༤. ཨ་གྒ་ཉྙ་སུ་ཏྟཾ
ཝཱ་སེ་ཊྛ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཱ
༡༡༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པུ་བྦཱ་རཱ་མེ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་པཱ་སཱ་དེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝཱ་སེ་ཊྛ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཱ བྷི་ཀྑཱུ་སུ པ་རི་ཝ་ས་ནྟི བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནཱ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ པཱ་སཱ་དཱ ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ད་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ [པཱ་སཱ་ད་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ (ཀ.)] ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི.
༡༡༢. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཝཱ་སེ་ཊྛོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ པཱ་སཱ་དཱ ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ད་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ པཱ་སཱ་དཱ ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ད་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི. ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ཝུ་སོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མ; ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཱ [ས་མྨུ་ཁཱ (སྱཱ. ཀ.)] དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ཝཱ་སེ་ཊྛ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སི.
༡༡༣. ཨ་ཐ ཁོ ཝཱ་སེ་ཊྛ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཾ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཝཱ་སེ་ཊྛཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏུ་མྷེ ཁྭ་ཏྠ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཛ་ཙྩཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལཱི་ནཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཀ་ཙྩི ཝོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ན ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི ན པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཏ་གྒྷ ནོ, བྷ་ནྟེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟི ཨ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ཡ པ་རི་བྷཱ་སཱ་ཡ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ, ནོ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན ཝོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟི ཨ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ཡ པ་རི་བྷཱ་སཱ་ཡ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ, ནོ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡཱ’’ཏི? ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སེ་ཊྛོ ཝ་ཎྞོ, ཧཱི་ནཱ ཨ་ཉྙེ ཝ་ཎྞཱ [ཧཱི་ནོ ཨ་ཉྙོ ཝ་ཎྞོ (སཱི. པཱི. མ. ནི. ༢ མ་དྷུ་ར་སུ་ཏྟ)]. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སུ་ཀྐོ ཝ་ཎྞོ, ཀ་ཎྷཱ ཨ་ཉྙེ ཝ་ཎྞཱ [ཀ་ཎྷོ ཨ་ཉྙོ ཝ་ཎྞོ (སཱི. པཱི. མ. ནི. ༢ མ་དྷུ་ར་སུ་ཏྟ)]. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཝ སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ནོ ཨ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཝ [བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ (སྱཱ.)] བྲ་ཧྨུ་ནོ པུ་ཏྟཱ ཨོ་ར་སཱ མུ་ཁ་ཏོ ཛཱ་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ཛཱ བྲ་ཧྨ་ནི་མྨི་ཏཱ བྲ་ཧྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ. ཏེ ཏུ་མྷེ སེ་ཊྛཾ ཝ་ཎྞཾ ཧི་ཏྭཱ ཧཱི་ན་མ་ཏྠ ཝ་ཎྞཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་ཏཱ, ཡ་དི་དཾ མུ་ཎྜ་ཀེ ས་མ་ཎ་ཀེ ཨི་བྦྷེ ཀ་ཎྷེ བ་ནྡྷུ་པཱ་དཱ་པ་ཙྩེ. ཏ་ཡི་དཾ ན སཱ་དྷུ, ཏ་ཡི་དཾ ན་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཡཾ ཏུ་མྷེ སེ་ཊྛཾ ཝ་ཎྞཾ ཧི་ཏྭཱ ཧཱི་ན་མ་ཏྠ ཝ་ཎྞཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་ཏཱ ཡ་དི་དཾ མུ་ཎྜ་ཀེ ས་མ་ཎ་ཀེ ཨི་བྦྷེ ཀ་ཎྷེ བ་ནྡྷུ་པཱ་དཱ་པ་ཙྩེ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟི ཨ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ཡ པ་རི་བྷཱ་སཱ་ཡ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ, ནོ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡཱ’’ཏི.
༡༡༤. ‘‘ཏ་གྒྷ ཝོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པོ་རཱ་ཎཾ ཨ་སྶ་ར་ནྟཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སེ་ཊྛོ ཝ་ཎྞོ, ཧཱི་ནཱ ཨ་ཉྙེ ཝ་ཎྞཱ; བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སུ་ཀྐོ ཝ་ཎྞོ, ཀ་ཎྷཱ ཨ་ཉྙེ ཝ་ཎྞཱ; བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཝ སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ནོ ཨ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ; བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཝ བྲ་ཧྨུ་ནོ པུ་ཏྟཱ ཨོ་ར་སཱ མུ་ཁ་ཏོ ཛཱ་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ཛཱ བྲ་ཧྨ་ནི་མྨི་ཏཱ བྲ་ཧྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ’ཏི. དི་སྶ་ནྟི ཁོ པ་ན, ཝཱ་སེ་ཊྛ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡོ ཨུ་ཏུ་ནི་ཡོ་པི ག་བྦྷི་ནི་ཡོ་པི ཝི་ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་པི པཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་པི. ཏེ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཡོ་ནི་ཛཱ་ཝ ས་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སེ་ཊྛོ ཝ་ཎྞོ, ཧཱི་ནཱ ཨ་ཉྙེ ཝ་ཎྞཱ; བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སུ་ཀྐོ ཝ་ཎྞོ, ཀ་ཎྷཱ ཨ་ཉྙེ ཝ་ཎྞཱ; བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཝ སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ནོ ཨ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ; བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཝ བྲ་ཧྨུ་ནོ པུ་ཏྟཱ ཨོ་ར་སཱ མུ་ཁ་ཏོ ཛཱ་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ཛཱ བྲ་ཧྨ་ནི་མྨི་ཏཱ བྲ་ཧྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ’ཏི. ཏེ [ཏེ ཙ (སྱཱ. ཀ.)] བྲ་ཧྨཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི, མུ་སཱ ཙ བྷཱ་ས་ནྟི, བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ནྟི.
ཙ་ཏུ་ཝ་ཎྞ་སུ་དྡྷི
༡༡༥. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཝ་ཎྞཱ – ཁ་ཏྟི་ཡཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ཝེ་སྶཱ, སུ་དྡཱ. ཁ་ཏྟི་ཡོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱི. ཨི་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཡེ་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཛྫཱ སཱ་ཝ་ཛྫ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ན་ཨ་ལ་མ་རི་ཡཱ ན་ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཀ་ཎྷཱ ཀ་ཎྷ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ, ཁ་ཏྟི་ཡེ་པི ཏེ [ཁོ ཝཱ་སེ་ཊྛ (ཀ.)] ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ…པེ… ཝེ་སྶོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ…པེ… སུ་དྡོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱི. ཨི་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཡེ་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ…པེ… ཀ་ཎྷཱ ཀ་ཎྷ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ; སུ་དྡེ་པི ཏེ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི.
‘‘ཁ་ཏྟི་ཡོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི. ཨི་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཡེ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ས་ངྑཱ་ཏཱ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ སུ་ཀྐཱ སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ, ཁ་ཏྟི་ཡེ་པི ཏེ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ…པེ… ཝེ་སྶོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ…པེ… སུ་དྡོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ, ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི. ཨི་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཡེ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ས་ངྑཱ་ཏཱ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ སུ་ཀྐཱ སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ; སུ་དྡེ་པི ཏེ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི.
༡༡༦. ‘‘ཨི་མེ་སུ ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཙ་ཏཱུ་སུ ཝ་ཎྞེ་སུ ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཝོ་ཀི་ཎྞེ་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏེ་སུ ཙེ་ཝ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠེ་སུ ཙ ཡ་དེ་ཏྠ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སེ་ཊྛོ ཝ་ཎྞོ, ཧཱི་ནཱ ཨ་ཉྙེ ཝ་ཎྞཱ; བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སུ་ཀྐོ ཝ་ཎྞོ, ཀ་ཎྷཱ ཨ་ཉྙེ ཝ་ཎྞཱ; བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཝ སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ནོ ཨ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ; བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཝ བྲ་ཧྨུ་ནོ པུ་ཏྟཱ ཨོ་ར་སཱ མུ་ཁ་ཏོ ཛཱ་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ཛཱ བྲ་ཧྨ་ནི་མྨི་ཏཱ བྲ་ཧྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ’ཏི. ཏཾ ཏེ་སཾ ཝི་ཉྙཱུ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨི་མེ་ས་ཉྷི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཡོ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ, སོ ནེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ, ནོ ཨ་དྷ་མྨེ་ན. དྷ་མྨོ ཧི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ, དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩ.
༡༡༧. ‘‘ཏ་ད་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཡ་ཐཱ དྷ་མྨོ་ཝ སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ, དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩ.
‘‘ཛཱ་ནཱ་ཏི ཁོ [ཁོ པ་ན (ཀ.)], ཝཱ་སེ་ཊྛ, རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ – ‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ [ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ (བ་ཧཱུ་སུ)] ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’ཏི. ས་ཀྱཱ ཁོ པ་ན, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ [ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་ནུ་ཡ་ནྟཱ (སྱཱ.), ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ (ཀ.)] བྷ་ཝ་ནྟི. ཀ་རོ་ནྟི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཀྱཱ ར་ཉྙེ པ་སེ་ན་དི་མྷི ཀོ་ས་ལེ ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ. ཨི་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཡཾ ཀ་རོ་ནྟི ས་ཀྱཱ ར་ཉྙེ པ་སེ་ན་དི་མྷི ཀོ་ས་ལེ ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ, ཀ་རོ་ཏི ཏཾ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ, ན ནཾ [ན་ནུ (བ་ཧཱུ་སུ)] ‘སུ་ཛཱ་ཏོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, དུ་ཛྫཱ་ཏོ་ཧ་མ་སྨི. བ་ལ་ཝཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, དུ་བྦ་ལོ་ཧ་མ་སྨི. པཱ་སཱ་དི་ཀོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, དུ་བྦ་ཎྞོ་ཧ་མ་སྨི. མ་ཧེ་ས་ཀྑོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨ་པྤེ་ས་ཀྑོ་ཧ་མ་སྨཱི’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ནཾ དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨཾ མཱ་ནེ་ནྟོ དྷ་མྨཾ པཱུ་ཛེ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ. ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཡ་ཐཱ དྷ་མྨོ་ཝ སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ, དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩ.
༡༡༨. ‘‘ཏུ་མྷེ ཁྭ་ཏྠ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ནཱ་ནཱ་ཛ་ཙྩཱ ནཱ་ནཱ་ནཱ་མཱ ནཱ་ནཱ་གོ་ཏྟཱ ནཱ་ནཱ་ཀུ་ལཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ. ‘ཀེ ཏུ་མྷེ’ཏི – པུ་ཊྛཱ ས་མཱ་ནཱ ‘ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ་མྷཱ’ཏི – པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཐ. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན་སྶ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ས་དྡྷཱ ནི་ཝི་ཊྛཱ མཱུ་ལ་ཛཱ་ཏཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ ད་ལ༹ྷཱ ཨ་སཾ་ཧཱ་རི་ཡཱ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཏ་སྶེ་ཏཾ ཀ་ལླཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ – ‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ་མྷི པུ་ཏྟོ ཨོ་ར་སོ མུ་ཁ་ཏོ ཛཱ་ཏོ དྷ་མྨ་ཛོ དྷ་མྨ་ནི་མྨི་ཏོ དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དོ’ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧེ་ཏཾ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ ‘དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡོ’ ཨི་ཏི་པི, ‘བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡོ’ ཨི་ཏི་པི, ‘དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏོ’ ཨི་ཏི་པི, ‘བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོ’ ཨི་ཏི་པི.
༡༡༩. ‘‘ཧོ་ཏི ཁོ སོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་མ་ཡོ ཡཾ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི དཱི་གྷ་སྶ ཨ་དྡྷུ་ནོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཏི. སཾ་ཝ་ཊྚ་མཱ་ནེ ལོ་ཀེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་ཏྟཱ ཨཱ་བྷ་སྶ་ར་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ ཧོ་ནྟི མ་ནོ་མ་ཡཱ པཱི་ཏི་བྷ་ཀྑཱ ས་ཡཾ་པ་བྷཱ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་ཙ་རཱ སུ་བྷ་ཊྛཱ་ཡི་ནོ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ནྟི.
‘‘ཧོ་ཏི ཁོ སོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་མ་ཡོ ཡཾ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི དཱི་གྷ་སྶ ཨ་དྡྷུ་ནོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་ཝ་ཊྚ་མཱ་ནེ ལོ་ཀེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་ཏྟཱ ཨཱ་བྷ་སྶ་ར་ཀཱ་ཡཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ་དྷ ཧོ་ནྟི མ་ནོ་མ་ཡཱ པཱི་ཏི་བྷ་ཀྑཱ ས་ཡཾ་པ་བྷཱ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་ཙ་རཱ སུ་བྷ་ཊྛཱ་ཡི་ནོ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ནྟི.
ར་ས་པ་ཐ་ཝི་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ
༡༢༠. ‘‘ཨེ་ཀོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཾ ཁོ པ་ན, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཧོ་ཏི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ. ན ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ན ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནི ཏཱ་ར་ཀ་རཱུ་པཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ན ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ན མཱ་ས་ཌྜྷ་མཱ་སཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ན ཨུ་ཏུ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ན ཨི་ཏྠི་པུ་མཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ས་ཏྟཱ ས་ཏྟཱ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི དཱི་གྷ་སྶ ཨ་དྡྷུ་ནོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ར་ས་པ་ཐ་ཝཱི ཨུ་ད་ཀ་སྨིཾ ས་མ་ཏ་ནི [ས་མ་ཏཱ་ནི (བ་ཧཱུ་སུ)]; སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ པ་ཡ་སོ ཏ་ཏྟ་སྶ [པ་ཡ་ཏ་ཏྟ་སྶ (སྱཱ.)] ནི་བྦཱ་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་རི ས་ནྟཱ་ན་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. སཱ ཨ་ཧོ་སི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣཱ ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣཱ ར་ས་ས་མྤ་ནྣཱ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ས་མྤ་ནྣཾ ཝཱ ས་པྤི ས་མྤ་ནྣཾ ཝཱ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞཱ ཨ་ཧོ་སི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཁུ་དྡ་མ་དྷུཾ [ཁུ་དྡཾ མ་དྷུཾ (ཀ. སཱི.)] ཨ་ནེ་ལ༹་ཀཾ [ཨ་ནེ་ལ་ཀཾ (སཱི. པཱི.)], ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་དཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ས་ཏྟོ ལོ་ལ་ཛཱ་ཏི་ཀོ – ‘ཨ་མྦྷོ, ཀི་མེ་ཝི་དཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ སཱ་ཡི. ཏ་སྶ ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ སཱ་ཡ་ཏོ ཨ་ཙྪཱ་དེ་སི, ཏ་ཎྷཱ ཙ་སྶ ཨོ་ཀྐ་མི. ཨ་ཉྙེ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ ཏ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ སཱ་ཡིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ སཱ་ཡ་ཏཾ ཨ་ཙྪཱ་དེ་སི, ཏ་ཎྷཱ ཙ ཏེ་སཾ ཨོ་ཀྐ་མི.
ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་དི་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ
༡༢༡. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཏེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཨཱ་ལུ་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མིཾ་སུ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཡ་ཏོ ཁོ ཏེ [ཡ་ཏོ ཁོ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)], ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཨཱ་ལུ་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མིཾ་སུ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཡཾ་པ་བྷཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. ས་ཡཾ་པ་བྷཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ. ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནི ཏཱ་ར་ཀ་རཱུ་པཱ་ནི པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ. ན་ཀྑ་ཏྟེ་སུ ཏཱ་ར་ཀ་རཱུ་པེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ. ར་ཏྟི་ནྡི་ཝེ་སུ པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནེ་སུ མཱ་ས་ཌྜྷ་མཱ་སཱ པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ. མཱ་ས་ཌྜྷ་མཱ་སེ་སུ པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཨུ་ཏུ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ པུ་ན ཝི་ཝ་ཊྚོ ཧོ་ཏི.
༡༢༢. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཏེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ ཏཾ་བྷ་ཀྑཱ [ཏ་བྦྷ་ཀྑཱ (སྱཱ.)] ཏ་དཱ་ཧཱ་རཱ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ ཏེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ ཏཾ་བྷ་ཀྑཱ ཏ་དཱ་ཧཱ་རཱ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ (ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ནཾ) [( ) སཱི. སྱཱ. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི] ཁ་ར་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཨོ་ཀྐ་མི, ཝ་ཎྞ་ཝེ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ [ཝ་ཎྞ་ཝེ་ཝ་ཛྫ་ཏཱ (ཊཱི་ཀཱ)] ཙ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཨེ་ཀི་དཾ ས་ཏྟཱ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀི་དཾ ས་ཏྟཱ དུ་བྦ་ཎྞཱ. ཏ་ཏྠ ཡེ ཏེ ས་ཏྟཱ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ, ཏེ དུ་བྦ་ཎྞེ ས་ཏྟེ ཨ་ཏི་མ་ཉྙ་ནྟི – ‘མ་ཡ་མེ་ཏེ་ཧི ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟ་ཏ་རཱ, ཨ་མྷེ་ཧེ་ཏེ དུ་བྦ་ཎྞ་ཏ་རཱ’ཏི. ཏེ་སཾ ཝ་ཎྞཱ་ཏི་མཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ར་ས་པ་ཐ་ཝཱི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. ར་སཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྠུ་ནིཾ་སུ – ‘ཨ་ཧོ ར་སཾ, ཨ་ཧོ ར་ས’ནྟི! ཏ་དེ་ཏ་ར་ཧི་པི མ་ནུ་སྶཱ ཀ་ཉྩི་དེ་ཝ སུ་ར་སཾ [སཱ་དྷུ་ར་སཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་ཧོ ར་སཾ, ཨ་ཧོ ར་ས’ནྟི! ཏ་དེ་ཝ པོ་རཱ་ཎཾ ཨ་གྒ་ཉྙཾ ཨ་ཀྑ་རཾ ཨ་ནུ་ས་ར་ནྟི, ན ཏྭེ་ཝ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟི.
བྷཱུ་མི་པ་པྤ་ཊ་ཀ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ
༡༢༣. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ར་སཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་པ་པྤ་ཊ་ཀོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨ་ཧི་ཙྪ་ཏྟ་ཀོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. སོ ཨ་ཧོ་སི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣོ ར་ས་ས་མྤ་ནྣོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ས་མྤ་ནྣཾ ཝཱ ས་པྤི ས་མྤ་ནྣཾ ཝཱ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨ་ཧོ་སི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཁུ་དྡ་མ་དྷུཾ ཨ་ནེ་ལ༹་ཀཾ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་དོ ཨ་ཧོ་སི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཏེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ བྷཱུ་མི་པ་པྤ་ཊ་ཀཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མིཾ་སུ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཏེ ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ ཏཾ་བྷ་ཀྑཱ ཏ་དཱ་ཧཱ་རཱ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ ཏེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ བྷཱུ་མི་པ་པྤ་ཊ་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ ཏཾ་བྷ་ཀྑཱ ཏ་དཱ་ཧཱ་རཱ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ ཁ་ར་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཨོ་ཀྐ་མི, ཝ་ཎྞ་ཝེ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ ཙ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཨེ་ཀི་དཾ ས་ཏྟཱ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀི་དཾ ས་ཏྟཱ དུ་བྦ་ཎྞཱ. ཏ་ཏྠ ཡེ ཏེ ས་ཏྟཱ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ, ཏེ དུ་བྦ་ཎྞེ ས་ཏྟེ ཨ་ཏི་མ་ཉྙ་ནྟི – ‘མ་ཡ་མེ་ཏེ་ཧི ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟ་ཏ་རཱ, ཨ་མྷེ་ཧེ་ཏེ དུ་བྦ་ཎྞ་ཏ་རཱ’ཏི. ཏེ་སཾ ཝ་ཎྞཱ་ཏི་མཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ བྷཱུ་མི་པ་པྤ་ཊ་ཀོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི.
པ་དཱ་ལ་ཏཱ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ
༡༢༤. ‘‘བྷཱུ་མི་པ་པྤ་ཊ་ཀེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ པ་དཱ་ལ་ཏཱ [ས་དྡཱ་ལ་ཏཱ (སཱི.)] པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཀ་ལ་མྦུ་ཀཱ [ཀ་ལ་མྦ་ཀཱ (སྱཱ.)], ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. སཱ ཨ་ཧོ་སི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣཱ ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣཱ ར་ས་ས་མྤ་ནྣཱ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ས་མྤ་ནྣཾ ཝཱ ས་པྤི ས་མྤ་ནྣཾ ཝཱ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞཱ ཨ་ཧོ་སི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཁུ་དྡ་མ་དྷུཾ ཨ་ནེ་ལ༹་ཀཾ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་དཱ ཨ་ཧོ་སི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཏེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ པ་དཱ་ལ་ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མིཾ་སུ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཏེ ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ ཏཾ་བྷ་ཀྑཱ ཏ་དཱ་ཧཱ་རཱ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ ཏེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ པ་དཱ་ལ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ ཏཾ་བྷ་ཀྑཱ ཏ་དཱ་ཧཱ་རཱ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཁ་ར་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཨོ་ཀྐ་མི, ཝ་ཎྞ་ཝེ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ ཙ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཨེ་ཀི་དཾ ས་ཏྟཱ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀི་དཾ ས་ཏྟཱ དུ་བྦ་ཎྞཱ. ཏ་ཏྠ ཡེ ཏེ ས་ཏྟཱ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ, ཏེ དུ་བྦ་ཎྞེ ས་ཏྟེ ཨ་ཏི་མ་ཉྙ་ནྟི – ‘མ་ཡ་མེ་ཏེ་ཧི ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟ་ཏ་རཱ, ཨ་མྷེ་ཧེ་ཏེ དུ་བྦ་ཎྞ་ཏ་རཱ’ཏི. ཏེ་སཾ ཝ་ཎྞཱ་ཏི་མཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ པ་དཱ་ལ་ཏཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི.
‘‘པ་དཱ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྠུ་ནིཾ་སུ – ‘ཨ་ཧུ ཝ་ཏ ནོ, ཨ་ཧཱ་ཡི ཝ་ཏ ནོ པ་དཱ་ལ་ཏཱ’ཏི! ཏ་དེ་ཏ་ར་ཧི་པི མ་ནུ་སྶཱ ཀེ་ན་ཙི [ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] དུ་ཀྑ་དྷ་མྨེ་ན ཕུ་ཊྛཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་ཧུ ཝ་ཏ ནོ, ཨ་ཧཱ་ཡི ཝ་ཏ ནོ’ཏི! ཏ་དེ་ཝ པོ་རཱ་ཎཾ ཨ་གྒ་ཉྙཾ ཨ་ཀྑ་རཾ ཨ་ནུ་ས་ར་ནྟི, ན ཏྭེ་ཝ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟི.
ཨ་ཀ་ཊྛ་པཱ་ཀ་སཱ་ལི་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ
༡༢༥. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་དཱ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཊྛ་པཱ་ཀོ སཱ་ལི པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི ཨ་ཀ་ཎོ ཨ་ཐུ་སོ སུ་དྡྷོ སུ་ག་ནྡྷོ ཏ་ཎྜུ་ལ་པྥ་ལོ. ཡཾ ཏཾ སཱ་ཡཾ སཱ་ཡ་མཱ་སཱ་ཡ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, པཱ་ཏོ ཏཾ ཧོ་ཏི པ་ཀྐཾ པ་ཊི་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷཾ. ཡཾ ཏཾ པཱ་ཏོ པཱ་ཏ་རཱ་སཱ་ཡ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, སཱ་ཡཾ ཏཾ ཧོ་ཏི པ་ཀྐཾ པ་ཊི་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷཾ; ནཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ ཨ་ཀ་ཊྛ་པཱ་ཀཾ སཱ་ལིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ ཏཾ་བྷ་ཀྑཱ ཏ་དཱ་ཧཱ་རཱ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ.
ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ལི་ངྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ
༡༢༦. ‘‘ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ ཏེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ ཨ་ཀ་ཊྛ་པཱ་ཀཾ སཱ་ལིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ ཏཾ་བྷ་ཀྑཱ ཏ་དཱ་ཧཱ་རཱ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཁ་ར་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཨོ་ཀྐ་མི, ཝ་ཎྞ་ཝེ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ ཙ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ, ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཙ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི པུ་རི་ས་སྶ ཙ པུ་རི་ས་ལི་ངྒཾ. ཨི་ཏྠཱི ཙ པུ་རི་སཾ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི པུ་རི་སོ ཙ ཨི་ཏྠིཾ. ཏེ་སཾ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཾ སཱ་རཱ་གོ ཨུ་ད་པཱ་དི, པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཨོ་ཀྐ་མི. ཏེ པ་རི་ལཱ༹་ཧ་པ་ཙྩ་ཡཱ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝིཾ་སུ.
‘‘ཡེ ཁོ པ་ན ཏེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ཏྟཱ པ་སྶ་ནྟི མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟེ, ཨ་ཉྙེ པཾ་སུཾ ཁི་པ་ནྟི, ཨ་ཉྙེ སེ་ཊྛིཾ ཁི་པ་ནྟི, ཨ་ཉྙེ གོ་མ་ཡཾ ཁི་པ་ནྟི – ‘ན་སྶ ཨ་སུ་ཙི [ཝ་ས་ལི (སྱཱ.), ཝ་ས་ལཱི (ཀ.)], ན་སྶ ཨ་སུ་ཙཱི’ཏི. ‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་ཏྟོ ས་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི! ཏ་དེ་ཏ་ར་ཧི་པི མ་ནུ་སྶཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཝ་དྷུ་ཡཱ ནི་བྦུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ་ཡ [ནི་ཝ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ་ཡ, ནི་གྒ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ་ཡ (ཀ.)] ཨ་ཉྙེ པཾ་སུཾ ཁི་པ་ནྟི, ཨ་ཉྙེ སེ་ཊྛིཾ ཁི་པ་ནྟི, ཨ་ཉྙེ གོ་མ་ཡཾ ཁི་པ་ནྟི. ཏ་དེ་ཝ པོ་རཱ་ཎཾ ཨ་གྒ་ཉྙཾ ཨ་ཀྑ་རཾ ཨ་ནུ་ས་ར་ནྟི, ན ཏྭེ་ཝ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟི.
མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ
༡༢༧. ‘‘ཨ་དྷ་མྨ་ས་མྨ་ཏཾ ཁོ པ་ན [ཨ་དྷ་མྨ་ས་མྨ་ཏཾ ཏཾ ཁོ པ་ན (སྱཱ.), ཨ་དྷ་མྨ་ས་མྨ་ཏཾ ཁོ པ་ན ཏཾ (?)], ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཧོ་ཏི, ཏ་དེ་ཏ་ར་ཧི དྷ་མྨ་ས་མྨ་ཏཾ. ཡེ ཁོ པ་ན, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ཏྟཱ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟི, ཏེ མཱ་ས་མྤི དྭེ་མཱ་ས་མྤི ན ལ་བྷ་ནྟི གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ པ་ཝི་སི་ཏུཾ. ཡ་ཏོ ཁོ ཏེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་དྡྷ་མྨེ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ པཱ་ཏ་བྱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཨ་གཱ་རཱ་ནི ཨུ་པ་ཀྐ་མིཾ་སུ ཀཱ་ཏུཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠཾ. ཨ་ཐ ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ལ་ས་ཛཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་མྦྷོ, ཀི་མེ་ཝཱ་ཧཾ ཝི་ཧ་ཉྙཱ་མི སཱ་ལིཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟོ སཱ་ཡཾ སཱ་ཡ་མཱ་སཱ་ཡ པཱ་ཏོ པཱ་ཏ་རཱ་སཱ་ཡ! ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ སཱ་ལིཾ ཨཱ་ཧ་རེ་ཡྻཾ ས་ཀིཾ་དེ་ཝ [ས་ཀིཾ་དེ་ཝ (ཀ.)] སཱ་ཡ་པཱ་ཏ་རཱ་སཱ་ཡཱ’ཏི!
‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟོ སཱ་ལིཾ ཨཱ་ཧཱ་སི ས་ཀིཾ་དེ་ཝ སཱ་ཡ་པཱ་ཏ་རཱ་སཱ་ཡ. ཨ་ཐ ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ས་ཏྟོ ཡེ་ན སོ ས་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ ས་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨེ་ཧི, བྷོ ས་ཏྟ, སཱ་ལཱ་ཧཱ་རཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ‘ཨ་ལཾ, བྷོ ས་ཏྟ, ཨཱ་ཧ་ཏོ [ཨཱ་ཧ་ཊོ (སྱཱ.)] མེ སཱ་ལི ས་ཀིཾ་དེ་ཝ སཱ་ཡ་པཱ་ཏ་རཱ་སཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟོ ཏ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ སཱ་ལིཾ ཨཱ་ཧཱ་སི ས་ཀིཾ་དེ་ཝ དྭཱི་ཧཱ་ཡ. ‘ཨེ་ཝ་མྤི ཀི་ར, བྷོ, སཱ་དྷཱུ’ཏི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ས་ཏྟོ ཡེ་ན སོ ས་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ ས་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨེ་ཧི, བྷོ ས་ཏྟ, སཱ་ལཱ་ཧཱ་རཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ‘ཨ་ལཾ, བྷོ ས་ཏྟ, ཨཱ་ཧ་ཏོ མེ སཱ་ལི ས་ཀིཾ་དེ་ཝ དྭཱི་ཧཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟོ ཏ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ སཱ་ལིཾ ཨཱ་ཧཱ་སི ས་ཀིཾ་དེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་ཧཱ་ཡ, ‘ཨེ་ཝ་མྤི ཀི་ར, བྷོ, སཱ་དྷཱུ’ཏི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ས་ཏྟོ ཡེ་ན སོ ས་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ ས་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨེ་ཧི, བྷོ ས་ཏྟ, སཱ་ལཱ་ཧཱ་རཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ‘ཨ་ལཾ, བྷོ ས་ཏྟ, ཨཱ་ཧ་ཏོ མེ སཱ་ལི ས་ཀི་དེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་ཧཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟོ ཏ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ སཱ་ལིཾ ཨཱ་ཧཱ་སི ས་ཀི་དེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་ཧཱ་ཡ, ‘ཨེ་ཝ་མྤི ཀི་ར, བྷོ, སཱ་དྷཱུ’ཏི.
‘‘ཡ་ཏོ ཁོ ཏེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀཾ སཱ་ལིཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མིཾ་སུ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཀ་ཎོ་པི ཏ་ཎྜུ་ལཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི, ཐུ་སོ་པི ཏ་ཎྜུ་ལཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི; ལཱུ་ན་མྤི ན་པྤ་ཊི་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷཾ, ཨ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ, ས་ཎྜ་ས་ཎྜཱ སཱ་ལ་ཡོ ཨ་ཊྛཾ་སུ.
སཱ་ལི་ཝི་བྷཱ་གོ
༡༢༨. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཏེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ, ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྠུ་ནིཾ་སུ – ‘པཱ་པ་ཀཱ ཝ་ཏ, བྷོ, དྷ་མྨཱ ས་ཏྟེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ. མ་ཡ་ཉྷི པུ་བྦེ མ་ནོ་མ་ཡཱ ཨ་ཧུ་མྷཱ པཱི་ཏི་བྷ་ཀྑཱ ས་ཡཾ་པ་བྷཱ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་ཙ་རཱ སུ་བྷ་ཊྛཱ་ཡི་ནོ, ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་མྷཱ. ཏེ་སཾ ནོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི དཱི་གྷ་སྶ ཨ་དྡྷུ་ནོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ར་ས་པ་ཐ་ཝཱི ཨུ་ད་ཀ་སྨིཾ ས་མ་ཏ་ནི. སཱ ཨ་ཧོ་སི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣཱ ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣཱ ར་ས་ས་མྤ་ནྣཱ. ཏེ མ་ཡཾ ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཨཱ་ལུ་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་མྷ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ, ཏེ་སཾ ནོ ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཨཱ་ལུ་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ས་ཡཾ་པ་བྷཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. ས་ཡཾ་པ་བྷཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ, ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནི ཏཱ་ར་ཀ་རཱུ་པཱ་ནི པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ, ན་ཀྑ་ཏྟེ་སུ ཏཱ་ར་ཀ་རཱུ་པེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ, ར་ཏྟི་ནྡི་ཝེ་སུ པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནེ་སུ མཱ་ས་ཌྜྷ་མཱ་སཱ པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ. མཱ་ས་ཌྜྷ་མཱ་སེ་སུ པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཨུ་ཏུ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ. ཏེ མ་ཡཾ ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ ཏཾ་བྷ་ཀྑཱ ཏ་དཱ་ཧཱ་རཱ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་མྷཱ. ཏེ་སཾ ནོ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ ར་ས་པ་ཐ་ཝཱི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. ར་ས་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་པ་པྤ་ཊ་ཀོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. སོ ཨ་ཧོ་སི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣོ ར་ས་ས་མྤ་ནྣོ. ཏེ མ་ཡཾ བྷཱུ་མི་པ་པྤ་ཊ་ཀཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་མྷ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཏེ མ་ཡཾ ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ ཏཾ་བྷ་ཀྑཱ ཏ་དཱ་ཧཱ་རཱ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་མྷཱ. ཏེ་སཾ ནོ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ བྷཱུ་མི་པ་པྤ་ཊ་ཀོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. བྷཱུ་མི་པ་པྤ་ཊ་ཀེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ པ་དཱ་ལ་ཏཱ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. སཱ ཨ་ཧོ་སི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣཱ ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣཱ ར་ས་ས་མྤ་ནྣཱ. ཏེ མ་ཡཾ པ་དཱ་ལ་ཏཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་མྷ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཏེ མ་ཡཾ ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ ཏཾ་བྷ་ཀྑཱ ཏ་དཱ་ཧཱ་རཱ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་མྷཱ. ཏེ་སཾ ནོ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ པ་དཱ་ལ་ཏཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. པ་དཱ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཊྛ་པཱ་ཀོ སཱ་ལི པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི ཨ་ཀ་ཎོ ཨ་ཐུ་སོ སུ་དྡྷོ སུ་ག་ནྡྷོ ཏ་ཎྜུ་ལ་པྥ་ལོ. ཡཾ ཏཾ སཱ་ཡཾ སཱ་ཡ་མཱ་སཱ་ཡ ཨཱ་ཧ་རཱ་མ, པཱ་ཏོ ཏཾ ཧོ་ཏི པ་ཀྐཾ པ་ཊི་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷཾ. ཡཾ ཏཾ པཱ་ཏོ པཱ་ཏ་རཱ་སཱ་ཡ ཨཱ་ཧ་རཱ་མ, སཱ་ཡཾ ཏཾ ཧོ་ཏི པ་ཀྐཾ པ་ཊི་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷཾ. ནཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཏེ མ་ཡཾ ཨ་ཀ་ཊྛ་པཱ་ཀཾ སཱ་ལིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ ཏཾ་བྷ་ཀྑཱ ཏ་དཱ་ཧཱ་རཱ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་མྷཱ. ཏེ་སཾ ནོ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ ཀ་ཎོ་པི ཏ་ཎྜུ་ལཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི, ཐུ་སོ་པི ཏ་ཎྜུ་ལཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི, ལཱུ་ན་མྤི ན་པྤ་ཊི་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷཾ, ཨ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ, ས་ཎྜ་ས་ཎྜཱ སཱ་ལ་ཡོ ཋི་ཏཱ. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ སཱ་ལིཾ ཝི་བྷ་ཛེ་ཡྻཱ་མ, མ་རི་ཡཱ་དཾ ཋ་པེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ སཱ་ལིཾ ཝི་བྷ་ཛིཾ་སུ, མ་རི་ཡཱ་དཾ ཋ་པེ་སུཾ.
༡༢༩. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ས་ཏྟོ ལོ་ལ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ས་ཀཾ བྷཱ་གཾ པ་རི་ར་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ [ཨ་ཉྙ་སྶ (?)] བྷཱ་གཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི. ཏ་མེ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘པཱ་པ་ཀཾ ཝ་ཏ, བྷོ ས་ཏྟ, ཀ་རོ་སི, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཀཾ བྷཱ་གཾ པ་རི་ར་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷཱ་གཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་སི. མཱ་སྶུ, བྷོ ས་ཏྟ, པུ་ན་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་མ་ཀཱ་སཱི’ཏི. ‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ’ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, སོ ས་ཏྟོ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, སོ ས་ཏྟོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, སོ ས་ཏྟོ ས་ཀཾ བྷཱ་གཾ པ་རི་ར་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷཱ་གཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི. ཏ་མེ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘པཱ་པ་ཀཾ ཝ་ཏ, བྷོ ས་ཏྟ, ཀ་རོ་སི, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཀཾ བྷཱ་གཾ པ་རི་ར་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷཱ་གཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་སི. མཱ་སྶུ, བྷོ ས་ཏྟ, པུ་ན་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་མ་ཀཱ་སཱི’ཏི. ཨ་ཉྙེ པཱ་ཎི་ནཱ པ་ཧ་རིཾ་སུ, ཨ་ཉྙེ ལེ་ཌྜུ་ནཱ པ་ཧ་རིཾ་སུ, ཨ་ཉྙེ ད་ཎྜེ་ན པ་ཧ་རིཾ་སུ. ཏ་ད་གྒེ ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ག་ར་ཧཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, མུ་སཱ་ཝཱ་དོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ད་ཎྜཱ་དཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.
མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏ་རཱ་ཛཱ
༡༣༠. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཏེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ, ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྠུ་ནིཾ་སུ – ‘པཱ་པ་ཀཱ ཝ་ཏ བྷོ དྷ་མྨཱ ས་ཏྟེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ག་ར་ཧཱ པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་ཏི, མུ་སཱ་ཝཱ་དོ པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ད་ཎྜཱ་དཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་ཏི. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཨེ་ཀཾ ས་ཏྟཾ ས་མྨ་ནྣེ་ཡྻཱ་མ, ཡོ ནོ ས་མྨཱ ཁཱི་ཡི་ཏ་བྦཾ ཁཱི་ཡེ་ཡྻ, ས་མྨཱ ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཾ ག་ར་ཧེ་ཡྻ, ས་མྨཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཡྻ. མ་ཡཾ པ་ན་སྶ སཱ་ལཱི་ནཾ བྷཱ་གཾ ཨ་ནུ་པྤ་ད་སྶཱ་མཱ’ཏི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཏེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ ཡོ ནེ་སཾ ས་ཏྟོ ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཏ་རོ ཙ ད་སྶ་ནཱི་ཡ་ཏ་རོ ཙ པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཏ་རོ ཙ མ་ཧེ་ས་ཀྑ་ཏ་རོ ཙ ཏཾ ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘ཨེ་ཧི, བྷོ ས་ཏྟ, ས་མྨཱ ཁཱི་ཡི་ཏ་བྦཾ ཁཱི་ཡ, ས་མྨཱ ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཾ ག་ར་ཧ, ས་མྨཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཧི. མ་ཡཾ པ་ན ཏེ སཱ་ལཱི་ནཾ བྷཱ་གཾ ཨ་ནུ་པྤ་ད་སྶཱ་མཱ’ཏི. ‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ’ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, སོ ས་ཏྟོ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ས་མྨཱ ཁཱི་ཡི་ཏ་བྦཾ ཁཱི་ཡི, ས་མྨཱ ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཾ ག་ར་ཧི, ས་མྨཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཏེ པ་ན་སྶ སཱ་ལཱི་ནཾ བྷཱ་གཾ ཨ་ནུ་པྤ་དཾ་སུ.
༡༣༡. ‘‘མ་ཧཱ་ཛ་ན་ས་མྨ་ཏོ་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ‘མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏོ, མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏོ’ ཏྭེ་ཝ པ་ཋ་མཾ ཨ་ཀྑ་རཾ ཨུ་པ་ནི་བྦ་ཏྟཾ. ཁེ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏཱི་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ‘ཁ་ཏྟི་ཡོ, ཁ་ཏྟི་ཡོ’ ཏྭེ་ཝ དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ཀྑ་རཾ ཨུ་པ་ནི་བྦ་ཏྟཾ. དྷ་མྨེ་ན པ་རེ ར་ཉྫེ་ཏཱི་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ‘རཱ་ཛཱ, རཱ་ཛཱ’ ཏྭེ་ཝ ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་ཀྑ་རཾ ཨུ་པ་ནི་བྦ་ཏྟཾ. ཨི་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ པོ་རཱ་ཎེ་ན ཨ་གྒ་ཉྙེ་ན ཨ་ཀྑ་རེ་ན ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཨ་ཧོ་སི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ན་ཉྙེ་སཾ. ས་དི་སཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ, ནོ ཨ་ས་དི་སཱ་ནཾ. དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ, ནོ ཨ་དྷ་མྨེ་ན. དྷ་མྨོ ཧི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩ.
བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཎྜ་ལཾ
༡༣༢. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ [ཏེ་སཾ ཡེ་ཝ ཁོ ཝཱ་སེ་ཊྛ ས་ཏྟཱ་ནཾ (སཱི. པཱི.)] ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘པཱ་པ་ཀཱ ཝ་ཏ, བྷོ, དྷ་མྨཱ ས་ཏྟེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ག་ར་ཧཱ པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་ཏི, མུ་སཱ་ཝཱ་དོ པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ད་ཎྜཱ་དཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་ཏི, པ་བྦཱ་ཛ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་ཏི. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཝཱ་ཧེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. ཏེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཝཱ་ཧེ་སུཾ. པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཝཱ་ཧེ་ནྟཱི་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’ ཏྭེ་ཝ པ་ཋ་མཾ ཨ་ཀྑ་རཾ ཨུ་པ་ནི་བྦ་ཏྟཾ. ཏེ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཎྞ་ཀུ་ཊི་ཡོ ཀ་རི་ཏྭཱ པ་ཎྞ་ཀུ་ཊཱི་སུ ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཝཱི་ཏ་ངྒཱ་རཱ ཝཱི་ཏ་དྷཱུ་མཱ པ་ནྣ་མུ་ས་ལཱ སཱ་ཡཾ སཱ་ཡ་མཱ་སཱ་ཡ པཱ་ཏོ པཱ་ཏ་རཱ་སཱ་ཡ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡོ ཨོ་ས་ར་ནྟི གྷཱ་ས་མེ་ས་མཱ་ནཱ [གྷཱ་ས་མེ་ས་ནཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)]. ཏེ གྷཱ་སཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པུ་ན་དེ་ཝ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཎྞ་ཀུ་ཊཱི་སུ ཛྷཱ་ཡ་ནྟི. ཏ་མེ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ དི་སྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨི་མེ ཁོ, བྷོ, ས་ཏྟཱ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཎྞ་ཀུ་ཊི་ཡོ ཀ་རི་ཏྭཱ པ་ཎྞ་ཀུ་ཊཱི་སུ ཛྷཱ་ཡ་ནྟི, ཝཱི་ཏ་ངྒཱ་རཱ ཝཱི་ཏ་དྷཱུ་མཱ པ་ནྣ་མུ་ས་ལཱ སཱ་ཡཾ སཱ་ཡ་མཱ་སཱ་ཡ པཱ་ཏོ པཱ་ཏ་རཱ་སཱ་ཡ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡོ ཨོ་ས་ར་ནྟི གྷཱ་ས་མེ་ས་མཱ་ནཱ. ཏེ གྷཱ་སཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པུ་ན་དེ་ཝ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཎྞ་ཀུ་ཊཱི་སུ ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི’ཏི, ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཁོ [པ་ཎྞ་ཀུ་ཊཱི་སུ ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཁོ (སཱི. པཱི.), པ་ཎྞ་ཀུ་ཊཱི་སུ ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཁོ (ཀ.)], ཝཱ་སེ་ཊྛ, ‘ཛྷཱ་ཡ་ཀཱ, ཛྷཱ་ཡ་ཀཱ’ ཏྭེ་ཝ དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ཀྑ་རཾ ཨུ་པ་ནི་བྦ་ཏྟཾ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཎྞ་ཀུ་ཊཱི་སུ ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎ་མཱ་ནཱ [ཨ་ན་བྷི་སཾ་བྷཱུ་ན་མཱ་ནཱ (ཀ་ཏྠ་ཙི)] གཱ་མ་སཱ་མ་ནྟཾ ནི་ག་མ་སཱ་མ་ནྟཾ ཨོ་ས་རི་ཏྭཱ ག་ནྠེ ཀ་རོ་ནྟཱ ཨ་ཙྪ་ནྟི. ཏ་མེ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ དི་སྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨི་མེ ཁོ, བྷོ, ས་ཏྟཱ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཎྞ་ཀུ་ཊཱི་སུ ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎ་མཱ་ནཱ གཱ་མ་སཱ་མ་ནྟཾ ནི་ག་མ་སཱ་མ་ནྟཾ ཨོ་ས་རི་ཏྭཱ ག་ནྠེ ཀ་རོ་ནྟཱ ཨ་ཙྪ་ནྟི, ན དཱ་ནི་མེ ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི’ཏི. ན དཱ་ནི་མེ [ན དཱ་ནི་མེ ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི ན དཱ་ནི་མེ (སཱི. པཱི. ཀ.)] ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ‘ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཱ’ ཏྭེ་ཝ ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་ཀྑ་རཾ ཨུ་པ་ནི་བྦ་ཏྟཾ. ཧཱི་ན་ས་མྨ་ཏཾ ཁོ པ་ན, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཧོ་ཏི, ཏ་དེ་ཏ་ར་ཧི སེ་ཊྛ་ས་མྨ་ཏཾ. ཨི་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ པོ་རཱ་ཎེ་ན ཨ་གྒ་ཉྙེ་ན ཨ་ཀྑ་རེ་ན ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཨ་ཧོ་སི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ན་ཉྙེ་སཾ ས་དི་སཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ནོ ཨ་ས་དི་སཱ་ནཾ དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ, ནོ ཨ་དྷ་མྨེ་ན. དྷ་མྨོ ཧི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩ.
ཝེ་སྶ་མ་ཎྜ་ལཾ
༡༣༣. ‘‘ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝི་སུ་ཀ་མྨ་ནྟེ [ཝི་སྶུ་ཏ་ཀ་མྨ་ནྟེ (སཱི. པཱི.), ཝི་སྶུ་ཀ་མྨ་ནྟེ (ཀ. སཱི.), ཝི་སུཾ ཀ་མྨ་ནྟེ (སྱཱ. ཀ.)] པ་ཡོ་ཛེ་སུཾ. མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝི་སུ་ཀ་མྨ་ནྟེ པ་ཡོ་ཛེ་ནྟཱི་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ‘ཝེ་སྶཱ, ཝེ་སྶཱ’ ཏྭེ་ཝ ཨ་ཀྑ་རཾ ཨུ་པ་ནི་བྦ་ཏྟཾ. ཨི་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཝེ་སྶ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ པོ་རཱ་ཎེ་ན ཨ་གྒ་ཉྙེ་ན ཨ་ཀྑ་རེ་ན ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཨ་ཧོ་སི ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ན་ཉྙེ་སཾ ས་དི་སཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ, ནོ ཨ་ས་དི་སཱ་ནཾ, དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ནོ ཨ་དྷ་མྨེ་ན. དྷ་མྨོ ཧི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩ.
སུ་དྡ་མ་ཎྜ་ལཾ
༡༣༤. ‘‘ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཡེ ཏེ ས་ཏྟཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཏེ ལུ་དྡཱ་ཙཱ་རཱ ཁུ་དྡཱ་ཙཱ་རཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ལུ་དྡཱ་ཙཱ་རཱ ཁུ་དྡཱ་ཙཱ་རཱ་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ‘སུ་དྡཱ, སུ་དྡཱ’ ཏྭེ་ཝ ཨ་ཀྑ་རཾ ཨུ་པ་ནི་བྦ་ཏྟཾ. ཨི་ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ སུ་དྡ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ པོ་རཱ་ཎེ་ན ཨ་གྒ་ཉྙེ་ན ཨ་ཀྑ་རེ་ན ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཨ་ཧོ་སི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ན་ཉྙེ་སཾ, ས་དི་སཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ནོ ཨ་ས་དི་སཱ་ནཾ, དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ, ནོ ཨ་དྷ་མྨེ་ན. དྷ་མྨོ ཧི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩ.
༡༣༥. ‘‘ཨ་ཧུ ཁོ སོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་མ་ཡོ, ཡཾ ཁ་ཏྟི་ཡོ་པི ས་ཀཾ དྷ་མྨཾ ག་ར་ཧ་མཱ་ནོ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ཏི – ‘ས་མ་ཎོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ…པེ… ཝེ་སྶོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ…པེ… སུ་དྡོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ཀཾ དྷ་མྨཾ ག་ར་ཧ་མཱ་ནོ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ཏི – ‘ས་མ་ཎོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་ཎྜ་ལེ་ཧི ས་མ་ཎ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཨ་ཧོ་སི, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ན་ཉྙེ་སཾ, ས་དི་སཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ནོ ཨ་ས་དི་སཱ་ནཾ, དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ནོ ཨ་དྷ་མྨེ་ན. དྷ་མྨོ ཧི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩ.
དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་ཀ་ཐཱ
༡༣༦. ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནོ [ཨི་དཾ པ་དཾ སཱི. ཨི་པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི] མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཧེ་ཏུ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ…པེ… ཝེ་སྶོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ… སུ་དྡོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ… ས་མ་ཎོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཧེ་ཏུ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཁ་ཏྟི་ཡོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཀཱ་ཡེ་ན སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ མ་ན་སཱ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནོ [ཨི་དཾ པ་དཾ སཱི. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི] ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཧེ་ཏུ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ…པེ… ཝེ་སྶོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ… སུ་དྡོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ… ས་མ་ཎོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཀཱ་ཡེ་ན སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ མ་ན་སཱ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཧེ་ཏུ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི.
༡༣༧. ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཀཱ་ཡེ་ན དྭ་ཡ་ཀཱ་རཱི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དྭ་ཡ་ཀཱ་རཱི, མ་ན་སཱ དྭ་ཡ་ཀཱ་རཱི, ཝི་མི་སྶ་དི་ཊྛི་ཀོ ཝི་མི་སྶ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནོ ཝི་མི་སྶ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཧེ་ཏུ [ཝི་མི་སྶ་དི་ཊྛི་ཀོ ཝི་མི་སྶ་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནོ ཝི་མི་སྶ་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཧེ་ཏུ (སྱཱ.), ཝཱི་ཏི་མི་སྶ་དི་ཊྛི་ཀོ ཝཱི་ཏི་མི་སྶ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཧེ་ཏུ (སཱི. པཱི.)] ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཧོ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ …པེ… ཝེ་སྶོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ… སུ་དྡོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ… ས་མ་ཎོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཀཱ་ཡེ་ན དྭ་ཡ་ཀཱ་རཱི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དྭ་ཡ་ཀཱ་རཱི, མ་ན་སཱ དྭ་ཡ་ཀཱ་རཱི, ཝི་མི་སྶ་དི་ཊྛི་ཀོ ཝི་མི་སྶ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནོ ཝི་མི་སྶ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཧེ་ཏུ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཧོ་ཏི.
བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ
༡༣༨. ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝུ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝུ་ཏོ མ་ན་སཱ སཾ་ཝུ་ཏོ ས་ཏྟ་ནྣཾ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ན་མ་ནྭཱ་ཡ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི [པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི (ཀ.)]. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ…པེ… ཝེ་སྶོ་པི ཁོ ཝཱ་སེ་ཊྛ… སུ་དྡོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ … ས་མ་ཎོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝུ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝུ་ཏོ མ་ན་སཱ སཾ་ཝུ་ཏོ ས་ཏྟ་ནྣཾ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ན་མ་ནྭཱ་ཡ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི.
༡༣༩. ‘‘ཨི་མེ་ས་ཉྷི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཡོ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ སོ ནེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ. ནོ ཨ་དྷ་མྨེ་ན. དྷ་མྨོ ཧི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩ.
༡༤༠. ‘‘བྲ་ཧྨུ་ནཱ པེ་སཱ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་ན་ངྐུ་མཱ་རེ་ན གཱ་ཐཱ བྷཱ་སི་ཏཱ –
‘ཁ་ཏྟི་ཡོ སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ, ཡེ གོ་ཏྟ་པ་ཊི་སཱ་རི་ནོ;
ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ, སོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མཱ་ནུ་སེ’ཏི.
‘‘སཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, བྲ་ཧྨུ་ནཱ ས་ན་ངྐུ་མཱ་རེ་ན གཱ་ཐཱ སུ་གཱི་ཏཱ, ནོ དུ་གྒཱི་ཏཱ. སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ, ནོ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ. ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཱ, ནོ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཱ. ཨ་ནུ་མ་ཏཱ མ་ཡཱ. ཨ་ཧ་མྤི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི –
‘ཁ་ཏྟི་ཡོ སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ, ཡེ གོ་ཏྟ་པ་ཊི་སཱ་རི་ནོ;
ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ, སོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མཱ་ནུ་སེ’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཝཱ་སེ་ཊྛ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.
ཨ་གྒ་ཉྙ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.