༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝ་གྒོ

༡. ཝི་ཏ་ཀྐ་སུ་ཏྟཾ

༨༠. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཨ་ན་ཝ་ཉྙ་ཏྟི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ, ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ, པ་རཱ་ནུ་དྡ་ཡ་ཏཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཨ་ན་ཝ་ཉྙ་ཏྟི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ, ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་གཱ་ར་ཝོ;

ས་ཧ་ན་ནྡཱི ཨ་མ་ཙྩེ་ཧི, ཨཱ་རཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡཱ.

‘‘ཡོ ཙ པུ་ཏྟ་པ་སུཾ ཧི་ཏྭཱ, ཝི་ཝཱ་ཧེ སཾ་ཧ་རཱ་ནི [ས་ངྒ་ཧཱ་ནི (ཀ. སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཙ;

བྷ་བྦོ སོ ཏཱ་དི་སོ བྷི་ཀྑུ, ཕུ་ཊྛུཾ ས་མྦོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མ’’ནྟི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. པ་ཋ་མཾ.

༢. ས་ཀྐཱ་ར་སུ་ཏྟཾ

༨༡. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘དི་ཊྛཱ མ་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་ཀྐཱ་རེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ, པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ.

‘‘དི་ཊྛཱ མ་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨ་ས་ཀྐཱ་རེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ, པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ.

‘‘དི་ཊྛཱ མ་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་ཀྐཱ་རེ་ན ཙ ཨ་ས་ཀྐཱ་རེ་ན ཙ ཏ་དུ་བྷ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ, པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ.

‘‘ཏཾ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནཱ་ཉྙ་སྶ ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཝ་དཱ་མི; ( ) [(དི་ཊྛཱ མ་ཡཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ ས་ཏྟཱ ས་ཀྐཱ་རེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ. …པེ… ཨ་ས་ཀྐཱ་རེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ …པེ… ས་ཀྐཱ་རེ་ན ཙ ཨ་ས་ཀྐཱ་རེ་ན ཙ ཏ་དུ་བྷ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ.) (སྱཱ.) པུ་རི་མ་ཝ་གྒེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་སུ་ཏྟེ་ཧི པ་ན ས་མེ་ཏི, ཨ་ནྭ་ཡ་བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཝཱ་ཀྱཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ན་ནྟ་རི་ཏ་ཏྟཱ པཱ་སཾ་ས་ཏ་རཱ.)] ཨ་པི ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་དེ་ཝ མེ སཱ་མཾ ཉཱ་ཏཾ སཱ་མཾ དི་ཊྛཾ སཱ་མཾ ཝི་དི་ཏཾ ཏ་མེ་ཝཱ་ཧཾ ཝ་དཱ་མི.

‘‘ཡ་སྶ ས་ཀྐ་རི་ཡ་མཱ་ན་སྶ, ཨ་ས་ཀྐཱ་རེ་ན ཙཱུ་བྷ་ཡཾ;

ས་མཱ་དྷི ན ཝི་ཀ་མྤ་ཏི, ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ [ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ (སཱི. ཨ་ཊྛ.)].

‘‘ཏཾ ཛྷཱ་ཡི་ནཾ སཱ་ཏ་ཏི་ཀཾ, སུ་ཁུ་མཾ དི་ཊྛི་ཝི་པ་སྶ་ཀཾ;

ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡཱ་རཱ་མཾ, ཨཱ་ཧུ ས་པྤུ་རི་སོ ཨི་ཏཱི’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. དེ་ཝ་ས་དྡ་སུ་ཏྟཾ

༨༢. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝེ་སུ དེ་ཝ་ས་དྡཱ ནི་ཙྪ་ར་ནྟི ས་མ་ཡཱ ས་མ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཡ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ [ཏ་སྨིཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ ས་མ་ཡེ (པཱི. ཀ.)] དེ་ཝེ་སུ དེ་ཝ་ས་དྡོ ནི་ཙྪ་ར་ཏི – ‘ཨེ་སོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ མཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ངྒཱ་མཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏཱི’ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ དེ་ཝེ་སུ དེ་ཝ་ས་དྡོ ནི་ཙྪ་ར་ཏི ས་མ་ཡཱ ས་མ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་ཏྟ་ནྣཾ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དེ་ཝེ་སུ དེ་ཝ་ས་དྡོ ནི་ཙྪ་ར་ཏི – ‘ཨེ་སོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ མཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ངྒཱ་མེ་ཏཱི’ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ དེ་ཝེ་སུ དེ་ཝ་ས་དྡོ ནི་ཙྪ་ར་ཏི ས་མ་ཡཱ ས་མ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དེ་ཝེ་སུ དེ་ཝ་ས་དྡོ ནི་ཙྪ་ར་ཏི – ‘ཨེ་སོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མོ ཏ་མེ་ཝ ས་ངྒཱ་མ་སཱི་སཾ ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱི’ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ དེ་ཝེ་སུ དེ་ཝ་ས་དྡོ ནི་ཙྪ་ར་ཏི ས་མ་ཡཱ ས་མ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ དེ་ཝེ་སུ དེ་ཝ་ས་དྡཱ ནི་ཙྪ་ར་ནྟི ས་མ་ཡཱ ས་མ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘དི་སྭཱ ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མཾ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཾ;

དེ་ཝ་ཏཱ་པི ན་མ་སྶ་ནྟི, མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱི་ཏ་སཱ་ར་དཾ.

‘‘ན་མོ ཏེ པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙ, ཡོ ཏྭཾ དུ་ཛྫ་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱུ;

ཛེ་ཏྭཱ་ན མ་ཙྩུ་ནོ སེ་ནཾ, ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཨ་ནཱ་ཝ་རཾ.

‘‘ཨི་ཏི ཧེ་ཏཾ ན་མ་སྶ་ནྟི, དེ་ཝ་ཏཱ པ་ཏྟ་མཱ་ན་སཾ;

ཏ་ཉྷི ཏ་སྶ ན པ་སྶ་ནྟི, ཡེ་ན མ་ཙྩུ་ཝ་སཾ ཝ་ཛེ’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. པ་ཉྩ་པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༨༣. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཡ་དཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝོ དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ ཙ་ཝ་ན་དྷ་མྨོ ཧོ་ཏི, པ་ཉྩ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི – མཱ་ལཱ མི་ལཱ་ཡ་ནྟི, ཝ་ཏྠཱ་ནི ཀི་ལི་སྶ་ནྟི, ཀ་ཙྪེ་ཧི སེ་དཱ མུ་ཙྩ་ནྟི, ཀཱ་ཡེ དུ་བྦ་ཎྞི་ཡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, ས་ཀེ དེ་ཝོ དེ་ཝཱ་ས་ནེ ནཱ་བྷི་ར་མ་ཏཱི་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ ‘ཙ་ཝ་ན་དྷ་མྨོ ཨ་ཡཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ’ཏི ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱི་ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨ་ནུ་མོ་དེ་ནྟི [ཨ་ནུ་མོ་ད་ནྟི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] – ‘ཨི་ཏོ, བྷོ, སུ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ, སུ་ག་ཏིཾ ག་ནྟྭཱ སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷཾ ལ་བྷ, སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏོ བྷ་ཝཱ་ཧཱི’’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་ནྣུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཝཱ་ནཾ སུ་ག་ཏི་ག་མ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ; ཀི་ཉྩ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཝཱ་ནཾ སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏཾ; ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, དེ་ཝཱ་ནཾ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏ’’ནྟི?

‘‘མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ [བྷི་ཀྑ་ཝེ (སྱཱ. པཱི.)], དེ་ཝཱ་ནཾ སུ་ག་ཏི་ག་མ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ; ཡཾ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ [བྷི་ཀྑ་ཝེ (སྱཱ. པཱི.)], དེ་ཝཱ་ནཾ སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏཾ; སཱ ཁོ པ་ན་སྶ ས་དྡྷཱ ནི་ཝི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི མཱུ་ལ་ཛཱ་ཏཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ ད་ལ༹ྷཱ ཨ་སཾ་ཧཱ་རི་ཡཱ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ [བྷི་ཀྑ་ཝེ (སྱཱ. པཱི.)], དེ་ཝཱ་ནཾ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏ’’ནྟི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཡ་དཱ དེ་ཝོ དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ, ཙ་ཝ་ཏི ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑ་ཡཱ;

ཏ་ཡོ ས་དྡཱ ནི་ཙྪ་ར་ནྟི, དེ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ནུ་མོ་ད་ཏཾ.

‘‘‘ཨི་ཏོ བྷོ སུ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ;

མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་དྡྷ་མྨེ, ལ་བྷ ས་དྡྷཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ.

‘‘‘སཱ ཏེ ས་དྡྷཱ ནི་ཝི་ཊྛ་སྶ, མཱུ་ལ་ཛཱ་ཏཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ;

ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་སཾ་ཧཱི་རཱ, ས་དྡྷ་མྨེ སུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ.

‘‘‘ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཧི་ཏྭཱ, ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ཙ;

མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཧི་ཏྭཱ, ཡ་ཉྩ་ཉྙཾ དོ་ས་ས་ཉྷི་ཏཾ.

‘‘‘ཀཱ་ཡེ་ན ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཾ བ་ཧུཾ;

མ་ན་སཱ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ནི་རཱུ་པ་དྷིཾ.

‘‘‘ཏ་ཏོ ཨོ་པ་དྷི་ཀཾ པུ་ཉྙཾ, ཀ་ཏྭཱ དཱ་ནེ་ན ཏཾ བ་ཧུཾ;

ཨ་ཉྙེ་པི མ་ཙྩེ ས་དྡྷ་མྨེ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ ནི་ཝེ་ས་ཡ’ [ནི་ཝེ་ས་ཡེ (སཱི. སྱཱ.)].

‘‘ཨི་མཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ, དེ་ཝཱ དེ་ཝཾ ཡ་དཱ ཝི་དཱུ;

ཙ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་མོ་དེ་ནྟི, ཨེ་ཧི དེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ན’’ནྟི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏ་སུ་ཏྟཾ

༨༤. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏ་ཡོ་མེ པུ་གྒ་ལཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ. སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ པུ་གྒ་ལོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶེ་ཝ ས་ཏྠུ [ས་ཏྠུ་ནོ (སྱཱ.)] སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ. སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ པུ་གྒ་ལོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶེ་ཝ ས་ཏྠུ སཱ་ཝ་ཀོ སེ་ཁོ ཧོ་ཏི པཱ་ཊི་པ་དོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ སཱི་ལ་ཝ་ཏཱུ་པ་པ་ནྣོ. སོ་པི [སོ (?)] དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ པུ་གྒ་ལོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ས་ཏྠཱ ཧི ལོ་ཀེ པ་ཋ་མོ མ་ཧེ་སི, ཏ་སྶ་ནྭ་ཡོ སཱ་ཝ་ཀོ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟོ;

ཨ་ཐཱ་པ་རོ པཱ་ཊི་པ་དོ་པི སེ་ཁོ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ སཱི་ལ་ཝ་ཏཱུ་པ་པ་ནྣོ.

‘‘ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་སེ་ཊྛཱ, པ་བྷ་ངྐ་རཱ དྷ་མྨ་མུ་དཱི་ར་ཡ་ནྟཱ;

ཨ་པཱ་པུ་ར་ནྟི [ཨ་པཱ་པུ་རེ་ནྟི (ཀ.)] ཨ་མ་ཏ་སྶ དྭཱ་རཾ, ཡོ་གཱ པ་མོ་ཙེ་ནྟི [ཡཱ་གཱ པ་མུ་ཙྩ་ནྟི (སཱི.), ཡོ་གཱ མོ་ཙ་ནྟི (སྱཱ.)] ཧུ་ཛྫ་ནཾ ཏེ.

‘‘ཡེ ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧེ་ན ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ་ན, སུ་དེ་སི་ཏཾ མ་གྒ་མ་ནུ་ཀྐ་མ་ནྟི [མ་གྒ་མ་ནུ་གྒ་མ་ནྟི (སཱི. ཀ.)];

ཨི་དྷེ་ཝ དུ་ཀྑ་སྶ ཀ་རོ་ནྟི ཨ་ནྟཾ, ཡེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ སུ་ག་ཏ་སྶ སཱ་ས་ནེ’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. ཨ་སུ་བྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི་སུ་ཏྟཾ

༨༥. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཨ་སུ་བྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧ་ར་ཐ; ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཙ ཝོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་རི་མུ་ཁཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏུ; ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཐ. ཨ་སུ་བྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ཡོ སུ་བྷཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ སོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི [པ་ཧི་ཡྻ་ཏི (ཀ.)]. ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་རི་མུ་ཁཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏི་ཏཱ་ཡ ཡེ བཱ་ཧི་རཱ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ས་ཡཱ ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཀཱ, ཏེ ན ཧོ་ནྟི. ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ སཱ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཡཱ ཝི་ཛྫཱ སཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཨ་སུ་བྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཀཱ་ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ནེ པ་ཊི་སྶ་ཏོ;

ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐཾ, པ་སྶཾ ཨཱ་ཏཱ་པི ས་བྦ་དཱ.

‘‘ས ཝེ ས་མྨ་དྡ་སོ བྷི་ཀྑུ, ཡ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི;

ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཝོ་སི་ཏོ ས་ནྟོ, ས ཝེ ཡོ་གཱ་ཏི་གོ མུ་ནཱི’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སུ་ཏྟཾ

༨༦. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཡ་མ་ནུ་དྷ་མྨོ ཧོ་ཏི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཡ་ནྟི བྷཱ་ས་མཱ་ནོ དྷ་མྨ་ཉྙེ་ཝ བྷཱ་ས་ཏི ནོ ཨ་དྷ་མྨཾ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་མཱ་ནོ ཝཱ དྷ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཉྙེ་ཝ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི ནོ ཨ་དྷ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ, ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཝཱ པ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘དྷ་མྨཱ་རཱ་མོ དྷ་མྨ་ར་ཏོ, དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙི་ནྟ་ཡཾ;

དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཾ བྷི་ཀྑུ, ས་དྡྷ་མྨཱ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི.

‘‘ཙ་རཾ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ ཏི་ཊྛཾ, ནི་སི་ནྣོ ཨུ་ད ཝཱ ས་ཡཾ;

ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མ་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ, ས་ནྟི་མེ་ཝཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ཨ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎ་སུ་ཏྟཾ

༨༧. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎཱ ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ པ་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷི་ཀཱ ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཨ་ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎོ ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎོ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ པ་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷི་ཀོ ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཀོ ཨ་ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ. བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎོ ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎོ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ པ་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷི་ཀོ ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཀོ ཨ་ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ. ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎོ ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎོ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ པ་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷི་ཀོ ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཀོ ཨ་ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎཱ ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ པ་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷི་ཀཱ ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཨ་ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ.

‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཨ་ན་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎཱ ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཱ ཉཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ པ་ཉྙཱ་ཝུ་དྡྷི་ཀཱ ཨ་ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཀཱ ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎོ ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎོ ཉཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ པ་ཉྙཱ་ཝུ་དྡྷི་ཀོ ཨ་ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཀོ ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ. ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎོ ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎོ ཉཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ པ་ཉྙཱ་ཝུ་དྡྷི་ཀོ ཨ་ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཀོ ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ. ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎོ ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎོ ཉཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ པ་ཉྙཱ་ཝུ་དྡྷི་ཀོ ཨ་ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཀོ ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཨ་ན་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎཱ ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཱ ཉཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ པ་ཉྙཱ་ཝུ་དྡྷི་ཀཱ ཨ་ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཀཱ ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཏ་ཡོ ཝི་ཏ་ཀྐེ ཀུ་ས་ལེ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡེ, ཏ་ཡོ པ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལེ ནི་རཱ་ཀ་རེ;

ས ཝེ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ནི ཝི་ཙཱ་རི་ཏཱ་ནི, ས་མེ་ཏི ཝུ་ཊྛཱི་ཝ ར་ཛཾ ས་མཱུ་ཧ་ཏཾ;

ས ཝེ ཝི་ཏ་ཀྐཱུ་པ་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ, ཨི་དྷེ་ཝ སོ ས་ནྟི་པ་དཾ ས་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱ’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཨ་ནྟ་རཱ་མ་ལ་སུ་ཏྟཾ

༨༨. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟ་རཱ་མ་ལཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཨ་མི་ཏྟཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ས་པ་ཏྟཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ་དྷ་ཀཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ལོ་བྷོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟ་རཱ་མ་ལོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཨ་མི་ཏྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་ས་པ་ཏྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ་དྷ་ཀོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ. དོ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟ་རཱ་མ་ལོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཨ་མི་ཏྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་ས་པ་ཏྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ་དྷ་ཀོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ. མོ་ཧོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟ་རཱ་མ་ལོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཨ་མི་ཏྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་ས་པ་ཏྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ་དྷ་ཀོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་ལཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཨ་མི་ཏྟཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ས་པ་ཏྟཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ་དྷ་ཀཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཨ་ན་ཏྠ་ཛ་ན་ནོ ལོ་བྷོ, ལོ་བྷོ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཀོ་པ་ནོ;

བྷ་ཡ་མ་ནྟ་ར་ཏོ ཛཱ་ཏཾ, ཏཾ ཛ་ནོ ནཱ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.

‘‘ལུ་དྡྷོ ཨ་ཏྠཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ལུ་དྡྷོ དྷ་མྨཾ ན པ་སྶ་ཏི;

ཨ་ནྡྷ་ཏ་མཾ [ཨ་ནྡྷཾ ཏ་མཾ (སཱི.)] ཏ་དཱ ཧོ་ཏི, ཡཾ ལོ་བྷོ ས་ཧ་ཏེ ན་རཾ.

‘‘ཡོ ཙ ལོ་བྷཾ པ་ཧ་ནྟྭཱ་ན, ལོ་བྷ་ནེ་ཡྻེ ན ལུ་བྦྷ་ཏི;

ལོ་བྷོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏེ ཏ་མྷཱ, ཨུ་ད་བི་ནྡཱུ་ཝ པོ་ཀྑ་རཱ.

‘‘ཨ་ན་ཏྠ་ཛ་ན་ནོ དོ་སོ, དོ་སོ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཀོ་པ་ནོ;

བྷ་ཡ་མ་ནྟ་ར་ཏོ ཛཱ་ཏཾ, ཏཾ ཛ་ནོ ནཱ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.

‘‘དུ་ཊྛོ ཨ་ཏྠཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, དུ་ཊྛོ དྷ་མྨཾ ན པ་སྶ་ཏི;

ཨ་ནྡྷ་ཏ་མཾ ཏ་དཱ ཧོ་ཏི, ཡཾ དོ་སོ ས་ཧ་ཏེ ན་རཾ.

‘‘ཡོ ཙ དོ་སཾ པ་ཧ་ནྟྭཱ་ན, དོ་ས་ནེ་ཡྻེ ན དུ་སྶ་ཏི;

དོ་སོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏེ ཏ་མྷཱ, ཏཱ་ལ་པ་ཀྐཾ་ཝ བ་ནྡྷ་ནཱ.

‘‘ཨ་ན་ཏྠ་ཛ་ན་ནོ མོ་ཧོ, མོ་ཧོ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཀོ་པ་ནོ;

བྷ་ཡ་མ་ནྟ་ར་ཏོ ཛཱ་ཏཾ, ཏཾ ཛ་ནོ ནཱ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.

‘‘མཱུ་ལ༹ྷོ ཨ་ཏྠཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, མཱུ་ལ༹ྷོ དྷ་མྨཾ ན པ་སྶ་ཏི;

ཨ་ནྡྷ་ཏ་མཾ ཏ་དཱ ཧོ་ཏི, ཡཾ མོ་ཧོ ས་ཧ་ཏེ ན་རཾ.

‘‘ཡོ ཙ མོ་ཧཾ པ་ཧ་ནྟྭཱ་ན, མོ་ཧ་ནེ་ཡྻེ ན མུ་ཡ྄ཧ་ཏི;

མོ་ཧཾ ཝི་ཧ་ནྟི སོ ས་བྦཾ, ཨཱ་དི་ཙྩོ་ཝུ་ད་ཡཾ ཏ་མ’’ནྟི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༨༩. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་དྡྷ་མྨེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ ཀ་པྤ་ཊྛོ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ ཀ་པྤ་ཊྛོ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ. པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ ཀ་པྤ་ཊྛོ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ. ས་ཏི ཁོ པ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ [ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ (སྱཱ.)] ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མེ་ན [ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཙ (སྱཱ. པཱི.)] ཨ་ནྟ་རཱ ཝོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་པཱ་དི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི ཨ་ས་དྡྷ་མྨེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ ཀ་པྤ་ཊྛོ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘མཱ ཛཱ་ཏུ ཀོ་ཙི ལོ་ཀ་སྨིཾ, པཱ་པི་ཙྪོ ཨུ་ད་པ་ཛྫ་ཐ;

ཏ་ད་མི་ནཱ་པི ཛཱ་ནཱ་ཐ, པཱ་པི་ཙྪཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ ག་ཏི.

‘‘པ་ཎྜི་ཏོ་ཏི ས་མ་ཉྙཱ་ཏོ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟོ་ཏི ས་མྨ་ཏོ;

ཛ་ལཾ་ཝ ཡ་ས་སཱ ཨ་ཊྛཱ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ་ཏི ཝི་སྶུ་ཏོ [མེ སུ་ཏཾ (པཱ་ལི༹་ཡཾ)].

‘‘སོ པ་མཱ་ཎ་མ་ནུ་ཙི་ཎྞོ [པ་མཱ་ད་མ་ནུ་ཙི་ཎྞོ (ཀ. སཱི. སྱཱ. པཱི.), ས་མཱ་ན་མ་ནུ་ཙི་ཎྞོ (ཨ་ཊྛ.)], ཨཱ་ས་ཛྫ ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ;

ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་ར་ཡཾ པ་ཏྟོ, ཙ་ཏུ་དྭཱ་རཾ བྷ་ཡཱ་ན་ཀཾ.

‘‘ཨ་དུ་ཊྛ་སྶ ཧི ཡོ དུ་བྦྷེ, པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀུ་བྦ་ཏོ;

ཏ་མེ་ཝ པཱ་པཾ ཕུ་ས་ཏི [ཕུ་སྶེ་ཏི (སྱཱ.)], དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནཱ་ད་རཾ.

‘‘ས་མུ་དྡཾ ཝི་ས་ཀུ་མྦྷེ་ན, ཡོ མ་ཉྙེ་ཡྻ པ་དཱུ་སི་ཏུཾ;

ན སོ ཏེ་ན པ་དཱུ་སེ་ཡྻ, བྷེ་སྨཱ ཧི ཨུ་ད་དྷི མ་ཧཱ.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ [ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ (སྱཱ.)] ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ, ཡོ ཝཱ་དེ་ན ཝི་ཧིཾ་ས་ཏི;

ས་མྨ་གྒ་ཏཾ [ས་མ་གྒ་ཏཾ (སཱི. ཀ.)] ས་ནྟ་ཙི་ཏྟཾ, ཝཱ་དོ ཏ་མྷི ན རཱུ་ཧ་ཏི.

‘‘ཏཱ་དི་སཾ མི་ཏྟཾ ཀུ་བྦེ་ཐ, ཏ་ཉྩ སེ་ཝེ་ཡྻ པ་ཎྜི་ཏོ;

ཡ་སྶ མ་གྒཱ་ནུ་གོ བྷི་ཀྑུ, ཁ་ཡཾ དུ་ཀྑ་སྶ པཱ་པུ་ཎེ’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ད་ས་མཾ.

ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཝ་གྒོ ནི་ཊྛི་ཏོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ས་ཀྐཱ་ར་ས་དྡ, ཙ་ཝ་ན་ལོ་ཀེ ཨ་སུ་བྷཾ;

དྷ་མྨ་ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་མ་ལཾ, དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན ཏེ ད་སཱ་ཏི.