༩. ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
པ་ཋ་མ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ
༢༧༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ. ཨ་ཐ ཁོ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ [མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ (ཀ.)] མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཙ ཡ་ཀྑ་སེ་ནཱ་ཡ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཙ ག་ནྡྷ་བྦ་སེ་ནཱ་ཡ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཙ ཀུ་མྦྷ་ཎྜ་སེ་ནཱ་ཡ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཙ ནཱ་ག་སེ་ནཱ་ཡ ཙ་ཏུ་དྡི་སཾ ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཾ གུ་མྦཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཾ ཨོ་ཝ་ར་ཎཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊཾ པ་བྦ་ཏཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ [གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཏེ་པི ཁོ ཡ་ཀྑཱ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ.
༢༧༦. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ནྟི ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ལཱ༹་རཱ ཡ་ཀྑཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ. ས་ནྟི ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ལཱ༹་རཱ ཡ་ཀྑཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ས་ནྣཱ. ས་ནྟི ཧི, བྷ་ནྟེ, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཡ་ཀྑཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ. ས་ནྟི ཧི, བྷ་ནྟེ, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཡ་ཀྑཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ས་ནྣཱ. ས་ནྟི ཧི, བྷ་ནྟེ, ནཱི་ཙཱ ཡ་ཀྑཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ. ས་ནྟི ཧི, བྷ་ནྟེ, ནཱི་ཙཱ ཡ་ཀྑཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ས་ནྣཱ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཀྑཱ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ཡེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? བྷ་ག་ཝཱ ཧི, བྷ་ནྟེ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཀྑཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ་ཡེ་ཝ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ, ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ, ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ, ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ, ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཏེ་སཾ ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་པྤི་ཡཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ. ས་ནྟི ཧི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་ར་ཉྙ་ཝ་ན་པ་ཏྠཱ་ནི པ་ནྟཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟི ཨ་པྤ་ས་དྡཱ་ནི ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སཱ་ནི ཝི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏཱ་ནི མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སྶེ་ཡྻ་ཀཱ་ནི [མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ནི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སཱ་རུ་པྤཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ས་ནྟི ཨུ་ལཱ༹་རཱ ཡ་ཀྑཱ ནི་ཝཱ་སི་ནོ, ཡེ ཨི་མ་སྨིཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ཝ་ཙ་ནེ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ. ཏེ་སཾ པ་སཱ་དཱ་ཡ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡཾ ར་ཀྑཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ གུ་ཏྟི་ཡཱ ར་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཡ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན.
ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡཾ ར་ཀྑཾ ཨ་བྷཱ་སི –
༢༧༧. ‘‘ཝི་པ་སྶི་སྶ ཙ [ཨི་མེ ཙ་ཀཱ་རཱ པོ་རཱ་ཎ་པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི] ན་མ་ཏྠུ, ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟ་སྶ སི་རཱི་མ་ཏོ.
སི་ཁི་སྶ་པི ཙ [ཨི་མེ ཙ་ཀཱ་རཱ པོ་རཱ་ཎ་པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི] ན་མ་ཏྠུ, ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ནོ.
‘‘ཝེ་སྶ་བྷུ་སྶ ཙ [ཨི་མེ ཙ་ཀཱ་རཱ པོ་རཱ་ཎ་པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི] ན་མ་ཏྠུ, ནྷཱ་ཏ་ཀ་སྶ ཏ་པ་སྶི་ནོ;
ན་མ་ཏྠུ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ, མཱ་ར་སེ་ནཱ་པ་མ་དྡི་ནོ.
‘‘ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ན་སྶ ན་མ་ཏྠུ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝུ་སཱི་མ་ཏོ;
ཀ་སྶ་པ་སྶ ཙ [ཨི་མེ ཙ་ཀཱ་རཱ པོ་རཱ་ཎ་པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི] ན་མ་ཏྠུ, ཝི་པྤ་མུ་ཏྟ་སྶ ས་བྦ་དྷི.
‘‘ཨ་ངྒཱི་ར་ས་སྶ ན་མ་ཏྠུ, ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ སི་རཱི་མ་ཏོ;
ཡོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི [དྷ་མྨ་མ་དེ་སེ་སི (སཱི. སྱཱ. པཱི.), དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི (?)], ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ་པ་ནཱུ་ད་ནཾ.
‘‘ཡེ ཙཱ་པི ནི་བྦུ་ཏཱ ལོ་ཀེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་པ་སྶི་སུཾ;
ཏེ ཛ་ནཱ ཨ་པི་སུ་ཎཱ་ཐ [ཨ་པི་སུ་ཎཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)], མ་ཧ་ནྟཱ ཝཱི་ཏ་སཱ་ར་དཱ.
‘‘ཧི་ཏཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, ཡཾ ན་མ་སྶ་ནྟི གོ་ཏ་མཾ;
ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣཾ, མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱི་ཏ་སཱ་ར་དཾ.
༢༧༨. ‘‘ཡ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི སཱུ་རི་ཡོ [སུ་རི་ཡོ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)], ཨཱ་དི་ཙྩོ མ་ཎྜ་ལཱི མ་ཧཱ.
ཡ་སྶ ཙུ་གྒ་ཙྪ་མཱ་ན་སྶ, སཾ་ཝ་རཱི་པི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཡ་སྶ ཙུ་གྒ་ཏེ སཱུ་རི་ཡེ, ‘དི་ཝ་སོ’ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ར་ཧ་དོ་པི ཏ་ཏྠ ག་མྦྷཱི་རོ, ས་མུ་དྡོ ས་རི་ཏོ་ད་ཀོ;
ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཏ་ཏྠ ཛཱ་ན་ནྟི, ‘ས་མུ་དྡོ ས་རི་ཏོ་ད་ཀོ’.
‘‘ཨི་ཏོ ‘སཱ པུ་རི་མཱ དི་སཱ’, ཨི་ཏི ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏཱི ཛ་ནོ;
ཡཾ དི་སཾ ཨ་བྷི་པཱ་ལེ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཡ་ས་སྶི སོ.
‘‘ག་ནྡྷ་བྦཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི [ཨཱ་དྷི་པ་ཏི (སཱི. སྱཱ. པཱི.) ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི], ‘དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ’ཏི ནཱ་མ་སོ;
ར་མ་ཏཱི ན་ཙྩ་གཱི་ཏེ་ཧི, ག་ནྡྷ་བྦེ་ཧི པུ་ར་ཀྑ་ཏོ.
‘‘པུ་ཏྟཱ་པི ཏ་སྶ བ་ཧ་ཝོ, ཨེ་ཀ་ནཱ་མཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ;
ཨ་སཱི་ཏི ད་ས ཨེ་ཀོ ཙ, ཨི་ནྡ་ནཱ་མཱ མ་ཧ་བྦ་ལཱ.
ཏེ ཙཱ་པི བུ་དྡྷཾ དི་སྭཱ་ན, བུ་དྡྷཾ ཨཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཾ;
དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ན་མ་སྶ་ནྟི, མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱི་ཏ་སཱ་ར་དཾ.
‘‘ན་མོ ཏེ པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙ, ན་མོ ཏེ པུ་རི་སུ་ཏྟ་མ;
ཀུ་ས་ལེ་ན ས་མེ་ཀྑ་སི, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་པི ཏཾ ཝ་ནྡ་ནྟི;
སུ་ཏཾ ནེ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཎྷ་སོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་མ་སེ.
‘‘‘ཛི་ནཾ ཝ་ནྡ་ཐ གོ་ཏ་མཾ, ཛི་ནཾ ཝ་ནྡཱ་མ གོ་ཏ་མཾ;
ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣཾ, བུ་དྡྷཾ ཝ་ནྡཱ་མ གོ་ཏ་མཾ’.
༢༧༩. ‘‘ཡེ་ན པེ་ཏཱ པ་ཝུ་ཙྩ་ནྟི, པི་སུ་ཎཱ པི་ཊྛི་མཾ་སི་ཀཱ.
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནོ ལུ་དྡཱ [ལུ་དྡྷཱ (པཱི. ཀ.)], ཙོ་རཱ ནེ་ཀ་ཏི་ཀཱ ཛ་ནཱ.
‘‘ཨི་ཏོ ‘སཱ ད་ཀྑི་ཎཱ དི་སཱ’, ཨི་ཏི ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏཱི ཛ་ནོ;
ཡཾ དི་སཾ ཨ་བྷི་པཱ་ལེ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཡ་ས་སྶི སོ.
‘‘ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི, ‘ཝི་རཱུ་ལ༹ྷོ’ ཨི་ཏི ནཱ་མ་སོ;
ར་མ་ཏཱི ན་ཙྩ་གཱི་ཏེ་ཧི, ཀུ་མྦྷ་ཎྜེ་ཧི པུ་ར་ཀྑ་ཏོ.
‘‘པུ་ཏྟཱ་པི ཏ་སྶ བ་ཧ་ཝོ, ཨེ་ཀ་ནཱ་མཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ;
ཨ་སཱི་ཏི ད་ས ཨེ་ཀོ ཙ, ཨི་ནྡ་ནཱ་མཱ མ་ཧ་བྦ་ལཱ.
ཏེ ཙཱ་པི བུ་དྡྷཾ དི་སྭཱ་ན, བུ་དྡྷཾ ཨཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཾ;
དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ན་མ་སྶ་ནྟི, མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱི་ཏ་སཱ་ར་དཾ.
‘‘ན་མོ ཏེ པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙ, ན་མོ ཏེ པུ་རི་སུ་ཏྟ་མ;
ཀུ་ས་ལེ་ན ས་མེ་ཀྑ་སི, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་པི ཏཾ ཝ་ནྡ་ནྟི;
སུ་ཏཾ ནེ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཎྷ་སོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་མ་སེ.
‘‘‘ཛི་ནཾ ཝ་ནྡ་ཐ གོ་ཏ་མཾ, ཛི་ནཾ ཝ་ནྡཱ་མ གོ་ཏ་མཾ;
ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣཾ, བུ་དྡྷཾ ཝ་ནྡཱ་མ གོ་ཏ་མཾ’.
༢༨༠. ‘‘ཡ་ཏྠ ཙོ་གྒ་ཙྪ་ཏི སཱུ་རི་ཡོ, ཨཱ་དི་ཙྩོ མ་ཎྜ་ལཱི མ་ཧཱ.
ཡ་སྶ ཙོ་གྒ་ཙྪ་མཱ་ན་སྶ, དི་ཝ་སོ་པི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཡ་སྶ ཙོ་གྒ་ཏེ སཱུ་རི་ཡེ, ‘སཾ་ཝ་རཱི’ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ར་ཧ་དོ་པི ཏ་ཏྠ ག་མྦྷཱི་རོ, ས་མུ་དྡོ ས་རི་ཏོ་ད་ཀོ;
ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཏ་ཏྠ ཛཱ་ན་ནྟི, ‘ས་མུ་དྡོ ས་རི་ཏོ་ད་ཀོ’.
‘‘ཨི་ཏོ ‘སཱ པ་ཙྪི་མཱ དི་སཱ’, ཨི་ཏི ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏཱི ཛ་ནོ;
ཡཾ དི་སཾ ཨ་བྷི་པཱ་ལེ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཡ་ས་སྶི སོ.
‘‘ནཱ་གཱ་ན་ཉྩ ཨ་དྷི་པ་ཏི, ‘ཝི་རཱུ་པ་ཀྑོ’ཏི ནཱ་མ་སོ;
ར་མ་ཏཱི ན་ཙྩ་གཱི་ཏེ་ཧི, ནཱ་གེ་ཧེ་ཝ པུ་ར་ཀྑ་ཏོ.
‘‘པུ་ཏྟཱ་པི ཏ་སྶ བ་ཧ་ཝོ, ཨེ་ཀ་ནཱ་མཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ;
ཨ་སཱི་ཏི ད་ས ཨེ་ཀོ ཙ, ཨི་ནྡ་ནཱ་མཱ མ་ཧ་བྦ་ལཱ.
ཏེ ཙཱ་པི བུ་དྡྷཾ དི་སྭཱ་ན, བུ་དྡྷཾ ཨཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཾ;
དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ན་མ་སྶ་ནྟི, མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱི་ཏ་སཱ་ར་དཾ.
‘‘ན་མོ ཏེ པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙ, ན་མོ ཏེ པུ་རི་སུ་ཏྟ་མ;
ཀུ་ས་ལེ་ན ས་མེ་ཀྑ་སི, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་པི ཏཾ ཝ་ནྡ་ནྟི;
སུ་ཏཾ ནེ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཎྷ་སོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་མ་སེ.
‘‘‘ཛི་ནཾ ཝ་ནྡ་ཐ གོ་ཏ་མཾ, ཛི་ནཾ ཝ་ནྡཱ་མ གོ་ཏ་མཾ;
ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣཾ, བུ་དྡྷཾ ཝ་ནྡཱ་མ གོ་ཏ་མཾ’.
༢༨༡. ‘‘ཡེ་ན ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཝ྄ཧོ [ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རཱུ ར་མྨཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)], མ་ཧཱ་ནེ་རུ སུ་ད་སྶ་ནོ.
མ་ནུ་སྶཱ ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་མ་མཱ ཨ་པ་རི་གྒ་ཧཱ.
‘‘ན ཏེ བཱི་ཛཾ པ་ཝ་པ་ནྟི, ན་པི ནཱི་ཡ་ནྟི ན་ངྒ་ལཱ;
ཨ་ཀ་ཊྛ་པཱ་ཀི་མཾ སཱ་ལིཾ, པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི མཱ་ནུ་སཱ.
‘‘ཨ་ཀ་ཎཾ ཨ་ཐུ་སཾ སུ་དྡྷཾ, སུ་ག་ནྡྷཾ ཏ་ཎྜུ་ལ་པྥ་ལཾ;
ཏུ་ཎྜི་ཀཱི་རེ པ་ཙི་ཏྭཱ་ན, ཏ་ཏོ བྷུ་ཉྫ་ནྟི བྷོ་ཛ་ནཾ.
‘‘གཱ་ཝིཾ ཨེ་ཀ་ཁུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ནུ་ཡ་ནྟི དི་སོ་དི་སཾ;
པ་སུཾ ཨེ་ཀ་ཁུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ནུ་ཡ་ནྟི དི་སོ་དི་སཾ.
‘‘ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ ཝཱ་ཧ་ནཾ [ཨི་ཏྠཱི-ཝཱ་ཧ་ནཾ (སཱི. པཱི.), ཨི་ཏྠཱིཾ ཝཱ་ཧ་ནཾ (སྱཱ.)] ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ནུ་ཡ་ནྟི དི་སོ་དི་སཾ;
པུ་རི་སཾ ཝཱ་ཧ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ནུ་ཡ་ནྟི དི་སོ་དི་སཾ.
‘‘ཀུ་མཱ་རིཾ ཝཱ་ཧ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ནུ་ཡ་ནྟི དི་སོ་དི་སཾ;
ཀུ་མཱ་རཾ ཝཱ་ཧ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ནུ་ཡ་ནྟི དི་སོ་དི་སཾ.
‘‘ཏེ ཡཱ་ནེ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ,
ས་བྦཱ དི་སཱ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟི [ཨ་ནུ་པ་རི་ཡ་ནྟི (སྱཱ.)];
པ་ཙཱ་རཱ ཏ་སྶ རཱ་ཛི་ནོ.
‘‘ཧ་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཨ་སྶ་ཡཱ་ནཾ, དི་བྦཾ ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ;
པཱ་སཱ་དཱ སི་ཝི་ཀཱ ཙེ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ཡ་ས་སྶི་ནོ.
‘‘ཏ་སྶ ཙ ན་ག་རཱ ཨ་ཧུ,
ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ སུ་མཱ་པི་ཏཱ;
ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊཱ ཀུ་སི་ནཱ་ཊཱ པ་ར་ཀུ་སི་ནཱ་ཊཱ,
ནཱ་ཊ་སུ་རི་ཡཱ [ནཱ་ཊ་པུ་རི་ཡཱ (སཱི. པཱི.), ནཱ་ཊ་པ་རི་ཡཱ (སྱཱ.)] པ་ར་ཀུ་སི་ཊ་ནཱ་ཊཱ.
‘‘ཨུ་ཏྟ་རེ་ན ཀ་སི་ཝ་ནྟོ [ཀ་པི་ཝ་ནྟོ (སཱི. སྱཱ. པཱི)],
ཛ་ནོ་གྷ་མ་པ་རེ་ན ཙ;
ན་ཝ་ན་ཝུ་ཏི་ཡོ ཨ་མྦ་ར་ཨ་མྦ་ར་ཝ་ཏི་ཡོ,
ཨཱ་ལ༹་ཀ་མ་ནྡཱ ནཱ་མ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི.
‘‘ཀུ་ཝེ་ར་སྶ ཁོ པ་ན, མཱ་རི་ས, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ཝི་སཱ་ཎཱ ནཱ་མ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི;
ཏ་སྨཱ ཀུ་ཝེ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ, ‘ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ’ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘པ་ཙྩེ་ས་ནྟོ པ་ཀཱ་སེ་ནྟི, ཏ་ཏོ་ལཱ ཏ་ཏྟ་ལཱ ཏ་ཏོ་ཏ་ལཱ;
ཨོ་ཛ་སི ཏེ་ཛ་སི ཏ་ཏོ་ཛ་སཱི, སཱུ་རོ རཱ་ཛཱ ཨ་རི་ཊྛོ ནེ་མི.
‘‘ར་ཧ་དོ་པི ཏ་ཏྠ དྷ་ར་ཎཱི ནཱ་མ, ཡ་ཏོ མེ་གྷཱ པ་ཝ་སྶ་ནྟི;
ཝ་སྶཱ ཡ་ཏོ པ་ཏཱ་ཡ་ནྟི, ས་བྷཱ་པི ཏ་ཏྠ སཱ་ལ་ཝ་ཏཱི [བྷ་ག་ལ་ཝ་ཏཱི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ནཱ་མ.
‘‘ཡ་ཏྠ ཡ་ཀྑཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟི, ཏ་ཏྠ ནི་ཙྩ་ཕ་ལཱ རུ་ཀྑཱ;
ནཱ་ནཱ དི་ཛ་ག་ཎཱ ཡུ་ཏཱ, མ་ཡཱུ་ར་ཀོ་ཉྩཱ་བྷི་རུ་དཱ;
ཀོ་ཀི་ལཱ་དཱི་ཧི ཝ་གྒུ་ཧི.
‘‘ཛཱི་ཝ་ཉྫཱི་ཝ་ཀ་ས་དྡེ་ཏྠ, ཨ་ཐོ ཨོ་ཊྛ་ཝ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ;
ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཀཱ [ཀུ་ཀུ་ཏྠ་ཀཱ (སཱི. པཱི.)] ཀུ་ལཱི༹་ར་ཀཱ, ཝ་ནེ པོ་ཀྑ་ར་སཱ་ཏ་ཀཱ.
‘‘སུ་ཀ་སཱ་ལི༹་ཀ་ས་དྡེ་ཏྠ, ད་ཎྜ་མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ་ནི ཙ;
སོ་བྷ་ཏི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ སཱ, ཀུ་ཝེ་ར་ན་ལི༹་ནཱི ས་དཱ.
‘‘ཨི་ཏོ ‘སཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ དི་སཱ’, ཨི་ཏི ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏཱི ཛ་ནོ;
ཡཾ དི་སཾ ཨ་བྷི་པཱ་ལེ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཡ་ས་སྶི སོ.
‘‘ཡ་ཀྑཱ་ན་ཉྩ ཨ་དྷི་པ་ཏི, ‘ཀུ་ཝེ་རོ’ ཨི་ཏི ནཱ་མ་སོ;
ར་མ་ཏཱི ན་ཙྩ་གཱི་ཏེ་ཧི, ཡ་ཀྑེ་ཧེ་ཝ པུ་ར་ཀྑ་ཏོ.
‘‘པུ་ཏྟཱ་པི ཏ་སྶ བ་ཧ་ཝོ, ཨེ་ཀ་ནཱ་མཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ;
ཨ་སཱི་ཏི ད་ས ཨེ་ཀོ ཙ, ཨི་ནྡ་ནཱ་མཱ མ་ཧ་བྦ་ལཱ.
‘‘ཏེ ཙཱ་པི བུ་དྡྷཾ དི་སྭཱ་ན, བུ་དྡྷཾ ཨཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཾ;
དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ན་མ་སྶ་ནྟི, མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱི་ཏ་སཱ་ར་དཾ.
‘‘ན་མོ ཏེ པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙ, ན་མོ ཏེ པུ་རི་སུ་ཏྟ་མ;
ཀུ་ས་ལེ་ན ས་མེ་ཀྑ་སི, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་པི ཏཾ ཝ་ནྡ་ནྟི;
སུ་ཏཾ ནེ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཎྷ་སོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་མ་སེ.
‘‘‘ཛི་ནཾ ཝ་ནྡ་ཐ གོ་ཏ་མཾ, ཛི་ནཾ ཝ་ནྡཱ་མ གོ་ཏ་མཾ;
ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣཾ, བུ་དྡྷཾ ཝ་ནྡཱ་མ གོ་ཏ་མ’’’ནྟི.
‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ སཱ, མཱ་རི་ས, ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡཱ ར་ཀྑཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ གུ་ཏྟི་ཡཱ ར་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཡ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ.
༢༨༢. ‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, མཱ་རི་ས, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཝཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡཱ ར་ཀྑཱ སུ་གྒ་ཧི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ས་མ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཏཱ [པ་རི་ཡཱ་པུ་ཊཱ (ཀ.)]. ཏཾ ཙེ ཨ་མ་ནུ་སྶོ ཡ་ཀྑོ ཝཱ ཡ་ཀྑི་ནཱི ཝཱ ཡ་ཀྑ་པོ་ཏ་ཀོ ཝཱ ཡ་ཀྑ་པོ་ཏི་ཀཱ ཝཱ ཡ་ཀྑ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཝཱ ཡ་ཀྑ་པཱ་རི་ས་ཛྫོ ཝཱ ཡ་ཀྑ་པ་ཙཱ་རོ ཝཱ, ག་ནྡྷ་བྦོ ཝཱ ག་ནྡྷ་བྦཱི ཝཱ ག་ནྡྷ་བྦ་པོ་ཏ་ཀོ ཝཱ ག་ནྡྷ་བྦ་པོ་ཏི་ཀཱ ཝཱ ག་ནྡྷ་བྦ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཝཱ ག་ནྡྷ་བྦ་པཱ་རི་ས་ཛྫོ ཝཱ ག་ནྡྷ་བྦ་པ་ཙཱ་རོ ཝཱ, ཀུ་མྦྷ་ཎྜོ ཝཱ ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱི ཝཱ ཀུ་མྦྷ་ཎྜ་པོ་ཏ་ཀོ ཝཱ ཀུ་མྦྷ་ཎྜ་པོ་ཏི་ཀཱ ཝཱ ཀུ་མྦྷ་ཎྜ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཝཱ ཀུ་མྦྷ་ཎྜ་པཱ་རི་ས་ཛྫོ ཝཱ ཀུ་མྦྷ་ཎྜ་པ་ཙཱ་རོ ཝཱ, ནཱ་གོ ཝཱ ནཱ་གཱི ཝཱ ནཱ་ག་པོ་ཏ་ཀོ ཝཱ ནཱ་ག་པོ་ཏི་ཀཱ ཝཱ ནཱ་ག་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཝཱ ནཱ་ག་པཱ་རི་ས་ཛྫོ ཝཱ ནཱ་ག་པ་ཙཱ་རོ ཝཱ, པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ བྷི་ཀྑུཾ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཝཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ ཝཱ ག་ཙྪ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ནུ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཋི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་པ་ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ནི་སི་ནྣཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སཱི་དེ་ཡྻ, ནི་པ་ནྣཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ན མེ སོ, མཱ་རི་ས, ཨ་མ་ནུ་སྶོ ལ་བྷེ་ཡྻ གཱ་མེ་སུ ཝཱ ནི་ག་མེ་སུ ཝཱ ས་ཀྐཱ་རཾ ཝཱ ག་རུ་ཀཱ་རཾ ཝཱ. ན མེ སོ, མཱ་རི་ས, ཨ་མ་ནུ་སྶོ ལ་བྷེ་ཡྻ ཨཱ་ལ༹་ཀ་མ་ནྡཱ་ཡ ནཱ་མ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡཱ ཝ་ཏྠུཾ ཝཱ ཝཱ་སཾ ཝཱ. ན མེ སོ, མཱ་རི་ས, ཨ་མ་ནུ་སྶོ ལ་བྷེ་ཡྻ ཡ་ཀྑཱ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ག་ནྟུཾ. ཨ་པི་སྶུ ནཾ, མཱ་རི་ས, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ནཱ་ཝ་ཡ྄ཧ་མྤི ནཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ ཨ་ཝི་ཝ་ཡ྄ཧཾ. ཨ་པི་སྶུ ནཾ, མཱ་རི་ས, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཏྟཱ་ཧི་པི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཧི པ་རི་བྷཱ་སཱ་ཧི པ་རི་བྷཱ་སེ་ཡྻུཾ. ཨ་པི་སྶུ ནཾ, མཱ་རི་ས, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ རི་ཏྟཾ་པི་སྶ པ་ཏྟཾ སཱི་སེ ནི་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻུཾ. ཨ་པི་སྶུ ནཾ, མཱ་རི་ས, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ ས་ཏྟ་དྷཱ་པི་སྶ མུ་དྡྷཾ ཕཱ་ལེ་ཡྻུཾ.
‘‘ས་ནྟི ཧི, མཱ་རི་ས, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ ཙ་ཎྜཱ རུ་དྡྷཱ [རུ་དྡཱ (སཱི. པཱི.)] ར་བྷ་སཱ, ཏེ ནེ་ཝ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟི, ན མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ པུ་རི་ས་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟི, ན མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ པུ་རི་ས་ཀཱ་ནཾ པུ་རི་ས་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟི. ཏེ ཁོ ཏེ, མཱ་རི་ས, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ཝ་རུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, མཱ་རི་ས, ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ ཝི་ཛི་ཏེ མ་ཧཱ་ཙོ་རཱ. ཏེ ནེ་ཝ ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟི, ན ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ པུ་རི་ས་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟི, ན ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ པུ་རི་ས་ཀཱ་ནཾ པུ་རི་ས་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟི. ཏེ ཁོ ཏེ, མཱ་རི་ས, མ་ཧཱ་ཙོ་རཱ ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ ཨ་ཝ་རུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མཱ་རི་ས, ས་ནྟི ཨ་མ་ནུ་སྶཱ ཙ་ཎྜཱ རུ་དྡྷཱ ར་བྷ་སཱ, ཏེ ནེ་ཝ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟི, ན མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ པུ་རི་ས་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟི, ན མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ པུ་རི་ས་ཀཱ་ནཾ པུ་རི་ས་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟི. ཏེ ཁོ ཏེ, མཱ་རི་ས, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ཝ་རུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, མཱ་རི་ས, ཨ་མ་ནུ་སྶོ ཡ་ཀྑོ ཝཱ ཡ་ཀྑི་ནཱི ཝཱ…པེ… ག་ནྡྷ་བྦོ ཝཱ ག་ནྡྷ་བྦཱི ཝཱ … ཀུ་མྦྷ་ཎྜོ ཝཱ ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱི ཝཱ… ནཱ་གོ ཝཱ ནཱ་གཱི ཝཱ ནཱ་ག་པོ་ཏ་ཀོ ཝཱ ནཱ་ག་པོ་ཏི་ཀཱ ཝཱ ནཱ་ག་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཝཱ ནཱ་ག་པཱ་རི་ས་ཛྫོ ཝཱ ནཱ་ག་པ་ཙཱ་རོ ཝཱ པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ བྷི་ཀྑུཾ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཝཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ ཝཱ ག་ཙྪ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ནུ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཋི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་པ་ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ནི་སི་ནྣཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སཱི་དེ་ཡྻ, ནི་པ་ནྣཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨི་མེ་སཾ ཡ་ཀྑཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཡ་ཀྑཱ་ནཾ སེ་ནཱ་པ་ཏཱི་ནཾ མ་ཧཱ་སེ་ནཱ་པ་ཏཱི་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏ་བྦཾ ཝི་ཀྐ་ནྡི་ཏ་བྦཾ ཝི་ར་ཝི་ཏ་བྦཾ – ‘ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ ཨཱ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ ཧེ་ཋེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ ཧིཾ་ས་ཏི, ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ ཝི་ཧིཾ་ས་ཏི, ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ ན མུ་ཉྩ་ཏཱི’ཏི.
༢༨༣. ‘‘ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཡ་ཀྑཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཡ་ཀྑཱ་ནཾ སེ་ནཱ་པ་ཏཱི་ནཾ མ་ཧཱ་སེ་ནཱ་པ་ཏཱི་ནཾ?
‘‘ཨི་ནྡོ སོ་མོ ཝ་རུ་ཎོ ཙ, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ པ་ཛཱ་པ་ཏི;
ཙ་ནྡ་ནོ ཀཱ་མ་སེ་ཊྛོ ཙ, ཀི་ནྣུ་གྷ་ཎྜུ ནི་གྷ་ཎྜུ ཙ.
‘‘པ་ནཱ་དོ ཨོ་པ་མ་ཉྙོ ཙ, དེ་ཝ་སཱུ་ཏོ ཙ མཱ་ཏ་ལི;
ཙི་ཏྟ་སེ་ནོ ཙ ག་ནྡྷ་བྦོ, ན་ལོ༹ རཱ་ཛཱ ཛ་ནེ་ས་བྷོ [ཛ་ནོ་ས་བྷོ (སྱཱ.)].
‘‘སཱ་ཏཱ་གི་རོ ཧེ་མ་ཝ་ཏོ, པུ་ཎྞ་ཀོ ཀ་ར་ཏི་ཡོ གུ་ལོ༹;
སི་ཝ་ཀོ མུ་ཙ་ལི་ནྡོ ཙ, ཝེ་སྶཱ་མི་ཏྟོ ཡུ་ག་ནྡྷ་རོ.
‘‘གོ་པཱ་ལོ སུ་པྤ་རོ་དྷོ ཙ [སུ་པྤ་གེ་དྷོ ཙ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)], ཧི་རི ནེ་ཏྟི [ཧི་རཱི ནེ་ཏྟཱི (སཱི. པཱི.)] ཙ མ་ནྡི་ཡོ;
པ་ཉྩཱ་ལ་ཙ་ཎྜོ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོ, པ་ཛྫུ་ནྣོ སུ་མ་ནོ སུ་མུ་ཁོ;
ད་དྷི་མུ་ཁོ མ་ཎི མཱ་ཎི་ཝ་རོ [མ་ཎི མཱ་ནི་ཙ་རོ (སྱཱ. པཱི.)] དཱི་གྷོ, ཨ་ཐོ སེ་རཱི་ས་ཀོ ས་ཧ.
‘‘ཨི་མེ་སཾ ཡ་ཀྑཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཡ་ཀྑཱ་ནཾ སེ་ནཱ་པ་ཏཱི་ནཾ མ་ཧཱ་སེ་ནཱ་པ་ཏཱི་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏ་བྦཾ ཝི་ཀྐ་ནྡི་ཏ་བྦཾ ཝི་ར་ཝི་ཏ་བྦཾ – ‘ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ ཨཱ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ ཧེ་ཋེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ ཧིཾ་ས་ཏི, ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ ཝི་ཧིཾ་ས་ཏི, ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ ན མུ་ཉྩ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ སཱ, མཱ་རི་ས, ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡཱ ར་ཀྑཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ གུ་ཏྟི་ཡཱ ར་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཡ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ. ཧ་ནྡ ཙ དཱ་ནི མ་ཡཾ, མཱ་རི་ས, ག་ཙྪཱ་མ བ་ཧུ་ཀི་ཙྩཱ མ་ཡཾ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་སྶ་དཱ་ནི ཏུ་མྷེ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཐཱ’’ཏི.
༢༨༤. ཨ་ཐ ཁོ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡིཾ་སུ. ཏེ་པི ཁོ ཡ་ཀྑཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡིཾ་སུ. ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡིཾ་སུ. ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡིཾ་སུ. ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡིཾ་སུ. ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡིཾ་སཱུ་ཏི.
པ་ཋ་མ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ
༢༨༥. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཏྟིཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཙ ཡ་ཀྑ་སེ་ནཱ་ཡ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཙ ག་ནྡྷ་བྦ་སེ་ནཱ་ཡ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཙ ཀུ་མྦྷ་ཎྜ་སེ་ནཱ་ཡ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཙ ནཱ་ག་སེ་ནཱ་ཡ ཙ་ཏུ་དྡི་སཾ ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཾ གུ་མྦཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཾ ཨོ་ཝ་ར་ཎཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊཾ པ་བྦ་ཏཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཏེ་པི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་ཀྑཱ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ.
༢༨༦. ‘‘ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ས་ནྟི ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ལཱ༹་རཱ ཡ་ཀྑཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ…པེ… ས་ནྟི ཧི, བྷ་ནྟེ ནཱི་ཙཱ ཡ་ཀྑཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ས་ནྣཱ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཀྑཱ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ཡེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? བྷ་ག་ཝཱ ཧི, བྷ་ནྟེ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི… སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཀྑཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ་ཡེ་ཝ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ… ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཏེ་སཾ ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་པྤི་ཡཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ. ས་ནྟི ཧི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་ར་ཉྙ་ཝ་ན་པ་ཏྠཱ་ནི པ་ནྟཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟི ཨ་པྤ་ས་དྡཱ་ནི ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སཱ་ནི ཝི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏཱ་ནི མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སྶེ་ཡྻ་ཀཱ་ནི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སཱ་རུ་པྤཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ས་ནྟི ཨུ་ལཱ༹་རཱ ཡ་ཀྑཱ ནི་ཝཱ་སི་ནོ, ཡེ ཨི་མ་སྨིཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ཝ་ཙ་ནེ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ, ཏེ་སཾ པ་སཱ་དཱ་ཡ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡཾ ར་ཀྑཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ གུ་ཏྟི་ཡཱ ར་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཡ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སིཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ མེ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡཾ ར་ཀྑཾ ཨ་བྷཱ་སི –
༢༨༧. ‘ཝི་པ་སྶི་སྶ ཙ ན་མ་ཏྠུ, ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟ་སྶ སི་རཱི་མ་ཏོ.
སི་ཁི་སྶ་པི ཙ ན་མ་ཏྠུ, ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ནོ.
‘ཝེ་སྶ་བྷུ་སྶ ཙ ན་མ་ཏྠུ, ནྷཱ་ཏ་ཀ་སྶ ཏ་པ་སྶི་ནོ;
ན་མ་ཏྠུ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ, མཱ་ར་སེ་ནཱ་པ་མ་དྡི་ནོ.
‘ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ན་སྶ ན་མ་ཏྠུ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝུ་སཱི་མ་ཏོ;
ཀ་སྶ་པ་སྶ ཙ ན་མ་ཏྠུ, ཝི་པྤ་མུ་ཏྟ་སྶ ས་བྦ་དྷི.
‘ཨ་ངྒཱི་ར་ས་སྶ ན་མ་ཏྠུ, ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ སི་རཱི་མ་ཏོ;
ཡོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ་པ་ནཱུ་ད་ནཾ.
‘ཡེ ཙཱ་པི ནི་བྦུ་ཏཱ ལོ་ཀེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་པ་སྶི་སུཾ;
ཏེ ཛ་ནཱ ཨ་པི་སུ་ཎཱ་ཐ, མ་ཧ་ནྟཱ ཝཱི་ཏ་སཱ་ར་དཱ.
‘ཧི་ཏཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, ཡཾ ན་མ་སྶ་ནྟི གོ་ཏ་མཾ;