༣. མ་ཧཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༡༣༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟོ ཝ་ཛྫཱི ཨ་བྷི་ཡཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཧི་མེ ཝ་ཛྫཱི ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ ཨུ་ཙྪེ་ཙྪཱ་མི [ཨུ་ཙྪེ་ཛྫཱ་མི (སྱཱ. པཱི.), ཨུ་ཙྪི་ཛྫཱ་མི (ཀ.)] ཝ་ཛྫཱི, ཝི་ནཱ་སེ་སྶཱ་མི ཝ་ཛྫཱི, ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པཱ་དེ་སྶཱ་མི ཝ་ཛྫཱི’’ཏི [ཨཱ་པཱ་དེ་སྶཱ་མི ཝ་ཛྫཱི་ཏི (ས་བྦ་ཏྠ) ཨ. ནི. ༧.༢༢ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ].
༡༣༢. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟོ ཝ་སྶ་ཀཱ་རཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡཱ་ཧི, ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ – ‘རཱ་ཛཱ, བྷ་ནྟེ, མཱ་ག་དྷོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཧི – ‘རཱ་ཛཱ, བྷ་ནྟེ, མཱ་ག་དྷོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟོ ཝ་ཛྫཱི ཨ་བྷི་ཡཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཧི་མེ ཝ་ཛྫཱི ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ ཨུ་ཙྪེ་ཙྪཱ་མི ཝ་ཛྫཱི, ཝི་ནཱ་སེ་སྶཱ་མི ཝ་ཛྫཱི, ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པཱ་དེ་སྶཱ་མཱི’’’ཏི. ཡ་ཐཱ ཏེ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ མ་མ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་སི. ན ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཝི་ཏ་ཐཾ བྷ་ཎ་ནྟཱི’’ཏི.
ཝ་སྶ་ཀཱ་ར་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ
༡༣༣. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ’’ཏི ཁོ ཝ་སྶ་ཀཱ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་སྶ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ བྷ་དྡཱ་ནི བྷ་དྡཱ་ནི ཡཱ་ནཱ་ནི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ བྷ་དྡཾ བྷ་དྡཾ ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ བྷ་དྡེ་ཧི བྷ་དྡེ་ཧི ཡཱ་ནེ་ཧི རཱ་ཛ་ག་ཧ་མྷཱ ནི་ཡྻཱ་སི, ཡེ་ན གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊོ པ་བྦ་ཏོ ཏེ་ན པཱ་ཡཱ་སི. ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཡཱ་ན་སྶ བྷཱུ་མི, ཡཱ་ནེ་ན ག་ནྟྭཱ, ཡཱ་ནཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཏྟི་ཀོ་ཝ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝ་སྶ་ཀཱ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘རཱ་ཛཱ, བྷོ གོ་ཏ་མ, མཱ་ག་དྷོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟོ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏི. རཱ་ཛཱ [ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཏི རཱ་ཛཱ (ཀ.)], བྷོ གོ་ཏ་མ, མཱ་ག་དྷོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟོ ཝ་ཛྫཱི ཨ་བྷི་ཡཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་ཧཾ ཧི་མེ ཝ་ཛྫཱི ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ ཨུ་ཙྪེ་ཙྪཱ་མི ཝ་ཛྫཱི, ཝི་ནཱ་སེ་སྶཱ་མི ཝ་ཛྫཱི, ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པཱ་དེ་སྶཱ་མཱི’’’ཏི.
རཱ་ཛ་ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡ་དྷ་མྨཱ
༡༣༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བཱི་ཛ་ཡ་མཱ་ནོ [ཝཱི་ཛ་ཡ་མཱ་ནོ (སཱི.), ཝཱི་ཛི་ཡ་མཱ་ནོ (སྱཱ.)]. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀི་ནྟི ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཏཾ, ‘ཝ་ཛྫཱི ཨ་བྷི་ཎྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་བ་ཧུ་ལཱ’ཏི? ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ – ‘ཝ་ཛྫཱི ཨ་བྷི་ཎྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་བ་ཧུ་ལཱ’’ཏི. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཛྫཱི ཨ་བྷི་ཎྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་བ་ཧུ་ལཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཀི་ནྟི ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཏཾ, ‘ཝ་ཛྫཱི ས་མ་གྒཱ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི, ས་མ་གྒཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ས་མ་གྒཱ ཝ་ཛྫི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱི’ཏི? ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ – ‘ཝ་ཛྫཱི ས་མ་གྒཱ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི, ས་མ་གྒཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ས་མ་གྒཱ ཝ་ཛྫི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཛྫཱི ས་མ་གྒཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་སྶ་ནྟི, ས་མ་གྒཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ནྟི, ས་མ་གྒཱ ཝ་ཛྫི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཀི་ནྟི ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཏཾ, ‘ཝ་ཛྫཱི ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ན པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ན ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ནྟི, ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟེ པོ་རཱ་ཎེ ཝ་ཛྫི་དྷ་མྨེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’’ཏི? ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ – ‘ཝ་ཛྫཱི ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ན པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ན ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ནྟི, ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟེ པོ་རཱ་ཎེ ཝ་ཛྫི་དྷ་མྨེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’’ཏི. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, ཨཱ་ན་ནྡ, ‘‘ཝ་ཛྫཱི ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ན པ་ཉྙ་པེ་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ན ས་མུ་ཙྪི་ནྡི་སྶ་ནྟི, ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟེ པོ་རཱ་ཎེ ཝ་ཛྫི་དྷ་མྨེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཀི་ནྟི ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཏཾ, ‘ཝ་ཛྫཱི ཡེ ཏེ ཝ་ཛྫཱི་ནཾ ཝ་ཛྫི་མ་ཧ་ལླ་ཀཱ, ཏེ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི [ག་རུ་ཀ་རོ་ནྟི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི, ཏེ་ས་ཉྩ སོ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟཱི’’’ཏི? ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ – ‘ཝ་ཛྫཱི ཡེ ཏེ ཝ་ཛྫཱི་ནཾ ཝ་ཛྫི་མ་ཧ་ལླ་ཀཱ, ཏེ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི, ཏེ་ས་ཉྩ སོ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟཱི’’’ཏི. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཛྫཱི ཡེ ཏེ ཝ་ཛྫཱི་ནཾ ཝ་ཛྫི་མ་ཧ་ལླ་ཀཱ, ཏེ ས་ཀྐ་རི་སྶ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི མཱ་ནེ་སྶ་ནྟི པཱུ་ཛེ་སྶ་ནྟི, ཏེ་ས་ཉྩ སོ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཀི་ནྟི ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཏཾ, ‘ཝ་ཛྫཱི ཡཱ ཏཱ ཀུ་ལི་ཏྠི་ཡོ ཀུ་ལ་ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, ཏཱ ན ཨོ་ཀྐ་སྶ པ་ས་ཡ྄ཧ ཝཱ་སེ་ནྟཱི’’’ཏི? ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ – ‘ཝ་ཛྫཱི ཡཱ ཏཱ ཀུ་ལི་ཏྠི་ཡོ ཀུ་ལ་ཀུ་མཱ་རི་ཡོ ཏཱ ན ཨོ་ཀྐ་སྶ པ་ས་ཡ྄ཧ ཝཱ་སེ་ནྟཱི’’’ཏི. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཛྫཱི ཡཱ ཏཱ ཀུ་ལི་ཏྠི་ཡོ ཀུ་ལ་ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, ཏཱ ན ཨོ་ཀྐ་སྶ པ་ས་ཡ྄ཧ ཝཱ་སེ་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཀི་ནྟི ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཏཾ, ‘ཝ་ཛྫཱི ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི
ཝ་ཛྫཱི་ནཾ ཝ་ཛྫི་ཙེ་ཏི་ཡཱ་ནི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱ་ནི ཙེ་ཝ བཱ་ཧི་རཱ་ནི ཙ, ཏཱ་ནི ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི, ཏེ་ས་ཉྩ དི་ནྣ་པུ་བྦཾ ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ དྷ་མྨི་ཀཾ བ་ལིཾ ནོ པ་རི་ཧཱ་པེ་ནྟཱི’’’ཏི? ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ – ‘ཝ་ཛྫཱི ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ཝ་ཛྫཱི་ནཾ ཝ་ཛྫི་ཙེ་ཏི་ཡཱ་ནི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱ་ནི ཙེ་ཝ བཱ་ཧི་རཱ་ནི ཙ, ཏཱ་ནི ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི ཏེ་ས་ཉྩ དི་ནྣ་པུ་བྦཾ ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ དྷ་མྨི་ཀཾ བ་ལིཾ ནོ པ་རི་ཧཱ་པེ་ནྟཱི’’’ཏི. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཛྫཱི ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ཝ་ཛྫཱི་ནཾ ཝ་ཛྫི་ཙེ་ཏི་ཡཱ་ནི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱ་ནི ཙེ་ཝ བཱ་ཧི་རཱ་ནི ཙ, ཏཱ་ནི ས་ཀྐ་རི་སྶ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི མཱ་ནེ་སྶ་ནྟི པཱུ་ཛེ་སྶ་ནྟི, ཏེ་ས་ཉྩ དི་ནྣ་པུ་བྦཾ ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ དྷ་མྨི་ཀཾ བ་ལིཾ ནོ པ་རི་ཧཱ་པེ་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཀི་ནྟི ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཏཾ, ‘ཝ་ཛྫཱི་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་སུ དྷ་མྨི་ཀཱ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟི སུ་སཾ་ཝི་ཧི་ཏཱ, ཀི་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ཙ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝི་ཛི་ཏཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཨཱ་ག་ཏཱ ཙ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝི་ཛི་ཏེ ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻུ’’’ནྟི? ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ‘ཝ་ཛྫཱི་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་སུ དྷ་མྨི་ཀཱ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟི སུ་སཾ་ཝི་ཧི་ཏཱ ཀི་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ཙ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝི་ཛི་ཏཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཨཱ་ག་ཏཱ ཙ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝི་ཛི་ཏེ ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻུ’’’ནྟི. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཛྫཱི་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་སུ དྷ་མྨི་ཀཱ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟི སུ་སཾ་ཝི་ཧི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀི་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ཙ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝི་ཛི་ཏཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཨཱ་ག་ཏཱ ཙ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝི་ཛི་ཏེ ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻུ་ནྟི. ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནཱི’’ཏི.
༡༣༥. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཝ་སྶ་ཀཱ་རཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཀ་མི་དཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་མ་ཡཾ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི སཱ་ར་ནྡ་དེ [སཱ་ན་ནྡ་རེ (ཀ.)] ཙེ་ཏི་ཡེ. ཏ་ཏྲཱ་ཧཾ ཝ་ཛྫཱི་ནཾ ཨི་མེ ས་ཏྟ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ དེ་སེ་སིཾ. ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་མེ ས་ཏྟ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཝ་ཛྫཱི་སུ ཋ་སྶ་ནྟི, ཨི་མེ་སུ ཙ ས་ཏྟ་སུ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཝ་ཛྫཱི ས་ནྡི་སྶི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཝ་སྶ་ཀཱ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཀ་མེ་ཀེ་ན་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ་ན དྷ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཛྫཱི་ནཾ ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ས་ཏྟ་ཧི ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི. ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ཝ [ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཙ (སྱཱ. ཀ.)], བྷོ གོ་ཏ་མ, ཝ་ཛྫཱི [ཝ་ཛྫཱི་ནཾ (ཀ.)] ར་ཉྙཱ མཱ་ག་དྷེ་ན ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ནཱ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟེ་ན ཡ་དི་དཾ ཡུ་དྡྷ་སྶ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨུ་པ་ལཱ་པ་ནཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྲ མི་ཐུ་བྷེ་དཱ. ཧ་ནྡ ཙ དཱ་ནི མ་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ག་ཙྪཱ་མ, བ་ཧུ་ཀི་ཙྩཱ མ་ཡཾ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་སྶ་དཱ་ནི ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཝ་སྶ་ཀཱ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.
བྷི་ཀྑུ་ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡ་དྷ་མྨཱ
༡༣༦. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ ཝ་སྶ་ཀཱ་རེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏེ ས་བྦེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏེ ས་བྦེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ, ཡ་སྶ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཏྟ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་བ་ཧུ་ལཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ས་མ་གྒཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་སྶ་ནྟི, ས་མ་གྒཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ནྟི, ས་མ་གྒཱ ས་ངྒྷ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ན པ་ཉྙ་པེ་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ན ས་མུ་ཙྪི་ནྡི་སྶ་ནྟི, ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟེ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་ངྒྷ་པི་ཏ་རོ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ, ཏེ ས་ཀྐ་རི་སྶ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི མཱ་ནེ་སྶ་ནྟི པཱུ་ཛེ་སྶ་ནྟི, ཏེ་ས་ཉྩ སོ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀཱ་ཡ ན ཝ་སཾ ག་ཙྪི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀེ་སུ སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ སཱ་པེ་ཀྑཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་སྶ་ནྟི – ‘ཀི་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ཙ པེ་ས་ལཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཨཱ་ག་ཏཱ ཙ པེ་ས་ལཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཕཱ་སུ [ཕཱ་སུཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཝི་ཧ་རེ་ཡྻུ’ནྟི. ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ ས་ཏྟ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཋ་སྶ་ནྟི, ཨི་མེ་སུ ཙ ས་ཏྟ་སུ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ ས་ནྡི་སྶི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
༡༣༧. ‘‘ཨ་པ་རེ་པི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ན ཀ་མྨཱ་རཱ་མཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ན ཀ་མྨ་ར་ཏཱ ན ཀ་མྨཱ་རཱ་མ་ཏ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ན བྷ་སྶཱ་རཱ་མཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ན བྷ་སྶ་ར་ཏཱ ན བྷ་སྶཱ་རཱ་མ་ཏ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ན ནི་དྡཱ་རཱ་མཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ན ནི་དྡཱ་ར་ཏཱ ན ནི་དྡཱ་རཱ་མ་ཏ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ན ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ན ས་ངྒ་ཎི་ཀ་ར་ཏཱ ན ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མ་ཏ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ན པཱ་པི་ཙྪཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ན པཱ་པི་ཀཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ནཾ ཝ་སཾ ག་ཏཱ, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ན པཱ་པ་མི་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ན པཱ་པ་ས་ཧཱ་ཡཱ ན པཱ་པ་ས་མྤ་ཝ་ངྐཱ, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ན ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་ཝོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ ས་ཏྟ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཋ་སྶ་ནྟི, ཨི་མེ་སུ ཙ ས་ཏྟ་སུ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ ས་ནྡི་སྶི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
༡༣༨. ‘‘ཨ་པ་རེ་པི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ དེ་སེ་སྶཱ་མི…པེ… ‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ས་དྡྷཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི…པེ… ཧི་རི་མ་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི… ཨོ་ཏྟ་པྤཱི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི… བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི… ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི… ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏཱི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི… པ་ཉྙ་ཝ་ནྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ ས་ཏྟ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཋ་སྶ་ནྟི, ཨི་མེ་སུ ཙ ས་ཏྟ་སུ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ ས་ནྡི་སྶི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
༡༣༩. ‘‘ཨ་པ་རེ་པི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ནྟི…པེ… དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ནྟི… ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ནྟི… པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ནྟི… པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ནྟི… ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ནྟི… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ ས་ཏྟ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཋ་སྶ་ནྟི, ཨི་མེ་སུ ཙ ས་ཏྟ་སུ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ ས་ནྡི་སྶི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
༡༤༠. ‘‘ཨ་པ་རེ་པི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ནྟི…པེ… ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ནྟི… ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ནྟི… ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ནྟི… པ་ཧཱ་ན་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ནྟི… ཝི་རཱ་ག་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ནྟི… ནི་རོ་དྷ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ ས་ཏྟ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཋ་སྶ་ནྟི, ཨི་མེ་སུ ཙ ས་ཏྟ་སུ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ ས་ནྡི་སྶི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
༡༤༡. ‘‘ཚ, ཝོ བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་སྶ་ནྟི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་སྶ་ནྟི …པེ… མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་སྶ་ནྟི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ, ཡེ ཏེ ལཱ་བྷཱ དྷ་མྨི་ཀཱ དྷ་མྨ་ལ་དྡྷཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ པ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་མ་ཏྟ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ཧི ལཱ་བྷེ་ཧི ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟ་བྷོ་གཱི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷོ་གཱི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཙྪི་དྡཱ་ནི ཨ་ས་བ་ལཱ་ནི ཨ་ཀ་མྨཱ་སཱ་ནི བྷུ་ཛི་སྶཱ་ནི ཝི་ཉྙཱུ་པ་ས་ཏྠཱ་ནི [ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ་ནི (སཱི.)] ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་ནི ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་སུ སཱི་ལེ་སུ སཱི་ལ་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཡཱ་ཡཾ དི་ཊྛི ཨ་རི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ, ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛི་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ ཚ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཋ་སྶ་ནྟི, ཨི་མེ་སུ ཙ ཚ་སུ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ ས་ནྡི་སྶི་སྶ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནཱི’’ཏི.
༡༤༢. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་རོ་ཏི – ‘‘ཨི་ཏི སཱི་ལཾ, ཨི་ཏི ས་མཱ་དྷི, ཨི་ཏི པ་ཉྙཱ. སཱི་ལ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་མཱ་དྷི མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ. ས་མཱ་དྷི་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ པ་ཉྙཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ. པ་ཉྙཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ’’ཏི.
༡༤༣. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ན་ནྡ, ཡེ་ན ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀཱ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི རཱ་ཛཱ་གཱ་ར་ཀེ. ཏ་ཏྲཱ་པི སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ རཱ་ཛཱ་གཱ་ར་ཀེ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་རོ་ཏི – ‘‘ཨི་ཏི སཱི་ལཾ ཨི་ཏི ས་མཱ་དྷི ཨི་ཏི པ་ཉྙཱ. སཱི་ལ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་མཱ་དྷི མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ. ས་མཱ་དྷི་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ པ་ཉྙཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ. པ་ཉྙཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ’’ཏི.
༡༤༤. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀཱ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ན་ནྡ, ཡེ་ན ནཱ་ལ༹་ནྡཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ནཱ་ལ༹་ནྡཱ ཏ་ད་ཝ་ས་རི, ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེ.
སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སཱི་ཧ་ནཱ་དོ
༡༤༥. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི; ན ཙཱ་ཧུ ན ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ན ཙེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཛྫ་ཏི ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ ཡ་དི་དཾ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’’ནྟི. ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རཱ ཁོ ཏེ ཨ་ཡཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨཱ་ས་བྷཱི ཝཱ་ཙཱ [ཨཱ་ས་བྷི་ཝཱ་ཙཱ (སྱཱ.)] བྷཱ་སི་ཏཱ, ཨེ་ཀཾ་སོ ག་ཧི་ཏོ, སཱི་ཧ་ནཱ་དོ ན་དི་ཏོ – ‘ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི; ན ཙཱ་ཧུ ན ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ན ཙེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཛྫ་ཏི ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ ཡ་དི་དཾ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’ནྟི.
‘‘ཀིཾ ཏེ [ཀིཾ ནུ (སྱཱ. པཱི. ཀ.)], སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡེ ཏེ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ས་བྦེ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏཱ – ‘ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨི་ཏི་པི, ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཨེ་ཝཾ་ཝི་མུ་ཏྟཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨི་ཏི་པཱི’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ [ཀིཾ པ་ན (སྱཱ. པཱི. ཀ.)], སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡེ ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ས་བྦེ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏཱ – ‘ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་ཏི་པི, ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཨེ་ཝཾ་ཝི་མུ་ཏྟཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨི་ཏི་པཱི’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏོ – ‘‘ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལོ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ཏི་པི, ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙོ ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཨེ་ཝཾ་ཝི་མུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ཏི་པཱི’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཨེ་ཏྠ ཙ ཧི ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་སུ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་སུ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ [ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ (སྱཱ.), ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ (ཀ.)] ན་ཏྠི. ཨ་ཐ ཀི་ཉྩ་ར་ཧི ཏེ ཨ་ཡཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨུ་ལཱ༹་རཱ ཨཱ་ས་བྷཱི ཝཱ་ཙཱ བྷཱ་སི་ཏཱ, ཨེ་ཀཾ་སོ ག་ཧི་ཏོ, སཱི་ཧ་ནཱ་དོ ན་དི་ཏོ – ‘ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི; ན ཙཱ་ཧུ ན ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ན ཙེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཛྫ་ཏི ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ ཡ་དི་དཾ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’’’ནྟི?
༡༤༦. ‘‘ན ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་སུ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་སུ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠི, ཨ་པི ཙ མེ དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོ ཝི་དི་ཏོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ར་ཉྙོ པ་ཙྩ་ནྟི་མཾ ན་ག་རཾ ད་ལ༹ྷུ་དྡྷཱ་པཾ ད་ལ༹ྷ་པཱ་ཀཱ་ར་ཏོ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀ་དྭཱ་རཾ, ཏ་ཏྲ་སྶ དོ་ཝཱ་རི་ཀོ པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏཱ ཉཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ཝེ་སེ་ཏཱ. སོ ཏ་སྶ ན་ག་ར་སྶ ས་མ་ནྟཱ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཐཾ [ཨ་ནུ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཐཾ (སྱཱ.)] ཨ་ནུ་ཀྐ་མ་མཱ་ནོ ན པ་སྶེ་ཡྻ པཱ་ཀཱ་ར་ས་ནྡྷིཾ ཝཱ པཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ཝ་རཾ ཝཱ, ཨ་ནྟ་མ་སོ བི་ལཱ༹་ར་ནི་ཀྑ་མ་ན་མ་ཏྟ་མྤི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ [ན པ་སྶེ་ཡྻ ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ (སྱཱ.)] – ‘ཡེ ཁོ ཀེ་ཙི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ པཱ་ཎཱ ཨི་མཾ ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟི ཝཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི ཝཱ, ས་བྦེ ཏེ ཨི་མི་ནཱ་ཝ དྭཱ་རེ་ན པ་ཝི་ས་ནྟི ཝཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི ཝཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོ ཝི་དི་ཏོ – ‘ཡེ ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ས་བྦེ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ས་ཏྟ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷིཾ་སུ. ཡེ་པི ཏེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ས་བྦེ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ནྟི. བྷ་ག་ཝཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’’’ཏི.
༡༤༧. ཏ་ཏྲ་པི སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་རོ་ཏི – ‘‘ཨི་ཏི སཱི་ལཾ, ཨི་ཏི ས་མཱ་དྷི, ཨི་ཏི པ་ཉྙཱ. སཱི་ལ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་མཱ་དྷི མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ. ས་མཱ་དྷི་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ པ་ཉྙཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ. པ་ཉྙཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ’’ཏི.
དུ་སྶཱི་ལ་ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ
༡༤༨. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ན་ནྡ, ཡེ་ན པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ནོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་ར’’ནྟི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་བྦ་ས་ནྠ་རིཾ [ས་བྦ་ས་ནྠ་རི་ཏཾ ས་ཏྠ་ཏཾ (སྱཱ.), ས་བྦ་ས་ནྠ་རིཾ ས་ནྠ་ཏཾ (ཀ.)] ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ལ་པ་དཱི་པཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ས་བྦ་ས་ནྠ་རི་ས་ནྠ་ཏཾ [ས་བྦ་ས་ནྠ་རིཾ ས་ནྠ་ཏཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི. ཀ.)], བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ, ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི, ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏོ, ཏེ་ལ་པ་དཱི་པོ ཨཱ་རོ་པི་ཏོ; ཡ་སྶ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ [ཨི་དཾ པ་དཾ ཝི་ན་ཡ་མ་ཧཱ་ཝ་གྒ ན དི་སྶ་ཏི]. ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཡེ་ན ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ ཐ་མྦྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ པུ་ར་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁོ [པུ་ར་ཏྠི་མཱ་བྷི་མུ་ཁོ (ཀ.)] ནི་སཱི་དི. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ་པི ཁོ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མཾ བྷི་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པུ་ར་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁོ ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ. པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀཱ་པི ཁོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏྠི་མཾ བྷི་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཙྪི་མཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ བྷ་ག་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ.
༡༤༩. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘པ་ཉྩི་མེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དུ་སྶཱི་ལོ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ པ་མཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ མ་ཧ་ཏིཾ བྷོ་ག་ཛཱ་ནིཾ ནི་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ པཱ་པ་ཀོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དུ་སྶཱི་ལོ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི – ཡ་དི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཾ ཡ་དི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཾ ཡ་དི ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཾ ཡ་དི ས་མ་ཎ་པ་རི་སཾ – ཨ་ཝི་སཱ་ར་དོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དུ་སྶཱི་ལོ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, དུ་སྶཱི་ལོ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ. ཨི་མེ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ.
སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་ཨཱ་ནི་སཾ་ས
༡༥༠. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ མ་ཧ་ནྟཾ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི – ཡ་དི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཾ ཡ་དི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཾ ཡ་དི ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཾ ཡ་དི ས་མ་ཎ་པ་རི་སཾ ཝི་སཱ་ར་དོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ. ཨི་མེ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡཱ’’ཏི.
༡༥༡. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ར་ཏྟི, ཡ་སྶ་དཱ་ནི ཏུ་མྷེ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ་སུ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀེ་སུ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་སུ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི.
པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ན་ག་ར་མཱ་པ་ནཾ
༡༥༢. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ [སུ་ནཱི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ (སྱཱ. ཀ.)] མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧཱ་ཡ. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡོ ས་ཧ་སྶེ་ཝ [ས་ཧ་སྶ་སྶེ་ཝ (སཱི. པཱི. ཀ.), ས་ཧ་སྶ་སེ་ཝ (ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ པཱ་ཋ་ནྟ་རཾ), ས་ཧ་སྶ་ས་ཧ་སྶེ་ཝ (ཨུ་དཱ་ན་ཊྛ་ཀ་ཐཱ)] པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ར་ཉྙཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ར་ཉྙཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ནཱི་ཙཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, ནཱི་ཙཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ར་ཉྙཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡོ ས་ཧ་སྶེ་ཝ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི་ཡོ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀེ ནུ ཁོ [ཀོ ནུ ཁོ (སཱི. སྱཱ. པཱི. ཀ.)], ཨཱ་ན་ནྡ, པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི [མཱ་པེ་ཏཱི་ཏི (སཱི. སྱཱ. པཱི. ཀ.)]? ‘‘སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ, བྷ་ནྟེ, མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, དེ་ཝེ་ཧི ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ནྟེ་ཏྭཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧཱ་ཡ. ཨི་དྷཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་དྡ་སཾ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡོ ས་ཧ་སྶེ་ཝ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི་ཡོ. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་དེ་སེ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ར་ཉྙཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ར་ཉྙཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ནཱི་ཙཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, ནཱི་ཙཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ར་ཉྙཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཎི་པྤ་ཐོ ཨི་དཾ ཨ་གྒ་ན་ག་རཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟཾ པུ་ཊ་བྷེ་ད་ནཾ. པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི – ཨ་གྒི་ཏོ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཝཱ མི་ཐུ་བྷེ་དཱ ཝཱ’’ཏི.
༡༥༣. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ནོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཡེ་ན ས་ཀོ ཨཱ་ཝ་ས་ཐོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་ཀེ ཨཱ་ཝ་ས་ཐེ པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སུཾ – ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཡེ་ན སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ་ནཾ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སུཾ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རེ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ནུ་མོ་དི –
‘‘ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཀ་པྤེ་ཏི, ཝཱ་སཾ པ་ཎྜི་ཏ་ཛཱ་ཏི་ཡོ;
སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཏྠ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ, ས་ཉྙ་ཏེ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་ར་ཡོ [བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ (སྱཱ.)].
‘‘ཡཱ ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་སུཾ, ཏཱ་སཾ ད་ཀྑི་ཎ་མཱ་དི་སེ;
ཏཱ པཱུ་ཛི་ཏཱ པཱུ་ཛ་ཡ་ནྟི [པཱུ་ཛི་ཏཱ པཱུ་ཛ་ཡ་ནྟི ནཾ (ཀ.)], མཱ་ནི་ཏཱ མཱ་ན་ཡ་ནྟི ནཾ.
‘‘ཏ་ཏོ ནཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟི, མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟཾ་ཝ ཨོ་ར་སཾ;
དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏོ པོ་སོ, ས་དཱ བྷ་དྲཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རེ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.
༡༥༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟི – ‘‘ཡེ་ན་ཛྫ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི་སྶ་ཏི, ཏཾ གོ་ཏ་མ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཡེ་ན ཏི་ཏྠེ་ན ག་ངྒཾ ན་དིཾ ཏ་རི་སྶ་ཏི, ཏཾ གོ་ཏ་མ་ཏི་ཏྠཾ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི, ཏཾ གོ་ཏ་མ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ག་ངྒཱ ན་དཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ག་ངྒཱ ན་དཱི པཱུ་རཱ ཧོ་ཏི ས་མ་ཏི་ཏྟི་ཀཱ ཀཱ་ཀ་པེ་ཡྻཱ. ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ མ་ནུ་སྶཱ ནཱ་ཝཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཨུ་ལུ༹་མྤཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷ་ནྟི ཨ་པཱ་རཱ [པཱ་རཱ (སཱི. སྱཱ. ཀ.), ཨོ་རཱ (ཝི. མ་ཧཱ་ཝ་གྒ)], པཱ་རཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ – ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ པཱ་རི་མ་ཏཱི་རེ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་སི ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ མ་ནུ་སྶེ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ནཱ་ཝཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟེ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཨུ་ལུ༹་མྤཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟེ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷ་ནྟེ ཨ་པཱ་རཱ པཱ་རཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཡེ ཏ་ར་ནྟི ཨ་ཎྞ་ཝཾ ས་རཾ, སེ་ཏུཾ ཀ་ཏྭཱ་ན ཝི་ས་ཛྫ པ་ལླ་ལཱ་ནི;
ཀུ་ལླ་ཉྷི ཛ་ནོ བ་ནྡྷ་ཏི [ཀུ་ལླཾ ཛ་ནོ ཙ བ་ནྡྷ་ཏི (སྱཱ.), ཀུ་ལླཾ ཧི ཛ་ནོ པ་བ་ནྡྷ་ཏི (སཱི. པཱི. ཀ.)], ཏི་ཎྞཱ [ནི་ཏི་ཎྞཱ, ན ཏི་ཎྞཱ (ཀ.)] མེ་དྷཱ་ཝི་ནོ ཛ་ནཱ’’ཏི.
པ་ཋ་མ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ.
ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་ཀ་ཐཱ
༡༥༥. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ན་ནྡ, ཡེ་ན ཀོ་ཊི་གཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ཀོ་ཊི་གཱ་མོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ཊི་གཱ་མེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –
‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ ཨེ་ཝ་མི་དཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏཾ སཾ་ས་རི་ཏཾ མ་མ་ཉྩེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ? དུ་ཀྑ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ ཨེ་ཝ་མི་དཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏཾ སཾ་ས་རི་ཏཾ མ་མ་ཉྩེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ. དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ ཨེ་ཝ་མི་དཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏཾ སཾ་ས་རི་ཏཾ མ་མ་ཉྩེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ. དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ ཨེ་ཝ་མི་དཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏཾ སཾ་ས་རི་ཏཾ མ་མ་ཉྩེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ. དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ ཨེ་ཝ་མི་དཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏཾ སཾ་ས་རི་ཏཾ མ་མ་ཉྩེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ. ཏ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ, དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཾ [དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ (སྱཱ.)] ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ [དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ (སྱཱ.)] ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ, ཨུ་ཙྪི་ནྣཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ, ཁཱི་ཎཱ བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི, ན་ཏྠི་དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –
‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ད་སྶ་ནཱ;
སཾ་སི་ཏཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ཏཱ་སུ ཏཱ་སྭེ་ཝ ཛཱ་ཏི་སུ.
ཏཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི དི་ཊྛཱ་ནི, བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི ས་མཱུ་ཧ་ཏཱ;
ཨུ་ཙྪི་ནྣཾ མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶ, ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’ཏི.
ཏ་ཏྲ་པི སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ཊི་གཱ་མེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་རོ་ཏི – ‘‘ཨི་ཏི སཱི་ལཾ, ཨི་ཏི ས་མཱ་དྷི, ཨི་ཏི པ་ཉྙཱ. སཱི་ལ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་མཱ་དྷི མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ. ས་མཱ་དྷི་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ པ་ཉྙཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ. པ་ཉྙཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ’’ཏི.
ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎཱ
༡༥༦. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ཊི་གཱ་མེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ན་ནྡ, ཡེ་ན ནཱ་ཏི་ཀཱ [ནཱ་དི་ཀཱ (སྱཱ. པཱི.)] ཏེ་ནུ་པ་ངྐ་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ནཱ་ཏི་ཀཱ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ་པི སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ཏི་ཀེ ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཉྫ་ཀཱ་ཝ་ས་ཐེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་ལ༹ྷོ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ནཱ་ཏི་ཀེ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཏ་སྶ ཀཱ ག་ཏི, ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ? ན་ནྡཱ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི ནཱ་ཏི་ཀེ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ, ཏ་སྶཱ ཀཱ ག་ཏི, ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ? སུ་ད་ཏྟོ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ནཱ་ཏི་ཀེ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཏ་སྶ ཀཱ ག་ཏི, ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ? སུ་ཛཱ་ཏཱ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ནཱ་ཏི་ཀེ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ, ཏ་སྶཱ ཀཱ ག་ཏི, ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ? ཀུ་ཀྐུ་ཊོ [ཀ་ཀུ་དྷོ (སྱཱ.)] ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ནཱ་ཏི་ཀེ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཏ་སྶ ཀཱ ག་ཏི, ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ? ཀཱ་ལི༹་མྦོ [ཀཱ་ལི་ངྒོ (པཱི.), ཀཱ་ར་ལི༹་མྦོ (སྱཱ.)] ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ…པེ… ནི་ཀ་ཊོ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ… ཀ་ཊི་སྶ་ཧོ [ཀ་ཊི་སྶ་བྷོ (སཱི. པཱི.)] ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ… ཏུ་ཊྛོ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ… ས་ནྟུ་ཊྛོ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ… བྷ་དྡོ [བྷ་ཊོ (སྱཱ.)] ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ… སུ་བྷ་དྡོ [སུ་བྷ་ཊོ (སྱཱ.)] ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ནཱ་ཏི་ཀེ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཏ་སྶ ཀཱ ག་ཏི, ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ’’ཏི?
༡༥༧. ‘‘སཱ་ལ༹ྷོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སི. ན་ནྡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨཱ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. སུ་ད་ཏྟོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ས་ཀི་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི. སུ་ཛཱ་ཏཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ ནི་ཡ་ཏཱ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎཱ [པ་རཱ་ཡ་ནཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི. ཀ.)]. ཀུ་ཀྐུ་ཊོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཀཱ་ལི༹་མྦོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ…པེ… ནི་ཀ་ཊོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ… ཀ་ཊི་སྶ་ཧོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ… ཏུ་ཊྛོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ … ས་ནྟུ་ཊྛོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ… བྷ་དྡོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ… སུ་བྷ་དྡོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. པ་རོ་པ་ཉྙཱ་སཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ནཱ་ཏི་ཀེ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨཱ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. སཱ་དྷི་ཀཱ ན་ཝུ་ཏི [ཚཱ་དྷི་ཀཱ ན་ཝུ་ཏི (སྱཱ.)], ཨཱ་ན་ནྡ, ནཱ་ཏི་ཀེ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ ས་ཀི་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. སཱ་ཏི་རེ་ཀཱ་ནི [ད་སཱ་ཏི་རེ་ཀཱ་ནི (སྱཱ.)], ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནི ནཱ་ཏི་ཀེ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ, ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ ནི་ཡ་ཏཱ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎཱ.
དྷ་མྨཱ་དཱ་ས་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཱ
༡༥༨. ‘‘ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡཾ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ཀཱ་ལ་ངྐ་རེ་ཡྻ. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ [ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཙེ (སཱི. པཱི.), ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཁོ (སྱཱ.)] ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ཐ, ཝི་ཧེ་སཱ ཧེ་སཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨཱ་དཱ་སཾ ནཱ་མ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཁཱི་ཎ་ནི་ར་ཡོ་མྷི ཁཱི་ཎ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི ཁཱི་ཎ་པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏོ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཧ་མ་སྨི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’ཏི.
༡༥༩. ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨཱ་དཱ་སོ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཁཱི་ཎ་ནི་ར་ཡོ་མྷི ཁཱི་ཎ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི ཁཱི་ཎ་པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏོ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཧ་མ་སྨི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’ཏི?
‘‘ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི.
‘‘དྷ་མྨེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’ཏི.
‘‘ས་ངྒྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, ཨུ་ཛུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, ཉཱ་ཡ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ ཡ་དི་དཾ ཙ་ཏྟཱ་རི པུ་རི་ས་ཡུ་གཱ་ནི ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལཱ, ཨེ་ས བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’ཏི.
‘‘ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟེ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཁ་ཎྜེ་ཧི ཨ་ཙྪི་དྡེ་ཧི ཨ་ས་བ་ལེ་ཧི ཨ་ཀ་མྨཱ་སེ་ཧི བྷུ་ཛི་སྶེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་པ་ས་ཏྠེ་ཧི ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛེ་ཧི ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཧི.
‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨཱ་དཱ་སོ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཁཱི་ཎ་ནི་ར་ཡོ་མྷི ཁཱི་ཎ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི ཁཱི་ཎ་པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏོ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཧ་མ་སྨི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’’ཏི.
ཏ་ཏྲ་པི སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ཏི་ཀེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ གི་ཉྫ་ཀཱ་ཝ་ས་ཐེ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་རོ་ཏི –
‘‘ཨི་ཏི སཱི་ལཾ ཨི་ཏི ས་མཱ་དྷི ཨི་ཏི པ་ཉྙཱ. སཱི་ལ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་མཱ་དྷི མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ. ས་མཱ་དྷི་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ པ་ཉྙཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ. པ་ཉྙཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ’’ཏི.
༡༦༠. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ཏི་ཀེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ན་ནྡ, ཡེ་ན ཝེ་སཱ་ལཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ཝེ་སཱ་ལཱི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་མྦ་པཱ་ལི་ཝ་ནེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –
‘‘ས་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, ཨ་ཡཾ ཝོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི. ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི…པེ… ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏེ ཝི་ལོ་ཀི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ས་མི་ཉྫི་ཏེ པ་སཱ་རི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨ་སི་ཏེ པཱི་ཏེ ཁཱ་ཡི་ཏེ སཱ་ཡི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་མྨེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ག་ཏེ ཋི་ཏེ ནི་སི་ནྣེ སུ་ཏྟེ ཛཱ་ག་རི་ཏེ བྷཱ་སི་ཏེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ས་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, ཨ་ཡཾ ཝོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི’’ཏི.
ཨ་མྦ་པཱ་ལཱི་ག་ཎི་ཀཱ
༡༦༡. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨ་མྦ་པཱ་ལཱི ག་ཎི་ཀཱ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར ཝེ་སཱ་ལིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་མྦ་པཱ་ལཱི ག་ཎི་ཀཱ བྷ་དྡཱ་ནི བྷ་དྡཱ་ནི ཡཱ་ནཱ་ནི ཡོ་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་དྡཾ བྷ་དྡཾ ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ བྷ་དྡེ་ཧི བྷ་དྡེ་ཧི ཡཱ་ནེ་ཧི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་སི. ཡེ་ན ས་ཀོ ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ན པཱ་ཡཱ་སི. ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཡཱ་ན་སྶ བྷཱུ་མི, ཡཱ་ནེ་ན ག་ནྟྭཱ, ཡཱ་ནཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཏྟི་ཀཱ་ཝ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨ་མྦ་པཱ་ལིཾ ག་ཎི་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་མྦ་པཱ་ལཱི ག་ཎི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏཱ ས་མཱ་ད་པི་ཏཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏཱ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་མྦ་པཱ་ལཱི ག་ཎི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ ལི་ཙྪ་ཝཱི – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར ཝེ་སཱ་ལིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་མྦ་པཱ་ལི་ཝ་ནེ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ལི་ཙྪ་ཝཱི བྷ་དྡཱ་ནི བྷ་དྡཱ་ནི ཡཱ་ནཱ་ནི ཡོ་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་དྡཾ བྷ་དྡཾ ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ བྷ་དྡེ་ཧི བྷ་དྡེ་ཧི ཡཱ་ནེ་ཧི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ ནི་ཡྻིཾ་སུ. ཏ་ཏྲ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ལི་ཙྪ་ཝཱི ནཱི་ལཱ ཧོ་ནྟི ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཱ ནཱི་ལ་ཝ་ཏྠཱ ནཱི་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ལི་ཙྪ་ཝཱི པཱི་ཏཱ ཧོ་ནྟི པཱི་ཏ་ཝ་ཎྞཱ པཱི་ཏ་ཝ་ཏྠཱ པཱི་ཏཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ལི་ཙྪ་ཝཱི ལོ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི ལོ་ཧི་ཏ་ཝ་ཎྞཱ ལོ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྠཱ ལོ་ཧི་ཏཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཨོ་དཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱ ཨོ་དཱ་ཏཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་མྦ་པཱ་ལཱི ག་ཎི་ཀཱ ད་ཧ་རཱ་ནཾ ད་ཧ་རཱ་ནཾ ལི་ཙྪ་ཝཱི་ནཾ ཨ་ཀྑེ་ན ཨ་ཀྑཾ ཙ་ཀྐེ་ན ཙ་ཀྐཾ ཡུ་གེ་ན ཡུ་གཾ པ་ཊི་ཝ་ཊྚེ་སི [པ་རི་ཝ་ཏྟེ་སི (ཝི. མ་ཧཱ་ཝ་གྒ)]. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཨ་མྦ་པཱ་ལིཾ ག་ཎི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀིཾ, ཛེ ཨ་མྦ་པཱ་ལི, ད་ཧ་རཱ་ནཾ ད་ཧ་རཱ་ནཾ ལི་ཙྪ་ཝཱི་ནཾ ཨ་ཀྑེ་ན ཨ་ཀྑཾ ཙ་ཀྐེ་ན ཙ་ཀྐཾ ཡུ་གེ་ན ཡུ་གཾ པ་ཊི་ཝ་ཊྚེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན མེ, ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟཱ, བྷ་ག་ཝཱ ནི་མ་ནྟི་ཏོ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘དེ་ཧི, ཛེ ཨ་མྦ་པཱ་ལི, ཨེ་ཏཾ [ཨེ་ཀཾ (ཀ.)] བྷ་ཏྟཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ་པི མེ, ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟཱ, ཝེ་སཱ་ལིཾ སཱ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ཐ [ད་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཐ (ཝི. མ་ཧཱ་ཝ་གྒ)], ཨེ་ཝ་མ་ཧཾ ཏཾ [ཨེ་ཝ་མྤི མ་ཧ་ནྟཾ (སྱཱ.), ཨེ་ཝཾ མ་ཧ་ནྟཾ (སཱི. པཱི.)] བྷ་ཏྟཾ ན ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི [ནེ་ཝ ད་ཛྫཱ་ཧཾ ཏཾ བྷ་ཏྟ་ནྟི (ཝི. མ་ཧཱ་ཝ་གྒ)]. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཨ་ངྒུ་ལིཾ ཕོ་ཊེ་སུཾ – ‘‘ཛི་ཏ་མྷ [ཛི་ཏ་མྷཱ (བ་ཧཱུ་སུ)] ཝ་ཏ བྷོ ཨ་མྦ་ཀཱ་ཡ, ཛི་ཏ་མྷ ཝ་ཏ བྷོ ཨ་མྦ་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི [‘‘ཛི་ཏ་མྷཱ ཝ་ཏ བྷོ ཨ་མྦ་པཱ་ལི་ཀཱ་ཡ ཝ་ཉྩི་ཏ་མྷཱ ཝ་ཏ བྷོ ཨ་མྦ་པཱ་ལི་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི (སྱཱ.)].
ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཡེ་ན ཨ་མྦ་པཱ་ལི་ཝ་ནཾ ཏེ་ན པཱ་ཡིཾ་སུ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ ལི་ཙྪ་ཝཱི དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ. དི་སྭཱ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཡེ་སཾ [ཡེ་ཧི (ཝི. མ་ཧཱ་ཝ་གྒ)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དེ་ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ, ཨོ་ལོ་ཀེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལི་ཙྪ་ཝི་པ་རི་སཾ; ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལི་ཙྪ་ཝི་པ་རི་སཾ; ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལི་ཙྪ་ཝི་པ་རི་སཾ – ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་ས་དི་ས’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཡཱ་ན་སྶ བྷཱུ་མི, ཡཱ་ནེ་ན ག་ནྟྭཱ, ཡཱ་ནཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཏྟི་ཀཱ་ཝ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ ཏེ ལི་ཙྪ་ཝཱི བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ལི་ཙྪ་ཝཱི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏཱ ས་མཱ་ད་པི་ཏཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏཱ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ནོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྠཾ [ཨ་དྷི་ཝཱ་སི་ཏཾ (སྱཱ.)] ཁོ མེ, ལི་ཙྪ་ཝཱི, སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་མྦ་པཱ་ལི་ཡཱ ག་ཎི་ཀཱ་ཡ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཨ་ངྒུ་ལིཾ ཕོ་ཊེ་སུཾ – ‘‘ཛི་ཏ་མྷ ཝ་ཏ བྷོ ཨ་མྦ་ཀཱ་ཡ, ཛི་ཏ་མྷ ཝ་ཏ བྷོ ཨ་མྦ་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ལི་ཙྪ་ཝཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
༡༦༢. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་མྦ་པཱ་ལཱི ག་ཎི་ཀཱ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཀེ ཨཱ་རཱ་མེ པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཡེ་ན ཨ་མྦ་པཱ་ལི་ཡཱ ག་ཎི་ཀཱ་ཡ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་མྦ་པཱ་ལཱི ག་ཎི་ཀཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་མྦ་པཱ་ལཱི ག་ཎི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཨ་མྦ་པཱ་ལཱི ག་ཎི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་མཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་རཱ་མཾ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་རཱ་མཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་མྦ་པཱ་ལིཾ ག་ཎི་ཀཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཏ་ཏྲ་པི སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་མྦ་པཱ་ལི་ཝ་ནེ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་རོ་ཏི – ‘‘ཨི་ཏི སཱི་ལཾ, ཨི་ཏི ས་མཱ་དྷི, ཨི་ཏི པ་ཉྙཱ. སཱི་ལ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་མཱ་དྷི མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ. ས་མཱ་དྷི་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ པ་ཉྙཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ. པ་ཉྙཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ’’ཏི.
ཝེ་ལུ༹་ཝ་གཱ་མ་ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ནཾ
༡༦༣. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་མྦ་པཱ་ལི་ཝ་ནེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ན་ནྡ, ཡེ་ན ཝེ་ལུ༹་ཝ་གཱ་མ་ཀོ [བེ་ལུ༹་ཝ་གཱ་མ་ཀོ (སཱི. པཱི.)] ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ཝེ་ལུ༹་ཝ་གཱ་མ་ཀོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་གཱ་མ་ཀེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ནྟཱ ཝེ་སཱ་ལིཾ ཡ་ཐཱ་མི་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་ས་ནྡི་ཊྛཾ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཏྟཾ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་ཐ [ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཐ (སྱཱ.)]. ཨ་ཧཾ པ་ན ཨི་དྷེ་ཝ ཝེ་ལུ༹་ཝ་གཱ་མ་ཀེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ས་མ་ནྟཱ ཝེ་སཱ་ལིཾ ཡ་ཐཱ་མི་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་ས་ནྡི་ཊྛཾ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཏྟཾ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪིཾ་སུ. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝེ་ལུ༹་ཝ་གཱ་མ་ཀེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪི.
༡༦༤. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏ་སྶ ཁ་རོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, བཱ་ལ༹ྷཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཱ. ཏཱ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི ཨ་ཝི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ན ཁོ མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཡྭཱ་ཧཾ ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ཨཱ་བཱ་དྷཾ ཝཱི་རི་ཡེ་ན པ་ཊི་པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཨཱ་བཱ་དྷཾ ཝཱི་རི་ཡེ་ན པ་ཊི་པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སོ ཨཱ་བཱ་དྷོ པ་ཊི་པ་སྶ་མྦྷི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ གི་ལཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ [གི་ལཱ་ན་ཝུ་ཊྛི་ཏོ (ས་དྡ་ནཱི་ཏི)] ཨ་ཙི་ར་ཝུ་ཊྛི་ཏོ གེ་ལ་ཉྙཱ ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མྨ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དི་ཊྛོ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཕཱ་སུ; དི་ཊྛཾ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཨ་པི ཙ མེ, བྷ་ནྟེ, མ་དྷུ་ར་ཀ་ཛཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡོ. དི་སཱ་པི མེ ན པ་ཀྑཱ་ཡ་ནྟི; དྷ་མྨཱ་པི མཾ ན པ་ཊི་བྷ་ནྟི བྷ་ག་ཝ་ཏོ གེ་ལ་ཉྙེ་ན, ཨ་པི ཙ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧོ་སི ཀཱ་ཙི་དེ་ཝ ཨ་སྶཱ་ས་མ་ཏྟཱ – ‘ན ཏཱ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ན ཡཱ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཏཱི’’’ཏི.
༡༦༥. ‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ མ་ཡི པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི [པ་ཙྩཱ་སིཾ་ས་ཏི (སཱི. སྱཱ.)]? དེ་སི་ཏོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་བཱ་ཧི་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ. ན་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མུ་ཊྛི. ཡ་སྶ ནཱུ་ན, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝཱ ‘མ་མུ་དྡེ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’ཏི ཝཱ, སོ ནཱུ་ན, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨུ་དཱ་ཧ་རེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝཱ ‘མ་མུ་དྡེ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’ཏི ཝཱ. ས་ཀིཾ [ཀིཾ (སཱི. པཱི.)], ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨུ་དཱ་ཧ་རི་སྶ་ཏི. ཨ་ཧཾ ཁོ པ་ནཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཛི་ཎྞོ ཝུ་དྡྷོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཨ་དྡྷ་ག་ཏོ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཨཱ་སཱི་ཏི་ཀོ མེ ཝ་ཡོ ཝ་ཏྟ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཛ་ཛྫ་ར་ས་ཀ་ཊཾ ཝེ་ཋ་མི་སྶ་ཀེ་ན [ཝེ་ལུ༹་མི་སྶ་ཀེ་ན (སྱཱ.), ཝེ་གྷ་མི་སྶ་ཀེ་ན (པཱི.), ཝེ་དྷ་མི་སྶ་ཀེ་ན, ཝེ་ཁ་མི་སྶ་ཀེ་ན (ཀ.)] ཡཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ཋ་མི་སྶ་ཀེ་ན མ་ཉྙེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡོ ཡཱ་པེ་ཏི. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མ་ཡེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཕཱ་སུ་ཏ་རོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཏྟ་དཱི་པཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ ཨ་ཏྟ་ས་ར་ཎཱ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎཱ, དྷ་མྨ་དཱི་པཱ དྷ་མྨ་ས་ར་ཎཱ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎཱ. ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་དཱི་པོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཏྟ་ས་ར་ཎོ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎོ, དྷ་མྨ་དཱི་པོ དྷ་མྨ་ས་ར་ཎོ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎོ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཝེ་ད་ནཱ་སུ…པེ… ཙི་ཏྟེ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་དཱི་པོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཏྟ་ས་ར་ཎོ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎོ, དྷ་མྨ་དཱི་པོ དྷ་མྨ་ས་ར་ཎོ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎོ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝཱ མ་མ ཝཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་དཱི་པཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི ཨ་ཏྟ་ས་ར་ཎཱ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎཱ, དྷ་མྨ་དཱི་པཱ དྷ་མྨ་ས་ར་ཎཱ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎཱ, ཏ་མ་ཏ་གྒེ མེ ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཡེ ཀེ་ཙི སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མཱ’’ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ.
ནི་མི་ཏྟོ་བྷཱ་ས་ཀ་ཐཱ
༡༦༦. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝེ་སཱ་ལིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ག་ཎྷཱ་ཧི, ཨཱ་ན་ནྡ, ནི་སཱི་ད་ནཾ, ཡེ་ན ཙཱ་པཱ་ལཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ [པཱ་ཝཱ་ལཾ (ཙེ་ཏི་ཡཾ (སྱཱ.)] ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མ དི་ཝཱ ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ཙཱ་པཱ་ལཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི.
༡༦༧. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ར་མ་ཎཱི་ཡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་སཱ་ལཱི, ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཨུ་དེ་ནཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ, ར་མ་ཎཱི་ཡཾ གོ་ཏ་མ་ཀཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ, ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ས་ཏྟ་མྦཾ [ས་ཏྟ་མྦ་ཀཾ (པཱི.)] ཙེ་ཏི་ཡཾ, ར་མ་ཎཱི་ཡཾ བ་ཧུ་པུ་ཏྟཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ, ར་མ་ཎཱི་ཡཾ སཱ་ར་ནྡ་དཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ, ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཙཱ་པཱ་ལཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ, སོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཀ་པྤཾ ཝཱ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ ཀ་པྤཱ་ཝ་སེ་སཾ ཝཱ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ, སོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ [ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ (?)], ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀ་པྤཾ ཝཱ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ ཀ་པྤཱ་ཝ་སེ་སཾ ཝཱ’’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ ནི་མི་ཏྟེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ ཨོ་བྷཱ་སེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ ནཱ་ས་ཀྑི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ; ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཡཱ་ཙི – ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀ་པྤཾ, ཏི་ཊྛ་ཏུ སུ་ག་ཏོ ཀ་པྤཾ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི, ཡ་ཐཱ ཏཾ མཱ་རེ་ན པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ར་མ་ཎཱི་ཡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་སཱ་ལཱི, ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཨུ་དེ་ནཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ, ར་མ་ཎཱི་ཡཾ གོ་ཏ་མ་ཀཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ, ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ས་ཏྟ་མྦཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ, ར་མ་ཎཱི་ཡཾ བ་ཧུ་པུ་ཏྟཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ, ར་མ་ཎཱི་ཡཾ སཱ་ར་ནྡ་དཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ, ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཙཱ་པཱ་ལཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ, སོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཀ་པྤཾ ཝཱ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ ཀ་པྤཱ་ཝ་སེ་སཾ ཝཱ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ, སོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀ་པྤཾ ཝཱ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ ཀ་པྤཱ་ཝ་སེ་སཾ ཝཱ’’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ ནི་མི་ཏྟེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ ཨོ་བྷཱ་སེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ ནཱ་ས་ཀྑི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ; ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཡཱ་ཙི – ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀ་པྤཾ, ཏི་ཊྛ་ཏུ སུ་ག་ཏོ ཀ་པྤཾ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི, ཡ་ཐཱ ཏཾ མཱ་རེ་ན པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་སྶ་དཱ་ནི ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི.
མཱ་ར་ཡཱ་ཙ་ན་ཀ་ཐཱ
༡༦༨. ཨ་ཐ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡེ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ སུ་ག་ཏོ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལོ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ. བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ – ‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, པཱ་པི་མ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི, ཡཱ་ཝ མེ བྷི་ཀྑཱུ ན སཱ་ཝ་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནོ, ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶ་ནྟི དེ་སེ་སྶ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་སྶ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་སྶ་ནྟི ཝི་ཝ་རི་སྶ་ནྟི ཝི་བྷ་ཛི་སྶ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི [ཨུ་ཏྟཱ་ནིཾ (ཀ.), ཨུ་ཏྟཱ་ནི (སཱི. པཱི.)] ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནོ, ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི དེ་སེ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་ནྟི ཝི་ཝ་ར་ནྟི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ སུ་ག་ཏོ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལོ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ.
‘‘བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ – ‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, པཱ་པི་མ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི, ཡཱ་ཝ མེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན སཱ་ཝི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ, ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶ་ནྟི དེ་སེ་སྶ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་སྶ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་སྶ་ནྟི ཝི་ཝ་རི་སྶ་ནྟི ཝི་བྷ་ཛི་སྶ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝི་ཀཱ ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ, ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི དེ་སེ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་ནྟི ཝི་ཝ་ར་ནྟི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ སུ་ག་ཏོ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལོ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ.
‘‘བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ – ‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, པཱ་པི་མ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི, ཡཱ་ཝ མེ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ན སཱ་ཝ་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནོ, ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶ་ནྟི དེ་སེ་སྶ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་སྶ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་སྶ་ནྟི ཝི་ཝ་རི་སྶ་ནྟི ཝི་བྷ་ཛི་སྶ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནོ, ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི དེ་སེ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་ནྟི ཝི་ཝ་ར་ནྟི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ སུ་ག་ཏོ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལོ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ.
‘‘བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ – ‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, པཱ་པི་མ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི, ཡཱ་ཝ མེ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ན སཱ་ཝི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ, ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶ་ནྟི དེ་སེ་སྶ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་སྶ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་སྶ་ནྟི ཝི་ཝ་རི་སྶ་ནྟི ཝི་བྷ་ཛི་སྶ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝི་ཀཱ ཝི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ, ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི དེ་སེ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་ནྟི ཝི་ཝ་ར་ནྟི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ སུ་ག་ཏོ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལོ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ.
‘‘བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ – ‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, པཱ་པི་མ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི, ཡཱ་ཝ མེ ཨི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཨི་དྡྷཾ ཙེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཕཱི་ཏ་ཉྩ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀཾ བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙཾ པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏཾ ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏ’ནྟི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨི་དྡྷཾ ཙེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀཾ བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙཾ པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏཾ, ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏཾ. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ སུ་ག་ཏོ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལོ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ མཱ་རཾ པཱ་པི་མ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ ཏྭཾ, པཱ་པི་མ, ཧོ་ཧི, ན ཙི་རཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏོ ཏི་ཎྞཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་ར་ཨོ་སྶ་ཛྫ་ནཾ
༡༦༩. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཙཱ་པཱ་ལེ ཙེ་ཏི་ཡེ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨོ་སྶ་ཛི. ཨོ་སྶ་ཊྛེ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རེ མ་ཧཱ་བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལོ ཨ་ཧོ་སི བྷིཾ་ས་ན་ཀོ ས་ལོ་མ་ཧཾ་སོ [ལོ་མ་ཧཾ་སོ (སྱཱ.)], དེ་ཝ་དུ་ནྡུ་བྷི་ཡོ [དེ་ཝ་དུ་དྲ་བྷི་ཡོ (ཀ.)] ཙ ཕ་ལིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཏུ་ལ་མ་ཏུ་ལ་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝཾ, བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་ར་མ་ཝ་སྶ་ཛི མུ་ནི;
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་ཏོ ས་མཱ་ཧི་ཏོ, ཨ་བྷི་ནྡི ཀ་ཝ་ཙ་མི་ཝ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝ’’ནྟི.
མ་ཧཱ་བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་ཧེ་ཏུ
༡༧༠. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ བྷོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ, མ་ཧཱ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལོ; སུ་མ་ཧཱ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལོ བྷིཾ་ས་ན་ཀོ ས་ལོ་མ་ཧཾ་སོ; དེ་ཝ་དུ་ནྡུ་བྷི་ཡོ ཙ ཕ་ལིཾ་སུ. ཀོ ནུ ཁོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཧ་ཏོ བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱ’’ཏི?
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ ཝ་ཏཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལོ; སུ་མ་ཧཱ ཝ་ཏཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལོ བྷིཾ་ས་ན་ཀོ ས་ལོ་མ་ཧཾ་སོ; དེ་ཝ་དུ་ནྡུ་བྷི་ཡོ ཙ ཕ་ལིཾ་སུ. ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཧ་ཏོ བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱ’’ཏི?
༡༧༡. ‘‘ཨ་ཊྛ ཁོ ཨི་མེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཧེ་ཏཱུ, ཨ་ཊྛ པ་ཙྩ་ཡཱ མ་ཧ་ཏོ བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མེ ཨ་ཊྛ? ཨ་ཡཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཨུ་ད་ཀེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ, ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ་ཏེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ, ཝཱ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛོ. ཧོ་ཏི ཁོ སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མ་ཡོ, ཡཾ མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི. མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཀ་མྤེ་ནྟི. ཨུ་ད་ཀཾ ཀ་མྤི་ཏཾ པ་ཐ་ཝིཾ ཀ་མྤེ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཧེ་ཏུ པ་ཋ་མོ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཧ་ཏོ བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མ་ཎོ ཝཱ ཧོ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ, དེ་ཝོ ཝཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྶ པ་རི་ཏྟཱ པ་ཐ་ཝཱི་ས་ཉྙཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཨཱ་པོ་ས་ཉྙཱ. སོ ཨི་མཾ པ་ཐ་ཝིཾ ཀ་མྤེ་ཏི ས་ངྐ་མྤེ་ཏི ས་མྤ་ཀ་མྤེ་ཏི ས་མྤ་ཝེ་དྷེ་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ ཧེ་ཏུ དུ་ཏི་ཡོ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཧ་ཏོ བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏུ་སི་ཏ་ཀཱ་ཡཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, ཏ་དཱ་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྤ་ཏི ས་ངྐ་མྤ་ཏི ས་མྤ་ཀ་མྤ་ཏི ས་མྤ་ཝེ་དྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཧེ་ཏུ ཏ་ཏི་ཡོ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཧ་ཏོ བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཏ་དཱ་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྤ་ཏི ས་ངྐ་མྤ་ཏི ས་མྤ་ཀ་མྤ་ཏི ས་མྤ་ཝེ་དྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཧེ་ཏུ ཙ་ཏུ་ཏྠོ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཧ་ཏོ བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་དཱ་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྤ་ཏི ས་ངྐ་མྤ་ཏི ས་མྤ་ཀ་མྤ་ཏི ས་མྤ་ཝེ་དྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ཧེ་ཏུ པ་ཉྩ་མོ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཧ་ཏོ བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཏ་དཱ་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྤ་ཏི ས་ངྐ་མྤ་ཏི ས་མྤ་ཀ་མྤ་ཏི ས་མྤ་ཝེ་དྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཚ་ཊྛོ ཧེ་ཏུ ཚ་ཊྛོ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཧ་ཏོ བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨོ་སྶ་ཛྫ་ཏི, ཏ་དཱ་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྤ་ཏི ས་ངྐ་མྤ་ཏི ས་མྤ་ཀ་མྤ་ཏི ས་མྤ་ཝེ་དྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་མོ ཧེ་ཏུ ས་ཏྟ་མོ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཧ་ཏོ བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཏ་དཱ་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྤ་ཏི ས་ངྐ་མྤ་ཏི ས་མྤ་ཀ་མྤ་ཏི ས་མྤ་ཝེ་དྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་མོ ཧེ་ཏུ ཨ་ཊྛ་མོ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཧ་ཏོ བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཊྛ ཧེ་ཏཱུ, ཨ་ཊྛ པ་ཙྩ་ཡཱ མ་ཧ་ཏོ བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱ’’ཏི.