༧. མ་ཧཱ་ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༣༣༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མ་ཧཱ་ཝ་ནེ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧི; ད་ས་ཧི ཙ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཧོ་ནྟི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨ་ཐ ཁོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ [དེ་ཝཱ་ནཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མ་ཧཱ་ཝ་ནེ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧི; ད་ས་ཧི ཙ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཧོ་ནྟི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡ་མྤི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་ཙྩེ་ཀཾ གཱ་ཐཾ [པ་ཙྩེ་ཀ་གཱ་ཐཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.), པ་ཙྩེ་ཀ་གཱ་ཐཱ (ཀ. སཱི.)] བྷཱ་སེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི.
༣༣༢. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ་སུ དེ་ཝེ་སུ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ ཨེ་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘མ་ཧཱ་ས་མ་ཡོ པ་ཝ་ན་སྨིཾ, དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ ས་མཱ་ག་ཏཱ;
ཨཱ་ག་ཏ་མྷ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ས་མ་ཡཾ, ད་ཀྑི་ཏཱ་ཡེ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་ས་ངྒྷ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨ་པ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ཏ་ཏྲ བྷི་ཀྑ་ཝོ ས་མཱ་ད་ཧཾ་སུ, ཙི་ཏྟ་མ་ཏྟ་ནོ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སུ [ཨུ་ཛུ་ཀ་མ་ཀཾ་སུ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)];
སཱ་ར་ཐཱི་ཝ ནེ་ཏྟཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ར་ཀྑ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨ་པ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ཚེ་ཏྭཱ ཁཱི་ལཾ ཚེ་ཏྭཱ པ་ལི་གྷཾ, ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཾ ཨཱུ་ཧ་ཙྩ [ཨུ་ཧ་ཙྩ (ཀ.)] མ་ནེ་ཛཱ;
ཏེ ཙ་ར་ནྟི སུ་དྡྷཱ ཝི་མ་ལཱ, ཙ་ཀྑུ་མ་ཏཱ སུ་ད་ནྟཱ སུ་སུ་ནཱ་གཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨ་པ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ཡེ་ཀེ་ཙི བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ་སེ, ན ཏེ ག་མི་སྶ་ནྟི ཨ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་མིཾ;
པ་ཧཱ་ཡ མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ, དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.
དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ
༣༣༣. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ དེ་ཝ་ཏཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཧོ་ནྟི [( ) སཱི. ཨི་པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི], ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཡེ་པི ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཏེ་ས་མྤི བྷ་ག་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཱ་ཡེ་ཝ [ཨེ་ཏ་པ་ར་མཱ་ཡེ་ཝ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] དེ་ཝ་ཏཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི. ཡེ་པི ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཏེ་ས་མྤི བྷ་ག་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཱ་ཡེ་ཝ དེ་ཝ་ཏཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི. ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ནི; ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ནི; དེ་སེ་སྶཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ནི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ.
༣༣༤. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘སི་ལོ་ཀ་མ་ནུ་ཀ་སྶཱ་མི, ཡ་ཏྠ བྷུ་མྨཱ ཏ་ད་སྶི་ཏཱ;
ཡེ སི་ཏཱ གི་རི་ག་བྦྷ་རཾ, པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ས་མཱ་ཧི་ཏཱ.
‘‘པུ་ཐཱུ་སཱི་ཧཱ་ཝ ས་ལླཱི་ནཱ, ལོ་མ་ཧཾ་སཱ་བྷི་ས་མྦྷུ་ནོ;
ཨོ་དཱ་ཏ་མ་ན་སཱ སུ་དྡྷཱ, ཝི་པྤ་ས་ནྣ་མ་ནཱ་ཝི་ལཱ’’ [ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་མ་ནཱ་ཝི་ལཱ (པཱི. ཀ.)].
བྷི་ཡྻོ པ་ཉྩ་ས་ཏེ ཉ་ཏྭཱ, ཝ་ནེ ཀཱ་པི་ལ་ཝ་ཏྠ་ཝེ;
ཏ་ཏོ ཨཱ་མ་ནྟ་ཡཱི ས་ཏྠཱ, སཱ་ཝ་ཀེ སཱ་ས་ནེ ར་ཏེ.
‘‘དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ, ཏེ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཐ བྷི་ཀྑ་ཝོ’’;
ཏེ ཙ ཨཱ་ཏ་པྤ་མ་ཀ་རུཾ, སུ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནཾ.
ཏེ་སཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧུ ཉཱ་ཎཾ, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ;
ཨ་པྤེ་ཀེ ས་ཏ་མ་དྡ་ཀྑུཾ, ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ཐ ས་ཏྟ་རིཾ.
ས་ཏཾ ཨེ་ཀེ ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ན་མ་དྡ་སུཾ;
ཨ་པྤེ་ཀེ་ན་ནྟ་མ་དྡ་ཀྑུཾ, དི་སཱ ས་བྦཱ ཕུ་ཊཱ ཨ་ཧུཾ.
ཏ་ཉྩ ས་བྦཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ, ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏྭཱ་ན [ཝ་ཝ་ཀྑི་ཏྭཱ་ན (སཱི. སྱཱ. པཱི.), ཨ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ་ན (ཊཱི་ཀཱ)] ཙ་ཀྑུ་མཱ;
ཏ་ཏོ ཨཱ་མ་ནྟ་ཡཱི ས་ཏྠཱ, སཱ་ཝ་ཀེ སཱ་ས་ནེ ར་ཏེ.
‘‘དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ, ཏེ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཐ བྷི་ཀྑ་ཝོ;
ཡེ ཝོ་ཧཾ ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མི, གི་རཱ་ཧི ཨ་ནུ་པུ་བྦ་སོ.
༣༣༥. ‘‘ས་ཏྟ་ས་ཧ་སྶཱ ཏེ ཡ་ཀྑཱ, བྷུ་མྨཱ ཀཱ་པི་ལ་ཝ་ཏྠ་ཝཱ.
ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘ཚ་ས་ཧ་སྶཱ ཧེ་མ་ཝ་ཏཱ, ཡ་ཀྑཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞི་ནོ;
ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཛུ་ཏཱི་མ་ནྟོ [ཛུ་ཏཱི་མ་ནྟོ (སཱི. པཱི.)], ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘སཱ་ཏཱ་གི་རཱ ཏི་ས་ཧ་སྶཱ, ཡ་ཀྑཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞི་ནོ;
ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘ཨི་ཙྩེ་ཏེ སོ་ལ༹་ས་ས་ཧ་སྶཱ, ཡ་ཀྑཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞི་ནོ;
ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘ཝེ་སྶཱ་མི་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ, ཡ་ཀྑཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞི་ནོ;
ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘ཀུ་མྦྷཱི་རོ རཱ་ཛ་ག་ཧི་ཀོ, ཝེ་པུ་ལླ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ;
བྷི་ཡྻོ ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, ཡ་ཀྑཱ་ནཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏི;
ཀུ་མྦྷཱི་རོ རཱ་ཛ་ག་ཧི་ཀོ, སོ་པཱ་གཱ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
༣༣༦. ‘‘པུ་རི་མ་ཉྩ དི་སཾ རཱ་ཛཱ, དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ པ་སཱ་ས་ཏི.
ག་ནྡྷ་བྦཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཡ་ས་སྶི་སོ.
‘‘པུ་ཏྟཱ་པི ཏ་སྶ བ་ཧ་ཝོ, ཨི་ནྡ་ནཱ་མཱ མ་ཧ་བྦ་ལཱ;
ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘ད་ཀྑི་ཎ་ཉྩ དི་སཾ རཱ་ཛཱ, ཝི་རཱུ་ལ༹ྷོ ཏཾ པ་སཱ་ས་ཏི [ཏ་པྤ་སཱ་ས་ཏི (སྱཱ.)];
ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཡ་ས་སྶི་སོ.
‘‘པུ་ཏྟཱ་པི ཏ་སྶ བ་ཧ་ཝོ, ཨི་ནྡ་ནཱ་མཱ མ་ཧ་བྦ་ལཱ;
ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘པ་ཙྪི་མ་ཉྩ དི་སཾ རཱ་ཛཱ, ཝི་རཱུ་པ་ཀྑོ པ་སཱ་ས་ཏི;
ནཱ་གཱ་ན་ཉྩ ཨ་དྷི་པ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཡ་ས་སྶི་སོ.
‘‘པུ་ཏྟཱ་པི ཏ་སྶ བ་ཧ་ཝོ, ཨི་ནྡ་ནཱ་མཱ མ་ཧ་བྦ་ལཱ;
ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘ཨུ་ཏྟ་ར་ཉྩ དི་སཾ རཱ་ཛཱ, ཀུ་ཝེ་རོ ཏཾ པ་སཱ་ས་ཏི;
ཡ་ཀྑཱ་ན་ཉྩ ཨ་དྷི་པ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཡ་ས་སྶི་སོ.
‘‘པུ་ཏྟཱ་པི ཏ་སྶ བ་ཧ་ཝོ, ཨི་ནྡ་ནཱ་མཱ མ་ཧ་བྦ་ལཱ;
ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘པུ་རི་མཾ དི་སཾ དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ, ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཝི་རཱུ་ལ༹ྷ་ཀོ;
པ་ཙྪི་མེ་ན ཝི་རཱུ་པ་ཀྑོ, ཀུ་ཝེ་རོ ཨུ་ཏྟ་རཾ དི་སཾ.
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏེ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ, ས་མ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་རོ དི་སཱ;
ད་དྡ་ལླ་མཱ་ནཱ [ད་དྡ་ལ༹ྷ་མཱ་ནཱ (ཀ.)] ཨ་ཊྛཾ་སུ, ཝ་ནེ ཀཱ་པི་ལ་ཝ་ཏྠ་ཝེ.
༣༣༧. ‘‘ཏེ་སཾ མཱ་ཡཱ་ཝི་ནོ དཱ་སཱ, ཨཱ་གུཾ [ཨཱ་གཱུ (སྱཱ.), ཨཱ་གུ (སཱི. པཱི.) ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི] ཝ་ཉྩ་ནི་ཀཱ ས་ཋཱ.
མཱ་ཡཱ ཀུ་ཊེ་ཎྜུ ཝི་ཊེ་ཎྜུ [ཝེ་ཊེ་ཎྜུ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)], ཝི་ཊུ་ཙྩ [ཝི་ཊཱུ ཙ (སྱཱ.)] ཝི་ཊུ་ཊོ ས་ཧ.
‘‘ཙ་ནྡ་ནོ ཀཱ་མ་སེ་ཊྛོ ཙ, ཀི་ནྣི་གྷ་ཎྜུ [ཀི་ནྣུ་གྷ་ཎྜུ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ནི་གྷ་ཎྜུ ཙ;
པ་ནཱ་དོ ཨོ་པ་མ་ཉྙོ ཙ, དེ་ཝ་སཱུ་ཏོ ཙ མཱ་ཏ་ལི.
‘‘ཙི་ཏྟ་སེ་ནོ ཙ ག་ནྡྷ་བྦོ, ན་ལོ༹་རཱ་ཛཱ ཛ་ནེ་ས་བྷོ [ཛ་ནོ་ས་བྷོ (སྱཱ.)];
ཨཱ་གཱ པ་ཉྩ་སི་ཁོ ཙེ་ཝ, ཏི་མྦ་རཱུ སཱུ་རི་ཡ་ཝ་ཙྩ་སཱ [སུ་རི་ཡ་ཝ་ཙྩ་སཱ (སཱི. པཱི.)].
‘‘ཨེ་ཏེ ཙ་ཉྙེ ཙ རཱ་ཛཱ་ནོ, ག་ནྡྷ་བྦཱ ས་ཧ རཱ་ཛུ་བྷི;
མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
༣༣༨. ‘‘ཨ་ཐཱ་གུཾ ནཱ་ག་སཱ ནཱ་གཱ, ཝེ་སཱ་ལཱ ས་ཧ་ཏ་ཙྪ་ཀཱ.
ཀ་མྦ་ལ་སྶ་ཏ་རཱ ཨཱ་གུཾ, པཱ་ཡཱ་གཱ ས་ཧ ཉཱ་ཏི་བྷི.
‘‘ཡཱ་མུ་ནཱ དྷ་ཏ་ར་ཊྛཱ ཙ, ཨཱ་གཱུ ནཱ་གཱ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
ཨེ་རཱ་ཝ་ཎོ མ་ཧཱ་ནཱ་གོ, སོ་པཱ་གཱ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘ཡེ ནཱ་ག་རཱ་ཛེ ས་ཧ་སཱ ཧ་ར་ནྟི, དི་བྦཱ དི་ཛཱ པ་ཀྑི ཝི་སུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑཱུ;
ཝེ་ཧཱ་ཡ་སཱ [ཝེ་ཧཱ་ས་ཡཱ (སཱི. པཱི.)] ཏེ ཝ་ན་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་ཏྟཱ, ཙི་ཏྲཱ སུ་པ་ཎྞཱ ཨི་ཏི ཏེ་ས ནཱ་མཾ.
‘‘ཨ་བྷ་ཡཾ ཏ་དཱ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ན་མཱ་སི, སུ་པ་ཎྞ་ཏོ ཁེ་མ་མ་ཀཱ་སི བུ་དྡྷོ;
ས་ཎྷཱ་ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨུ་པ་ཝ྄ཧ་ཡ་ནྟཱ, ནཱ་གཱ སུ་པ་ཎྞཱ ས་ར་ཎ་མ་ཀཾ་སུ བུ་དྡྷཾ.
༣༣༩. ‘‘ཛི་ཏཱ ཝ་ཛི་ར་ཧ་ཏྠེ་ན, ས་མུ་དྡཾ ཨ་སུ་རཱ་སི་ཏཱ.
བྷཱ་ཏ་རོ ཝཱ་ས་ཝ་སྶེ་ཏེ, ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ.
‘‘ཀཱ་ལ་ཀ་ཉྩཱ མ་ཧཱ་བྷི་སྨཱ [ཀཱ་ལ་ཀ་ཉྫཱ མ་ཧཱ་བྷིཾ་སཱ (སཱི. པཱི.)], ཨ་སུ་རཱ དཱ་ན་ཝེ་གྷ་སཱ;
ཝེ་པ་ཙི་ཏྟི སུ་ཙི་ཏྟི ཙ, པ་ཧཱ་རཱ་དོ ན་མུ་ཙཱི ས་ཧ.
‘‘ས་ཏ་ཉྩ བ་ལི་པུ་ཏྟཱ་ནཾ, ས་བྦེ ཝེ་རོ་ཙ་ནཱ་མ་ཀཱ;
ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ བ་ལི་སེ་ནཾ [བ་ལཱི་སེ་ནཾ (སྱཱ.)], རཱ་ཧུ་བྷ་དྡ་མུ་པཱ་ག་མུཾ;
ས་མ་ཡོ་དཱ་ནི བྷ་དྡ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
༣༤༠. ‘‘ཨཱ་པོ ཙ དེ་ཝཱ པ་ཐ་ཝཱི, ཏེ་ཛོ ཝཱ་ཡོ ཏ་དཱ་ག་མུཾ.
ཝ་རུ་ཎཱ ཝཱ་ར་ཎཱ [ཝཱ་རུ་ཎཱ (སྱཱ.)] དེ་ཝཱ, སོ་མོ ཙ ཡ་ས་སཱ ས་ཧ.
‘‘མེ་ཏྟཱ ཀ་རུ་ཎཱ ཀཱ་ཡི་ཀཱ, ཨཱ་གུཾ དེ་ཝཱ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
ད་སེ་ཏེ ད་ས་དྷཱ ཀཱ་ཡཱ, ས་བྦེ ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞི་ནོ.
‘‘ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘ཝེ་ཎྜུ་དེ་ཝཱ ས་ཧ་ལི ཙ [ཝེ་ཎྷཱུ་ཙ དེ་ཝཱ ས་ཧ་ལཱི་ཙ (སཱི. པཱི.)], ཨ་ས་མཱ ཙ དུ་ཝེ ཡ་མཱ;
ཙ་ནྡ་སྶཱུ་པ་ནི་སཱ དེ་ཝཱ, ཙ་ནྡ་མཱ་གུཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ.
‘‘སཱུ་རི་ཡ་སྶཱུ་པ་ནི་སཱ [སུ་རི་ཡ་སྶཱུ་པ་ནི་སཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] དེ་ཝཱ, སཱུ་རི་ཡ་མཱ་གུཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ;
ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནི པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ, ཨཱ་གུཾ མ་ནྡ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ.
‘‘ཝ་སཱུ་ནཾ ཝཱ་ས་ཝོ སེ་ཊྛོ, ས་ཀྐོ་པཱ་གཱ པུ་རི་ནྡ་དོ;
ད་སེ་ཏེ ད་ས་དྷཱ ཀཱ་ཡཱ, ས་བྦེ ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞི་ནོ.
‘‘ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཐཱ་གུཾ ས་ཧ་བྷཱུ དེ་ཝཱ, ཛ་ལ་མ་གྒི་སི་ཁཱ་རི་ཝ;
ཨ་རི་ཊྛ་ཀཱ ཙ རོ་ཛཱ ཙ, ཨུ་མཱ་པུ་པྥ་ནི་བྷཱ་སི་ནོ.
‘‘ཝ་རུ་ཎཱ ས་ཧ་དྷ་མྨཱ ཙ, ཨ་ཙྩུ་ཏཱ ཙ ཨ་ནེ་ཛ་ཀཱ;
སཱུ་ལེ་ཡྻ་རུ་ཙི་རཱ ཨཱ་གུཾ, ཨཱ་གུཾ ཝཱ་ས་ཝ་ནེ་སི་ནོ;
ད་སེ་ཏེ ད་ས་དྷཱ ཀཱ་ཡཱ, ས་བྦེ ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞི་ནོ.
‘‘ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘ས་མཱ་ནཱ མ་ཧཱ་ས་མ་ནཱ, མཱ་ནུ་སཱ མཱ་ནུ་སུ་ཏྟ་མཱ;
ཁི་ཌྜཱ་པ་དོ་སི་ཀཱ ཨཱ་གུཾ, ཨཱ་གུཾ མ་ནོ་པ་དོ་སི་ཀཱ.
‘‘ཨ་ཐཱ་གུཾ ཧ་ར་ཡོ དེ་ཝཱ, ཡེ ཙ ལོ་ཧི་ཏ་ཝཱ་སི་ནོ;
པཱ་ར་གཱ མ་ཧཱ་པཱ་ར་གཱ, ཨཱ་གུཾ དེ་ཝཱ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
ད་སེ་ཏེ ད་ས་དྷཱ ཀཱ་ཡཱ, ས་བྦེ ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞི་ནོ.
‘‘ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘སུ་ཀྐཱ ཀ་ར་མྦྷཱ [ཀ་རུ་མྷཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཨ་རུ་ཎཱ, ཨཱ་གུཾ ཝེ་གྷ་ན་སཱ ས་ཧ;
ཨོ་དཱ་ཏ་ག་ཡ྄ཧཱ པཱ་མོ་ཀྑཱ, ཨཱ་གུཾ དེ་ཝཱ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎཱ.
‘‘ས་དཱ་མ་ཏྟཱ ཧཱ་ར་ག་ཛཱ, མི་སྶ་ཀཱ ཙ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
ཐ་ན་ཡཾ ཨཱ་ག པ་ཛྫུ་ནྣོ, ཡོ དི་སཱ ཨ་བྷི་ཝ་སྶ་ཏི.
‘‘ད་སེ་ཏེ ད་ས་དྷཱ ཀཱ་ཡཱ, ས་བྦེ ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞི་ནོ;
ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘ཁེ་མི་ཡཱ ཏུ་སི་ཏཱ ཡཱ་མཱ, ཀ་ཊྛ་ཀཱ ཙ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
ལ་མྦཱི་ཏ་ཀཱ ལཱ་མ་སེ་ཊྛཱ, ཛོ་ཏི་ནཱ་མཱ ཙ ཨཱ་ས་ཝཱ;
ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏི་ནོ ཨཱ་གུཾ, ཨ་ཐཱ་གུཾ པ་ར་ནི་མྨི་ཏཱ.
‘‘ད་སེ་ཏེ ད་ས་དྷཱ ཀཱ་ཡཱ, ས་བྦེ ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞི་ནོ;
ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘ས་ཊྛེ་ཏེ དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཱ, ས་བྦེ ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞི་ནོ;
ནཱ་མ་ནྭ་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪུཾ [ཨཱ་ག་ཉྪུཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)], ཡེ ཙ་ཉྙེ ས་དི་སཱ ས་ཧ.
‘‘‘པ་ཝུ་ཊྛ་ཛཱ་ཏི་མ་ཁི་ལཾ [པ་ཝུ་ཏྠ་ཛཱ་ཏིཾ ཨ་ཁི་ལཾ (སཱི. པཱི.)], ཨོ་གྷ་ཏི་ཎྞ་མ་ནཱ་ས་ཝཾ;
ད་ཀྑེ་མོ་གྷ་ཏ་རཾ ནཱ་གཾ, ཙ་ནྡཾ་ཝ ཨ་སི་ཏཱ་ཏི་གཾ’.
༣༤༡. ‘‘སུ་བྲ་ཧྨཱ པ་ར་མ་ཏྟོ ཙ [པ་ར་མ་ཏྠོ ཙ (ཀ.)], པུ་ཏྟཱ ཨི་དྡྷི་མ་ཏོ ས་ཧ.
ས་ན་ངྐུ་མཱ་རོ ཏི་སྶོ ཙ, སོ་པཱ་ག ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ.
‘‘ས་ཧ་སྶཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་ནཾ, མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་བྷི་ཏི་ཊྛ་ཏི;
ཨུ་པ་པ་ནྣོ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, བྷི་སྨཱ་ཀཱ་ཡོ ཡ་ས་སྶི་སོ.
‘‘ད་སེ་ཏྠ ཨི་སྶ་རཱ ཨཱ་གུཾ, པ་ཙྩེ་ཀ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ནོ;
ཏེ་ས་ཉྩ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ ཨཱ་ག, ཧཱ་རི་ཏོ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ.
༣༤༢. ‘‘ཏེ ཙ ས་བྦེ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ, ས་ཨི་ནྡེ [སི་ནྡེ (སྱཱ.)] དེ་ཝེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ.