༥. ས་མྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སཱི་ཧ་ནཱ་དོ
༡༤༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི, ན ཙཱ་ཧུ ན ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ན ཙེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཛྫ་ཏི ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ ཡ་དི་དཾ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’’ནྟི.
༡༤༢. ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རཱ ཁོ ཏེ ཨ་ཡཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨཱ་ས་བྷཱི ཝཱ་ཙཱ བྷཱ་སི་ཏཱ, ཨེ་ཀཾ་སོ ག་ཧི་ཏོ, སཱི་ཧ་ནཱ་དོ ན་དི་ཏོ – ‘ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི; ན ཙཱ་ཧུ ན ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ན ཙེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཛྫ་ཏི ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ ཡ་དི་དཾ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’ནྟི. ཀིཾ ཏེ [ཀིཾ ནུ (སཱི. པཱི.), ཀིཾ ནུ ཁོ ཏེ (སྱཱ.)], སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡེ ཏེ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ས་བྦེ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏཱ – ‘ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨི་ཏི་པི, ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨི་ཏི་པི, ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨི་ཏི་པི, ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨི་ཏི་པི, ཨེ་ཝཾ་ཝི་མུ་ཏྟཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨི་ཏི་པཱི’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ [ཀིཾ པ་ན (སཱི. པཱི.)], སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡེ ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ས་བྦེ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏཱ, `ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་ཏི་པི, ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨཱ…པེ… ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙཱ… ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཧཱ་རཱི… ཨེ་ཝཾ་ཝི་མུ་ཏྟཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་ཏི་པཱི’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ [ཀིཾ པ་ན (སཱི. པཱི.)], སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏོ – ‘ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལོ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ཏི་པི, ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨོ…པེ… ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙོ … ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཧཱ་རཱི… ཨེ་ཝཾ་ཝི་མུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ཏི་པཱི’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཨེ་ཏྠ ཙ ཧི ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་སུ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་སུ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ན་ཏྠི. ཨ་ཐ ཀིཾ ཙ་ར་ཧི ཏེ ཨ་ཡཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨུ་ལཱ༹་རཱ ཨཱ་ས་བྷཱི ཝཱ་ཙཱ བྷཱ་སི་ཏཱ, ཨེ་ཀཾ་སོ ག་ཧི་ཏོ, སཱི་ཧ་ནཱ་དོ ན་དི་ཏོ – ‘ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི, ན ཙཱ་ཧུ ན ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ན ཙེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཛྫ་ཏི ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ ཡ་དི་དཾ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’’’ནྟི?
༡༤༣. ‘‘ན ཁོ མེ [ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ (སྱཱ. ཀ.)], བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་སུ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་སུ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠི. ཨ་པི ཙ, མེ [མེ བྷ་ནྟེ (སཱི. པཱི. ཀ.)] དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོ ཝི་དི་ཏོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ར་ཉྙོ པ་ཙྩ་ནྟི་མཾ ན་ག་རཾ ད་ལ༹ྷུ་དྡྷཱ་པཾ [ད་ལ༹ྷུ་དྡཱ་པཾ (སཱི. པཱི. ཀ.)] ད་ལ༹ྷ་པཱ་ཀཱ་ར་ཏོ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀ་དྭཱ་རཾ. ཏ་ཏྲ་སྶ དོ་ཝཱ་རི་ཀོ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏཱ, ཉཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ཝེ་སེ་ཏཱ. སོ ཏ་སྶ ན་ག་ར་སྶ ས་མ་ནྟཱ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མ་མཱ་ནོ ན པ་སྶེ་ཡྻ པཱ་ཀཱ་ར་ས་ནྡྷིཾ ཝཱ པཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ཝ་རཾ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ བི་ལཱ༹་ར་ནི་ཀྑ་མ་ན་མ་ཏྟ་མྤི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཡེ ཁོ ཀེ་ཙི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ པཱ་ཎཱ ཨི་མཾ ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟི ཝཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི ཝཱ, ས་བྦེ ཏེ ཨི་མི་ནཱ་ཝ དྭཱ་རེ་ན པ་ཝི་ས་ནྟི ཝཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི ཝཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོ ཝི་དི་ཏོ. ཡེ ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ས་བྦེ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ, ས་ཏྟ ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷིཾ་སུ. ཡེ་པི ཏེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ས་བྦེ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ, ས་ཏྟ ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ནྟི. བྷ་ག་ཝཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ས་ཏྟ ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ.
༡༤༤. ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཏ་སྶ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨུ་ཏྟ་རུ་ཏྟ་རཾ པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏཾ ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི ཨུ་ཏྟ་རུ་ཏྟ་རཾ པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏཾ ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ་ཧཾ ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ དྷ་མྨེ་སུ ནི་ཊྛ་མ་ག་མཾ; ས་ཏྠ་རི པ་སཱི་དིཾ – ‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ, སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ, སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ’ཏི.
ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ
༡༤༥. ‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ. ཏ་ཏྲི་མེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ. ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ. ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་སེ་ས་མ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་སེ་ས་མ་བྷི་ཛཱ་ན་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཾ ན་ཏྠི, ཡ་ད་བྷི་ཛཱ་ནཾ ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ ཨ་སྶ, ཡ་དི་དཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ.
ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཎྞ་ཏྟི་དེ་ས་ནཱ
༡༤༦. ‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཎྞ་ཏྟཱི་སུ. ཚ་ཡི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ཙ་ཀྑུ་ཉྩེ་ཝ རཱུ་པཱ [རཱུ་པཱ་ནི (ཀ.)] ཙ, སོ་ཏ་ཉྩེ་ཝ ས་དྡཱ ཙ, གྷཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ག་ནྡྷཱ ཙ, ཛི་ཝ྄ཧཱ ཙེ་ཝ ར་སཱ ཙ, ཀཱ་ཡོ ཙེ་ཝ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཙ, མ་ནོ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཙ. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཎྞ་ཏྟཱི་སུ. ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་སེ་ས་མ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་སེ་ས་མ་བྷི་ཛཱ་ན་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཾ ན་ཏྠི, ཡ་ད་བྷི་ཛཱ་ནཾ ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ ཨ་སྶ ཡ་དི་དཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཎྞ་ཏྟཱི་སུ.
ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི་དེ་ས་ནཱ
༡༤༧. ‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟཱི་སུ. ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, བྷ་ནྟེ, ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི་ཡོ. ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི; ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ཋཱ་ཏི; ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མཱ ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི; ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ཋཱ་ཏི; ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡཱ ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི; ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ཋཱ་ཏི; ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཱ ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི; ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ཋཱ་ཏི; ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟཱི་སུ.
ཨཱ་དེ་ས་ན་ཝི་དྷཱ་དེ་ས་ནཱ
༡༤༨. ‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དེ་ས་ན་ཝི་དྷཱ་སུ. ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་དེ་ས་ན་ཝི་དྷཱ. ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨཱ་དི་ས་ཏི – ‘ཨེ་ཝ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏྠ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏི་པི ཏེ ཙི་ཏྟ’ནྟི. སོ བ་ཧུཾ ཙེ་པི ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མཱ ཨཱ་དེ་ས་ན་ཝི་དྷཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ན ཧེ་ཝ ཁོ ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨཱ་དི་ས་ཏི. ཨ་པི ཙ ཁོ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ས་ཏི – ‘ཨེ་ཝ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏྠ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏི་པི ཏེ ཙི་ཏྟ’ནྟི. སོ བ་ཧུཾ ཙེ་པི ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་དེ་ས་ན་ཝི་དྷཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ན ཧེ་ཝ ཁོ ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨཱ་དི་ས་ཏི, ནཱ་པི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ས་ཏི. ཨ་པི ཙ ཁོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཝི་ཙཱ་ར་ཡ་ཏོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་པྥཱ་ར་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ས་ཏི – ‘ཨེ་ཝ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏྠ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏི་པི ཏེ ཙི་ཏྟ’ནྟི. སོ བ་ཧུཾ ཙེ་པི ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་དེ་ས་ན་ཝི་དྷཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ན ཧེ་ཝ ཁོ ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨཱ་དི་ས་ཏི, ནཱ་པི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ས་ཏི, ནཱ་པི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཝི་ཙཱ་ར་ཡ་ཏོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་པྥཱ་ར་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ས་ཏི. ཨ་པི ཙ ཁོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷིཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ [ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི་ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ (སྱཱ. ཀ.) ཨ. ནི. ༣.༦༡ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རཱ པ་ཎི་ཧི་ཏཱ. ཏ་ཐཱ ཨི་མ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨི་མཾ ནཱ་མ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་སྶ་ཏཱི’ཏི. སོ བ་ཧུཾ ཙེ་པི ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ ཨཱ་དེ་ས་ན་ཝི་དྷཱ. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་དེ་ས་ན་ཝི་དྷཱ་སུ.
ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་དེ་ས་ནཱ
༡༤༩. ‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་སུ. ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, བྷ་ནྟེ, ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨཱ་ཏ་པྤ་མ་ནྭཱ་ཡ པ་དྷཱ་ན་མ་ནྭཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནྭཱ་ཡ ཨ་པྤ་མཱ་ད་མ་ནྭཱ་ཡ ས་མྨཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མ་ནྭཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཕུ་ས་ཏི, ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ ཨ་དྷོ ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ ཏ་ཙ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ པཱུ་རཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་སུ་ཙི་ནོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ ལོ་མཱ ན་ཁཱ ད་ནྟཱ ཏ་ཙོ མཾ་སཾ ནྷཱ་རུ ཨ་ཊྛི ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཝ་ཀྐཾ ཧ་ད་ཡཾ ཡ་ཀ་ནཾ ཀི་ལོ་མ་ཀཾ པི་ཧ་ཀཾ པ་པྥཱ་སཾ ཨ་ནྟཾ ཨ་ནྟ་གུ་ཎཾ ཨུ་ད་རི་ཡཾ ཀ་རཱི་སཾ པི་ཏྟཾ སེ་མྷཾ པུ་བྦོ ལོ་ཧི་ཏཾ སེ་དོ མེ་དོ ཨ་སྶུ ཝ་སཱ ཁེ་ལོ༹ སི་ངྒྷཱ་ནི་ཀཱ ལ་སི་ཀཱ མུ་ཏྟ’ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨཱ་ཏ་པྤ་མ་ནྭཱ་ཡ…པེ… ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཕུ་ས་ཏི, ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ ཨ་དྷོ ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ ཏ་ཙ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ པཱུ་རཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་སུ་ཙི་ནོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ ལོ་མཱ…པེ… ལ་སི་ཀཱ མུ་ཏྟ’ནྟི. ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཙ པུ་རི་ས་སྶ ཚ་ཝི་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཊྛིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨཱ་ཏ་པྤ་མ་ནྭཱ་ཡ…པེ… ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཕུ་ས་ཏི, ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ ཨ་དྷོ ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ ཏ་ཙ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ པཱུ་རཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་སུ་ཙི་ནོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ ལོ་མཱ…པེ… ལ་སི་ཀཱ མུ་ཏྟ’ནྟི. ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཙ པུ་རི་ས་སྶ ཚ་ཝི་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཊྛིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. པུ་རི་ས་སྶ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སོ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོ ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣཾ ཨི་དྷ ལོ་ཀེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཉྩ པ་ར་ལོ་ཀེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཉྩ. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨཱ་ཏ་པྤ་མ་ནྭཱ་ཡ…པེ… ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཕུ་ས་ཏི, ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ ཨ་དྷོ ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ ཏ་ཙ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ པཱུ་རཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་སུ་ཙི་ནོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ ལོ་མཱ…པེ… ལ་སི་ཀཱ མུ་ཏྟ’ནྟི. ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཙ པུ་རི་ས་སྶ ཚ་ཝི་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཊྛིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. པུ་རི་ས་སྶ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སོ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོ ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣཾ ཨི་དྷ ལོ་ཀེ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཉྩ པ་ར་ལོ་ཀེ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཉྩ. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་སུ.
པུ་གྒ་ལ་པ་ཎྞ་ཏྟི་དེ་ས་ནཱ
༡༥༠. ‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི པུ་གྒ་ལ་པ་ཎྞ་ཏྟཱི་སུ. ས་ཏྟི་མེ, བྷ་ནྟེ, པུ་གྒ་ལཱ. ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་གྒ་ལ་པ་ཎྞ་ཏྟཱི་སུ.
པ་དྷཱ་ན་དེ་ས་ནཱ
༡༥༡. ‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི པ་དྷཱ་ནེ་སུ. ས་ཏྟི་མེ, བྷ་ནྟེ ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པ་དྷཱ་ནེ་སུ.
པ་ཊི་པ་དཱ་དེ་ས་ནཱ
༡༥༢. ‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི པ་ཊི་པ་དཱ་སུ. ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པ་དཱ དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཏི. ཏ་ཏྲ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ དུ་ཀྑཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པ་དཱ ཨུ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ ཧཱི་ནཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི དུ་ཀྑ་ཏྟཱ ཙ ད་ནྡྷ་ཏྟཱ ཙ. ཏ་ཏྲ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ དུ་ཀྑཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པ་དཱ དུ་ཀྑ་ཏྟཱ ཧཱི་ནཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཏྲ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ སུ་ཁཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷ་ཏྟཱ ཧཱི་ནཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཏྲ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ སུ་ཁཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པ་དཱ ཨུ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི སུ་ཁ་ཏྟཱ ཙ ཁི་པྤ་ཏྟཱ ཙ. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པ་དཱ་སུ.
བྷ་སྶ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ་དི་དེ་ས་ནཱ
༡༥༣. ‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི བྷ་སྶ་ས་མཱ་ཙཱ་རེ. ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ན ཙེ་ཝ མུ་སཱ་ཝཱ་དུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི ན ཙ ཝེ་བྷཱུ་ཏི་ཡཾ ན ཙ པེ་སུ་ཎི་ཡཾ ན ཙ སཱ་ར་མྦྷ་ཛཾ ཛ་ཡཱ་པེ་ཀྑོ; མ་ནྟཱ མ་ནྟཱ ཙ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཀཱ་ལེ་ན. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་སྶ་ས་མཱ་ཙཱ་རེ.
‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི པུ་རི་ས་སཱི་ལ་ས་མཱ་ཙཱ་རེ. ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཙྩོ ཙ་སྶ ས་དྡྷོ ཙ, ན ཙ ཀུ་ཧ་ཀོ, ན ཙ ལ་པ་ཀོ, ན ཙ ནེ་མི་ཏྟི་ཀོ, ན ཙ ནི་པྤེ་སི་ཀོ, ན ཙ ལཱ་བྷེ་ན ལཱ་བྷཾ ནི་ཛི་གཱི་ས་ན་ཀོ [ཛི་ཛི་གིཾ་ས་ན་ཀོ (སྱཱ.), ནི་ཛི་གིཾ་སི་ཏཱ (སཱི. པཱི.)], ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ, བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ, ས་མ་ཀཱ་རཱི, ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, ཨ་ཏ་ནྡི་ཏོ, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ, ཛྷཱ་ཡཱི, ས་ཏི་མཱ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ, ག་ཏི་མཱ, དྷི་ཏི་མཱ, མ་ཏི་མཱ, ན ཙ ཀཱ་མེ་སུ གི་དྡྷོ, ས་ཏོ ཙ ནི་པ་ཀོ ཙ. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་ས་སཱི་ལ་ས་མཱ་ཙཱ་རེ.
ཨ་ནུ་སཱ་ས་ན་ཝི་དྷཱ་དེ་ས་ནཱ
༡༥༤. ‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ན་ཝི་དྷཱ་སུ. ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ བྷ་ནྟེ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ན་ཝི་དྷཱ – ཛཱ་ནཱ་ཏི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་པ་རཾ པུ་གྒ་ལཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’ཏི. ཛཱ་ནཱ་ཏི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ པ་རཾ པུ་གྒ་ལཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ – ‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་ཀི་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཛཱ་ནཱ་ཏི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ པ་རཾ པུ་གྒ་ལཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ – ‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ’ཏི. ཛཱ་ནཱ་ཏི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ པ་རཾ པུ་གྒ་ལཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ – ‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ན་ཝི་དྷཱ་སུ.
པ་ར་པུ་གྒ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་དེ་ས་ནཱ
༡༥༥. ‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི པ་ར་པུ་གྒ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎེ. ཛཱ་ནཱ་ཏི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ པ་རཾ པུ་གྒ་ལཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ – ‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’ཏི. ཛཱ་ནཱ་ཏི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ པ་རཾ པུ་གྒ་ལཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ – ‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་ཀི་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཛཱ་ནཱ་ཏི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ པ་རཾ པུ་གྒ་ལཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ – ‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ’ཏི. ཛཱ་ནཱ་ཏི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ པ་རཾ པུ་གྒ་ལཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ – ‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ར་པུ་གྒ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎེ.
ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་ད་དེ་ས་ནཱ
༡༥༦. ‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དེ་སུ. ཏ་ཡོ་མེ, བྷ་ནྟེ, ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱ. ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨཱ་ཏ་པྤ་མ་ནྭཱ་ཡ…པེ… ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཕུ་ས་ཏི, ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏི་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྩ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ད་ས་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཝཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏིཾ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི་པི ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི་པི ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི་པི ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ; ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ་པཱ་ཧཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་མི – སཾ་ཝ་ཊྚི ཝཱ ལོ་ཀོ ཝི་ཝ་ཊྚི ཝཱ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་པཱ་ཧཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་མི – སཾ་ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི ཝཱ ལོ་ཀོ ཝི་ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི ཝཱ་ཏི. ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ ཝ་ཉྫྷོ ཀཱུ་ཊ་ཊྛོ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏོ. ཏེ ཙ ས་ཏྟཱ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནྟི སཾ་ས་ར་ནྟི ཙ་ཝ་ནྟི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཏྠི་ཏྭེ་ཝ ས་སྶ་ཏི་ས་མ’ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨཱ་ཏ་པྤ་མ་ནྭཱ་ཡ…པེ… ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཕུ་ས་ཏི, ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཨེ་ཀ་མྤི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ དྭེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནི ཏཱི་ཎི་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནི པ་ཉྩ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནི ད་ས་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནི, ‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ; ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ་པཱ་ཧཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་མི སཾ་ཝ་ཊྚི ཝཱ ལོ་ཀོ ཝི་ཝ་ཊྚི ཝཱ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་པཱ་ཧཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་མི སཾ་ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི ཝཱ ལོ་ཀོ ཝི་ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི ཝཱ་ཏི. ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ ཝ་ཉྫྷོ ཀཱུ་ཊ་ཊྛོ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏོ. ཏེ ཙ ས་ཏྟཱ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནྟི སཾ་ས་ར་ནྟི ཙ་ཝ་ནྟི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཏྠི་ཏྭེ་ཝ ས་སྶ་ཏི་ས་མ’ནྟི. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨཱ་ཏ་པྤ་མ་ནྭཱ་ཡ…པེ… ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཕུ་ས་ཏི, ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ད་ས་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནི ཝཱི་ས་མྤི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནི ཏིཾ་ས་མྤི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནི, ‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ; ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ་པཱ་ཧཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་མི སཾ་ཝ་ཊྚི་པི ལོ་ཀོ ཝི་ཝ་ཊྚི་པཱི་ཏི; ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་པཱ་ཧཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་མི སཾ་ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི་པི ལོ་ཀོ ཝི་ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི་པཱི་ཏི. ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ ཝ་ཉྫྷོ ཀཱུ་ཊ་ཊྛོ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏོ. ཏེ ཙ ས་ཏྟཱ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནྟི སཾ་ས་ར་ནྟི ཙ་ཝ་ནྟི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཏྠི་ཏྭེ་ཝ ས་སྶ་ཏི་ས་མ’ནྟི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དོ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དེ་སུ.
པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎ་དེ་ས་ནཱ
༡༥༧. ‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎེ. ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨཱ་ཏ་པྤ་མ་ནྭཱ་ཡ…པེ… ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཕུ་ས་ཏི, ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏི་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྩ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ད་ས་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཝཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏིཾ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ, ‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ; ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ས་ནྟི, བྷ་ནྟེ, དེ་ཝཱ [ས་ཏྟཱ (སྱཱ.)], ཡེ་སཾ ན ས་ཀྐཱ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཝཱ ས་ངྑཱ་ནེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཡུ ས་ངྑཱ་ཏུཾ. ཨ་པི ཙ, ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་བྷི་ནི་ཝུ་ཊྛ་པུ་བྦོ [ཨ་བྷི་ནི་ཝུ་ཏྠ་པུ་བྦོ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཧོ་ཏི ཡ་དི ཝཱ རཱུ་པཱི་སུ ཡ་དི ཝཱ ཨ་རཱུ་པཱི་སུ ཡ་དི ཝཱ ས་ཉྙཱི་སུ ཡ་དི ཝཱ ཨ་ས་ཉྙཱི་སུ ཡ་དི ཝཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི་སུ. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎེ.
ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎ་དེ་ས་ནཱ
༡༥༨. ‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎེ. ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨཱ་ཏ་པྤ་མ་ནྭཱ་ཡ…པེ… ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཕུ་ས་ཏི, ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨི་མེ ཝ་ཏ བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ. ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ. ཨི་མེ ཝཱ པ་ན བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ. ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’ཏི. ཨི་ཏི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎེ.
ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་དེ་ས་ནཱ
༡༥༩. ‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་སུ. དྭེ་མཱ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་ཡོ – ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྡྷི སཱ་ས་ཝཱ ས་ཨུ་པ་དྷི་ཀཱ, ‘ནོ ཨ་རི་ཡཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྡྷི ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ ཨ་ནུ་པ་དྷི་ཀཱ ‘ཨ་རི་ཡཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྡྷི སཱ་ས་ཝཱ ས་ཨུ་པ་དྷི་ཀཱ, ‘ནོ ཨ་རི་ཡཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨཱ་ཏ་པྤ་མ་ནྭཱ་ཡ…པེ… ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཕུ་ས་ཏི, ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི. ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི; ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝཾ ཏི་རོ་བྷཱ་ཝཾ ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཏི་རོ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་སེ. པ་ཐ་ཝི་ཡཱ་པི ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ད་ཀེ. ཨུ་ད་ཀེ་པི ཨ་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ ག་ཙྪ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ. ཨཱ་ཀཱ་སེ་པི པ་ལླ་ངྐེ་ན ཀ་མ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཀྑཱི ས་ཀུ་ཎོ. ཨི་མེ་པི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ པཱ་ཎི་ནཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི པ་རི་མ་ཛྫ་ཏི. ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྡྷི སཱ་ས་ཝཱ ས་ཨུ་པ་དྷི་ཀཱ, ‘ནོ ཨ་རི་ཡཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྡྷི ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ ཨ་ནུ་པ་དྷི་ཀཱ, ‘ཨ་རི་ཡཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཉྩ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཉྩ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ’ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ. ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྡྷི ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ ཨ་ནུ་པ་དྷི་ཀཱ ‘ཨ་རི་ཡཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་སུ. ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་སེ་ས་མ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་སེ་ས་མ་བྷི་ཛཱ་ན་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཾ ན་ཏྠི, ཡ་ད་བྷི་ཛཱ་ནཾ ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ ཨ་སྶ ཡ་དི་དཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་སུ.
ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ས་ཏྠུ་གུ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ
༡༦༠. ‘‘ཡཾ ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ས་དྡྷེ་ན ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ་ན པ་ཏྟ་བྦཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཐཱ་མ་ཝ་ཏཱ པུ་རི་ས་ཐཱ་མེ་ན པུ་རི་ས་ཝཱི་རི་ཡེ་ན པུ་རི་ས་པ་ར་ཀྐ་མེ་ན པུ་རི་ས་དྷོ་ར་ཡ྄ཧེ་ན, ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ན ཙ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཧཱི་ནཾ ག་མྨཾ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཾ ཨ་ན་རི་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, ན ཙ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་རི་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ. ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ བྷ་ག་ཝཱ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི.
ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རོ
༡༦༡. ‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རཱ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’ནྟི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ‘ནོ’ཏི ཝ་དེ་ཡྻཾ. ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རཱ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’ནྟི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ‘ནོ’ཏི ཝ་དེ་ཡྻཾ. ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཏྠེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’ནྟི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ‘ནོ’ཏི ཝ་དེ་ཡྻཾ.
‘‘ས་ཙེ པ་ན མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་མ་ས་མཱ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’ནྟི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ‘ཨེ་ཝ’ནྟི ཝ་དེ་ཡྻཾ. ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་མ་ས་མཱ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’ནྟི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ‘‘ཨེ་ཝ’’ནྟི ཝ་དེ་ཡྻཾ. ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཏྠེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཉྙེ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་མ་ས་མཱ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’ནྟི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨ་ཧཾ བྷ་ནྟེ ‘ནོ’ཏི ཝ་དེ་ཡྻཾ.
‘‘ས་ཙེ པ་ན མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ – ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་ཙྩཾ ཨ་བྦྷ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ ན ཨ་བྦྷ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏཾ, ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ‘‘ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ མ་ཡཱ ས་མ་ས་མཱ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’’ནྟི. ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏཾ, ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ‘‘བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ མ་ཡཱ ས་མ་ས་མཱ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’’ནྟི. ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ ཨེ་ཀི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ དྭེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’’ཏི.
‘‘ཀ་ཙྩཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དཱི ཙེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧོ་མི, ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑཱ་མི, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རོ་མི, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ [ཝཱ་དཱ་ནུ་པཱ་ཏོ (སཱི.)] གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཏ་གྒྷ ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དཱི ཙེ་ཝ མེ ཧོ་སི, ན ཙ མཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་སི, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རོ་སི, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཨ་བྦྷུ་ཏཾ
༡༦༢. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱ ས་ལླེ་ཁ་ཏཱ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཐ ཙ པ་ན ནེ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶ་ཏི! ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་ཉྩེ་པི ཨི་ཏོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶེ་ཡྻུཾ, ཏེ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་ཊཱ་ཀཾ པ་རི་ཧ་རེ་ཡྻུཾ. ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱ ས་ལླེ་ཁ་ཏཱ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཝཾ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ཐ ཙ པ་ན ནེ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི!
‘‘པ་སྶ ཁོ ཏྭཾ, ཨུ་དཱ་ཡི, ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱ ས་ལླེ་ཁ་ཏཱ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཐ ཙ པ་ན ནེ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶ་ཏི’! ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་ཉྩེ་པི ཨི་ཏོ, ཨུ་དཱ་ཡི, དྷ་མྨཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶེ་ཡྻུཾ, ཏེ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་ཊཱ་ཀཾ པ་རི་ཧ་རེ་ཡྻུཾ. པ་སྶ ཁོ ཏྭཾ, ཨུ་དཱ་ཡི, ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱ ས་ལླེ་ཁ་ཏཱ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཐ ཙ པ་ན ནེ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི!
༡༦༣. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏ་སྨཱ ཏི་ཧ ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་མཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ བྷཱ་སེ་ཡྻཱ་སི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ. ཡེ་ས་མྤི ཧི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ, ཏེ་ས་མི་མཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ, སཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨི་ཏི ཧི་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ ས་མྤ་སཱ་དཾ པ་ཝེ་དེ་སི. ཏ་སྨཱ ཨི་མ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏྭེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ནྟི.
ས་མྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཉྩ་མཾ.