༦. པཱ་སཱ་དི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༡༦༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་དྷ་ཉྙཱ ནཱ་མ ས་ཀྱཱ, ཏེ་སཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ པཱ་སཱ་དེ.
ནི་ག་ཎྛ་ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ [ནཱ་ཐ་པུ་ཏྟོ (སཱི. པཱི.)] པཱ་ཝཱ་ཡཾ ཨ་དྷུ་ནཱ་ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ་ཡ བྷི་ནྣཱ ནི་ག་ཎྛཱ དྭེ་དྷི་ཀ་ཛཱ་ཏཱ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི – ‘‘ན ཏྭཾ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་སི, ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི, ཀིཾ ཏྭཾ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶ་སི? མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏྭ་མ་སི, ཨ་ཧ་མ་སྨི ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ. ས་ཧི་ཏཾ མེ, ཨ་ས་ཧི་ཏཾ ཏེ. པུ་རེ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ པ་ཙྪཱ ཨ་ཝ་ཙ, པ་ཙྪཱ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ པུ་རེ ཨ་ཝ་ཙ. ཨ་དྷི་ཙི་ཎྞཾ ཏེ ཝི་པ་རཱ་ཝ་ཏྟཾ, ཨཱ་རོ་པི་ཏོ ཏེ ཝཱ་དོ, ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཏྭ་མ་སི, ཙ་ར ཝཱ་ད་པྤ་མོ་ཀྑཱ་ཡ, ནི་བྦེ་ཋེ་ཧི ཝཱ ས་ཙེ པ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ཝ་དྷོ་ཡེ་ཝ ཁོ [ཝ་དྷོ་ཡེ་ཝེ་ཀོ (ཀ.)] མ་ཉྙེ ནི་ག་ཎྛེ་སུ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟི་ཡེ་སུ ཝ་ཏྟ་ཏི [ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏི (སྱཱ. ཀ.)]. ཡེ་པི ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ, ཏེ་པི [ཏེ ཏེ་སུ (ཀ.)] ནི་ག་ཎྛེ་སུ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟི་ཡེ་སུ ནི་བྦི་ནྣ་རཱུ་པཱ [ནི་བྦི་ནྡ་རཱུ་པཱ (ཀ.)] ཝི་ར་ཏྟ་རཱུ་པཱ པ་ཊི་ཝཱ་ན་རཱུ་པཱ, ཡ་ཐཱ ཏཾ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀེ ཨ་ནུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ བྷི་ནྣ་ཐཱུ་པེ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎེ.
༡༦༥. ཨ་ཐ ཁོ ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ པཱ་ཝཱ་ཡཾ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛོ [ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠོ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཡེ་ན སཱ་མ་གཱ་མོ, ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནི་ག་ཎྛོ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ པཱ་ཝཱ་ཡཾ ཨ་དྷུ་ནཱ་ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ. ཏ་སྶ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ་ཡ བྷི་ནྣཱ ནི་ག་ཎྛཱ དྭེ་དྷི་ཀ་ཛཱ་ཏཱ…པེ… བྷི་ནྣ་ཐཱུ་པེ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎེ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཙུ་ནྡཾ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠི ཁོ ཨི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཙུ་ནྡ, ཀ་ཐཱ་པཱ་བྷ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ. ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ཝུ་སོ ཙུ་ནྡ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི [ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་མཱ་ཏི (སྱཱ.)]. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨཱ་ན་ནྡོ ཙུ་ནྡོ ཙ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ, ‘ནི་ག་ཎྛོ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ པཱ་ཝཱ་ཡཾ ཨ་དྷུ་ནཱ་ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཏ་སྶ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ་ཡ བྷི་ནྣཱ ནི་ག་ཎྛཱ…པེ… བྷི་ནྣ་ཐཱུ་པེ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎེ’’’ཏི.
ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏ་དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ
༡༦༦. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི དུ་ར་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀེ ཨ་ནུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ. ཨི་དྷ, ཙུ་ནྡ, ས་ཏྠཱ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, དྷ་མྨོ ཙ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏོ དུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ, སཱ་ཝ་ཀོ ཙ ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ན དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ན སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ན ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི, ཝོ་ཀྐ་མྨ ཙ ཏ་མྷཱ དྷ་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཏ་སྶ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ལཱ་བྷཱ, ཏ་སྶ ཏེ སུ་ལ་དྡྷཾ, ས་ཏྠཱ ཙ ཏེ ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, དྷ་མྨོ ཙ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏོ དུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ. ཏྭ་ཉྩ ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ན དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཝི་ཧ་ར་སི, ན སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ, ན ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི, ཝོ་ཀྐ་མྨ ཙ ཏ་མྷཱ དྷ་མྨཱ ཝ་ཏྟ་སཱི’ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, ཙུ་ནྡ, ས་ཏྠཱ་པི ཏ་ཏྠ གཱ་ར་ཡ྄ཧོ, དྷ་མྨོ་པི ཏ་ཏྠ གཱ་ར་ཡ྄ཧོ, སཱ་ཝ་ཀོ ཙ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ པཱ་སཾ་སོ. ཡོ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སཱ་ཝ་ཀཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨེ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏུ, ཡ་ཐཱ ཏེ ས་ཏྠཱ་རཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟོ’ཏི. ཡོ ཙ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི [ས་མཱ་དཱ་པེ་ཏི (སཱི. ཊྛ.)], ཡ་ཉྩ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡོ ཙ ས་མཱ་ད་པི་ཏོ [ས་མཱ་དཱ་པི་ཏོ (སཱི. ཊྛ.)] ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི. ས་བྦེ ཏེ བ་ཧུཾ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི དུ་ར་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀེ ཨ་ནུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ.
༡༦༧. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, ཙུ་ནྡ, ས་ཏྠཱ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, དྷ་མྨོ ཙ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏོ དུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ, སཱ་ཝ་ཀོ ཙ ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཝི་ཧ་ར་ཏི སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ ཏཾ དྷ་མྨཾ ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཏ་སྶ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ལཱ་བྷཱ, ཏ་སྶ ཏེ དུ་ལླ་དྡྷཾ, ས་ཏྠཱ ཙ ཏེ ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, དྷ་མྨོ ཙ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏོ དུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ. ཏྭ་ཉྩ ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཝི་ཧ་ར་སི སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ ཏཾ དྷ་མྨཾ ཝ་ཏྟ་སཱི’ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, ཙུ་ནྡ, ས་ཏྠཱ་པི ཏ་ཏྠ གཱ་ར་ཡ྄ཧོ, དྷ་མྨོ་པི ཏ་ཏྠ གཱ་ར་ཡ྄ཧོ, སཱ་ཝ་ཀོ་པི ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཡོ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སཱ་ཝ་ཀཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་དྡྷཱ་ཡ་སྨཱ ཉཱ་ཡ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཉཱ་ཡ་མཱ་རཱ་དྷེ་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཡོ ཙ པ་སཾ་ས་ཏི, ཡ་ཉྩ པ་སཾ་ས་ཏི, ཡོ ཙ པ་སཾ་སི་ཏོ བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི. ས་བྦེ ཏེ བ་ཧུཾ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི དུ་ར་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀེ ཨ་ནུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ.
ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏ་དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ
༡༦༨. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, ཙུ་ནྡ, ས་ཏྠཱ ཙ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, དྷ་མྨོ ཙ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ སུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ཨུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ, སཱ་ཝ་ཀོ ཙ ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ན དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ན སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ, ན ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི, ཝོ་ཀྐ་མྨ ཙ ཏ་མྷཱ དྷ་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཏ་སྶ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ལཱ་བྷཱ, ཏ་སྶ ཏེ དུ་ལླ་དྡྷཾ, ས་ཏྠཱ ཙ ཏེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, དྷ་མྨོ ཙ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ སུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ཨུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ. ཏྭ་ཉྩ ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ན དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཝི་ཧ་ར་སི, ན སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ, ན ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི, ཝོ་ཀྐ་མྨ ཙ ཏ་མྷཱ དྷ་མྨཱ ཝ་ཏྟ་སཱི’ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, ཙུ་ནྡ, ས་ཏྠཱ་པི ཏ་ཏྠ པཱ་སཾ་སོ, དྷ་མྨོ་པི ཏ་ཏྠ པཱ་སཾ་སོ, སཱ་ཝ་ཀོ ཙ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཡོ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སཱ་ཝ་ཀཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨེ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏུ ཡ་ཐཱ ཏེ ས་ཏྠཱ་རཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟོ’ཏི. ཡོ ཙ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡ་ཉྩ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཡོ ཙ ས་མཱ་ད་པི་ཏོ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི. ས་བྦེ ཏེ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ སུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ.
༡༦༩. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, ཙུ་ནྡ, ས་ཏྠཱ ཙ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, དྷ་མྨོ ཙ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ སུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ཨུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ, སཱ་ཝ་ཀོ ཙ ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཝི་ཧ་ར་ཏི སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ ཏཾ དྷ་མྨཾ ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཏ་སྶ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ལཱ་བྷཱ, ཏ་སྶ ཏེ སུ་ལ་དྡྷཾ, ས་ཏྠཱ ཙ ཏེ [ས་ཏྠཱ ཙ ཏེ ཨ་ར་ཧཾ (སྱཱ.)] ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, དྷ་མྨོ ཙ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ སུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ཨུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ. ཏྭ་ཉྩ ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཝི་ཧ་ར་སི སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ ཏཾ དྷ་མྨཾ ཝ་ཏྟ་སཱི’ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, ཙུ་ནྡ, ས་ཏྠཱ་པི ཏ་ཏྠ པཱ་སཾ་སོ, དྷ་མྨོ་པི ཏ་ཏྠ པཱ་སཾ་སོ, སཱ་ཝ་ཀོ་པི ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ པཱ་སཾ་སོ. ཡོ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སཱ་ཝ་ཀཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་དྡྷཱ་ཡ་སྨཱ ཉཱ་ཡ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཉཱ་ཡ་མཱ་རཱ་དྷེ་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཡོ ཙ པ་སཾ་ས་ཏི, ཡ་ཉྩ པ་སཾ་ས་ཏི, ཡོ ཙ པ་སཾ་སི་ཏོ [པ་ས་ཏྠོ (སྱཱ.)] བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི. ས་བྦེ ཏེ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ སུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ.
སཱ་ཝ་ཀཱ་ནུ་ཏ་པྤ་ས་ཏྠུ
༡༧༠. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, ཙུ་ནྡ, ས་ཏྠཱ ཙ ལོ་ཀེ ཨུ་ད་པཱ་དི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, དྷ་མྨོ ཙ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ སུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ཨུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ, ཨ་ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ་ཏྠཱ ཙ་སྶ ཧོ་ནྟི སཱ་ཝ་ཀཱ ས་དྡྷ་མྨེ, ན ཙ ཏེ་སཾ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་རི་པཱུ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏཾ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་པ་ད་ཀ་ཏཾ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏཾ. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ས་ཏྠུ་ནོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཨ་ནུ་ཏ་པྤོ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ས་ཏྠཱ ཙ ནོ ལོ་ཀེ ཨུ་ད་པཱ་དི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, དྷ་མྨོ ཙ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ སུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ཨུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ, ཨ་ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ་ཏྠཱ ཙ་མྷ ས་དྡྷ་མྨེ, ན ཙ ནོ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་རི་པཱུ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏཾ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་པ་ད་ཀ་ཏཾ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏཾ. ཨ་ཐ ནོ ས་ཏྠུ་ནོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཨ་ནུ་ཏ་པྤོ ཧོ་ཏི.
སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ནུ་ཏ་པྤ་ས་ཏྠུ
༡༧༡. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, ཙུ་ནྡ, ས་ཏྠཱ ཙ ལོ་ཀེ ཨུ་ད་པཱ་དི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. དྷ་མྨོ ཙ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ སུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ཨུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ. ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ་ཏྠཱ ཙ་སྶ ཧོ་ནྟི སཱ་ཝ་ཀཱ ས་དྡྷ་མྨེ, ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏེ་སཾ པ་རི་པཱུ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏཾ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་པ་ད་ཀ་ཏཾ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏཾ. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ས་ཏྠུ་ནོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཨ་ན་ནུ་ཏ་པྤོ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ས་ཏྠཱ ཙ ནོ ལོ་ཀེ ཨུ་ད་པཱ་དི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. དྷ་མྨོ ཙ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ སུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ཨུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ. ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ་ཏྠཱ ཙ་མྷ ས་དྡྷ་མྨེ, ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ནོ པ་རི་པཱུ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏཾ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་པ་ད་ཀ་ཏཾ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏཾ. ཨ་ཐ ནོ ས་ཏྠུ་ནོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཨ་ན་ནུ་ཏ་པྤོ ཧོ་ཏི.
བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཨ་པ་རི་པཱུ་རཱ་དི་ཀ་ཐཱ
༡༧༢. ‘‘ཨེ་ཏེ་ཧི ཙེ་པི, ཙུ་ནྡ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ཁོ ས་ཏྠཱ ཧོ་ཏི ཐེ་རོ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨ་དྡྷ་ག་ཏོ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་པ་རི་པཱུ་རཾ ཧོ་ཏི ཏེ་ན་ངྒེ་ན.
‘‘ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏེ་ཧི ཙེ་ཝ ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ས་ཏྠཱ ཙ ཧོ་ཏི ཐེ་རོ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨ་དྡྷ་ག་ཏོ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཧོ་ཏི ཏེ་ན་ངྒེ་ན.
༡༧༣. ‘‘ཨེ་ཏེ་ཧི ཙེ་པི, ཙུ་ནྡ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ས་ཏྠཱ ཙ ཧོ་ཏི ཐེ་རོ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨ་དྡྷ་ག་ཏོ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ནོ ཙ ཁྭ་སྶ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ པ་ཏྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ. ཨ་ལཾ ས་མ་ཀྑཱ་ཏུཾ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ, ཨ་ལཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ཧི སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་པ་རི་པཱུ་རཾ ཧོ་ཏི ཏེ་ན་ངྒེ་ན.
‘‘ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏེ་ཧི ཙེ་ཝ ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ས་ཏྠཱ ཙ ཧོ་ཏི ཐེ་རོ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨ་དྡྷ་ག་ཏོ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཐེ་རཱ ཙ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ པ་ཏྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ. ཨ་ལཾ ས་མ་ཀྑཱ་ཏུཾ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ, ཨ་ལཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ཧི སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཧོ་ཏི ཏེ་ན་ངྒེ་ན.
༡༧༤. ‘‘ཨེ་ཏེ་ཧི ཙེ་པི, ཙུ་ནྡ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ས་ཏྠཱ ཙ ཧོ་ཏི ཐེ་རོ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨ་དྡྷ་ག་ཏོ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཐེ་རཱ ཙ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ པ་ཏྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ. ཨ་ལཾ ས་མ་ཀྑཱ་ཏུཾ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ, ཨ་ལཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ཧི སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ. ནོ ཙ ཁྭ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི…པེ… མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཙ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ནོ ཙ ཁྭ་སྶ ན་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི…པེ… ན་ཝཱ ཙ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ནོ ཙ ཁྭ་སྶ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཱ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི…པེ… ཐེ་རཱ ཙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཱ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ནོ ཙ ཁྭ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཱ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི…པེ… མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཱ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ནོ ཙ ཁྭ་སྶ ན་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཱ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི…པེ… ན་ཝཱ ཙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཱ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ནོ ཙ ཁྭ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ…པེ… ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ, ནོ ཙ ཁྭ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ…པེ… ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ, ནོ ཙ ཁྭ་སྶ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ སཱ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ…པེ… ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཙ་སྶ སཱ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ, ནོ ཙ ཁྭ་སྶ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ སཱ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནི་ཡོ…པེ… ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཙ་སྶ སཱ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནི་ཡོ, ནོ ཙ ཁྭ་སྶ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀཾ བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙཾ པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏཾ ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏཾ…པེ… བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཉྩ་སྶ ཧོ་ཏི ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀཾ བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙཾ པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏཾ ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏཾ, ནོ ཙ ཁོ ལཱ་བྷ་གྒ་ཡ་ས་གྒ་པྤ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་པ་རི་པཱུ་རཾ ཧོ་ཏི ཏེ་ན་ངྒེ་ན.
‘‘ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏེ་ཧི ཙེ་ཝ ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ས་ཏྠཱ ཙ ཧོ་ཏི ཐེ་རོ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨ་དྡྷ་ག་ཏོ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཐེ་རཱ ཙ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ པ་ཏྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ. ཨ་ལཾ ས་མ་ཀྑཱ་ཏུཾ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ, ཨ་ལཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ཧི སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ. མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཙ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི…པེ… ན་ཝཱ ཙ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི…པེ… ཐེ་རཱ ཙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཱ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི…པེ… མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཱ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི…པེ… ན་ཝཱ ཙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཱ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི…པེ… ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི…པེ… གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཙ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ…པེ… ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཙ་སྶ སཱ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ…པེ… ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཙ་སྶ སཱ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནི་ཡོ…པེ… བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཉྩ་སྶ ཧོ་ཏི ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀཾ བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙཾ པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏཾ ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏཾ, ལཱ་བྷ་གྒ་པྤ་ཏྟ་ཉྩ ཡ་ས་གྒ་པྤ་ཏྟ་ཉྩ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཧོ་ཏི ཏེ་ན་ངྒེ་ན.
༡༧༥. ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ པ་ན, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. དྷ་མྨོ ཙ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ སུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ཨུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ. ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ་ཏྠཱ ཙ མེ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་དྡྷ་མྨེ, ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏེ་སཾ པ་རི་པཱུ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏཾ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་པ་ད་ཀ་ཏཾ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏཾ. ཨ་ཧཾ ཁོ པ་ན, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ཏྠཱ ཐེ་རོ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨ་དྡྷ་ག་ཏོ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ.
‘‘ས་ནྟི ཁོ པ་ན མེ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ པ་ཏྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ. ཨ་ལཾ ས་མ་ཀྑཱ་ཏུཾ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ, ཨ་ལཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ཧི སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ. ས་ནྟི ཁོ པ་ན མེ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཀཱ…པེ… ས་ནྟི ཁོ པ་ན མེ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ན་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཀཱ…པེ… ས་ནྟི ཁོ པ་ན མེ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཱ་ཝི་ཀཱ…པེ… ས་ནྟི ཁོ པ་ན མེ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཱ་ཝི་ཀཱ…པེ… ས་ནྟི ཁོ པ་ན མེ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ན་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཱ་ཝི་ཀཱ…པེ… ས་ནྟི ཁོ པ་ན མེ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ སཱ་ཝ་ཀཱ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ…པེ… ས་ནྟི ཁོ པ་ན མེ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ སཱ་ཝ་ཀཱ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ…པེ… ས་ནྟི ཁོ པ་ན མེ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ སཱ་ཝི་ཀཱ གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ…པེ… ས་ནྟི ཁོ པ་ན མེ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ སཱ་ཝི་ཀཱ གི་ཧི་ནི་ཡོ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནི་ཡོ…པེ… ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ན མེ, ཙུ་ནྡ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀཾ བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙཾ པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏཾ ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏཾ.
༡༧༦. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ཏྠཱ་རོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ནཱ་ཧཾ, ཙུ་ནྡ, ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཀ་ས་ཏྠཱ་ར་མྤི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཨེ་ཝཾ་ལཱ་བྷ་གྒ་ཡ་ས་གྒ་པྤ་ཏྟཾ ཡ་ཐ་རི་ཝཱ་ཧཾ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ པ་ན, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ངྒྷོ ཝཱ ག་ཎོ ཝཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ; ནཱ་ཧཾ, ཙུ་ནྡ, ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཀཾ སཾ་གྷ་མྤི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཨེ་ཝཾ་ལཱ་བྷ་གྒ་ཡ་ས་གྒ་པྤ་ཏྟཾ ཡ་ཐ་རི་ཝཱ་ཡཾ, ཙུ་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ. ཡཾ ཁོ ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་ནཱུ་ན་མ་ན་དྷི་ཀཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏཾ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་རི་པཱུ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏ’ནྟི. ཨི་ད་མེ་ཝ ཏཾ ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཾ…པེ… སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏ’ནྟི.
‘‘ཨུ་ད་ཀོ [ཨུ་དྡ་ཀོ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] སུ་དཾ, ཙུ་ནྡ, རཱ་མ་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི – ‘པ་སྶཾ ན པ་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཀི་ཉྩ པ་སྶཾ ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི? ཁུ་ར་སྶ སཱ་དྷུ་ནི་སི་ཏ་སྶ ཏ་ལ་མ་སྶ པ་སྶ་ཏི, དྷཱ་ར་ཉྩ ཁྭ་སྶ ན པ་སྶ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི – ‘པ་སྶཾ ན པ་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཡཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཨུ་ད་ཀེ་ན རཱ་མ་པུ་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏཾ ཧཱི་ནཾ ག་མྨཾ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཾ ཨ་ན་རི་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ ཁུ་ར་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ. ཡ་ཉྩ ཏཾ [ཡ་ཉྩེ་ཏཾ (སྱཱ. ཀ.)], ཙུ་ནྡ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘པ་སྶཾ ན པ་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཨི་ད་མེ་ཝ ཏཾ [ཨི་ད་མེ་ཝེ་ཏཾ (ཀ.)] ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘པ་སྶཾ ན པ་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཀི་ཉྩ པ་སྶཾ ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི? ཨེ་ཝཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་ནཱུ་ན་མ་ན་དྷི་ཀཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏཾ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་རི་པཱུ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏ་ནྟི, ཨི་ཏི ཧེ་ཏཾ པ་སྶ་ཏི [སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏཾ, ཨི་ཏི ཧེ་ཏཾ ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི (སྱཱ. ཀ.)]. ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཏཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏ་རཾ ཨ་སྶཱ་ཏི, ཨི་ཏི ཧེ་ཏཾ ན པ་སྶ་ཏི [ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི (སྱཱ. ཀ.)]. ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཨུ་པ་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཏཾ པ་རི་པཱུ་རཾ [པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏ་རཾ (སྱཱ. ཀ.), པ་རི་པཱུ་ར་ཏ་རཾ (?)] ཨ་སྶཱ་ཏི, ཨི་ཏི ཧེ་ཏཾ ན པ་སྶ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཙུ་ནྡ – ‘པ་སྶཾ ན པ་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཡཾ ཁོ ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཾ…པེ… བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏ’ནྟི. ཨི་ད་མེ་ཝ ཏཾ ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་ནཱུ་ན་མ་ན་དྷི་ཀཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏཾ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་རི་པཱུ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏ’ནྟི.
ས་ངྒཱ་ཡི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨོ
༡༧༧. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཙུ་ནྡ, ཡེ ཝོ མ་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ དེ་སི་ཏཱ, ཏ་ཏྠ ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ཏྠཾ བྱ་ཉྫ་ནེ་ན བྱ་ཉྫ་ནཾ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ ན ཝི་ཝ་དི་ཏ་བྦཾ, ཡ་ཐ་ཡི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་དྡྷ་ནི་ཡཾ ཨ་སྶ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ, ཏ་ད་སྶ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཀ་ཏ་མེ ཙ ཏེ, ཙུ་ནྡ, དྷ་མྨཱ མ་ཡཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ དེ་སི་ཏཱ, ཡ་ཏྠ ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ཏྠཾ བྱ་ཉྫ་ནེ་ན བྱ་ཉྫ་ནཾ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ ན ཝི་ཝ་དི་ཏ་བྦཾ, ཡ་ཐ་ཡི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་དྡྷ་ནི་ཡཾ ཨ་སྶ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ, ཏ་ད་སྶ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ? སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ. ཨི་མེ ཁོ ཏེ, ཙུ་ནྡ, དྷ་མྨཱ མ་ཡཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ དེ་སི་ཏཱ. ཡ་ཏྠ ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ཏྠཾ བྱ་ཉྫ་ནེ་ན བྱ་ཉྫ་ནཾ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ ན ཝི་ཝ་དི་ཏ་བྦཾ, ཡ་ཐ་ཡི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་དྡྷ་ནི་ཡཾ ཨ་སྶ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ, ཏ་ད་སྶ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ.
ས་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཝི་དྷི
༡༧༨. ‘‘ཏེ་ས་ཉྩ ཝོ, ཙུ་ནྡ, ས་མ་གྒཱ་ནཾ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ སི་ཀྑ་ཏཾ [སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ (བ་ཧཱུ་སུ)] ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ས་ངྒྷེ དྷ་མྨཾ བྷཱ་སེ་ཡྻ. ཏ་ཏྲ ཙེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ མི་ཙྪཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཙ མི་ཙྪཱ རོ་པེ་ཏཱི’ཏི. ཏ་སྶ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ན པ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨི་མ་སྶ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྠ་སྶ ཨི་མཱ་ནི ཝཱ བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི ཝཱ བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཨོ་པཱ་ཡི་ཀ་ཏ་རཱ་ནི, ཨི་མེ་ས་ཉྩ [ཨི་མེ་སཾ ཝཱ (སྱཱ. པཱི. ཀ.), ཨི་མེ་སཾ (སཱི.)] བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ཨེ་སོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ཀ་ཏ་མོ ཨོ་པཱ་ཡི་ཀ་ཏ་རོ’ཏི? སོ ཙེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨི་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྠ་སྶ ཨི་མཱ་ནེ་ཝ བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཨོ་པཱ་ཡི་ཀ་ཏ་རཱ་ནི, ཡཱ ཙེ་ཝ [ཡ་ཉྩེ་ཝ (སཱི. ཀ.), ཊཱི་ཀཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ] ཨེ་ཏཱ་ནི; ཨི་མེ་ས་ཉྩ [ཨི་མེ་དཾ (ས་བྦ་ཏྠ)] བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཨོ་པཱ་ཡི་ཀ་ཏ་རོ, ཡཱ ཙེ་ཝ [ཡ་ཉྩེ་ཝ (སཱི. ཀ.), ཊཱི་ཀཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ] ཨེ་སོ’ཏི. སོ ནེ་ཝ ཨུ་སྶཱ་དེ་ཏ་བྦོ ན ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ཨ་ནུ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ན་པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ སྭེ་ཝ སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦོ ཏ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠ་སྶ ཏེ་ས་ཉྩ བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ ནི་ས་ནྟི་ཡཱ.
༡༧༩. ‘‘ཨ་པ་རོ་པི ཙེ, ཙུ་ནྡ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ས་ངྒྷེ དྷ་མྨཾ བྷཱ་སེ་ཡྻ. ཏ་ཏྲ ཙེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྠ་ཉྷི ཁོ མི་ཙྪཱ ག་ཎྷཱ་ཏི བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ས་མྨཱ རོ་པེ་ཏཱི’ཏི. ཏ་སྶ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ན པ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨི་མེ་སཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ཨེ་སོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ཀ་ཏ་མོ ཨོ་པཱ་ཡི་ཀ་ཏ་རོ’ཏི? སོ ཙེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨི་མེ་སཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཨོ་པཱ་ཡི་ཀ་ཏ་རོ, ཡཱ ཙེ་ཝ ཨེ་སོ’ཏི. སོ ནེ་ཝ ཨུ་སྶཱ་དེ་ཏ་བྦོ ན ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ཨ་ནུ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ན་པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ སྭེ་ཝ སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦོ ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་སྶ ནི་ས་ནྟི་ཡཱ.
༡༨༠. ‘‘ཨ་པ་རོ་པི ཙེ, ཙུ་ནྡ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ས་ངྒྷེ དྷ་མྨཾ བྷཱ་སེ་ཡྻ. ཏ་ཏྲ ཙེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྠ་ཉྷི ཁོ ས་མྨཱ ག་ཎྷཱ་ཏི བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི མི་ཙྪཱ རོ་པེ་ཏཱི’ཏི. ཏ་སྶ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ན པ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦཾ; ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨི་མ་སྶ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྠ་སྶ ཨི་མཱ་ནི ཝཱ བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི ཝཱ བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཨོ་པཱ་ཡི་ཀ་ཏ་རཱ་ནཱི’ཏི? སོ ཙེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨི་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྠ་སྶ ཨི་མཱ་ནེ་ཝ བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཨོ་པ་ཡི་ཀ་ཏ་རཱ་ནི, ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ ཨེ་ཏཱ་ནཱི’ཏི. སོ ནེ་ཝ ཨུ་སྶཱ་དེ་ཏ་བྦོ ན ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏ་བྦོ; ཨ་ནུ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ན་པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ སྭེ་ཝ སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦོ ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ ནི་ས་ནྟི་ཡཱ.
༡༨༡. ‘‘ཨ་པ་རོ་པི ཙེ, ཙུ་ནྡ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ས་ངྒྷེ དྷ་མྨཾ བྷཱ་སེ་ཡྻ. ཏ་ཏྲ ཙེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ ས་མྨཱ ག་ཎྷཱ་ཏི བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཙ ས་མྨཱ རོ་པེ་ཏཱི’ཏི. ཏ་སྶ ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏ་བྦཾ; ཏ་སྶ ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ལཱ་བྷཱ ནོ ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ལ་དྡྷཾ ནོ ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡེ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཏཱ་དི་སཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ པ་སྶཱ་མ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠུ་པེ་ཏཾ བྱ་ཉྫ་ནུ་པེ་ཏ’ནྟི.
པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ
༡༨༢. ‘‘ན ཝོ ཨ་ཧཾ, ཙུ་ནྡ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ན པ་ནཱ་ཧཾ, ཙུ་ནྡ, ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཙེ་ཝཱ་ཧཾ, ཙུ་ནྡ, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི; ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཙུ་ནྡ, ཡཾ ཝོ མ་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཨ་ལཾ ཝོ ཏཾ – ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ སཱི་ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ, ཨུ་ཎྷ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ, ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱི་ས་པ [སི་རིཾ་ས་པ (སྱཱ.)] ས་མྥ་སྶཱ་ནཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཧི་རི་ཀོ་པཱི་ན་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠཾ. ཡོ ཝོ མ་ཡཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ, ཨ་ལཾ ཝོ སོ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཡཱ་པ་ནཱ་ཡ ཝི་ཧིཾ་སཱུ་པ་ར་ཏི་ཡཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ, ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཧ་ངྑཱ་མི, ན་ཝ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མི, ཡཱ་ཏྲཱ ཙ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཏཱ ཙ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ཙ [ཙཱ་ཏི (བ་ཧཱུ་སུ)]. ཡཾ ཝོ མ་ཡཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཨ་ལཾ ཝོ ཏཾ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ སཱི་ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ, ཨུ་ཎྷ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ, ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱི་ས་པ་ས་མྥ་སྶཱ་ནཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨུ་ཏུ་པ་རི་སྶ་ཡ་ཝི་ནོ་ད་ན པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ་རཱ་མ་ཏྠཾ. ཡོ ཝོ མ་ཡཱ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ, ཨ་ལཾ ཝོ སོ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཝེ་ཡྻཱ་བཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫ་པ་ར་མ་ཏཱ་ཡ [ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷ་པ་ར་མ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི (སཱི. སྱཱ. པཱི.), ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷ་པ་ར་མ་ཏཱ་ཡ (?)].
སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོ
༡༨༣. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ [ཝ་ད་མཱ་ནཱ (སྱཱ.)], ཙུ་ནྡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཀ་ཏ་མོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོ? སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གཱ ཧི བ་ཧཱུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཱ’ཏི.
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, ཙུ་ནྡ, སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གཱ ཧཱི་ནཱ ག་མྨཱ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཱ ཨ་ན་རི་ཡཱ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཱ ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ?
‘‘ཨི་དྷ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བཱ་ལོ པཱ་ཎེ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཙུ་ནྡ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཙུ་ནྡ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ མུ་སཱ བྷ་ཎི་ཏྭཱ བྷ་ཎི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཙུ་ནྡ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏོ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོ.
‘‘ཨི་མེ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གཱ ཧཱི་ནཱ ག་མྨཱ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཱ ཨ་ན་རི་ཡཱ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཱ ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘‘ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གེ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ཏེ ཝོ [ཏེ (སཱི. པཱི.)] ‘མཱ་ཧེ་ཝཾ’ ཏི་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ. ན ཏེ ཝོ ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ, ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻུཾ ཨ་ས་ཏཱ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན.
༡༨༤. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, ཙུ་ནྡ, སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ?
‘‘ཨི་དྷ, ཙུ་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཙུ་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཙུ་ནྡ, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཙུ་ནྡ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོ.
‘‘ཨི་མེ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘‘ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གེ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ཏེ ཝོ ‘ཨེ་ཝཾ’ ཏི་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ. ས་མྨཱ ཏེ ཝོ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ, ན ཏེ ཝོ ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻུཾ ཨ་ས་ཏཱ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན.
སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གཱ་ནི་སཾ་སོ
༡༨༥. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨི་མེ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གེ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ཀ་ཏི ཕ་ལཱ་ནི ཀ་ཏཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, ཙུ་ནྡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གེ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཕ་ལཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. ཨི་དཾ པ་ཋ་མཾ ཕ་ལཾ, པ་ཋ་མོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ས་ཀི་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཕ་ལཾ, དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཨི་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཕ་ལཾ, ཏ་ཏི་ཡོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཕ་ལཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ. ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གེ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཕ་ལཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ’’ཏི.
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཨ་བྷ་བྦ་ཋཱ་ནཾ
༡༨༦. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་ཊྛི་ཏ་དྷ་མྨཱ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, ཙུ་ནྡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཨ་ཏྠི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ དེ་སི་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡཱ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལོ ཝཱ ཨ་ཡོ་ཁཱི་ལོ ཝཱ ག་མྦྷཱི་ར་ནེ་མོ སུ་ནི་ཁཱ་ཏོ ཨ་ཙ་ལོ ཨ་ས་མྤ་ཝེ་དྷཱི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ དེ་སི་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡཱ. ཡོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ, ཨ་བྷ་བྦོ སོ ན་ཝ ཋཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙ་རི་ཏུཾ. ཨ་བྷ་བྦོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ས་ཉྩི་ཙྩ པཱ་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏུཾ; ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ཨ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དི་ཡི་ཏུཾ; ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏུཾ; ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏུཾ; ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀཾ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦེ ཨཱ་གཱ་རི་ཀ་བྷཱུ་ཏོ; ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ག་ནྟུཾ; ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ དོ་སཱ་ག་ཏིཾ ག་ནྟུཾ; ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ མོ་ཧཱ་ག་ཏིཾ ག་ནྟུཾ; ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ཡཱ་ག་ཏིཾ ག་ནྟུཾ. ཡོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ, ཨ་བྷ་བྦོ སོ ཨི་མཱ་ནི ན་ཝ ཋཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙ་རི་ཏུ’’ནྟི.
པ་ཉྷཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ
༡༨༧. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཁོ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨ་ཏཱི་ར་ཀཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, ནོ ཙ ཁོ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ཏཱི་ར་ཀཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, ཏ་ཡི་དཾ ཀིཾ་སུ ཏ་ཡི་དཾ ཀ་ཐཾ་སཱུ’ཏི? ཏེ ཙ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི ཡ་ཐ་རི་ཝ བཱ་ལཱ ཨ་བྱ་ཏྟཱ. ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་ཏཱ་ནུ་སཱ་རི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི; སོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཉྩ ཁོ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བོ་དྷི་ཛཾ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏི, ན་ཏྠི་དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’ཏི. ‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཙེ་པི, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, ན ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཙེ་པི, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, ཏ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ན བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཙེ་པི ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, ཏ་ཏྲ ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཏ་སྶ པ་ཉྷ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ. ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཙེ་པི, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, ན ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི…པེ… ཏ་སྶ པ་ཉྷ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཙེ་པི, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, ན ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཙེ་པི, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, ཏ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ན བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཙེ་པི, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, ཏ་ཏྲ ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཏ་སྶ པ་ཉྷ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ.
༡༨༨. ‘‘ཨི་ཏི ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི [ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱི (སྱཱ.)] བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི, ཏ་སྨཱ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཉྩ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ས་མཱ་ར་ཀ་སྶ ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་སྶ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ས་བྦཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཏ་སྨཱ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཉྩ, ཙུ་ནྡ, ར་ཏྟིཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཡཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ བྷཱ་ས་ཏི ལ་པ་ཏི ནི་དྡི་ས་ཏི. ས་བྦཾ ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ཏི ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ, ཏ་སྨཱ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི, ཙུ་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི, ཡ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི. ཨི་ཏི ཡ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི, ཡ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི, ཏ་སྨཱ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ, ཙུ་ནྡ, ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་བྷཱུ ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ་ད་སོ ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི, ཏ་སྨཱ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ
༡༨༩. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི? ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, ཙུ་ནྡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི.
‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི? ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, ཙུ་ནྡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ – ‘‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི.
‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི? ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, ཙུ་ནྡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི.
‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི? ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, ཙུ་ནྡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ – ‘‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི.
‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ’ནྟི? ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, ཙུ་ནྡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ན ཧེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ ན དྷ་མྨ་སཾ་ཧི་ཏཾ ན ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ’ནྟི.
བྱཱ་ཀ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ
༡༩༠. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན བྱཱ་ཀ་ཏ’ནྟི? ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, ཙུ་ནྡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏ’ནྟི.
‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན བྱཱ་ཀ་ཏ’ནྟི? ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, ཙུ་ནྡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཨེ་ཏ་ཉྷི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, ཨེ་ཏཾ དྷ་མྨ་སཾ་ཧི་ཏཾ, ཨེ་ཏཾ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏ’ནྟི.
པུ་བྦ་ནྟ་ས་ཧ་ག་ཏ་དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཱ
༡༩༡. ‘‘ཡེ་པི ཏེ, ཙུ་ནྡ, པུ་བྦ་ནྟ་ས་ཧ་ག་ཏཱ དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཱ, ཏེ་པི ཝོ མ་ཡཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཏེ བྱཱ་ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ན བྱཱ་ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཀིཾ ཝོ ཨ་ཧཾ ཏེ ཏ་ཐཱ [ཏ་ཏྠ (སྱཱ. ཀ.)] བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མི? ཡེ་པི ཏེ, ཙུ་ནྡ, ཨ་པ་ར་ནྟ་ས་ཧ་ག་ཏཱ དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཱ, ཏེ་པི ཝོ མ་ཡཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཏེ བྱཱ་ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ན བྱཱ་ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཀིཾ ཝོ ཨ་ཧཾ ཏེ ཏ་ཐཱ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མི? ཀ་ཏ་མེ ཙ ཏེ, ཙུ་ནྡ, པུ་བྦ་ནྟ་ས་ཧ་ག་ཏཱ དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཱ, ཡེ ཝོ མ་ཡཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཏེ བྱཱ་ཀཱ་ཏ་བྦཱ. (ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ན བྱཱ་ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཀིཾ ཝོ ཨ་ཧཾ ཏེ ཏ་ཐཱ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མི) [(ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ན བྱཱ་ཀཱ་ཏ་བྦཱ) ས་བྦ་ཏྠ]? ས་ནྟི ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི. ས་ནྟི པ་ན, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ…པེ… ས་སྶ་ཏོ ཙ ཨ་ས་སྶ་ཏོ ཙ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ནེ་ཝ ས་སྶ་ཏོ ནཱ་ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ས་ཡཾ་ཀ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… པ་རཾ་ཀ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ས་ཡཾ་ཀ་ཏོ ཙ པ་རཾ་ཀ་ཏོ ཙ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ཨ་ས་ཡཾ་ཀཱ་རོ ཨ་པ་རཾ་ཀཱ་རོ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི. ས་སྶ་ཏཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ… ཨ་ས་སྶ་ཏཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ… ས་སྶ་ཏ་ཉྩ ཨ་ས་སྶ་ཏ་ཉྩ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ… ནེ་ཝ་ས་སྶ་ཏཾ ནཱ་ས་སྶ་ཏཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ… ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ… པ་རཾ་ཀ་ཏཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ… ས་ཡཾ་ཀ་ཏ་ཉྩ པ་རཾ་ཀ་ཏ་ཉྩ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ… ཨ་ས་ཡཾ་ཀཱ་རཾ ཨ་པ་རཾ་ཀཱ་རཾ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི.
༡༩༢. ‘‘ཏ་ཏྲ, ཙུ་ནྡ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི – ‘‘ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙཱ’’ཏི? ཡ་ཉྩ ཁོ ཏེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི. ཏཾ ཏེ་སཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ས་ཉྙི་ནོ་པི ཧེ་ཏྠ, ཙུ་ནྡ, ས་ནྟེ་ཀེ ས་ཏྟཱ. ཨི་མཱ་ཡ་པི ཁོ ཨ་ཧཾ, ཙུ་ནྡ, པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མ་ས་མཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཀུ་ཏོ བྷི་ཡྻོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ ཡ་དི་དཾ ཨ་དྷི་པ་ཉྙ་ཏྟི.
༡༩༣. ‘‘ཏ་ཏྲ, ཙུ་ནྡ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ…པེ… ས་སྶ་ཏོ ཙ ཨ་ས་སྶ་ཏོ ཙ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ནེ་ཝ་ས་སྶ་ཏོ ནཱ་ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ས་ཡཾ་ཀ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… པ་རཾ་ཀ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ས་ཡཾ་ཀ་ཏོ ཙ པ་རཾ་ཀ་ཏོ ཙ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ཨ་ས་ཡཾ་ཀཱ་རོ ཨ་པ་རཾ་ཀཱ་རོ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ… ས་སྶ་ཏཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ… ཨ་ས་སྶ་ཏཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ… ས་སྶ་ཏ་ཉྩ ཨ་ས་སྶ་ཏ་ཉྩ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ… ནེ་ཝ་ས་སྶ་ཏཾ ནཱ་ས་སྶ་ཏཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ… ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ… པ་རཾ་ཀ་ཏཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ… ས་ཡཾ་ཀ་ཏ་ཉྩ པ་རཾ་ཀ་ཏ་ཉྩ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ… ཨ་ས་ཡཾ་ཀཱ་རཾ ཨ་པ་རཾ་ཀཱ་རཾ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི – ‘‘ཨ་ས་ཡཾ་ཀཱ་རཾ ཨ་པ་རཾ་ཀཱ་རཾ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ’’’ནྟི? ཡ་ཉྩ ཁོ ཏེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི. ཏཾ ཏེ་སཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ས་ཉྙི་ནོ་པི ཧེ་ཏྠ, ཙུ་ནྡ, ས་ནྟེ་ཀེ ས་ཏྟཱ. ཨི་མཱ་ཡ་པི ཁོ ཨ་ཧཾ, ཙུ་ནྡ, པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མ་ས་མཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཀུ་ཏོ བྷི་ཡྻོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ ཡ་དི་དཾ ཨ་དྷི་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཨི་མེ ཁོ ཏེ, ཙུ་ནྡ, པུ་བྦ་ནྟ་ས་ཧ་ག་ཏཱ དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཱ, ཡེ ཝོ མ་ཡཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཏེ བྱཱ་ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ན བྱཱ་ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཀིཾ ཝོ ཨ་ཧཾ ཏེ ཏ་ཐཱ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི [བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི (སཱི. ཀ.)]?
ཨ་པ་ར་ནྟ་ས་ཧ་ག་ཏ་དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཱ
༡༩༤. ‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ ཏེ, ཙུ་ནྡ, ཨ་པ་ར་ནྟ་ས་ཧ་ག་ཏཱ དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཱ, ཡེ ཝོ མ་ཡཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཏེ བྱཱ་ཀཱ་ཏ་བྦཱ. (ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ན བྱཱ་ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཀིཾ ཝོ ཨ་ཧཾ ཏེ ཏ་ཐཱ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི) [( ) ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ པཱ་ཋོ ས་བྦ་ཏྠ་པི པ་རི་པུ་ཎྞོ དི་སྶ་ཏི]? ས་ནྟི, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི. ས་ནྟི པ་ན, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཨ་རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི…པེ… རཱུ་པཱི ཙ ཨ་རཱུ་པཱི ཙ ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི… ནེ་ཝ་རཱུ་པཱི ནཱ་རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི… ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི… ཨ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི… ཨ་ཏྟཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི ཝི་ན་སྶ་ཏི ན ཧོ་ཏི པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི. ཏ་ཏྲ, ཙུ་ནྡ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི – ‘‘རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི? ཡ་ཉྩ ཁོ ཏེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི. ཏཾ ཏེ་སཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ས་ཉྙི་ནོ་པི ཧེ་ཏྠ, ཙུ་ནྡ, ས་ནྟེ་ཀེ ས་ཏྟཱ. ཨི་མཱ་ཡ་པི ཁོ ཨ་ཧཾ, ཙུ་ནྡ, པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མ་ས་མཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཀུ་ཏོ བྷི་ཡྻོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ ཡ་དི་དཾ ཨ་དྷི་པ་ཉྙ་ཏྟི.
༡༩༥. ‘‘ཏ་ཏྲ, ཙུ་ནྡ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཨ་རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི…པེ… རཱུ་པཱི ཙ ཨ་རཱུ་པཱི ཙ ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི… ནེ་ཝ་རཱུ་པཱི་ནཱ་རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི… ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི… ཨ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི… ཨ་ཏྟཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི ཝི་ན་སྶ་ཏི ན ཧོ་ཏི པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི – ‘‘ཨ་ཏྟཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི ཝི་ན་སྶ་ཏི ན ཧོ་ཏི པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི? ཡ་ཉྩ ཁོ ཏེ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི. ཏཾ ཏེ་སཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ས་ཉྙི་ནོ་པི ཧེ་ཏྠ, ཙུ་ནྡ, ས་ནྟེ་ཀེ ས་ཏྟཱ. ཨི་མཱ་ཡ་པི ཁོ ཨ་ཧཾ, ཙུ་ནྡ, པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མ་ས་མཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི, ཀུ་ཏོ བྷི་ཡྻོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ ཡ་དི་དཾ ཨ་དྷི་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཨི་མེ ཁོ ཏེ, ཙུ་ནྡ, ཨ་པ་ར་ནྟ་ས་ཧ་ག་ཏཱ དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཱ, ཡེ ཝོ མ་ཡཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཏེ བྱཱ་ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ན བྱཱ་ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཀིཾ ཝོ ཨ་ཧཾ ཏེ ཏ་ཐཱ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི [བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི (སཱི. ཀ.)]?
༡༩༦. ‘‘ཨི་མེ་ས་ཉྩ, ཙུ་ནྡ, པུ་བྦ་ནྟ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཱ་ནཾ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཨ་པ་ར་ནྟ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ མ་ཡཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ དེ་སི་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷ, ཙུ་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི…པེ… ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཙུ་ནྡ, པུ་བྦ་ནྟ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཱ་ནཾ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཨ་པ་ར་ནྟ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ མ་ཡཱ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ དེ་སི་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ’’ཏི.
༡༩༧. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བཱི་ཛ་ཡ་མཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! པཱ་སཱ་དི་ཀོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ; སུ་པཱ་སཱ་དི་ཀོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཀོ ནཱ་མཱ་ཡཾ བྷ་ནྟེ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི? ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏྭཾ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, ཨི་མཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ‘པཱ་སཱ་དི་ཀོ’ ཏྭེ་ཝ ནཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.
པཱ་སཱ་དི་ཀ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཚ་ཊྛཾ.