ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟ་ཙུ་ནྡ་ཝ་ཏྠུ
༡༨༩. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷོ་ག་ན་ག་རེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ན་ནྡ, ཡེ་ན པཱ་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན པཱ་ཝཱ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཝཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཙུ་ནྡ་སྶ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཙུ་ནྡོ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟོ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར པཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, པཱ་ཝཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཙུ་ནྡོ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཙུ་ནྡཾ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཙུ་ནྡོ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏོ ས་མཱ་ད་པི་ཏོ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏོ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ཙུ་ནྡོ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ ཙུ་ནྡོ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཀེ ནི་ཝེ་ས་ནེ པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཧཱུ་ཏ་ཉྩ སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཡེ་ན ཙུ་ནྡ་སྶ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཙུ་ནྡཾ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཡཾ ཏེ, ཙུ་ནྡ, སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝཾ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ, ཏེ་ན མཾ པ་རི་ཝི་ས. ཡཾ པ་ན་ཉྙཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ, ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཝི་སཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཙུ་ནྡོ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡཾ ཨ་ཧོ་སི སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝཾ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་རི་ཝི་སི. ཡཾ པ་ན་ཉྙཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ, ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཝི་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཙུ་ནྡཾ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཡཾ ཏེ, ཙུ་ནྡ, སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝཾ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ, ཏཾ སོ་བྦྷེ ནི་ཁ་ཎཱ་ཧི. ནཱ་ཧཾ ཏཾ, ཙུ་ནྡ, པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ, ཡ་སྶ ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ ས་མྨཱ པ་རི་ཎཱ་མཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཙུ་ནྡོ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡཾ ཨ་ཧོ་སི སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝཾ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ, ཏཾ སོ་བྦྷེ ནི་ཁ་ཎི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཙུ་ནྡཾ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.
༡༩༠. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙུ་ནྡ་སྶ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟ་སྶ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་སྶ ཁ་རོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ལོ་ཧི་ཏ་པ་ཀྑ་ནྡི་ཀཱ པ་བཱ་ལ༹ྷཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཱ. ཏཱ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི ཨ་ཝི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ན་ནྡ, ཡེ་ན ཀུ་སི་ནཱ་རཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི.
ཙུ་ནྡ་སྶ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ, ཀ་མྨཱ་ར་སྶཱ་ཏི མེ སུ་ཏཾ;
ཨཱ་བཱ་དྷཾ ས་མྥུ་སཱི དྷཱི་རོ, པ་བཱ་ལ༹ྷཾ མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཾ.
བྷུ་ཏྟ་སྶ ཙ སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝེ་ན,
བྱཱ་དྷི་པྤ་བཱ་ལ༹ྷོ ཨུ་ད་པཱ་དི ས་ཏྠུ་ནོ;
ཝི་རེ་ཙ་མཱ་ནོ [ཝི་རི་ཙྩ་མཱ་ནོ (སཱི. སྱཱ. ཀ.), ཝི་རི་ཉྩ་མཱ་ནོ (?)] བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ,
ག་ཙྪཱ་མ་ཧཾ ཀུ་སི་ནཱ་རཾ ན་ག་ར་ནྟི.