ཏྟ་ཛཱ་ལ་ས་མ་ཏྟི་ཏཱ;
ནཱ་ག་སེ་ན་ཀ་ཐཱ ཙི་ཏྲཱ, ཨོ་པ་མྨེ་ཧི ན་ཡེ་ཧི ཙ.
ཏ་ཏྠ ཉཱ་ཎཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ, ཧཱ་ས་ཡི་ཏྭཱ་ན མཱ་ན་སཾ;
སུ་ཎཱ་ཐ ནི་པུ་ཎེ པ་ཉྷེ, ཀ་ངྑཱ་ཊྛཱ་ན་ཝི་དཱ་ལ་ནེ་ཏི.
༢. ཏཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་སཱུ་ཡ་ཏེ – ཨ་ཏྠི ཡོ་ན་ཀཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་པུ་ཊ་བྷེ་ད་ནཾ སཱ་ག་ལཾ ནཱ་མ ན་ག་རཾ ན་དཱི་པ་བྦ་ཏ་སོ་བྷི་ཏཾ ར་མ་ཎཱི་ཡ་བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་ས་བྷཱ་གཾ ཨཱ་རཱ་མུ་ཡྻཱ་ནོ་པ་ཝ་ན་ཏ་ལཱ༹་ཀ་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ས་མྤ་ནྣཾ ན་དཱི་པ་བྦ་ཏ་ཝ་ན་རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀཾ སུ་ཏ་ཝ་ནྟ་ནི་མྨི་ཏཾ ནི་ཧ་ཏ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཾ [ནི་པྤ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཾ (ཀ.)] པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟཱ་ནུ་པ་པཱི་ལི༹་ཏཾ ཝི་ཝི་དྷ་ཝི་ཙི་ཏྲ་ད་ལ༹ྷ་མ་ཊྚཱ་ལ་ཀོ་ཊྛ་ཀཾ ཝ་ར་པ་ཝ་ར་གོ་པུ་ར [པ་ཝ་ར་པ་ཙུ་ར་གོ་པུ་ར (སཱི.)] ཏོ་ར་ཎཾ ག་མྦྷཱི་ར་པ་རི་ཁཱ་པ་ཎྜ་ར་པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་ནྟེ་པུ་རཾ. སུ་ཝི་བྷ་ཏྟ་ཝཱི་ཐི་ཙ་ཙྩ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐ་སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ སུ་པྤ་སཱ་རི་ཏཱ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷ་ཝ་ར་བྷ་ཎྜ་པ་རི་པཱུ་རི་ཏ་ནྟ་རཱ་པ་ཎཾ ཝི་ཝི་དྷ་དཱ་ན་གྒ་ས་ཏ་ས་མུ་པ་སོ་བྷི་ཏཾ [ས་ཏ་ས་མུ་པ་སོ་བྷི་ཏཾ (སཱི. པཱི.)] ཧི་མ་གི་རི་སི་ཁ་ར་ས་ངྐཱ་ས་ཝ་ར་བྷ་ཝ་ན་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པྤ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ག་ཛ་ཧ་ཡ་ར་ཐ་པ་ཏྟི་ས་མཱ་ཀུ་ལཾ ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ན་ར་ནཱ་རི་ག་ཎཱ་ནུ་ཙ་རི་ཏཾ ཨཱ་ཀི་ཎྞ་ཛ་ན་མ་ནུ་སྶཾ པུ་ཐུ་ཁ་ཏྟི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝེ་སྶ་སུ་དྡཾ ཝི་ཝི་དྷ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་བྷཱ་ཛ་ན [ས་བྷཱ་ཛ་ན (སཱི. པཱི.), ས་མྨཱ་བྷཱ་ཛ་ན (ཀ.)] ས་ངྒྷ་ཊི་ཏཾ བ་ཧུ་ཝི་དྷ་ཝི་ཛྫཱ་ཝ་ནྟ [ཝི་ཛྫཱ་དྷ་ར (ཀ.)] ན་ར་ཙི་ར [ན་ར་ཝི་ར (སཱི. པཱི.)] ནི་སེ་ཝི་ཏཾ ཀཱ་སི་ཀ་ཀོ་ཊུ་མྦ་རི་ཀཱ་དི་ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཾ སུ་པྤ་སཱ་རི་ཏ་རུ་ཙི་ར་བ་ཧུ་ཝི་དྷ་པུ་པྥ་ག་ནྡྷཱ་པ་ཎཾ ག་ནྡྷ་ག་ནྡྷི་ཏཾ ཨཱ་སཱི་ས་ནཱི་ཡ་བ་ཧུ་ར་ཏ་ན་པ་རི་པཱུ་རི་ཏཾ དི་སཱ་མུ་ཁ་སུ་པྤ་སཱ་རི་ཏཱ་པ་ཎཾ སི་ངྒཱ་ར་ཝཱ་ཎི་ཛ་ག་ཎཱ་ནུ་ཙ་རི་ཏཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ར་ཛ་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཾ་ས་པ་ཏྠ་ར་པ་རི་པཱུ་རཾ པ་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ན་ནི་དྷི་ནི་ཀེ་ཏཾ པ་ཧཱུ་ཏ་དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀོ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཾ བ་ཧྭ་ནྣ་པཱ་ནཾ བ་ཧུ་ཝི་དྷ་ཁ་ཛྫ་བྷོ་ཛྫ་ལེ་ཡྻ་པེ་ཡྻ་སཱ་ཡ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ས་ངྐཱ་སཾ ས་མྤ་ནྣ་ས་སྶཾ ཨཱ་ལ༹་ཀ་མ་ནྡཱ ཝི་ཡ དེ་ཝ་པུ་རཾ.
ཨེ་ཏྠ ཋ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ, ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཙ ཚ་དྷཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱི་དཾ – པུ་བྦ་ཡོ་གོ མི་ལི་ནྡ་པ་ཉྷཾ ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྷཾ མེ་ཎྜ་ཀ་པ་ཉྷཾ ཨ་ནུ་མཱ་ན་པ་ཉྷཾ ཨོ་པ་མྨ་ཀ་ཐཱ་པ་ཉྷ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ མི་ལི་ནྡ་པ་ཉྷོ ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྷོ, ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ན་པ་ཉྷོ་ཏི དུ་ཝི་དྷོ. མེ་ཎྜ་ཀ་པ་ཉྷོ་པི མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ, ཡོ་གི་ཀ་ཐཱ་པ་ཉྷོ་ཏི དུ་ཝི་དྷོ.
པུ་བྦ་ཡོ་གོཏི ཏེ་སཾ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ.
༡. བཱ་ཧི་ར་ཀ་ཐཱ
པུ་བྦ་ཡོ་གཱ་དི
༣. ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ག་ངྒཱ་ཡ ས་མཱི་པེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི, ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ བྷི་ཀྑཱུ པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཡ་ཊྛི་ས་མྨ་ཛྫ་ནི་ཡོ [ཡ་ཊྛི་ས་མྨུ་ཉྫ་ནི་ཡོ (སཱི. པཱི.)] ཨཱ་དཱ་ཡ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟཱ ཨ་ངྒ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཀ་ཙ་ཝ་ར་བྱཱུ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཐེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀཾ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ‘‘ཨེ་ཧི སཱ་མ་ཎེ་ར, ཨི་མཾ ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཚ་ཌྜེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ, སོ ཨ་སུ་ཎ་ནྟོ ཝི་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, སོ དུ་ཏི་ཡ་མྤི…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨཱ་མ་ནྟི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་སུ་ཎ་ནྟོ ཝི་ཡ ག་ཙྪ་ཏེ་ཝ. ཏ་ཏོ སོ བྷི་ཀྑུ ‘‘དུ་བྦ་ཙོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ སཱ་མ་ཎེ་རོ’’ཏི ཀུ་དྡྷོ ས་མྨ་ཛྫ་ནི་ད་ཎྜེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི. ཏ་ཏོ སོ རོ་ད་ནྟོ བྷ་ཡེ་ན ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཚ་ཌྜེ་ནྟོ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཀ་ཙ་ཝ་ར་ཚ་ཌྜ་ན་པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན ཡཱ་ཝཱ་ཧཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་མི [ན པཱ་པུ་ཎཱ་མི (སྱཱ.)], ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་སཱུ་རི་ཡོ [སུ་རི་ཡོ (སཱི. པཱི.)] ཝི་ཡ མ་ཧེ་ས་ཀྑོ མ་ཧཱ་ཏེ་ཛོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཋ་མཾ པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ན་ཧཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ངྒཱ་ཏི་ཏྠཾ ག་ཏོ ག་ངྒཱ་ཡ ཨཱུ་མི་ཝེ་གཾ ག་གྒ་རཱ་ཡ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཡཱ་ཝཱ་ཧཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་མི [ན པཱ་པུ་ཎཱ་མི (སྱཱ.)], ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཡཾ ཨཱུ་མི་ཝེ་གོ ཝི་ཡ ཋཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ བྷ་ཝེ་ཡྻཾ ཨ་ཀྑ་ཡ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ’’ཏི དུ་ཏི་ཡ་མྤི པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི.
སོ་པི བྷི་ཀྑུ ས་མྨ་ཛྫ་ནི་སཱ་ལཱ་ཡ ས་མྨ་ཛྫ་ནིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་ཧཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ངྒཱ་ཏི་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ནྟོ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ པ་ཏྠ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ས མ་ཡཱ པ་ཡོ་ཛི་ཏོ་པི ཏཱ་ཝ ཨེ་ཝཾ པ་ཏྠེ་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ ཀིཾ ན ས་མི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་ཝཱ་ཧཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་མི [ན པཱ་པུ་ཎཱ་མི (སྱཱ.)], ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཨཱུ་མི་ཝེ་གོ ཝི་ཡ ཨ་ཀྑ་ཡ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ བྷ་ཝེ་ཡྻཾ, ཨི་མི་ནཱ པུ་ཙྪི་ཏ་པུ་ཙྪི་ཏཾ ས་བྦཾ པ་ཉྷ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཊེ་ཏུཾ ནི་བྦེ་ཋེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི.
ཏེ ཨུ་བྷོ་པི དེ་ཝེ་སུ ཙ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ སཾ་ས་ར་ནྟཱ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ ཁེ་པེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ་པི ཡ་ཐཱ མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ དི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་པི དི་སྶ་ནྟི མ་མ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏོ པ་ཉྩ་ཝ་སྶ་ས་ཏེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཨེ་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟི, ཡཾ མ་ཡཱ སུ་ཁུ་མཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སི་ཏཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ, ཏཾ ཨེ་ཏེ པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ན་ཨོ་པ་མྨ་ཡུ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ནི་ཛྫ་ཊཾ ནི་གྒུ་མྦཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཛི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ནི་དྡི་ཊྛཱ.
༤. ཏེ་སུ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཛ་མྦུ་དཱི་པེ སཱ་ག་ལ་ན་ག་རེ མི་ལི་ནྡོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི པ་ཊི་བ་ལོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ མ་ནྟ་ཡོ་ག་ཝི་དྷཱ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ [ས་མ་ནྟ་ཡོ་ག … (སཱི. པཱི.)], ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ནི་ས་མྨ་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, བ་ཧཱུ་ནི ཙ་སྶ ས་ཏྠཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, སུ་ཏི ས་མྨུ་ཏི ས་ངྑྱཱ ཡོ་གཱ ནཱི་ཏི ཝི་སེ་སི་ཀཱ ག་ཎི་ཀཱ ག་ནྡྷ་བྦཱ ཏི་ཀི་ཙྪཱ དྷ་ནུ་བྦེ་དཱ [ཙ་ཏུ་བྦེ་དཱ (སཱི. པཱི.)] པུ་རཱ་ཎཱ ཨི་ཏི་ཧཱ་སཱ ཛོ་ཏི་སཱ མཱ་ཡཱ ཀེ་ཏུ [ཧེ་ཏུ (སཱི. པཱི.)] མ་ནྟ་ནཱ ཡུ་དྡྷཱ ཚ་ནྡ་སཱ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ་ན [ཚ་ནྡ་སཱ་མུ་དྡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན (སཱི. པཱི.)] ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི, ཝི་ཏ་ཎྜ་ཝཱ་དཱི [ཝཱ་དཱི (སཱི. པཱི.)] དུ་རཱ་ས་དོ དུ་པྤ་ས་ཧོ པུ་ཐུ་ཏི་ཏྠ་ཀ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ མི་ལི་ནྡེ་ན ར་ཉྙཱ ས་མོ ཀོ་ཙི ནཱ་ཧོ་སི ཡ་དི་དཾ ཐཱ་མེ་ན ཛ་ཝེ་ན སཱུ་རེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ, ཨ་ཌྜྷོ མ་ཧ་དྡྷ་ནོ མ་ཧཱ་བྷོ་གོ ཨ་ན་ནྟ་བ་ལ་ཝཱ་ཧ་ནོ.
༥. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨ་ན་ནྟ་བ་ལ་ཝཱ་ཧ་ནཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ བ་ལ་གྒ་སེ་ནཱ་བྱཱུ་ཧཾ ད་སྶ་ན་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བ་ཧི་ན་ག་རེ སེ་ན་ངྒ་ད་སྶ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ [སེ་ནཱ་ག་ཎ་ནཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ (སཱི. པཱི.)] སཱ་རེ་ཏྭཱ སོ རཱ་ཛཱ བྷ་སྶ་པྤ་ཝཱ་ད་ཀོ ལོ་ཀཱ་ཡ་ཏ་ཝི་ཏ་ཎྜ [པ་ཝ་ཏྟ (སཱི. པཱི.)] ཛ་ན་ས་ལླཱ་པ་པླ་ཝ ཙི་ཏྟ་ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལོ ཝི་སཱ་ར་དོ ཝི་ཛ་མྦྷ་ཀོ སཱུ་རི་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི ‘‘བ་ཧུ བྷ་ཎེ ཏཱ་ཝ དི་ཝ་སཱ་ཝ་སེ་སོ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠི ཀོ་ཙི པ་ཎྜི་ཏོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ས་ངྒྷཱི ག་ཎཱི ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་པི ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནོ, ཡོ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏུཾ, ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མ, ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ན་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཡོ་ན་ཀཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ མི་ལི་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ ‘‘ཨ་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཚ ས་ཏྠཱ་རོ པཱུ་ར་ཎོ ཀ་སྶ་པོ མ་ཀྑ་ལི་གོ་སཱ་ལོ ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ [ནཱ་ཐ་པུ་ཏྟོ (སཱི. པཱི.)] ས་ཉྫ་ཡོ བེ་ལ་ཊྛ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཛི་ཏོ ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ པ་ཀུ་དྷོ ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནོ, ཏེ ས་ངྒྷི་ནོ ག་ཎི་ནོ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ ཉཱ་ཏཱ ཡ་ས་སྶི་ནོ ཏི་ཏྠ་ཀ་རཱ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ, ག་ཙྪ ཏྭཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་སྶུ, ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ན་ཡ་སྶཱུ’’ཏི.
༦. ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ པ་ཉྩ་ཧི ཡོ་ན་ཀ་ས་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ བྷ་དྲ་ཝཱ་ཧ་ནཾ ར་ཐ་ཝ་ར་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཡེ་ན པཱུ་ར་ཎོ ཀ་སྶ་པོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པཱུ་ར་ཎེ་ན ཀ་སྶ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ པཱུ་ར་ཎཾ ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཀོ, བྷ་ནྟེ ཀ་སྶ་པ, ལོ་ཀཾ པཱ་ལེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘པ་ཐ་ཝཱི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀཾ པཱ་ལེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ཀ་སྶ་པ, པ་ཐ་ཝཱི [པ་ཋ་ཝཱི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ལོ་ཀཾ པཱ་ལེ་ཏི, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་ར་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ས་ཏྟཱ པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ པཱུ་ར་ཎོ ཀ་སྶ་པོ ནེ་ཝ ས་ཀྑི ཨོ་གི་ལི་ཏུཾ, ནོ ས་ཀྑི ཨུ་གྒི་ལི་ཏུཾ, ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ནི་སཱི་དི.
༧. ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ མ་ཀྑ་ལིཾ གོ་སཱ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ གོ་སཱ་ལ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི, ཨ་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ. ཡེ ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་དྷ ལོ་ཀེ ཁ་ཏྟི་ཡཱ, ཏེ པ་ར་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ་པི པུ་ན ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཡེ ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝེ་སྶཱ སུ་དྡཱ ཙ་ཎྜཱ་ལཱ པུ་ཀྐུ་སཱ, ཏེ པ་ར་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ་པི པུ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝེ་སྶཱ སུ་དྡཱ ཙ་ཎྜཱ་ལཱ པུ་ཀྐུ་སཱ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཀིཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་དི, བྷ་ནྟེ གོ་སཱ་ལ, ཨི་དྷ ལོ་ཀེ ཁ་ཏྟི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝེ་སྶཱ སུ་དྡཱ ཙ་ཎྜཱ་ལཱ པུ་ཀྐུ་སཱ, ཏེ པ་ར་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ་པི པུ་ན ཁ་ཏྟི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝེ་སྶཱ སུ་དྡཱ ཙ་ཎྜཱ་ལཱ པུ་ཀྐུ་སཱ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ གོ་སཱ་ལ, ཡེ ཏེ ཨི་དྷ ལོ་ཀེ ཧ་ཏྠ་ཙྪི་ནྣཱ, ཏེ པ་ར་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ་པི པུ་ན ཧ་ཏྠ་ཙྪི་ནྣཱ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཡེ པཱ་ད་ཙྪི་ནྣཱ, ཏེ པཱ་ད་ཙྪི་ནྣཱ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཡེ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཙྪི་ནྣཱ, ཏེ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཙྪི་ནྣཱ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཡེ ཀ་ཎྞ་ཙྪི་ནྣཱ, ཏེ ཀ་ཎྞ་ཙྪི་ནྣཱ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཡེ ནཱ་ས་ཙྪི་ནྣཱ, ཏེ ནཱ་ས་ཙྪི་ནྣཱ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཡེ ཀ་ཎྞ་ནཱ་ས་ཙྪི་ནྣཱ, ཏེ ཀ་ཎྞ་ནཱ་ས་ཙྪི་ནྣཱ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ གོ་སཱ་ལོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡ་སྶ ར་ཉྙོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི ‘‘ཏུ་ཙྪོ ཝ་ཏ བྷོ ཛ་མྦུ་དཱི་པོ, པ་ལཱ་པོ ཝ་ཏ བྷོ ཛ་མྦུ་དཱི་པོ, ན་ཏྠི ཀོ་ཙི ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ, ཡོ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏུ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨ་མ་ཙྩེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི ‘‘ར་མ་ཎཱི་ཡཱ ཝ་ཏ བྷོ དོ་སི་ནཱ ར་ཏྟི, ཀཾ ནུ ཁྭ་ཛྫ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ, ཀོ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏུ’’ནྟི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་མ་ཙྩཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ར་ཉྙོ མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སཱ་ག་ལ་ན་ག་རཾ དྭཱ་ད་ས ཝ་སྶཱ་ནི སུ་ཉྙཾ ཨ་ཧོ་སི ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི, ཡ་ཏྠ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་པ་ཎྜི་ཏཱ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟཱི་ཏི སུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ ཏེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཏེ ས་བྦེ་པི པ་ཉྷ་ཝི་ས་ཛྫ་ནེ་ན རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཡེ ཨ་ཉྙཾ དི་སཾ ན པ་ཀྐ་མ་ནྟི, ཏེ ས་བྦེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཙྪ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ པ་ན ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཧི་མ་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི.
༨. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀོ་ཊི་ས་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ པ་བྦ་ཏེ ར་ཀྑི་ཏ་ཏ་ལེ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ མི་ལི་ནྡ་སྶ ར་ཉྙོ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་མ་ཏྠ་ཀེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཙྪི ‘‘ཨ་ཏྠཱ་ཝུ་སོ ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ པ་ཊི་བ་ལོ མི་ལི་ནྡེ་ན ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏུཾ ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏུ’’ནྟི?
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཀོ་ཊི་ས་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཏ་ཏི་ཡ་མྤི པུ་ཊྛཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་ཏྠཱ་ཝུ་སོ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙཱི་ན་ཏོ ཀེ་ཏུ་མ་ཏཱི ནཱ་མ ཝི་མཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་སེ་ནོ ནཱ་མ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི, སོ པ་ཊི་བ་ལོ ཏེ་ན མི་ལི་ནྡེ་ན ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏུཾ ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏུ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ཊི་ས་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་པ་བྦ་ཏེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ, དི་སྭཱ་ན ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘མ་ཧཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཨ་ཧཾ ས་ངྒྷ་སྶ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ, ཀེ་ན་ཏྠོ, ཀིཾ མ་ཡཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’’ནྟི?
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ ས་ཀྐཾ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཛ་མྦུ་དཱི་པེ སཱ་ག་ལ་ན་ག་རེ མི་ལི་ནྡོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ཝི་ཏ་ཎྜ་ཝཱ་དཱི དུ་རཱ་ས་དོ དུ་པྤ་ས་ཧོ པུ་ཐུ་ཏི་ཏྠ་ཀ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, སོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དི་ཊྛི་ཝཱ་དེ་ན པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏོ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཨེ་སོ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀེ་ཏུ་མ་ཏི་ཝི་མཱ་ནེ མ་ཧཱ་སེ་ནོ ནཱ་མ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི, སོ པ་ཊི་བ་ལོ ཏེ་ན མི་ལི་ནྡེ་ན ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏུཾ ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏུཾ, ཏཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཡཱ་ཙི་སྶཱ་མ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཀེ་ཏུ་མ་ཏི་ཝི་མཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་སེ་ནཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཡཱ་ཙ་ཏི ཏཾ, མཱ་རི་ས, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ན མེ, བྷ་ནྟེ, མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ་ན་ཏྠོ ཀ་མྨ་བ་ཧུ་ལེ་ན, ཏི་བྦོ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀོ, ཨི་དྷེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ས་ཀྐེ་ན དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ མ་ཧཱ་སེ་ནོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘ན མེ, བྷ་ནྟེ, མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ་ན་ཏྠོ ཀ་མྨ་བ་ཧུ་ལེ་ན, ཏི་བྦོ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀོ, ཨི་དྷེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་སེ་ནཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨི་དྷ མ་ཡཾ, མཱ་རི་ས, ས་དེ་ཝ་ཀཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཡཱ མི་ལི་ནྡ་སྶ ར་ཉྙོ ཝཱ་དཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཾ ཨ་ཉྙཾ ཀ་ཉྩི ན པ་སྶཱ་མ, ཡཱ་ཙ་ཏི ཏཾ, མཱ་རི་ས, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ, སཱ་དྷུ ས་པྤུ་རི་ས མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ མ་ཧཱ་སེ་ནོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཀི་ར མི་ལི་ནྡ་སྶ ར་ཉྙོ ཝཱ་དཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒུ་ད་གྒོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི.
༩. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཏཱི་རེ་ཏྭཱ དེ་ཝེ་སུ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ པ་བྦ་ཏེ ར་ཀྑི་ཏ་ཏ་ལེ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་ཏྠཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མ་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ས་ནྣི་པཱ་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ རོ་ཧ་ཎོ ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་བྦ་ཏཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པཱ་ཧེ་ཐཱ’’ཏི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི རོ་ཧ་ཎོ ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ས་ངྒྷོ མཾ པ་ཊི་མཱ་ནེ་ཏཱི’’ཏི ཧི་མ་ཝ་ནྟེ པ་བྦ་ཏེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ར་ཀྑི་ཏ་ཏ་ལེ ཀོ་ཊི་ས་ཏཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རོ་ཧ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རོ་ཧ་ཎ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ བྷི་ཛྫ་ནྟེ [པ་ལུ་ཛྫ་ནྟེ (སཱི. པཱི.)] ན པ་སྶ་སི ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི.
‘‘ཏེ་ན, ཧཱ་ཝུ་སོ རོ་ཧ་ཎ, ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་རོ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠཱ་ཝུ་སོ རོ་ཧ་ཎ, ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་བྦ་ཏ་པ་སྶེ ག་ཛ་ངྒ་ལཾ [ཀ་ཛ་ངྒ་ལཾ (སཱི. པཱི.)] ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོ, ཏ་ཏྠ སོ་ཎུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི, ཏ་སྶ པུ་ཏྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི ནཱ་ག་སེ་ནོཏི ནཱ་མ དཱ་ར་ཀོ, ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ རོ་ཧ་ཎ, ད་ས་མཱ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི ཏཾ ཀུ་ལཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནཱ་ག་སེ་ནཾ དཱ་ར་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཧི, པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ད་ཎྜ་ཀ་མྨ་ཏོ མུ་ཙྩི་སྶ་སཱི’’ཏི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ རོ་ཧ་ཎོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི.
༡༠. མ་ཧཱ་སེ་ནོ་པི ཁོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ སོ་ཎུ་ཏྟ་ར་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི, ས་ཧ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎཱ ཏ་ཡོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ, ཨཱ་ཝུ་དྷ་བྷ་ཎྜཱ་ནི པ་ཛྫ་ལིཾ་སུ, ཨ་གྒ་ས་སྶཾ ཨ་བྷི་ནི་པྥ་ནྣཾ, མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཨ་བྷི་པྤ་ཝ་སྶི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ རོ་ཧ་ཎོ ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་ས་མཱ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི ཏཾ ཀུ་ལཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི ཀ་ཊ་ཙྪུ་མ་ཏྟཾ བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་ལུ༹་ངྐ་མ་ཏྟཾ ཡཱ་གུཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ ཝཱ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ཝཱ ནཱ་ལ་ཏྠ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཀྐོ་ས་ཉྙེ་ཝ པ་རི་བྷཱ་ས་ཉྙེ་ཝ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི ‘‘ཨ་ཏི་ཙྪ་ཐ བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཝ་ཏྟཱ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི, ད་ས་མཱ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ པ་ན ས་ཏྟ་ནྣཾ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ‘‘ཨ་ཏི་ཙྪ་ཐ བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟཾ ཨ་ལ་ཏྠ. ཏཾ དི་ཝ་ས་མེ་ཝ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི བ་ཧི ཀ་མྨ་ནྟཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ པ་ཊི་པ་ཐེ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ, བྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧཾ ཨ་ག་མི་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨཱ་མ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་ག་མ་མྷཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་པི ཀི་ཉྩི ལ་བྷི་ཏྠཱ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ལ་བྷི་མྷཱ’’ཏི. སོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪི ‘‘ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀི་ཉྩི ཨ་ད་ཏྠཱ’’ཏི. ‘‘ན ཀི་ཉྩི ཨ་ད་མྷཱ’’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཡེ་ཝ ནི་སཱི་དི ‘‘ཨ་ཛྫ པ་བྦ་ཛི་ཏཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ནི་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཐེ་རོ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ གྷ་ར་དྭཱ་རཾ ས་མྤ་ཏྟོ.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ་ཝ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘ཏུ་མྷེ ཧི་ཡྻོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧེ ཀི་ཉྩི ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ་ཝ ‘‘ལ་བྷི་མྷཱ’’ཏི ཨ་ཝོ་ཙུ་ཏྠ, ཝ་ཊྚ་ཏི ནུ ཁོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ’’ཏི. ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཡཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧེ ( ) [(པ་ཝི་ས་ནྟཱ) (ཀ.)] ད་ས་མཱ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི ‘ཨ་ཏི་ཙྪ་ཐཱ’ཏི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧི་ཡྻོ ‘ཨ་ཏི་ཙྪ་ཐཱ’ཏི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟཾ ལ་བྷི་མྷཱ, ཨ་ཐེ་ཏཾ ཝཱ་ཙཱ་པ་ཊི་ས་ནྡྷཱ་རཾ [པ་ཊི་ས་ནྟཱ་རཾ (སཱི. པཱི.)] ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མ་ཝོ་ཙུ་མྷཱ’’ཏི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་མེ ཝཱ་ཙཱ་པ་ཊི་ས་ནྡྷཱ་ར་མ་ཏྟ་མྤི ལ་བྷི་ཏྭཱ ཛ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ ‘ལ་བྷི་མྷཱ’ཏི པ་སཾ་ས་ནྟི, ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀ་སྨཱ ན་པྤ་སཾ་ས་ནྟཱི’’ཏི པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་ཡཱ་དི་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཏོ ཀ་ཊ་ཙྪུ་བྷི་ཀྑཾ, ཏ་དུ་པི་ཡ་ཉྩ བྱ་ཉྫ་ནཾ དཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ བྷི་ཀྑཾ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཏུ་མྷེ ལ་བྷི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
སོ པུ་ན་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ས་མཾ དི་སྭཱ བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ གྷ་རེ བྷ་ཏྟ་ཝི་སྶ་གྒ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཡཱ་ཙི. ཐེ་རོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. སཱ་པི ཁོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ད་ས་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི, ‘‘ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི་སྶ ནཱ་མ་མ་ཀཾ་སུ, སོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟོ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀོ ཛཱ་ཏོ.
༡༡. ཨ་ཐ ཁོ ནཱ་ག་སེ་ན་སྶ དཱ་ར་ཀ་སྶ པི་ཏཱ ནཱ་ག་སེ་ནཾ དཱ་ར་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཁོ, ཏཱ་ཏ ནཱ་ག་སེ་ན, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ སི་ཀྑཱ་ནི སི་ཀྑེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི, ཏཱ་ཏ, ཨི་མ་སྨིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ སི་ཀྑཱ་ནི ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཏ་ཡོ ཁོ, ཏཱ་ཏ ནཱ་ག་སེ་ན, ཝེ་དཱ སི་ཀྑཱ་ནི ནཱ་མ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི སི་པྤཱ་ནི སི་པྤཾ ནཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ, སི་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ སོ་ཎུ་ཏྟ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བྷཱ་གཾ ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་པཱ་སཱ་དེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ག་བྦྷེ ཨེ་ཀ་ཏོ མ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ས་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཧི ཁོ, ཏྭཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་མཾ དཱ་ར་ཀཾ མ་ནྟཱ་ནཱི་ཏི. ཏེ་ན ཧི ‘ཏཱ་ཏ དཱ་ར་ཀ’ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཧི མ་ནྟཱ་ནཱི’’ཏི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ནཱ་ག་སེ་ན་སྶ དཱ་ར་ཀ་སྶ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨུ་དྡེ་སེ་ན ཏ་ཡོ ཝེ་དཱ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་ཏཱ ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏཱ སཱུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཱ སུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པི་ཏཱ སུ་མ་ན་སི་ཀ་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ས་ཀི་མེ་ཝ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི ཏཱི་སུ ཝེ་དེ་སུ ས་ནི་གྷ་ཎྜུ་ཀེ་ཊུ་བྷེ་སུ [ས་ནི་གྷ་ཎྚུ་ཀེ་ཊུ་བྷེ་སུ (ཀ.)] སཱ་ཀྑ་ར་པྤ་བྷེ་དེ་སུ ཨི་ཏི་ཧཱ་ས་པ་ཉྩ་མེ་སུ པ་ད་ཀོ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎོ ལོ་ཀཱ་ཡ་ཏ་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཨ་ན་ཝ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ནཱ་ག་སེ་ནོ དཱ་ར་ཀོ པི་ཏ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, ཏཱ་ཏ, ཨི་མ་སྨིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ཨི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་མྤི སི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ན་ཏྠི, ཏཱ་ཏ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨི་མ་སྨིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ཨི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནེ་ཝ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ནཱ་ག་སེ་ནོ དཱ་ར་ཀོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ ད་ཏྭཱ པཱ་སཱ་དཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ པུ་བྦ་ཝཱ་ས་ནཱ་ཡ ཙོ་དི་ཏ་ཧ་ད་ཡོ ར་ཧོ་ག་ཏོ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ སི་པྤ་སྶ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨཱ་དི་མྷི ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི སཱ་རཾ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ཏུ་ཙྪཱ ཝ་ཏ བྷོ ཨི་མེ ཝེ་དཱ, པ་ལཱ་པཱ ཝ་ཏ བྷོ ཨི་མེ ཝེ་དཱ ཨ་སཱ་རཱ ནི་སྶཱ་རཱ’’ཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི.
༡༢. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ རོ་ཧ་ཎོ ཝ་ཏྟ་ནི་ཡེ སེ་ནཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ནཱ་ག་སེ་ན་སྶ དཱ་ར་ཀ་སྶ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ནི་ཡེ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ག་ཛ་ངྒ་ལ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མ་སྶ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ནཱ་ག་སེ་ནོ དཱ་ར་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཋི་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རོ་ཧ་ཎཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨུ་ད་གྒོ པ་མུ་དི་ཏོ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ‘‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མཱ་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཀ་ཉྩི སཱ་རཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ’’ཏི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ རོ་ཧ་ཎོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རོ་ཧ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, ཏྭཾ མཱ་རི་ས, ཨེ་དི་སོ བྷ་ཎྜུ་ཀཱ་སཱ་ཝ་ཝ་ས་ནོ’’ཏི. ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏོ [པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ མ་ལཱ་ནཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ (སཱི. པཱི.)] ནཱ་མཱ་ཧཾ དཱ་ར་ཀཱ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན, ཏྭཾ མཱ་རི་ས, པ་བྦ་ཛི་ཏོ ནཱ་མཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘པཱ་པ་ཀཱ་ནི མ་ལཱ་ནི པ་བྦཱ་ཛེ་ཏི, ཏ་སྨཱ་ཧཾ, དཱ་ར་ཀ, པ་བྦ་ཛི་ཏོ ནཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ, མཱ་རི་ས, ཀེ་སཱ ཏེ ན ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ་ས’’ནྟི? ‘‘སོ་ལ༹་སི་མེ, དཱ་ར་ཀ, པ་ལི་བོ་དྷེ དི་སྭཱ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ‘‘ཀ་ཏ་མེ སོ་ལ༹་ས’’? ‘‘ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ལི་བོ་དྷོ མ་ཎྜ་ན་པ་ལི་བོ་དྷོ ཏེ་ལ་མ་ཀྑ་ན་པ་ལི་བོ་དྷོ དྷོ་ཝ་ན་པ་ལི་བོ་དྷོ མཱ་ལཱ་པ་ལི་བོ་དྷོ ག་ནྡྷ་པ་ལི་བོ་དྷོ ཝཱ་ས་ན་པ་ལི་བོ་དྷོ ཧ་རཱི་ཊ་ཀ་པ་ལི་བོ་དྷོ ཨཱ་མ་ལ་ཀ་པ་ལི་བོ་དྷོ ར་ངྒ་པ་ལི་བོ་དྷོ བ་ནྡྷ་ན་པ་ལི་བོ་དྷོ ཀོ་ཙྪ་པ་ལི་བོ་དྷོ ཀ་པྤ་ཀ་པ་ལི་བོ་དྷོ ཝི་ཛ་ཊ་ན་པ་ལི་བོ་དྷོ ཨཱུ་ཀཱ་པ་ལི་བོ་དྷོ, ཀེ་སེ་སུ ཝི་ལཱུ་ནེ་སུ སོ་ཙ་ནྟི ཀི་ལ་མ་ནྟི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ནྟི ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨི་མེ་སུ ཁོ, དཱ་ར་ཀ, སོ་ལ༹་ས་སུ པ་ལི་བོ་དྷེ་སུ པ་ལི་གུ་ཎྛི་ཏཱ མ་ནུ་སྶཱ ས་བྦཱ་ནི ཨ་ཏི་སུ་ཁུ་མཱ་ནི སི་པྤཱ་ནི ནཱ་སེ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ, མཱ་རི་ས, ཝ་ཏྠཱ་ནི་པི ཏེ ན ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ་ས’’ནྟི? ‘‘ཀཱ་མ་ནི་སྶི་ཏཱ་ནི ཁོ, དཱ་ར་ཀ, ཝ་ཏྠཱ་ནི, ཀཱ་མ་ནི་སྶི་ཏཱ་ནི གི་ཧི་བྱ་ཉྫ་ན་བྷ་ཎྜཱ་ནི [ཀ་མ་ནཱི་ཡཱ་ནི གི་ཧི་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི (སཱི. པཱི.)], ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཁོ བྷ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཀཱ་སཱ་ཝ་ཝ་ས་ན་སྶ ན ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཝ་ཏྠཱ་ནི་པི མེ ན ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ་ས’’ནྟི. ‘‘ཛཱ་ནཱ་སི ཁོ, ཏྭཾ མཱ་རི་ས, སི་པྤཱ་ནི ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, དཱ་ར་ཀ, ཛཱ་ནཱ་མ་ཧཾ སི་པྤཱ་ནི, ཡཾ ལོ་ཀེ ཨུ་ཏྟ་མཾ མ་ནྟཾ, ཏ་མྤི ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏཾ, མཱ་རི་ས, དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, དཱ་ར་ཀ, ས་ཀྐཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི མེ དེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ, དཱ་ར་ཀ, ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛ་མྷཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ནཱ་ག་སེ་ནོ དཱ་ར་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ རོ་ཧ་ཎ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ གྷ་རཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རོ་ཧ་ཎཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘དེ་ཧི མེ དཱ་ནི, མཱ་རི་ས, མ་ནྟ’’ནྟི. ‘‘ཡ་དཱ ཁོ ཏྭཾ, དཱ་ར་ཀ, ནི་པྤ་ལི་བོ་དྷོ ཧུ་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཡཱ ག་ཧི་ཏཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཝེ་སཾ ག་ཎྷི་སྶ་སི, ཏ་དཱ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨ་ཐ ཁོ ནཱ་ག་སེ་ནོ དཱ་ར་ཀོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་མྨ་ཏཱ་ཏཱ, ཨ་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ‘ཡཾ ལོ་ཀེ ཨུ་ཏྟ་མཾ མ་ནྟཾ, ཏཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི ཝ་ད་ཏི, ན ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ དེ་ཏི, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ མ་ནྟཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི ནོ པུ་ཏྟོ མ་ནྟཾ ག་ཎྷ་ཏུ, ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་ག་ཙྪི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ‘‘ག་ཎྷ པུ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནིཾ་སུ.
༡༣. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རོ་ཧ་ཎོ ནཱ་ག་སེ་ནཾ དཱ་ར་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཝ་ཏྟ་ནི་ཡཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ, ཡེ་ན ཝི་ཛ་མྦྷ་ཝ་ཏྠུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཛ་མྦྷ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཡེ་ན ར་ཀྑི་ཏ་ཏ་ལཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཀོ་ཊི་ས་ཏཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ནཱ་ག་སེ་ནཾ དཱ་ར་ཀཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རོ་ཧ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ག་ཧི་ཏོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཏ་ཝ ཝེ་སོ, དེ་ཐ མེ དཱ་ནི མ་ནྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རོ་ཧ་ཎོ ‘‘ཀི་མྷི ནུ ཁོ་ཧཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཝི་ནེ་ཡྻཾ པ་ཋ་མཾ ཝི་ན་ཡེ ཝཱ སུ་ཏྟ་ནྟེ ཝཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཝཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཎྜི་ཏོ ཁོ ཨ་ཡཾ ནཱ་ག་སེ་ནོ, ས་ཀྐོ་ཏི སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ཨ་བྷི་དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏུ’’ནྟི པ་ཋ་མཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཝི་ནེ་སི.
ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ནཱ་ག་སེ་ནོ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི ཏི་ཀ་དུ་ཀ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎཱི་པ་ཀ་ར་ཎཾ, ཁ་ནྡྷ་ཝི་བྷ་ངྒཱ་དི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝི་བྷ་ངྒ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ཝི་བྷ་ངྒ་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ, ‘‘ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི ཨཱ་དི་ནཱ ཙུ་དྡ་ས་ཝི་དྷེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པ་ཀ་ར་ཎཾ, ‘‘ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི ཨཱ་དི་ནཱ ཚ་བྦི་དྷེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ, ས་ཀ་ཝཱ་དེ པ་ཉྩ་སུ་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནི པ་ར་ཝཱ་དེ པ་ཉྩ་སུ་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི སུ་ཏྟ་ས་ཧ་སྶཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ, ‘‘མཱུ་ལ་ཡ་མ་ཀཾ ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀ’’ནྟི ཨཱ་དི་ནཱ ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཡ་མ་ཀ་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ, ‘‘ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཨཱ་དི་ནཱ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན པ་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཏི་ཊྛ་ཐ བྷ་ནྟེ, ན པུ་ན ཨོ་སཱ་རེ་ཐ, ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝཱ་ཧཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
༡༤. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཡེ་ན ཀོ་ཊི་ས་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཀོ་ཊི་ས་ཏེ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ བྷ་ནྟེ ‘ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ དྷ་མྨཱ’ཏི ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ པ་དེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨོ་སཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, ནཱ་ག་སེ་ན, ཨོ་སཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ས་ཏྟ མཱ་སཱ་ནི ས་ཏྟ པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨོ་སཱ་རེ་སི, པ་ཐ་ཝཱི ཨུ་ནྣ་དི, དེ་ཝ་ཏཱ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཾ་སུ, བྲ་ཧྨཱ་ནོ ཨ་པྥོ་ཊེ་སུཾ, དི་བྦཱ་ནི ཙ་ནྡ་ན་ཙུ་ཎྞཱ་ནི དི་བྦཱ་ནི ཙ མ་ནྡཱ་ར་ཝ་པུ་པྥཱ་ནི ཨ་བྷི་པྤ་ཝ་སྶིཾ་སུ.
༡༥. ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ཊི་ས་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཾ ར་ཀྑི་ཏ་ཏ་ལེ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་སུཾ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ནྟོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི ‘‘ཏུ་ཙྪོ ཝ་ཏ མེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ, བཱ་ལོ ཝ་ཏ མེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཋ་མཾ མཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཝི་ནེ་སཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རོ་ཧ་ཎོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནཱ་ག་སེ་ན་སྶ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཁོ ནཱ་ག་སེ་ན པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་སི, ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ནཱ་ག་སེ་ན ཏ་ཝཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནཱ་ག་སེ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ བྷོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ མེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི, པ་ཎྜི་ཏོ ཝ་ཏ མེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཁ་མཱ་པེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རོ་ཧ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཁ་མ་ཐ མེ, བྷ་ནྟེ, ན པུ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རོ་ཧ་ཎོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ན ཁོ ཏྱཱ་ཧཾ ནཱ་ག་སེ་ན ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁ་མཱ་མི, ཨ་ཏྠི ཁོ ནཱ་ག་སེ་ན སཱ་ག་ལཾ ནཱ་མ ན་ག་རཾ, ཏ་ཏྠ མི་ལི་ནྡོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏི, སོ དི་ཊྛི་ཝཱ་དེ་ན པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏི, ས་ཙེ ཏྭཾ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཏཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ད་མེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ པ་སཱ་དེ་སྶ་སི, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཏཾ ཁ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ; ས་ཙེ, བྷ་ནྟེ, ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ས་བྦེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་མྤ་དཱ་ལེ་སྶཱ་མི, ‘ཁ་མ་ཐ མེ བྷ་ནྟེ’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ‘ན ཁ་མཱ་མཱི’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨཱ་ཧ’’. ཨ་ཡཾ ཁོ, ནཱ་ག་སེ་ན, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ ཝ་ཏྟ་ནི་ཡེ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ག་ཙྪ ཏྭཾ, ནཱ་ག་སེ་ན, ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ, ཨེ་ཝ་ཉྩ ནཾ ཝ་དེ་ཧི ‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་སི་ཏུཾ མཾ པ་ཧི་ཎཱི’ཏི, ‘ཀོ་ནཱ་མོ ཏེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘རོ་ཧ་ཎ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་དེ་ཡྻཱ་སི, ‘ཨ་ཧཾ ཀོ་ནཱ་མོ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་སི ‘མ་མ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ནཱ་མཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རོ་ཧ་ཎཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན ཝ་ཏྟ་ནི་ཡཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ, ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཏི ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་སི་ཏུཾ མཾ པ་ཧི་ཎཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཏྭཾ ཀི་ནྣཱ་མོ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ག་སེ་ནོ ནཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཀོ་ནཱ་མོ ཏེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ’’ཏི? ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མེ, བྷ་ནྟེ, རོ་ཧ་ཎོ ནཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཀོ་ནཱ་མོ’’ཏི. ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ནཱ་མཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘སཱ་དྷུ, ནཱ་ག་སེ་ན, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ བྷ་ནྟེ’’ཏི པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ མུ་ཁོ་ད་ཀཾ ད་ནྟ་པོ་ཎཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་སི. ཐེ་རོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་མྨ་ཛྫི, ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རི, ཏ་ཉྩ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ག་ཎྷི, ན ཨཱ་ལཱ་པ་ས་ལླཱ་པཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ པུ་ན པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པུ་ན ཏེ་ན ཏ་ཐེ་ཝ ཝུ་ཏྟེ ཝ་སྶ་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི.
༡༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨེ་ཀཱ མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟཾ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟཱ་ནི ཝ་སྶཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, ཏཱ་ཏ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཉྙོ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི, མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ ནཱ་ག་སེ་ནོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟ, ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཧི ནཱ་ག་སེ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ནཱ་ག་སེ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ནཱ་ག་སེ་ནཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཏྭཾ, ནཱ་ག་སེ་ན, མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ སཱ མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘མ་ཧ་ལླི་ཀཱ ཁོ་ཧཾ, ཏཱ་ཏ ནཱ་ག་སེ་ན, ག་མྦྷཱི་རཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཏ་སྶཱ མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ག་མྦྷཱི་རཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཡ སུ་ཉྙ་ཏ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶཱ མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ནེ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཏ་སྶཱ མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ དེ་སི་ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལེ༹ ནི་སི་ནྣོ དྭི་ནྣ་མྤི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ཉ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཀེ་ན ཀ་ཎྜ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན དྭེ མ་ཧཱ་ཀཱ་ཡཱ པ་དཱ་ལི་ཏཱ’’ཏི, ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཙ དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སུཾ.
༡༧. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ག་ཙྪ, ཏྭཾ ནཱ་ག་སེ་ན, པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟཾ, པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ན་ག་རེ ཨ་སོ་ཀཱ་རཱ་མེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏོ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཀཱི་ཝ དཱུ་རོ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏོ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ན་ག་ར’’ནྟི? ‘‘ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི ཁོ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘དཱུ་རོ ཁོ, བྷ་ནྟེ, མ་གྒོ. ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ བྷི་ཀྑཱ དུ་ལླ་བྷཱ, ཀ་ཐཱ་ཧཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ག་ཙྪ, ཏྭཾ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷི་སྶ་སི སཱ་ལཱི་ནཾ ཨོ་ད་ནཾ ཝི་ག་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀཾ ཨ་ནེ་ཀ་སཱུ་པཾ ཨ་ནེ་ཀ་བྱ་ཉྫ་ན’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟཾ ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི.
༡༨. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ཀོ སེ་ཊྛི པ་ཉྩ་ཧི ས་ཀ་ཊ་ས་ཏེ་ཧི པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་གཱ་མི་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ཀོ སེ་ཊྛི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ཧིཾ ག་ཙྪ་སི ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟཾ ག་ཧ་པ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ ཏཱ་ཏ, མ་ཡ་མྤི པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟཾ ག་ཙྪཱ་མ. ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སུ་ཁཾ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ཀོ སེ་ཊྛི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནཱ་ག་སེ་ན་སྶ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ཀོ སེ་ཊྛི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཀི་ནྣཱ་མོ་སི ཏྭཾ ཏཱ་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ནཱ་ག་སེ་ནོ ནཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཛཱ་ནཱ་སི ཁོ, ཏྭཾ ཏཱ་ཏ, བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཛཱ་ནཱ་མི ཁོ་ཧཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་དཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ལཱ་བྷཱ ནོ ཏཱ་ཏ, སུ་ལ་དྡྷཾ ནོ ཏཱ་ཏ, ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, ཏཱ་ཏ, ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀོ, ཏྭ་མྤི ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀོ, བྷ་ཎ, ཏཱ་ཏ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་དཱ་ནཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ཀ་སྶ སེ་ཊྛི་སྶ ཨ་བྷི་དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, དེ་སེ་ནྟེ ཡེ་ཝ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ཀ་སྶ སེ་ཊྛི་སྶ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ཀོ སེ་ཊྛི པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི ས་ཀ་ཊ་ས་ཏཱ་ནི པུ་ར་ཏོ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ པ་ཙྪ་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ དྭེ་དྷཱ་པ་ཐེ ཋ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ, ཏཱ་ཏ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་སོ་ཀཱ་རཱ་མ་སྶ མ་གྒོ, ཨི་དཾ ཁོ, ཏཱ་ཏ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་མྦ་ལ་ར་ཏ་ནཾ སོ་ལ༹་ས་ཧ་ཏྠཾ ཨཱ་ཡཱ་མེ་ན, ཨ་ཊྛ་ཧ་ཏྠཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན, པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཧི ཁོ, ཏཱ་ཏ, ཨི་དཾ ཀ་མྦ་ལ་ར་ཏ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཏཾ ཀ་མྦ་ལ་ར་ཏ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. ཨ་ཐ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ཀོ སེ་ཊྛི ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨུ་ད་གྒོ པ་མུ་དི་ཏོ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
༡༩. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཡེ་ན ཨ་སོ་ཀཱ་རཱ་མོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨུ་དྡེ་སེ་ན ཏཱི་ཧི མཱ་སེ་ཧི བྱ་ཉྫ་ན་སོ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ པུ་ན ཏཱི་ཧི མཱ་སེ་ཧི ཨ་ཏྠ་སོ མ་ན་སཱ་ཀཱ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ནཱ་ག་སེ་ན, གོ་པཱ་ལ་ཀོ གཱ་ཝོ ར་ཀྑ་ཏི, ཨ་ཉྙེ གོ་ར་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཏྭཾ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ་པི ན བྷཱ་གཱི སཱ་མ་ཉྙ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཧོ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ལཾ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནཱ’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གེ་ན ཏེ་ན ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ་ན ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི, ས་ཧ ས་ཙྩ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནཱ་ག་སེ་ན་སྶ ས་བྦེ དེ་ཝཱ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཾ་སུ, པ་ཐ་ཝཱི ཨུ་ནྣ་དི, བྲ་ཧྨཱ་ནོ ཨ་པྥོ་ཊེ་སུཾ, དི་བྦཱ་ནི ཙ་ནྡ་ན་ཙུ་ཎྞཱ་ནི དི་བྦཱ་ནི ཙ མ་ནྡཱ་ར་ཝ་པུ་པྥཱ་ནི ཨ་བྷི་པྤ་ཝ་སྶིཾ་སུ.
༢༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀོ་ཊི་ས་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ པ་བྦ་ཏེ ར་ཀྑི་ཏ་ཏ་ལེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནཱ་ག་སེ་ན་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པཱ་ཧེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ ནཱ་ག་སེ་ནོ, ད་སྶ་ན་ཀཱ་མཱ མ་ཡཾ ནཱ་ག་སེ་ན’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ དཱུ་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་སོ་ཀཱ་རཱ་མེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ པ་བྦ་ཏེ ར་ཀྑི་ཏ་ཏ་ལེ ཀོ་ཊི་ས་ཏཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ཊི་ས་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ ‘‘ཨེ་སོ ཁོ, ནཱ་ག་སེ་ན, མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏི ཝཱ་ད་པྤ་ཊི་ཝཱ་དེ་ན པ་ཉྷ་པུ་ཙྪཱ་ཡ. སཱ་དྷུ, ནཱ་ག་སེ་ན, ག་ཙྪ ཏྭཾ མི་ལི་ནྡཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ད་མེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ; ས་ཙེ, བྷ་ནྟེ, ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་མྤ་དཱ་ལེ་སྶཱ་མི, ག་ཙྪ་ཐ ཝོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཙྪ་མྦྷི་ཏཱ སཱ་ག་ལ་ན་ག་ར’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ག་ལ་ན་ག་རཾ ཀཱ་སཱ་ཝ་པྤ་ཛྫོ་ཏཾ ཨི་སི་ཝཱ་ཏ་པ་ཊི་ཝཱ་ཏཾ ཨ་ཀཾ་སུ.
༢༡. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལོ ས་ངྑྱེ་ཡྻ་པ་རི་ཝེ་ཎེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨ་མ་ཙྩེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ར་མ་ཎཱི་ཡཱ ཝ་ཏ བྷོ དོ་སི་ནཱ ར་ཏྟི, ཀ་ནྣུ ཁྭ་ཛྫ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མ སཱ་ཀ་ཙྪཱ་ཡ པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ནཱ་ཡ, ཀོ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏུཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏུ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཡོ་ན་ཀཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ མི་ལི་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ ‘‘ཨ་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལོ ནཱ་མ ཐེ་རོ ཏེ་པི་ཊ་ཀོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མོ, སོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ངྑྱེ་ཡྻ་པ་རི་ཝེ་ཎེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི; ག་ཙྪ, ཏྭཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་སྶཱུ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ཎེ, བྷ་ད་ནྟ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཐཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ནེ་མི་ཏྟི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པཱ་ཧེ་སི ‘‘རཱ་ཛཱ, བྷ་ནྟེ, མི་ལི་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལཾ ད་སྶ་ན་ཀཱ་མོ’’ཏི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི ཡོ་ན་ཀ་ས་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ར་ཐ་ཝ་ར་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཡེ་ན ས་ངྑྱེ་ཡྻ་པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་བྦ་ཛྫཱ, ཀོ ཙ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ར་མ་ཏྠོ’’ཏི. ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ ‘‘དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡ་ས་མ་ཙ་རི་ཡ་ཏྠཱ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་བྦ་ཛྫཱ, སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཾ ཁོ པ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ར་མ་ཏྠོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ཙི གི་ཧཱི་པི དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠི གི་ཧཱི་པི དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི, བྷ་ག་ཝ་ཏི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ནྣཾ བྲ་ཧྨ་ཀོ་ཊཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི, དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པ་ན དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ག་ཎ་ན་པ་ཐཾ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོ, ས་བྦེ་ཏེ གི་ཧི་བྷཱུ་ཏཱ, ན པ་བྦ་ཛི་ཏཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟ་ནྟེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ, མ་ཧཱ་མ་ངྒ་ལ་སུ་ཏྟ་ནྟེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ, ས་མ་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་སུ་ཏྟ་ནྟེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ, རཱ་ཧུ་ལོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟ་ནྟེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ, པ་རཱ་བྷ་ཝ་སུ་ཏྟ་ནྟེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ག་ཎ་ན་པ་ཐཾ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི, ས་བྦེ་ཏེ གི་ཧི་བྷཱུ་ཏཱ, ན པ་བྦ་ཛི་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལ, ནི་ར་ཏྠི་ཀཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་བྦ་ཛྫཱ, པུ་བྦེ ཀ་ཏ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ པ་བྦ་ཛ་ནྟི དྷུ་ཏ་ངྒཱ་ནི ཙ པ་རི་ཧ་ར་ནྟི. ཡེ ཁོ ཏེ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལ, བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀཱ, ནཱུ་ན ཏེ པུ་བྦེ པ་རེ་སཾ བྷོ་ག་ཧཱ་ར་ཀཱ ཙོ་རཱ, ཏེ པ་རེ་སཾ བྷོ་གེ ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ན ལ་བྷ་ནྟི ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ, ན་ཏྠི ཏེ་སཾ སཱི་ལཾ, ན་ཏྠི ཏ་པོ, ན་ཏྠི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ. ཡེ ཁོ པ་ན ཏེ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལ, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀཱ, ནཱུ་ན ཏེ པུ་བྦེ གཱ་མ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ ཙོ་རཱ, ཏེ པ་རེ་སཾ གེ་ཧཱ་ནི ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ན ལ་བྷ་ནྟི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ, ན་ཏྠི ཏེ་སཾ སཱི་ལཾ, ན་ཏྠི ཏ་པོ, ན་ཏྠི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ. ཡེ ཁོ པ་ན ཏེ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལ, བྷི་ཀྑཱུ ནེ་ས་ཛྫི་ཀཱ, ནཱུ་ན ཏེ པུ་བྦེ པ་ནྠ་དཱུ་ས་ཀཱ ཙོ་རཱ, ཏེ པ་རེ་སཾ པ་ཐི་ཀེ ཛ་ནེ ག་ཧེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི ནེ་ས་ཛྫི་ཀཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ན ལ་བྷ་ནྟི སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏུཾ, ན་ཏྠི ཏེ་སཾ སཱི་ལཾ, ན་ཏྠི ཏ་པོ, ན་ཏྠི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི ཨཱ་ཧ.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི, ན ཀི་ཉྩི པ་ཊི་བྷཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཡོ་ན་ཀཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ མི་ལི་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ ‘‘པ་ཎྜི་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཐེ་རོ, ཨ་པི ཙ ཁོ ཨ་ཝི་སཱ་ར་དོ ན ཀི་ཉྩི པ་ཊི་བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡོ་ན་ཀེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཏུ་ཙྪོ ཝ་ཏ བྷོ ཛ་མྦུ་དཱི་པོ, པ་ལཱ་པོ ཝ་ཏ བྷོ ཛ་མྦུ་དཱི་པོ, ན་ཏྠི ཀོ་ཙི ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ, ཡོ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏུཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏུ’’ནྟི.
༢༢. ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡ་སྶ ར་ཉྙོ ས་བྦཾ ཏཾ པ་རི་སཾ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ཨ་བྷཱི་ཏེ ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏེ ཡོ་ན་ཀེ དི་སྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི ‘‘ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ ཨ་ཏྠི མ་ཉྙེ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་ཎྜི་ཏོ བྷི་ཀྑུ, ཡོ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏུཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ཡེ་ནི་མེ ཡོ་ན་ཀཱ ན མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཡོ་ན་ཀེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ཎེ, ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་ཎྜི་ཏོ བྷི་ཀྑུ, ཡོ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏུཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ས་མ་ཎ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ས་ངྒྷཱི ག་ཎཱི ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡོ ཉཱ་ཏོ ཡ་ས་སྶཱི སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི ནི་པུ་ཎོ ཝི་ཉྙཱུ ཝི་བྷཱ་ཝཱི ཝི་ནཱི་ཏོ ཝི་སཱ་ར་དོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཏེ་པི་ཊ་ཀོ ཝེ་ད་གཱུ པ་བྷི་ནྣ་བུ་དྡྷི་མཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མོ པ་བྷི་ནྣ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དོ ན་ཝ་ངྒ་ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་རོ པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟོ ཛི་ན་ཝ་ཙ་ནེ དྷ་མྨ་ཏྠ་དེ་ས་ནཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཀུ་ས་ལོ ཨ་ཀྑ་ཡ་ཝི་ཙི་ཏྲ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ ཙི་ཏྲ་ཀ་ཐཱི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎོ དུ་རཱ་ས་དོ དུ་པྤ་ས་ཧོ དུ་རུ་ཏྟ་རོ དུ་རཱ་ཝ་ར་ཎོ དུ་ནྣི་ཝཱ་ར་ཡོ, སཱ་ག་རོ ཝི་ཡ ཨ་ཀྑོ་བྷོ, གི་རི་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལོ, ར་ཎ་ཉྫ་ཧོ ཏ་མོ་ནུ་དོ པ་བྷ་ངྐ་རོ མ་ཧཱ་ཀ་ཐཱི པ་ར་ག་ཎི་ག་ཎ་མ་ཐ་ནོ པ་ར་ཏི་ཏྠི་ཡ་མ་དྡ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཀྐ་ཏོ ག་རུ་ཀ་ཏོ མཱ་ནི་ཏོ པཱུ་ཛི་ཏོ ཨ་པ་ཙི་ཏོ ལཱ་བྷཱི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ ལཱ་བྷ་གྒ་ཡ་ས་གྒ་པྤ་ཏྟོ ཝུ་དྡྷཱ་ནཾ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ སོ་ཏཱ་ཝ་དྷཱ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ས་ནྡ་སྶེ་ནྟོ ན་ཝ་ངྒཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་ར་ཏ་ནཾ, ཨུ་པ་དི་ས་ནྟོ དྷ་མྨ་མ་གྒཾ, དྷཱ་རེ་ནྟོ དྷ་མྨ་པྤ་ཛྫོ་ཏཾ, ཨུ་སྶཱ་པེ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཡཱུ་པཾ, ཡ་ཛ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཡཱ་གཾ, པ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛཾ, ཨུ་སྶཱ་པེ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཀེ་ཏུཾ, དྷ་མེ་ནྟོ [ཨུ་པྤ་ལཱ༹་སེ་ནྟོ (སཱི. པཱི.)] དྷ་མྨ་ས་ངྑཾ, ཨཱ་ཧ་ན་ནྟོ དྷ་མྨ་བྷེ་རིཾ, ན་ད་ནྟོ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ, ག་ཛྫ་ནྟོ ཨི་ནྡ་ག་ཛྫི་ཏཾ, མ་དྷུ་ར་གི་ར་ག་ཛྫི་ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ཝ་ར་ཝི་ཛྫུ་ཛཱ་ལ་པ་རི་ཝེ་ཋི་ཏེ་ན ཀ་རུ་ཎཱ་ཛ་ལ་བྷ་རི་ཏེ་ན མ་ཧ་ཏཱ དྷ་མྨཱ་མ་ཏ་མེ་གྷེ་ན ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀ་མ་བྷི་ཏ་པྤ་ཡ་ནྟོ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ག་ལ་ན་ག་རཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ངྑྱེ་ཡྻ་པ་རི་ཝེ་ཎེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཙི་ཏྲ་ཀ་ཐཱི, ནི་པུ་ཎོ ཙ ཝི་སཱ་ར་དོ;
སཱ་མ་ཡི་ཀོ ཙ ཀུ་ས་ལོ, པ་ཊི་བྷཱ་ནེ ཙ ཀོ་ཝི་དོ.
‘‘ཏེ ཙ ཏེ་པི་ཊ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ, པ་ཉྩ་ནེ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་པི ཙ;
ཙ་ཏུ་ནེ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ ཙེ་ཝ, ནཱ་ག་སེ་ནཾ པུ་ར་ཀྑ་རུཾ.
‘‘ག་མྦྷཱི་ར་པ་ཉྙོ མེ་དྷཱ་ཝཱི, མ་གྒཱ་མ་གྒ་སྶ ཀོ་ཝི་དོ;
ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ནཱ་ག་སེ་ནོ ཝི་སཱ་ར་དོ.
‘‘ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ, ནི་པུ་ཎེ་ཧི ས་ཙྩ་ཝཱ་དི་བྷི;
ཙ་ར་ནྟོ གཱ་མ་ནི་ག་མཾ, སཱ་ག་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི.
‘‘ས་ངྑྱེ་ཡྻ་པ་རི་ཝེ་ཎ་སྨིཾ, ནཱ་ག་སེ་ནོ ཏ་དཱ ཝ་སི;
ཀ་ཐེ་ཏི སོ མ་ནུ་སྶེ་ཧི, པ་བྦ་ཏེ ཀེ་ས་རཱི ཡ་ཐཱ’’ཏི.
༢༣. ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་མ་ནྟི་ཡོ རཱ་ཛཱ་ནཾ མི་ལི་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨཱ་ག་མེ་ཧི, ཏྭཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ; ཨ་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནཱ་ག་སེ་ནོ ནཱ་མ ཐེ་རོ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི ཝི་ནཱི་ཏོ ཝི་སཱ་ར་དོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཙི་ཏྲ་ཀ་ཐཱི ཀ་ལྱཱ་ཎ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨ་ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་སུ པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟོ, སོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ངྑྱེ་ཡྻ་པ་རི་ཝེ་ཎེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི, ག་ཙྪ, ཏྭཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་སྶུ, ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི སོ ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏུཾ ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡ་སྶ ར་ཉྙོ ས་ཧ་སཱ ‘‘ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཧུ་དེ་ཝ བྷ་ཡཾ, ཨ་ཧུ་དེ་ཝ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ཨ་ཧུ་དེ་ཝ ལོ་མ་ཧཾ་སོ. ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ དེ་ཝ་མ་ནྟི་ཡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི བྷོ ནཱ་ག་སེ་ནོ བྷི་ཀྑུ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་པི ཨི་ནྡ་ཡ་མ་ཝ་རུ་ཎ་ཀུ་ཝེ་ར་པ་ཛཱ་པ་ཏི སུ་ཡཱ་མ ས་ནྟུ་སི་ཏ་ལོ་ཀ་པཱ་ལེ་ཧི་པི པི་ཏུ་པི་ཏཱ་མ་ཧེ་ན མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནཱ་པི ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏུཾ, ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ དེ་ཝ་མ་ནྟི་ཡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཏྭཾ དེ་ཝ་མ་ནྟི་ཡ, བྷ་ད་ནྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པེ་སེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ དེ་ཝ་མ་ནྟི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནཱ་ག་སེ་ན་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པཱ་ཧེ་སི ‘‘རཱ་ཛཱ, བྷ་ནྟེ, མི་ལི་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ད་སྶ་ན་ཀཱ་མོ’’ཏི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི ཡོ་ན་ཀ་ས་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ར་ཐ་ཝ་ར་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧ་ཏཱ བ་ལ་ཀཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ས་ངྑྱེ་ཡྻ་པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལེ༹ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནཱ་ག་སེ་ན་སྶ པ་རི་སཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ, དི་སྭཱ་ན དེ་ཝ་མ་ནྟི་ཡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཀ་སྶེ་སཱ, དེ་ཝ་མ་ནྟི་ཡ, མ་ཧ་ཏཱི པ་རི་སཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནཱ་ག་སེ་ན་སྶ པ་རི་སཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡ་སྶ ར་ཉྙོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནཱ་ག་སེ་ན་སྶ པ་རི་སཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ དི་སྭཱ ཨ་ཧུ་དེ་ཝ བྷ་ཡཾ, ཨ་ཧུ་དེ་ཝ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ཨ་ཧུ་དེ་ཝ ལོ་མ་ཧཾ་སོ. ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཁ་གྒ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ག་ཛོ, ག་རུ་ལ༹་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ནཱ་གོ, ཨ་ཛ་ག་ར་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ཀོ་ཏྠུ་ཀོ [ཀོ་ཏྠུ་ཀོ (སཱི. པཱི.)], མ་ཧིཾ་ས་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཝི་ཡ ཨ་ཙྪོ, ནཱ་གཱ་ནུ་བ་དྡྷོ ཝི་ཡ མ་ཎྜཱུ་ཀོ, ས་དྡཱུ་ལཱ་ནུ་བ་དྡྷོ ཝི་ཡ མི་གོ, ཨ་ཧི་ཏུ་ཎྜི་ཀ་ས་མཱ་ག་ཏོ [ཨ་བྷི་གུ་ཎྛི་ཀ་ས་མཱ་ག་ཏོ (སཱི. པཱི.)] ཝི་ཡ པ་ནྣ་གོ, མ་ཛྫཱ་ར་ས་མཱ་ག་ཏོ ཝི་ཡ ཨུ་ནྡཱུ་རོ, བྷཱུ་ཏ་ཝེ་ཛྫ་ས་མཱ་ག་ཏོ ཝི་ཡ པི་སཱ་ཙོ, རཱ་ཧུ་མ་ཁ་ག་ཏོ ཝི་ཡ ཙ་ནྡོ, པ་ནྣ་གོ ཝི་ཡ པེ་ལ༹་ནྟ་ར་ག་ཏོ, ས་ཀུ་ཎོ ཝི་ཡ པ་ཉྫ་ར་ནྟ་ར་ག་ཏོ, མ་ཙྪོ ཝི་ཡ ཛཱ་ལ་ནྟ་ར་ག་ཏོ, ཝཱ་ལ༹་ཝ་ན་མ་ནུ་པྤ་ཝི་ཊྛོ ཝི་ཡ པུ་རི་སོ, ཝེ་སྶ་ཝ་ཎཱ་པ་རཱ་དྷི་ཀོ ཝི་ཡ ཡ་ཀྑོ, པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ་ཡུ་ཀོ ཝི་ཡ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ བྷཱི་ཏོ ཨུ་བྦི་གྒོ ཨུ་ཏྲ་སྟོ སཾ་ཝི་གྒོ ལོ་མ་ཧ་ཊྛ་ཛཱ་ཏོ ཝི་མ་ནོ དུ་མྨ་ནོ བྷ་ནྟ་ཙི་ཏྟོ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏ་མཱ་ན་སོ ‘‘མཱ མཾ ཨ་ཡཾ པ་རི་ཛ་ནོ པ་རི་བྷ་ཝཱི’’ཏི ས་ཏིཾ [དྷཱི་ཏིཾ (སཱི. པཱི.)] ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནྟི་ཡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ ཁོ, ཏྭཾ དེ་ཝ་མ་ནྟི་ཡ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ན་ཀྑཱ་ཏ་ཉྙེ་ཝཱ་ཧཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏྭ་ཉྙེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཏ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་པ་རི་སཱ་ཡ པུ་ར་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ན་ཝ་ཀ་ཏ་རོ ཧོ་ཏི པ་ཙྪ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ.
ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ས་བྦཾ ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ ཙ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣཾ ཀེ་ས་ར་སཱི་ཧཾ ཝི་ཡ ཝི་ག་ཏ་བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝཾ ཝི་ག་ཏ་ལོ་མ་ཧཾ་སཾ ཝི་ག་ཏ་བྷ་ཡ་སཱ་ར་ཛྫཾ, དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་སི ‘‘ཨེ་སོ ཁོ ཨེ་ཏྠ ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ དེ་ཝ་མ་ནྟི་ཡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨེ་སོ ཁོ, དེ་ཝ་མ་ནྟི་ཡ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་སོ ཁོ ནཱ་ག་སེ་ནོ, སུ་ཊྛུ ཁོ, ཏྭཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨ་ཉྙཱ་སཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ རཱ་ཛཱ ཏུ་ཊྛོ ཨ་ཧོ་སི ‘‘ཨ་ན་ཀྑཱ་ཏོ་ཝ མ་ཡཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཨ་ཉྙཱ་ཏོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡ་སྶ ར་ཉྙོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ དི་སྭཱ་ཝ ཨ་ཧུ་དེ་ཝ བྷ་ཡཾ, ཨ་ཧུ་དེ་ཝ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ, ཨ་ཧུ་དེ་ཝ ལོ་མ་ཧཾ་སོ.
ཏེ་ནཱ་ཧུ –
‘‘ཙ་ར་ཎེ་ན ཙ ས་མྤ་ནྣཾ, སུ་ད་ནྟཾ ཨུ་ཏྟ་མེ ད་མེ;
དི་སྭཱ རཱ་ཛཱ ནཱ་ག་སེ་ནཾ, ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་བྲ་ཝི.
‘‘ཀ་ཐི་ཏཱ [ཀ་ཐི་ཀཱ (སཱི. པཱི.)] མ་ཡཱ བ་ཧཱུ དི་ཊྛཱ, སཱ་ཀ་ཙྪཱ ཨོ་ས་ཊཱ བ་ཧཱུ;
ན ཏཱ་དི་སཾ བྷ་ཡཾ ཨཱ་སི, ཨ་ཛྫ ཏཱ་སོ ཡ་ཐཱ མ་མ.
‘‘ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ པ་རཱ་ཛ་ཡོ, མ་མ ཨ་ཛྫ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི;
ཛ་ཡོ ཙ ནཱ་ག་སེ་ན་སྶ, ཡ་ཐཱ ཙི་ཏྟཾ ན ས་ཎྛི་ཏ’’ནྟི.
བཱ་ཧི་ར་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.