༣. ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏོ

༡. པ་ཋ་མ་ཝ་གྒོ

༡. མཱུ་ལ་སུ་ཏྟཾ

༥༠. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ལོ་བྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ, དོ་སོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ, མོ་ཧོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ལོ་བྷོ དོ་སོ ཙ མོ་ཧོ ཙ, པུ་རི་སཾ པཱ་པ་ཙེ་ཏ་སཾ;

ཧིཾ་ས་ནྟི ཨ་ཏྟ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ, ཏ་ཙ་སཱ་རཾ་ཝ ས་མྥ་ལ’’ནྟི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. པ་ཋ་མཾ.

༢. དྷཱ་ཏུ་སུ་ཏྟཾ

༥༡. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷཱ་ཏུ་ཡོ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ, ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ, ནི་རོ་དྷ་དྷཱ་ཏུ – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ དྷཱ་ཏུ་ཡོ’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུཾ [རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ (ས་བྦ་ཏྠ)] པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, ཨ་རཱུ་པེ་སུ ཨ་ས་ཎྛི་ཏཱ;

ནི་རོ་དྷེ ཡེ ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟི, ཏེ ཛ་ནཱ མ་ཙྩུ་ཧཱ་ཡི་ནོ.

‘‘ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་མ་ཏཾ དྷཱ་ཏུཾ, ཕུ་ས་ཡི་ཏྭཱ [ཕུ་སྶ་ཡི་ཏྭཱ (སྱཱ.), ཕ་སྶ་ཡི་ཏྭཱ (པཱི.)] ནི་རཱུ་པ་དྷིཾ;

ཨུ་པ་དྷི་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཾ, ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ;

དེ་སེ་ཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཨ་སོ་ཀཾ ཝི་ར་ཛཾ པ་ད’’ནྟི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. པ་ཋ་མ་ཝེ་ད་ནཱ་སུ་ཏྟཾ

༥༢. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ –

ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ས་མཱ་ཧི་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, ས་ཏོ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ;

ཝེ་ད་ནཱ ཙ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ན་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝཾ.

‘‘ཡ་ཏྠ ཙེ་ཏཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, མ་གྒ་ཉྩ ཁ་ཡ་གཱ་མི་ནཾ;

ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ བྷི་ཀྑུ, ནི་ཙྪཱ་ཏོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. དུ་ཏི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ་སུ་ཏྟཾ

༥༣. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. སུ་ཁཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ དུ་ཀྑ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཱ; དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ས་ལླ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཱ; ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ དུ་ཀྑ་ཏོ དི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ས་ལླ་ཏོ དི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི; ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘བྷི་ཀྑུ ཨ་རི་ཡོ ས་མྨ་དྡ་སོ ཨ་ཙྪེ་ཙྪི [ཨ་ཙྪེ་ཛྫི (སཱི. པཱི.), ཨ་ཙྪི་ཛྫི (ཀ.)], ཏ་ཎྷཾ, ཝི་ཝ་ཏྟ་ཡི [ཝཱ་ཝ་ཏྟ་ཡི (སཱི. ཨ་ཊྛ.)] སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ས་མྨཱ མཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི དུ་ཀྑ་སྶཱ’’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཡོ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་དྡ [ད་ཀྑི (སཱི. པཱི. ཀ.), ཨ་ད་ཀྑི (སྱཱ.)], དུ་ཀྑ་མ་དྡ་ཀྑི ས་ལླ་ཏོ;

ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ས་ནྟཾ, ཨ་ད་ཀྑི ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ.

‘‘ས ཝེ ས་མྨ་དྡ་སོ བྷི་ཀྑུ, ཡ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི;

ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཝོ་སི་ཏོ ས་ནྟོ, ས ཝེ ཡོ་གཱ་ཏི་གོ མུ་ནཱི’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. པ་ཋ་མ་ཨེ་ས་ནཱ་སུ་ཏྟཾ

༥༤. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ས་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? ཀཱ་མེ་ས་ནཱ, བྷ་ཝེ་ས་ནཱ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ས་ནཱ – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ཨེ་ས་ནཱ’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ས་མཱ་ཧི་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, ས་ཏོ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ;

ཨེ་ས་ནཱ ཙ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ས་ནཱ་ན་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝཾ.

‘‘ཡ་ཏྠ ཙེ་ཏཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, མ་གྒ་ཉྩ ཁ་ཡ་གཱ་མི་ནཾ;

ཨེ་ས་ནཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ བྷི་ཀྑུ, ནི་ཙྪཱ་ཏོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. དུ་ཏི་ཡ་ཨེ་ས་ནཱ་སུ་ཏྟཾ

༥༥. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ས་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? ཀཱ་མེ་ས་ནཱ, བྷ་ཝེ་ས་ནཱ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ས་ནཱ – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ཨེ་ས་ནཱ’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཀཱ་མེ་ས་ནཱ བྷ་ཝེ་ས་ནཱ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ས་ནཱ ས་ཧ;

ཨི་ཏི ས་ཙྩ་པ་རཱ་མཱ་སོ, དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཱ ས་མུ་སྶ་ཡཱ.

‘‘ས་བྦ་རཱ་ག་ཝི་ར་ཏྟ་སྶ, ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི་ནོ;

ཨེ་ས་ནཱ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛཱ, དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཱ ས་མཱུ་ཧ་ཏཱ;

ཨེ་ས་ནཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ བྷི་ཀྑུ, ནི་རཱ་སོ ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. པ་ཋ་མ་ཨཱ་ས་ཝ་སུ་ཏྟཾ

༥༦. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ས་ཝཱ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ, བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཨཱ་ས་ཝཱ’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ས་མཱ་ཧི་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, ས་ཏོ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ;

ཨཱ་ས་ཝེ ཙ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨཱ་ས་ཝཱ་ན་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝཾ.

‘‘ཡ་ཏྠ ཙེ་ཏཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, མ་གྒ་ཉྩ ཁ་ཡ་གཱ་མི་ནཾ;

ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ བྷི་ཀྑུ, ནི་ཙྪཱ་ཏོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. དུ་ཏི་ཡ་ཨཱ་ས་ཝ་སུ་ཏྟཾ

༥༧. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ས་ཝཱ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ, བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཨཱ་ས་ཝཱ’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཡ་སྶ ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ ཁཱི་ཎོ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ ཝི་རཱ་ཛི་ཏཱ;

བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎོ, ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ ནི་རཱུ་པ་དྷི;

དྷཱ་རེ་ཏི ཨ་ནྟི་མཾ དེ་ཧཾ, ཛེ་ཏྭཱ མཱ་རཾ ས་ཝཱ་ཧི་ནི’’ནྟི [ས་ཝཱ་ཧ་ན་ནྟི (བ་ཧཱུ་སུ)].

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཏ་ཎྷཱ་སུ་ཏྟཾ

༥༨. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཎྷཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ, བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ, ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ཏ་ཎྷཱ’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཏ་ཎྷཱ་ཡོ་གེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟཱ, ར་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ;

ཏེ ཡོ་ག་ཡུ་ཏྟཱ མཱ་ར་སྶ, ཨ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མི་ནོ ཛ་ནཱ;

ས་ཏྟཱ ག་ཙྪ་ནྟི སཾ་སཱ་རཾ, ཛཱ་ཏཱི་མ་ར་ཎ་གཱ་མི་ནོ.

‘‘ཡེ ཙ ཏ་ཎྷཾ པ་ཧ་ནྟྭཱ་ན, ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ [ནི་ཀྐ་ཎྷཱ ཙ (སཱི. ཀ.)] བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ;

ཏེ ཝེ [ཏེ ཙ (སཱི. པཱི. ཀ.)] པཱ་ར་ངྒ་ཏཱ [པཱ་ར་ག་ཏཱ (ཀ. སཱི. སྱཱ.)] ལོ་ཀེ, ཡེ པ་ཏྟཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ’’ནྟི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. མཱ་ར་དྷེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཾ

༥༩. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ མཱ་ར་དྷེ་ཡྻཾ ཨཱ་དི་ཙྩོ་ཝ ཝི་རོ་ཙ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་སེ་ཁེ་ན སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁེ་ན ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁེ་ན པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ མཱ་ར་དྷེ་ཡྻཾ ཨཱ་དི་ཙྩོ་ཝ ཝི་རོ་ཙ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘སཱི་ལཾ ས་མཱ་དྷི པ་ཉྙཱ ཙ, ཡ་སྶ ཨེ་ཏེ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ;

ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ མཱ་ར་དྷེ་ཡྻཾ, ཨཱ་དི་ཙྩོ་ཝ ཝི་རོ་ཙ་ཏཱི’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ད་ས་མཾ.

པ་ཋ་མོ ཝ་གྒོ ནི་ཊྛི་ཏོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

མཱུ་ལ་དྷཱ་ཏུ ཨ་ཐ ཝེ་ད་ནཱ དུ་ཝེ, ཨེ་ས་ནཱ ཙ དུ་ཝེ ཨཱ་ས་ཝཱ དུ་ཝེ;

ཏ་ཎྷཱ་ཏོ ཙ ཨ་ཐ [ཏ་ཎྷཱ་ཏོ ཨ་ཐ (སྱཱ.)] མཱ་ར་དྷེ་ཡྻ་ཏོ, ཝ་གྒ་མཱ་ཧུ པ་ཋ་མ་ནྟི མུ་ཏྟ་མ་ནྟི.

༢. དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒོ

༡. པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་སུ་ཏྟཾ

༦༠. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? དཱ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ, སཱི་ལ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘པུ་ཉྙ་མེ་ཝ སོ སི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨཱ་ཡ་ཏ་གྒཾ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཾ;

དཱ་ན་ཉྩ ས་མ་ཙ་རི་ཡ་ཉྩ, མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཉྩ བྷཱ་ཝ་ཡེ.

‘‘ཨེ་ཏེ དྷ་མྨེ བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ, ཏ་ཡོ སུ་ཁ་ས་མུ་དྡ་ཡེ;

ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཾ སུ་ཁཾ ལོ་ཀཾ, པ་ཎྜི་ཏོ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. པ་ཋ་མཾ.

༢. ཙ་ཀྑུ་སུ་ཏྟཾ

༦༡. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑཱུ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ, པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ཙ་ཀྑཱུ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ, པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ;

ཨེ་ཏཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཙ་ཀྑཱུ་ནི, ཨ་ཀྑཱ་སི པུ་རི་སུ་ཏྟ་མོ.

‘‘མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ, མ་གྒོ དི་བྦ་སྶ ཙ་ཀྑུ་ནོ;

ཡ་ཏོ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ;

ཡ་སྶ ཙ་ཀྑུ་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ, ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ པ་མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༦༢. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘སེ་ཁ་སྶ སི་ཀྑ་མཱ་ན་སྶ, ཨུ་ཛུ་མ་གྒཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ;

ཁ་ཡ་སྨིཾ པ་ཋ་མཾ ཉཱ་ཎཾ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ.

‘‘ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ, ཉཱ་ཎཾ ཝེ ཧོ་ཏི ཏཱ་དི་ནོ;

ཨ་ཀུ་པྤཱ མེ ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི, བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡཱ.

‘‘ས ཝེ [ས་ཙེ (སཱི. སྱཱ.)] ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ, ས་ནྟོ ས་ནྟི་པ་དེ ར་ཏོ;

དྷཱ་རེ་ཏི ཨ་ནྟི་མཾ དེ་ཧཾ, ཛེ་ཏྭཱ མཱ་རཾ ས་ཝཱ་ཧི་ནི’’ནྟི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཨ་དྡྷཱ་སུ་ཏྟཾ

༦༣. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྡྷཱ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཨ་ཏཱི་ཏོ ཨ་དྡྷཱ, ཨ་ནཱ་ག་ཏོ ཨ་དྡྷཱ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ ཨ་དྡྷཱ – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཨ་དྡྷཱ’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཨ་ཀྑེ་ཡྻ་ས་ཉྙི་ནོ ས་ཏྟཱ, ཨ་ཀྑེ་ཡྻ་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ;

ཨ་ཀྑེ་ཡྻཾ ཨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, ཡོ་ག་མཱ་ཡ་ནྟི མ་ཙྩུ་ནོ.

‘‘ཨ་ཀྑེ་ཡྻ་ཉྩ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ་རཾ ན མ་ཉྙ་ཏི;

ཕུ་ཊྛོ ཝི་མོ་ཀྑོ མ་ན་སཱ, ས་ནྟི་པ་ད་མ་ནུ་ཏྟ་རཾ.

‘‘ས ཝེ [ས་ཙེ (ཀ.)] ཨ་ཀྑེ་ཡྻ་ས་མྤ་ནྣོ, ས་ནྟོ ས་ནྟི་པ་དེ ར་ཏོ;

ས་ངྑཱ་ཡ་སེ་ཝཱི དྷ་མྨ་ཊྛོ, ས་ངྑྱཾ ནོ་པེ་ཏི ཝེ་ད་གཱུ’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སུ་ཏྟཾ

༦༤. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ, ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ, མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ, ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ཙ;

མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ, ཡ་ཉྩ་ཉྙཾ དོ་ས་སཾ་ཧི་ཏཾ.

‘‘ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨཾ, ཀ་ཏྭཱ་ནཱ་ཀུ་ས་ལཾ བ་ཧུཾ;

ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ དུ་པྤ་ཉྙོ, ནི་ར་ཡཾ སོ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. སུ་ཙ་རི་ཏ་སུ་ཏྟཾ

༦༥. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཾ, ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏཾ, མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཧི་ཏྭཱ, ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ཙ;

མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཧི་ཏྭཱ, ཡ་ཉྩ་ཉྙཾ དོ་ས་སཾ་ཧི་ཏཾ.

‘‘ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨཾ, ཀ་ཏྭཱ་ན ཀུ་ས་ལཾ བ་ཧུཾ;

ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ས་པྤ་ཉྙོ, ས་གྒཾ སོ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. སོ་ཙེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཾ

༦༦. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཙེ་ཡྻཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཀཱ་ཡ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ, ཝ་ཙཱི་སོ་ཙེ་ཡྻཾ, མ་ནོ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི སོ་ཙེ་ཡྻཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཀཱ་ཡ་སུ་ཙིཾ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙིཾ [ཝཱ་ཙཱ་སུ་ཙིཾ (ཀ.)], ཙེ་ཏོ་སུ་ཙི་མ་ནཱ་ས་ཝཾ;

སུ་ཙིཾ སོ་ཙེ་ཡྻ་ས་མྤ་ནྣཾ, ཨཱ་ཧུ ས་བྦ་པྤ་ཧཱ་ཡི་ན’’ནྟི [ཨཱ་ཧུ ནི་ནྷཱ་ཏ་པཱ་པ་ཀ་ནྟི (ཨ. ནི. ༣.༡༢༢) ཡུ་ཏྟ་ཏ་རཾ].

ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. མོ་ནེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཾ

༦༧. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་མ་ར་ཧ་ཏཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ –

‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་ནེ་ཡྻཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཀཱ་ཡ་མོ་ནེ་ཡྻཾ, ཝ་ཙཱི་མོ་ནེ་ཡྻཾ, མ་ནོ་མོ་ནེ་ཡྻཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི མོ་ནེ་ཡྻཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཀཱ་ཡ་མུ་ནིཾ ཝ་ཙཱི་མུ་ནིཾ, མ་ནོ་མུ་ནི་མ་ནཱ་ས་ཝཾ;

མུ་ནིཾ མོ་ནེ་ཡྻ་ས་མྤ་ནྣཾ, ཨཱ་ཧུ ནི་ནྷཱ་ཏ་པཱ་པ་ཀ’’ནྟི [ཨཱ་ཧུ ས་བྦ་པྤ་ཧཱ་ཡི་ན་ནྟི (ཨ. ནི. ༣.༡༢༣)].