༢. ཨུ་དུ་མྦ་རི་ཀ་སུ་ཏྟཾ

ནི་གྲོ་དྷ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ཝ་ཏྠུ

༤༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ནི་གྲོ་དྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨུ་དུ་མྦ་རི་ཀཱ་ཡ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟེ་ཧི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི. ཨ་ཐ ཁོ ས་ནྡྷཱ་ནོ ག་ཧ་པ་ཏི དི་ཝཱ དི་ཝ་སྶ [དི་ཝཱ་དི་ཝ་སྶེ་ཝ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] རཱ་ཛ་ག་ཧཱ ནི་ཀྑ་མི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ. ཨ་ཐ ཁོ ས་ནྡྷཱ་ན་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ. པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནོ བྷ་ག་ཝཱ. མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡཱ་ན་མྤི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ས་མ་ཡོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ. པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནཱ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡེ་ན ཨུ་དུ་མྦ་རི་ཀཱ་ཡ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མོ, ཡེ་ན ནི་གྲོ་དྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ས་ནྡྷཱ་ནོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན ཨུ་དུ་མྦ་རི་ཀཱ་ཡ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མོ, ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.

༥༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ནི་གྲོ་དྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨུ་ནྣཱ་དི་ནི་ཡཱ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི་ཡཱ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ སེ་ནཱ་ཀ་ཐཾ བྷ་ཡ་ཀ་ཐཾ ཡུ་དྡྷ་ཀ་ཐཾ ཨ་ནྣ་ཀ་ཐཾ པཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཝ་ཏྠ་ཀ་ཐཾ ས་ཡ་ན་ཀ་ཐཾ མཱ་ལཱ་ཀ་ཐཾ ག་ནྡྷ་ཀ་ཐཾ ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཾ ཡཱ་ན་ཀ་ཐཾ གཱ་མ་ཀ་ཐཾ ནི་ག་མ་ཀ་ཐཾ ན་ག་ར་ཀ་ཐཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཾ སཱུ་ར་ཀ་ཐཾ ཝི་སི་ཁཱ་ཀ་ཐཾ ཀུ་མྦྷ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཾ པུ་བྦ་པེ་ཏ་ཀ་ཐཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་ཐཾ ལོ་ཀ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ས་མུ་དྡ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ.

༥༡. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ནི་གྲོ་དྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ས་ནྡྷཱ་ནཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ ས་ཀཾ པ་རི་སཾ ས་ཎྛཱ་པེ་སི – ‘‘ཨ་པྤ་ས་དྡཱ བྷོ་ནྟོ ཧོ་ནྟུ, མཱ བྷོ་ནྟོ ས་དྡ་མ་ཀ་ཏྠ. ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ས་ནྡྷཱ་ནོ ག་ཧ་པ་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ པ་ན ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ས་ནྡྷཱ་ནོ ག་ཧ་པ་ཏི. ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཀཱ་མཱ ཁོ པ་ནེ་ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཝི་ནཱི་ཏཱ, ཨ་པྤ་ས་དྡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ནོ. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨ་པྤ་ས་དྡཾ པ་རི་སཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ.

༥༢. ཨ་ཐ ཁོ ས་ནྡྷཱ་ནོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན ནི་གྲོ་དྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནི་གྲོ་དྷེ་ན པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ས་ནྡྷཱ་ནོ ག་ཧ་པ་ཏི ནི་གྲོ་དྷཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཁོ ཨི་མེ བྷོ་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཨུ་ནྣཱ་དི་ནོ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ…པེ… ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཁོ [ཙ (སཱི. པཱི.)] པ་ན སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཉྙ་ཝ་ན་པ་ཏྠཱ་ནི པ་ནྟཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི ཨ་པྤ་ས་དྡཱ་ནི ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སཱ་ནི ཝི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏཱ་ནི མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སྶེ་ཡྻ་ཀཱ་ནི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སཱ་རུ་པྤཱ་ནཱི’’ཏི.

༥༣. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ནི་གྲོ་དྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ས་ནྡྷཱ་ནཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡ་གྒྷེ ག་ཧ་པ་ཏི, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི, ཀེ་ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་ཏི, ཀེ་ན སཱ་ཀ་ཙྪཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཀེ་ན པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི? སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྙཱ ཨ་པ་རི་སཱ་ཝ་ཙ་རོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ནཱ་ལཾ ས་ལླཱ་པཱ་ཡ. སོ ཨ་ནྟ་མ་ནྟཱ་ནེ་ཝ སེ་ཝ་ཏི [ཨ་ནྟ་པ་ནྟཱ་ནེ་ཝ (སྱཱ.)]. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ གོ་ཀཱ་ཎཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཙཱ་རི་ནཱི ཨ་ནྟ་མ་ནྟཱ་ནེ་ཝ སེ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྙཱ; ཨ་པ་རི་སཱ་ཝ་ཙ་རོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ; ནཱ་ལཾ ས་ལླཱ་པཱ་ཡ. སོ ཨ་ནྟ་མ་ནྟཱ་ནེ་ཝ སེ་ཝ་ཏི. ཨི་ངྒྷ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨི་མཾ པ་རི་སཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨེ་ཀ་པ་ཉྷེ་ནེ་ཝ ནཾ སཾ་སཱ་དེ་ཡྻཱ་མ [སཾ་ཧ་རེ་ཡྻཱ་མ (ཀ.)], ཏུ་ཙྪ་ཀུ་མྦྷཱི་ཝ ནཾ མ་ཉྙེ ཨོ་རོ་དྷེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི.

༥༤. ཨ་སྶོ་སི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་སི་ཀཱ་ཡ ས་ནྡྷཱ་ན་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ནི་གྲོ་དྷེ་ན པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨི་མཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊཱ པ་བྦ་ཏཱ ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ཡེ་ན སུ་མཱ་ག་དྷཱ་ཡ ཏཱི་རེ མོ་ར་ནི་ཝཱ་པོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ སུ་མཱ་ག་དྷཱ་ཡ ཏཱི་རེ མོ་ར་ནི་ཝཱ་པེ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ནི་གྲོ་དྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སུ་མཱ་ག་དྷཱ་ཡ ཏཱི་རེ མོ་ར་ནི་ཝཱ་པེ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ས་ཀཾ པ་རི་སཾ ས་ཎྛཱ་པེ་སི – ‘‘ཨ་པྤ་ས་དྡཱ བྷོ་ནྟོ ཧོ་ནྟུ, མཱ བྷོ་ནྟོ ས་དྡ་མ་ཀ་ཏྠ, ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ སུ་མཱ་ག་དྷཱ་ཡ ཏཱི་རེ མོ་ར་ནི་ཝཱ་པེ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི. ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཀཱ་མོ ཁོ པ་ན སོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ, ཨ་པྤ་ས་དྡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨ་པྤ་ས་དྡཾ པ་རི་སཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ. ས་ཙེ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨི་མཾ པ་རི་སཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨི་མཾ ཏཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ – ‘ཀོ ནཱ་མ སོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏི, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཨ་སྶཱ་ས་པྤ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’ནྟི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ.

ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཝཱ་དོ

༥༥. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ནི་གྲོ་དྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ནི་གྲོ་དྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, སྭཱ་ག་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ. ཙི་ར་སྶཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སི ཡ་དི་དཾ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནཱ་ཡ. ནི་སཱི་ད་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, ཨི་ད་མཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ནི་གྲོ་དྷོ་པི ཁོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ནི་གྲོ་དྷཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ, ཀཱ ཙ པ་ན ཝོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ནི་གྲོ་དྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ, ‘‘ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་དྡ་སཱ་མ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སུ་མཱ་ག་དྷཱ་ཡ ཏཱི་རེ མོ་ར་ནི་ཝཱ་པེ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷཱ – ‘ས་ཙེ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨི་མཾ པ་རི་སཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨི་མཾ ཏཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ – ཀོ ནཱ་མ སོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏི, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཨ་སྶཱ་ས་པྤ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’ནྟི? ཨ་ཡཾ ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ; ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི.

༥༦. ‘‘དུ་ཛྫཱ་ནཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་ཡཱ ཨ་ཉྙ་དི་ཊྛི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙ་ཁ་ནྟི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙ་རུ་ཙི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་ཡོ་གེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀེ་ན, ཡེ་ནཱ་ཧཾ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་མི, ཡེ་ན མ་ཡཱ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཨ་སྶཱ་ས་པྤ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ. ཨི་ངྒྷ ཏྭཾ མཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ས་ཀེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀེ ཨ་དྷི་ཛེ་གུ་ཙྪེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ – ‘ཀ་ཐཾ ས་ནྟཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཧོ་ཏི, ཀ་ཐཾ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨུ་ནྣཱ་དི་ནོ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡཱ ཨ་ཧེ་སུཾ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ བྷོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་ཏཱ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཀ་ཝཱ་དཾ ཋ་པེ་སྶ་ཏི, པ་ར་ཝཱ་དེ་ན པ་ཝཱ་རེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

༥༧. ཨ་ཐ ཁོ ནི་གྲོ་དྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ ཨ་པྤ་ས་དྡེ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཡཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཝཱ་དཱ [ཏ་རོ་ཛི་གུ་ཙྪཾ་སཱ་རོ་དཱ (ཀ.)] ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་སཱ་རཱ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཨ་ལླཱི་ནཱ ཝི་ཧ་རཱ་མ. ཀ་ཐཾ ས་ནྟཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཧོ་ཏི, ཀ་ཐཾ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ’’ཏི?

‘‘ཨི་དྷ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཨ་ཙེ་ལ་ཀོ ཧོ་ཏི མུ་ཏྟཱ་ཙཱ་རོ, ཧ་ཏྠཱ་པ་ལེ་ཁ་ནོ [ཧ་ཏྠཱ་ཝ་ལེ་ཁ་ནོ (སྱཱ.)], ན ཨེ་ཧི་བྷ་དྡ་ནྟི་ཀོ, ན ཏི་ཊྛ་བྷ་དྡ་ནྟི་ཀོ, ནཱ་བྷི་ཧ་ཊཾ, ན ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏཾ, ན ནི་མ་ནྟ་ནཾ སཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ན ཀུ་མྦྷི་མུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ན ཀ་ལོ༹་པི་མུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ན ཨེ་ལ༹་ཀ་མ་ནྟ་རཾ, ན ད་ཎྜ་མ་ནྟ་རཾ, ན མུ་ས་ལ་མ་ནྟ་རཾ, ན དྭི་ནྣཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ, ན ག་བྦྷི་ནི་ཡཱ, ན པཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ, ན པུ་རི་ས་ནྟ་ར་ག་ཏཱ་ཡ, ན ས་ངྐི་ཏྟཱི་སུ, ན ཡ་ཏྠ སཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི, ན ཡ་ཏྠ མ་ཀྑི་ཀཱ ས་ཎྜ་ས་ཎྜ་ཙཱ་རི་ནཱི, ན མ་ཙྪཾ, ན མཾ་སཾ, ན སུ་རཾ, ན མེ་ར་ཡཾ, ན ཐུ་སོ་ད་ཀཾ པི་ཝ་ཏི, སོ ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨེ་ཀཱ་ལོ་པི་ཀོ, དྭཱ་གཱ་རི་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི དྭཱ་ལོ་པི་ཀོ, ས་ཏྟཱ་གཱ་རི་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི ས་ཏྟཱ་ལོ་པི་ཀོ, ཨེ་ཀི་སྶཱ་པི ད་ཏྟི་ཡཱ ཡཱ་པེ་ཏི, དྭཱི་ཧི་པི ད་ཏྟཱི་ཧི ཡཱ་པེ་ཏི, ས་ཏྟ་ཧི་པི ད་ཏྟཱི་ཧི ཡཱ་པེ་ཏི; ཨེ་ཀཱ་ཧི་ཀ་མྤི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི, དྭཱི་ཧི་ཀ་མྤི [དྭཱ་ཧི་ཀཾ་པི (སཱི. སྱཱ.)] ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧི་ཀ་མྤི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི, ཨི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་དྡྷ་མཱ་སི་ཀ་མྤི པ་རི་ཡཱ་ཡ་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ སཱ་ཀ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, སཱ་མཱ་ཀ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ནཱི་ཝཱ་ར་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ད་དྡུ་ལ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཧ་ཊ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཀ་ཎ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙཱ་མ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, པི་ཉྙཱ་ཀ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏི་ཎ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, གོ་མ་ཡ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི; ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཧཱ་རོ ཡཱ་པེ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཕ་ལ་བྷོ་ཛཱི. སོ སཱ་ཎཱ་ནི་པི དྷཱ་རེ་ཏི, མ་སཱ་ཎཱ་ནི་པི དྷཱ་རེ་ཏི, ཚ་ཝ་དུ་སྶཱ་ནི་པི དྷཱ་རེ་ཏི, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་ནི་པི དྷཱ་རེ་ཏི, ཏི་རཱི་ཊཱ་ནི་པི དྷཱ་རེ་ཏི, ཨ་ཛི་ན་མྤི དྷཱ་རེ་ཏི, ཨ་ཛི་ན་ཀྑི་པ་མྤི དྷཱ་རེ་ཏི, ཀུ་ས་ཙཱི་ར་མྤི དྷཱ་རེ་ཏི, ཝཱ་ཀ་ཙཱི་ར་མྤི དྷཱ་རེ་ཏི, ཕ་ལ་ཀ་ཙཱི་ར་མྤི དྷཱ་རེ་ཏི, ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལ་མྤི དྷཱ་རེ་ཏི, ཝཱ་ལ༹་ཀ་མྦ་ལ་མྤི དྷཱ་རེ་ཏི, ཨུ་ལཱུ་ཀ་པ་ཀྑ་མྤི དྷཱ་རེ་ཏི, ཀེ་ས་མ་སྶུ་ལོ་ཙ་ཀོ་པི ཧོ་ཏི ཀེ་ས་མ་སྶུ་ལོ་ཙ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, ཨུ་བྦྷ་ཊྛ་ཀོ་པི [ཨུ་བྷ་ཊྛ་ཀོ་པི (སྱཱ.), ཨུ་བྦྷ་ཊྛི་ཀོ་པི (ཀ.)] ཧོ་ཏི ཨཱ་ས་ན་པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ, ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀོ་པི ཧོ་ཏི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, ཀ་ཎྚ་ཀཱ་པ་སྶ་ཡི་ཀོ་པི ཧོ་ཏི ཀ་ཎྚ་ཀཱ་པ་སྶ་ཡེ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཕ་ལ་ཀ་སེ་ཡྻ་མྤི ཀ་པྤེ་ཏི, ཐ་ཎྜི་ལ་སེ་ཡྻ་མྤི ཀ་པྤེ་ཏི, ཨེ་ཀ་པ་སྶ་ཡི་ཀོ་པི ཧོ་ཏི ར་ཛོ་ཛ་ལླ་དྷ་རོ, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀོ་པི ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ་ས་ནྠ་ཏི་ཀོ, ཝེ་ཀ་ཊི་ཀོ་པི ཧོ་ཏི ཝི་ཀ་ཊ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, ཨ་པཱ་ན་ཀོ་པི ཧོ་ཏི ཨ་པཱ་ན་ཀ་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, སཱ་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀ་མྤི ཨུ་ད་ཀོ་རོ་ཧ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ནི་གྲོ་དྷ, ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་པི ཁོ ཨ་ཧཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏེ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི.

ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ

༥༨. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏེ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. ཡ་མྤི, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶི་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. ཡ་མྤི, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶི་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ མ་ཛྫ་ཏི མུ་ཙྪ་ཏི པ་མཱ་ད་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི [མ་ད་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི (སྱཱ.)]. ཡ་མྤི, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ མ་ཛྫ་ཏི མུ་ཙྪ་ཏི པ་མཱ་ད་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶི་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.

༥༩. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. ཡ་མྤི, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶི་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. ཡ་མྤི, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶི་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན མ་ཛྫ་ཏི མུ་ཙྪ་ཏི པ་མཱ་ད་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡ་མྤི, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན མ་ཛྫ་ཏི མུ་ཙྪ་ཏི པ་མཱ་ད་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶི་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.

༦༠. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི བྷོ་ཛ་ནེ་སུ ཝོ་དཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘ཨི་དཾ མེ ཁ་མ་ཏི, ཨི་དཾ མེ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’ཏི. སོ ཡ་ཉྩ [ཡཾ ཧི (སཱི. པཱི.)] ཁྭ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, ཏཾ སཱ་པེ་ཀྑོ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཡཾ པ་ན་སྶ ཁ་མ་ཏི, ཏཾ ག་དྷི་ཏོ [ག་ཐི་ཏོ (སཱི. པཱི.)] མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶི་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་ནི་ཀ་ནྟི་ཧེ་ཏུ – ‘ས་ཀྐ་རི་སྶ་ནྟི མཾ རཱ་ཛཱ་ནོ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ’ཏི…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶི་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.

༦༡. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏཱ [ཨ་པ་སཱ་རེ་ཏཱ (ཀ.)] ཧོ་ཏི – ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ཛཱི་ཝོ [བ་ཧུ་ལཱ་ཛཱི་ཝོ (སཱི. པཱི.)] ས་བྦཾ སཾ་བྷ་ཀྑེ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – མཱུ་ལ་བཱི་ཛཾ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ཕ་ལུ༹་བཱི་ཛཾ ཨ་གྒ་བཱི་ཛཾ བཱི་ཛ་བཱི་ཛ་མེ་ཝ པ་ཉྩ་མཾ, ཨ་ས་ནི་ཝི་ཙ་ཀྐཾ ད་ནྟ་ཀཱུ་ཊཾ, ས་མ་ཎ་པྤ་ཝཱ་དེ་ནཱ’ཏི…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶི་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི པ་སྶ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ཀུ་ལེ་སུ ས་ཀྐ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ག་རུ་ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ མཱ་ནི་ཡ་མཱ་ནཾ པཱུ་ཛི་ཡ་མཱ་ནཾ. དི་སྭཱ ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨི་མ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ལེ་སུ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི. མཾ པ་ན ཏ་པ་སྶིཾ ལཱུ་ཁཱ་ཛཱི་ཝིཾ ཀུ་ལེ་སུ ན ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ན ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི ན མཱ་ནེ་ནྟི ན པཱུ་ཛེ་ནྟཱི’ཏི, ཨི་ཏི སོ ཨི་སྶཱ་མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཀུ་ལེ་སུ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶི་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.

༦༢. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཨཱ་པཱ་ཐ་ཀ་ནི་སཱ་དཱི ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶི་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶ་ཡ་མཱ་ནོ ཀུ་ལེ་སུ ཙ་ར་ཏི – ‘ཨི་ད་མྤི མེ ཏ་པ་སྨིཾ ཨི་ད་མྤི མེ ཏ་པ་སྨི’ནྟི…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶི་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ སེ་ཝ་ཏི. སོ ‘ཁ་མ་ཏི ཏེ ཨི་ད’ནྟི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཀྑ་མ་མཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘ཁ་མ་ཏཱི’ཏི. ཁ་མ་མཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’ཏི. ཨི་ཏི སོ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶི་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ ས་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཉྙེ་ཡྻཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶི་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.

༦༣. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཀོ་དྷ་ནོ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི. ཡ་མྤི, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཀོ་དྷ་ནོ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶི་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི མ་ཀྑཱི ཧོ་ཏི པ་ལཱ༹་སཱི [པ་ལཱ་སཱི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] …པེ… ཨི་སྶུ་ཀཱི ཧོ་ཏི མ་ཙྪ་རཱི… ས་ཋོ ཧོ་ཏི མཱ་ཡཱ་ཝཱི… ཐ་དྡྷོ ཧོ་ཏི ཨ་ཏི་མཱ་ནཱི… པཱ་པི་ཙྪོ ཧོ་ཏི པཱ་པི་ཀཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ནཾ ཝ་སཾ ག་ཏོ… མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ… ས་ནྡི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སཱི ཧོ་ཏི ཨཱ་དྷཱ་ན་གྒཱ་ཧཱི དུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱི. ཡ་མྤི, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ས་ནྡི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སཱི ཧོ་ཏི ཨཱ་དྷཱ་ན་གྒཱ་ཧཱི དུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶི་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ནི་གྲོ་དྷ, ཡ་དི་མེ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ [ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཡ (?)] ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ ཨི་མེ, བྷ་ནྟེ, ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ [ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཡ (?)] ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ [ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ ཧོ་ཏི (ཀ.)], ནོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཏ་པ་སྶཱི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨི་མེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶ; ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ནཱ’’ཏི.

པ་རི་སུ་དྡྷ་པ་པ་ཊི་ཀ་པྤ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༦༤. ‘‘ཨི་དྷ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. ཡ་མྤི, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ན མ་ཛྫ་ཏི ན མུ་ཙྪ་ཏི ན པ་མཱ་ད་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི.

༦༥. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ…པེ… ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཏ་པ་སཱ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན མ་ཛྫ་ཏི ན མུ་ཙྪ་ཏི ན པ་མཱ་ད་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི.

༦༦. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི བྷོ་ཛ་ནེ་སུ ན ཝོ་དཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘ཨི་དཾ མེ ཁ་མ་ཏི, ཨི་དཾ མེ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’ཏི. སོ ཡ་ཉྩ ཁྭ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, ཏཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཡཾ པ་ན་སྶ ཁ་མ་ཏི, ཏཾ ཨ་ག་དྷི་ཏོ ཨ་མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ན ཏ་པཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་ནི་ཀ་ནྟི་ཧེ་ཏུ – ‘ས་ཀྐ་རི་སྶ་ནྟི མཾ རཱ་ཛཱ་ནོ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ’ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི.

༦༧. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ནཱ་པ་སཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ཛཱི་ཝོ ས་བྦཾ སཾ་བྷ་ཀྑེ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – མཱུ་ལ་བཱི་ཛཾ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ཕ་ལུ༹་བཱི་ཛཾ ཨ་གྒ་བཱི་ཛཾ བཱི་ཛ་བཱི་ཛ་མེ་ཝ པ་ཉྩ་མཾ, ཨ་ས་ནི་ཝི་ཙ་ཀྐཾ ད་ནྟ་ཀཱུ་ཊཾ, ས་མ་ཎ་པྤ་ཝཱ་དེ་ནཱ’ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི པ་སྶ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ཀུ་ལེ་སུ ས་ཀྐ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ག་རུ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ མཱ་ནི་ཡ་མཱ་ནཾ པཱུ་ཛི་ཡ་མཱ་ནཾ. དི་སྭཱ ཏ་སྶ ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨི་མ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ལེ་སུ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི. མཾ པ་ན ཏ་པ་སྶིཾ ལཱུ་ཁཱ་ཛཱི་ཝིཾ ཀུ་ལེ་སུ ན ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ན ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི ན མཱ་ནེ་ནྟི ན པཱུ་ཛེ་ནྟཱི’ཏི, ཨི་ཏི སོ ཨི་སྶཱ་མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཀུ་ལེ་སུ ནུ་པྤཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི.

༦༨. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ན ཨཱ་པཱ་ཐ་ཀ་ནི་སཱ་དཱི ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶ་ཡ་མཱ་ནོ ཀུ་ལེ་སུ ཙ་ར་ཏི – ‘ཨི་ད་མྤི མེ ཏ་པ་སྨིཾ, ཨི་ད་མྤི མེ ཏ་པ་སྨི’ནྟི…པེ… ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ན ཀ་ཉྩི་དེ་ཝ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ སེ་ཝ་ཏི, སོ – ‘ཁ་མ་ཏི ཏེ ཨི་ད’ནྟི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཀྑ་མ་མཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’ཏི. ཁ་མ་མཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘ཁ་མ་ཏཱི’ཏི. ཨི་ཏི སོ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ ན བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ ས་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཉྙེ་ཡྻཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི.

༦༩. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ནཱ་ཧཱི. ཡ་མྤི, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ནཱ་ཧཱི ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཨ་མ་ཀྑཱི ཧོ་ཏི ཨ་པ་ལཱ༹་སཱི…པེ… ཨ་ནི་སྶུ་ཀཱི ཧོ་ཏི ཨ་མ་ཙྪ་རཱི… ཨ་ས་ཋོ ཧོ་ཏི ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི… ཨ་ཏྠ་དྡྷོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ཏི་མཱ་ནཱི… ན པཱ་པི་ཙྪོ ཧོ་ཏི ན པཱ་པི་ཀཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ནཾ ཝ་སཾ ག་ཏོ… ན མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ན ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ… ན ས་ནྡི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སཱི ཧོ་ཏི ན ཨཱ་དྷཱ་ན་གྒཱ་ཧཱི སུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱི. ཡ་མྤི, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ན ས་ནྡི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སཱི ཧོ་ཏི ན ཨཱ་དྷཱ་ན་གྒཱ་ཧཱི སུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱི. ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ནི་གྲོ་དྷ, ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི ནོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ, ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ ཙ སཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ ཙཱ’’ཏི. ‘‘ན ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ ཙ; ཨ་པི ཙ ཁོ པ་པ་ཊི་ཀ་པྤ་ཏྟཱ [པ་པྤ་ཊི་ཀ་པ་ཏྟཱ (ཀ.)] ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏ་ཙ་པྤ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༧༠. ‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ ཙ? སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཡ ཨ་གྒ་ཉྙེ་ཝ པཱ་པེ་ཏུ, སཱ་ར་ཉྙེ་ཝ པཱ་པེ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ཨི་དྷ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཙཱ་ཏུ་ཡཱ་མ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐ་ཉྩ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཙཱ་ཏུ་ཡཱ་མ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ན པཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཏི [ཨ་ཏི་པཱ་པེ་ཏི (ཀ. སཱི. པཱི. ཀ.)], ན པཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་པཱ་ཏ་ཡ་ཏི, ན པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏ་ཡ་ཏོ ས་མ་ནུ་ཉྙོ ཧོ་ཏི. ན ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ན ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡཱ་པེ་ཏི, ན ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏོ ས་མ་ནུ་ཉྙོ ཧོ་ཏི. ན མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི, ན མུ་སཱ བྷ་ཎཱ་པེ་ཏི, ན མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏོ ས་མ་ནུ་ཉྙོ ཧོ་ཏི. ན བྷཱ་ཝི་ཏ་མཱ་སཱི་ས་ཏི [ན བྷཱ་ཝི་ཏ་མཱ་སིཾ ས་ཏི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)], ན བྷཱ་ཝི་ཏ་མཱ་སཱི་སཱ་པེ་ཏི, ན བྷཱ་ཝི་ཏ་མཱ་སཱི་ས་ཏོ ས་མ་ནུ་ཉྙོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཙཱ་ཏུ་ཡཱ་མ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཙཱ་ཏུ་ཡཱ་མ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་དུཾ ཙ་སྶ ཧོ་ཏི ཏ་པ་སྶི་ཏཱ་ཡ. སོ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ཏི ནོ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ པ་བྦ་ཏཾ ཀ་ནྡ་རཾ གི་རི་གུ་ཧཾ སུ་སཱ་ནཾ ཝ་ན་པ་ཏྠཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སཾ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫཾ. སོ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པྤ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ ལོ་ཀེ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི. བྱཱ་པཱ་ད་པྤ་དོ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི, བྱཱ་པཱ་ད་པྤ་དོ་སཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི. ཐི་ན་མི་དྡྷཾ [ཐཱི་ན་མི་དྡྷཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, ཐི་ན་མི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ པ་ཧཱ་ཡ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི.

༧༡. ‘‘སོ ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ. ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ. ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… མུ་དི་ཏཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ. ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ. ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ནི་གྲོ་དྷ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི ནོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ, ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ ཙ སཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ ཙཱ’’ཏི. ‘‘ན ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ ཙ; ཨ་པི ཙ ཁོ ཏ་ཙ་པྤ་ཏྟཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

པ་རི་སུ་དྡྷ་ཕེ་གྒུ་པྤ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༧༢. ‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ ཙ? སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཡ ཨ་གྒ་ཉྙེ་ཝ པཱ་པེ་ཏུ, སཱ་ར་ཉྙེ་ཝ པཱ་པེ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ཨི་དྷ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཙཱ་ཏུ་ཡཱ་མ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐ་ཉྩ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཙཱ་ཏུ་ཡཱ་མ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… ཡ་ཏོ ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཙཱ་ཏུ་ཡཱ་མ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་དུཾ ཙ་སྶ ཧོ་ཏི ཏ་པ་སྶི་ཏཱ་ཡ. སོ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ཏི ནོ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏི…པེ… སོ ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… མུ་དི་ཏཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏི་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྩ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ད་ས་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཝཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏིཾ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ – ‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ, ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ནི་གྲོ་དྷ, ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ, ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ ཙ སཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ ཙཱ’’ཏི. ‘‘ན ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ ཙ; ཨ་པི ཙ ཁོ ཕེ་གྒུ་པྤ་ཏྟཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

པ་རི་སུ་དྡྷ་ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟ་སཱ་ར་པྤ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༧༣. ‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ ཙ? སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཡ ཨ་གྒ་ཉྙེ་ཝ པཱ་པེ་ཏུ, སཱ་ར་ཉྙེ་ཝ པཱ་པེ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ཨི་དྷ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཙཱ་ཏུ་ཡཱ་མ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐ་ཉྩ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཙཱ་ཏུ་ཡཱ་མ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… ཡ་ཏོ ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པ་སྶཱི ཙཱ་ཏུ་ཡཱ་མ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་དུཾ ཙ་སྶ ཧོ་ཏི ཏ་པ་སྶི་ཏཱ་ཡ. སོ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ཏི ནོ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏི…པེ… སོ ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏི་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྩ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. སོ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ, ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨི་མེ ཝ་ཏ བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ. ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ. ཨི་མེ ཝཱ པ་ན བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ. ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’ཏི. ཨི་ཏི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ, ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.

༧༤. ‘‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ ཙ. ཨི་ཏི ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ [ཨི་ཏི ནི་གྲོ་དྷ (སྱཱ.)], ཡཾ མཾ ཏྭཾ ཨ་ཝ་ཙཱ་སི – ‘ཀོ ནཱ་མ སོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏི, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཨ་སྶཱ་ས་པྤ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’ནྟི. ཨི་ཏི ཁོ ཏཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཋཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ, ཡེ་ནཱ་ཧཾ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་མི, ཡེ་ན མ་ཡཱ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཨ་སྶཱ་ས་པྤ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨུ་ནྣཱ་དི་ནོ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡཱ ཨ་ཧེ་སུཾ – ‘‘ཨེ་ཏྠ མ་ཡཾ ཨ་ན་སྶཱ་མ སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ, ན མ་ཡཾ ཨི་ཏོ བྷི་ཡྻོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ པ་ཛཱ་ནཱ་མཱ’’ཏི.

ནི་གྲོ་དྷ་སྶ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནཾ

༧༥. ཡ་དཱ ཨ་ཉྙཱ་སི ས་ནྡྷཱ་ནོ ག་ཧ་པ་ཏི – ‘‘ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཁོ དཱ་ནི་མེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་སྶཱུ་ས་ནྟི, སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ནྟི, ཨ་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ [ཨ་ཐ ནཾ (ཀ.)] ནི་གྲོ་དྷཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་ཏི ཁོ, བྷ་ནྟེ ནི་གྲོ་དྷ, ཡཾ མཾ ཏྭཾ ཨ་ཝ་ཙཱ་སི – ‘ཡ་གྒྷེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི, ཀེ་ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་ཏི, ཀེ་ན སཱ་ཀ་ཙྪཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཀེ་ན པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྙཱ, ཨ་པ་རི་སཱ་ཝ་ཙ་རོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ནཱ་ལཾ ས་ལླཱ་པཱ་ཡ, སོ ཨ་ནྟ་མ་ནྟཱ་ནེ་ཝ སེ་ཝ་ཏི; སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ གོ་ཀཱ་ཎཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཙཱ་རི་ནཱི ཨ་ནྟ་མ་ནྟཱ་ནེ་ཝ སེ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྙཱ, ཨ་པ་རི་སཱ་ཝ་ཙ་རོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ནཱ་ལཾ ས་ལླཱ་པཱ་ཡ; སོ ཨ་ནྟ་མ་ནྟཱ་ནེ་ཝ སེ་ཝ་ཏི; ཨི་ངྒྷ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨི་མཾ པ་རི་སཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨེ་ཀ་པ་ཉྷེ་ནེ་ཝ ནཾ སཾ་སཱ་དེ་ཡྻཱ་མ, ཏུ་ཙྪ་ཀུ་མྦྷཱི་ཝ ནཾ མ་ཉྙེ ཨོ་རོ་དྷེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨི་དྷཱ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཨ་པ་རི་སཱ་ཝ་ཙ་རཾ པ་ན ནཾ ཀ་རོ་ཐ, གོ་ཀཱ་ཎཾ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཙཱ་རི་ནིཾ ཀ་རོ་ཐ, ཨེ་ཀ་པ་ཉྷེ་ནེ་ཝ ནཾ སཾ་སཱ་དེ་ཐ, ཏུ་ཙྪ་ཀུ་མྦྷཱི་ཝ ནཾ ཨོ་རོ་དྷེ་ཐཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ནི་གྲོ་དྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོ ནི་སཱི་དི.

༧༦. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ནི་གྲོ་དྷཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨ་དྷོ་མུ་ཁཾ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཾ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ནི་གྲོ་དྷཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, ནི་གྲོ་དྷ, བྷཱ་སི་ཏཱ ཏེ ཨེ་སཱ ཝཱ་ཙཱ’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ, བྷཱ་སི་ཏཱ མེ ཨེ་སཱ ཝཱ་ཙཱ, ཡ་ཐཱ་བཱ་ལེ་ན ཡ་ཐཱ་མཱུ་ལ༹ྷེ་ན ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ནི་གྲོ་དྷ. ཀི་ནྟི ཏེ སུ་ཏཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ མ་ཧ་ལླ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ནཾ – ‘ཡེ ཏེ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཨེ་ཝཾ སུ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ སཾ་ག་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཨུ་ནྣཱ་དི་ནོ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ…པེ… ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཏྭཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ. ཨུ་དཱ་ཧུ, ཨེ་ཝཾ སུ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ར་ཉྙ་ཝ་ན་པ་ཏྠཱ་ནི པ་ནྟཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟི ཨ་པྤ་ས་དྡཱ་ནི ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སཱ་ནི ཝི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏཱ་ནི མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སྶེ་ཡྻ་ཀཱ་ནི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སཱ་རུ་པྤཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧཱི’ཏི.

‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ མ་ཧ་ལླ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ནཾ – ‘ཡེ ཏེ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ན ཨེ་ཝཾ སུ [ནཱ་སྶུ (སཱི. པཱི.)] ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ སཾ་ག་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཨུ་ནྣཱ་དི་ནོ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ…པེ… ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ. ཨེ་ཝཾ སུ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ར་ཉྙ་ཝ་ན་པ་ཏྠཱ་ནི པ་ནྟཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟི ཨ་པྤ་ས་དྡཱ་ནི ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སཱ་ནི ཝི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏཱ་ནི མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སྶེ་ཡྻ་ཀཱ་ནི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སཱ་རུ་པྤཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧཱི’’’ཏི.

‘‘ཏ་སྶ ཏེ, ནི་གྲོ་དྷ, ཝི་ཉྙུ་སྶ ས་ཏོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་སྶ ན ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘བུ་དྡྷོ སོ བྷ་ག་ཝཱ བོ་དྷཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ད་ནྟོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ད་མ་ཐཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ས་ནྟོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མ་ཐཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏི་ཎྞོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ར་ཎཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ སོ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’’’ཏི?

བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ

༧༧. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ནི་གྲོ་དྷོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྩ་ཡོ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཙྩ་ག་མཱ ཡ་ཐཱ་བཱ་ལཾ ཡ་ཐཱ་མཱུ་ལ༹ྷཾ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཡྭཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཝ་ཙཱ་སིཾ. ཏ་སྶ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་གྒྷ ཏྭཾ [ཏཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)], ནི་གྲོ་དྷ, ཨ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཙྩ་ག་མཱ ཡ་ཐཱ་བཱ་ལཾ ཡ་ཐཱ་མཱུ་ལ༹ྷཾ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཡོ མཾ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙཱ་སི. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ ཏྭཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་སི, ཏཾ ཏེ མ་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མ. ཝུ་དྡྷི ཧེ་སཱ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ, ཡོ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཧཾ ཁོ པ་ན, ནི་གྲོ་དྷ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི –

‘ཨེ་ཏུ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཨུ་ཛུ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཨ་ཧ་མ་ནུ་སཱ་སཱ་མི ཨ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ [ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ (?)] པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ, ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི ས་ཏྟ་ཝ་སྶཱ་ནི. ཏི་ཊྛ་ནྟུ, ནི་གྲོ་དྷ, ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི. ཨེ་ཏུ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཨུ་ཛུ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཨ་ཧ་མ་ནུ་སཱ་སཱ་མི ཨ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ, ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི ཚ ཝ་སྶཱ་ནི. པ་ཉྩ ཝ་སྶཱ་ནི… ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་སྶཱ་ནི… ཏཱི་ཎི ཝ་སྶཱ་ནི… དྭེ ཝ་སྶཱ་ནི… ཨེ་ཀཾ ཝ་སྶཾ. ཏི་ཊྛ་ཏུ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨེ་ཀཾ ཝ་སྶཾ. ཨེ་ཏུ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཨུ་ཛུ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཨ་ཧ་མ་ནུ་སཱ་སཱ་མི ཨ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ, ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི ས་ཏྟ མཱ་སཱ་ནི. ཏི་ཊྛ་ནྟུ, ནི་གྲོ་དྷ, ས་ཏྟ མཱ་སཱ་ནི… ཚ མཱ་སཱ་ནི… པ་ཉྩ མཱ་སཱ་ནི … ཙ་ཏྟཱ་རི མཱ་སཱ་ནི… ཏཱི་ཎི མཱ་སཱ་ནི… དྭེ མཱ་སཱ་ནི… ཨེ་ཀཾ མཱ་སཾ… ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ. ཏི་ཊྛ་ཏུ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སོ. ཨེ་ཏུ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཨུ་ཛུ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཨ་ཧ་མ་ནུ་སཱ་སཱ་མི ཨ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ, ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི ས་ཏྟཱ་ཧཾ’.

པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནཾ

༧༨. ‘‘སི་ཡཱ ཁོ པ་ན ཏེ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་མྱ་ཏཱ ནོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ’ཏི. ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡོ ཨེ་ཝ ཝོ [ཏེ (སཱི. སྱཱ.)] ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ, སོ ཨེ་ཝ ཝོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཧོ་ཏུ. སི་ཡཱ ཁོ པ་ན ཏེ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨུ་དྡེ་སཱ ནོ ཙཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ’ཏི. ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡོ ཨེ་ཝ ཝོ ཨུ་དྡེ་སོ སོ ཨེ་ཝ ཝོ ཨུ་དྡེ་སོ ཧོ་ཏུ. སི་ཡཱ ཁོ པ་ན ཏེ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨཱ་ཛཱི་ཝཱ ནོ ཙཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ’ཏི. ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡོ ཨེ་ཝ ཝོ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ, སོ ཨེ་ཝ ཝོ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཧོ་ཏུ. སི་ཡཱ ཁོ པ་ན ཏེ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཡེ ནོ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ནཾ, ཏེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ’ཏི. ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཙེ་ཝ ཝོ ཏེ དྷ་མྨཱ [ཝོ་དྷ་མྨཱ (ཀ.), ཏེ དྷ་མྨཱ (སྱཱ.)] ཧོ་ནྟུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཙ སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ནཾ. སི་ཡཱ ཁོ པ་ན ཏེ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཡེ ནོ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ནཾ, ཏེ་ཧི ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ’ཏི. ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀུ་ས་ལཱ ཙེ་ཝ ཝོ ཏེ དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟུ ཀུ་ས་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཙ སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ནཾ. ཨི་ཏི ཁྭཱ་ཧཾ, ནི་གྲོ་དྷ, ནེ་ཝ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་མྱ་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི, ན་པི ཨུ་དྡེ་སཱ ཙཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི, ན་པི ཨཱ་ཛཱི་ཝཱ ཙཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི, ན་པི ཡེ ཝོ དྷ་མྨཱ [ན་པི ཡེ ཁོ དྷ་མྨཱ (སཱི.), ན་པི ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ (སྱཱ.), ན་པི ཡེ ཙ ཝོ དྷ་མྨཱ (ཀ.)] ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ནཾ, ཏེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི, ན་པི ཡེ ཝོ དྷ་མྨཱ [ན་པི ཡེ ཁོ དྷ་མྨཱ (སཱི.), ན་པི ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ (སྱཱ.), ན་པི ཡེ ཙ ཝོ དྷ་མྨཱ (ཀ.)] ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ནཾ, ཏེ་ཧི ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི. ས་ནྟི ཙ ཁོ, ནི་གྲོ་དྷ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀཱ [པོ་ནོ་བྷ་ཝི་ཀཱ (ཀ.)] ས་ད་རཱ [ས་དྡ་རཱ (པཱི. ཀ.), ས་ད་ར་ཐཱ (སྱཱ. ཀ.)] དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎི་ཡཱ, ཡེ་སཱ་ཧཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝོ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི.

༧༩. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨ་དྷོ་མུ་ཁཱ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ ཡ་ཐཱ ཏཾ མཱ་རེ་ན པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ས་བྦེ པི་མེ མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ ཕུ་ཊྛཱ པཱ་པི་མ་ཏཱ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཨེ་ཀ་སྶ་པི ན ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘ཧ་ནྡ མ་ཡཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཏྠ་མྤི ས་མ་ཎེ གོ་ཏ་མེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རཱ་མ, ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི ས་ཏྟཱ་ཧོ’’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་དུ་མྦ་རི་ཀཱ་ཡ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མེ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་སི [པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་སི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)]. ས་ནྡྷཱ་ནོ པ་ན ག་ཧ་པ་ཏི ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པཱ་ཝི་སཱི་ཏི.

ཨུ་དུ་མྦ་རི་ཀ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡཾ.