༡༡. ཀེ་ཝ་ཊྚ་སུ་ཏྟཾ
ཀེ་ཝ་ཊྚ་ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ
༤༨༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཀེ་ཝ་ཊྚོ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཀེ་ཝ་ཊྚོ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ལ༹་ནྡཱ ཨི་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ཕཱི་ཏཱ ཙ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ ཨཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣཱ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ས་མཱ་དི་ས་ཏུ, ཡོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝཱ་ཡཾ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་བྷི་པྤ་སཱི་དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀེ་ཝ་ཊྚཾ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི – ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ཧཱི་ནཾ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི.
༤༨༢. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཀེ་ཝ་ཊྚོ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དྷཾ་སེ་མི; ཨ་པི ཙ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ལ༹་ནྡཱ ཨི་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ཕཱི་ཏཱ ཙ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ ཨཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣཱ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ས་མཱ་དི་ས་ཏུ, ཡོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝཱ་ཡཾ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་བྷི་པྤ་སཱི་དི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཀེ་ཝ་ཊྚཾ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི – ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ཧཱི་ནཾ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’’ཏི.
ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཀེ་ཝ་ཊྚོ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དྷཾ་སེ་མི; ཨ་པི ཙ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ལ༹་ནྡཱ ཨི་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ཕཱི་ཏཱ ཙ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ ཨཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣཱ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ས་མཱ་དི་ས་ཏུ, ཡོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཱ་ཡཾ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་བྷི་པྤ་སཱི་དི་སྶ་ཏཱི’ཏི.
ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ
༤༨༣. ‘‘ཏཱི་ཎི ཁོ ཨི་མཱ་ནི, ཀེ་ཝ་ཊྚ, པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནི མ་ཡཱ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དི་ཏཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ, ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ.
༤༨༤. ‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ? ཨི་དྷ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི. ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི; ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝཾ ཏི་རོ་བྷཱ་ཝཾ ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཏི་རོ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་སེ; པ་ཐ་ཝི་ཡཱ་པི ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ཏི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ད་ཀེ; ཨུ་ད་ཀེ་པི ཨ་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ ག་ཙྪ་ཏི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ; ཨཱ་ཀཱ་སེ་པི པ་ལླ་ངྐེ་ན ཀ་མ་ཏི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཀྑཱི ས་ཀུ་ཎོ; ཨི་མེ་པི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ ཨེ་ཝཾ མ་ཧི་དྡྷི་ཀེ ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ པཱ་ཎི་ནཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི པ་རི་མ་ཛྫ་ཏི; ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ས་དྡྷོ པ་ས་ནྣོ པ་སྶ་ཏི ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟཾ – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ནྟཾ, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ནྟཾ; ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝཾ ཏི་རོ་བྷཱ་ཝཾ; ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཏི་རོ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་སེ; པ་ཐ་ཝི་ཡཱ་པི ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟཾ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ད་ཀེ; ཨུ་ད་ཀེ་པི ཨ་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ ག་ཙྪ་ནྟཾ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ; ཨཱ་ཀཱ་སེ་པི པ་ལླ་ངྐེ་ན ཀ་མ་ནྟཾ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཀྑཱི ས་ཀུ་ཎོ; ཨི་མེ་པི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ ཨེ་ཝཾ མ་ཧི་དྡྷི་ཀེ ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ པཱ་ཎི་ནཱ པ་རཱ་མ་ས་ནྟཾ པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟཾ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ནྟཾ.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ སོ ས་དྡྷོ པ་ས་ནྣོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཨ་སྶ་དྡྷ་སྶ ཨ་པྤ་ས་ནྣ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི – ‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ས་མ་ཎ་སྶ མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་ཏཱ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ. ཨ་མཱ་ཧཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་དྡ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟཾ – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ནྟཾ, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ནྟཾ…པེ… ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ནྟ’ནྟི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ ཨ་པྤ་ས་ནྣོ ཏཾ ས་དྡྷཾ པ་ས་ནྣཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཏྠི ཁོ, བྷོ, ག་ནྡྷཱ་རཱི ནཱ་མ ཝི་ཛྫཱ. ཏཱ་ཡ སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི…པེ… ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཨ་པི ནུ སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ ཨ་པྤ་ས་ནྣོ ཏཾ ས་དྡྷཾ པ་ས་ནྣཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཝ་དེ་ཡྻ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨི་མཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན ཨ་ཊྚཱི་ཡཱ་མི ཧ་རཱ་ཡཱ་མི ཛི་གུ་ཙྪཱ་མི’’.
ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ
༤༨༥. ‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ? ཨི་དྷ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཝི་ཏ་ཀྐི་ཏ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཝི་ཙཱ་རི་ཏ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ཏི – ‘ཨེ་ཝ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏྠ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏི་པི ཏེ ཙི་ཏྟ’ནྟི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ས་དྡྷོ པ་ས་ནྣོ པ་སྶ་ཏི ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ནྟཾ, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ནྟཾ, ཝི་ཏ་ཀྐི་ཏ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ནྟཾ, ཝི་ཙཱ་རི་ཏ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ནྟཾ – ‘ཨེ་ཝ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏྠ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏི་པི ཏེ ཙི་ཏྟ’ནྟི. ཏ་མེ་ནཾ སོ ས་དྡྷོ པ་ས་ནྣོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཨ་སྶ་དྡྷ་སྶ ཨ་པྤ་ས་ནྣ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི – ‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ས་མ་ཎ་སྶ མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་ཏཱ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ. ཨ་མཱ་ཧཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་དྡ་སཾ པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ནྟཾ, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ནྟཾ, ཝི་ཏ་ཀྐི་ཏ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ནྟཾ, ཝི་ཙཱ་རི་ཏ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ནྟཾ – ‘‘ཨེ་ཝ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏྠ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏི་པི ཏེ ཙི་ཏྟ’’’ནྟི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ ཨ་པྤ་ས་ནྣོ ཏཾ ས་དྡྷཾ པ་ས་ནྣཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཏྠི ཁོ, བྷོ, མ་ཎི་ཀཱ ནཱ་མ ཝི་ཛྫཱ; ཏཱ་ཡ སོ བྷི་ཀྑུ པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཝི་ཏ་ཀྐི་ཏ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཝི་ཙཱ་རི་ཏ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ཏི – ‘ཨེ་ཝ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏྠ་མྤི ཏེ མ་ནོ, ཨི་ཏི་པི ཏེ ཙི་ཏྟ’’’ནྟི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཨ་པི ནུ སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ ཨ་པྤ་ས་ནྣོ ཏཾ ས་དྡྷཾ པ་ས་ནྣཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཝ་དེ་ཡྻ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨི་མཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན ཨ་ཊྚཱི་ཡཱ་མི ཧ་རཱ་ཡཱ་མི ཛི་གུ་ཙྪཱ་མི’’.
ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ
༤༨༦. ‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ? ཨི་དྷ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝ་མ་ནུ་སཱ་ས་ཏི – ‘ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཐ, མཱ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡི་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཐ, མཱ ཨེ་ཝཾ མ་ན་སཱ་ཀ་ཏྠ, ཨི་དཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ, ཨི་དཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཨི་དྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ …པེ… (ཡ་ཐཱ ༡༩༠-༢༡༢ ཨ་ནུ་ཙྪེ་དེ་སུ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ). ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་ད་མྤི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་ད་མྤི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ…པེ… ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཏི ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི…པེ… ཨི་ད་མྤི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ཨི་ད་མྤི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ.
‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཏཱི་ཎི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནི མ་ཡཱ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དི་ཏཱ་ནི’’.
བྷཱུ་ཏ་ནི་རོ་དྷེ་ས་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ཝ་ཏྠུ
༤༨༧. ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཨི་མ་སྨི་ཉྙེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’ཏི?
༤༨༨. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ས་མཱ་དྷིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི, ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ དེ་ཝ་ཡཱ་ནི་ཡོ མ་གྒོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དེ་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀེ དེ་ཝེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དེ་ཝཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘མ་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ན ཛཱ་ནཱ་མ, ཡ་ཏྠི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི [ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ. ཨ་ཏྠི ཁོ (པཱི. ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི)]. ཨ་ཏྠི ཁོ [ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ. ཨ་ཏྠི ཁོ (པཱི. ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི)], བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རཱ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ ཙ. ཏེ ཁོ ཨེ་ཏཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, ཡ་ཏྠི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’ཏི.
༤༨༩. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘མ་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ན ཛཱ་ནཱ་མ, ཡ་ཏྠི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ, ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི. ཨ་ཏྠི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ ནཱ་མ དེ་ཝཱ ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རཱ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ ཙ. ཏེ ཁོ ཨེ་ཏཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, ཡ་ཏྠི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’ཏི.
༤༩༠. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ དེ་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ དེ་ཝེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ དེ་ཝཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘མ་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ན ཛཱ་ནཱ་མ, ཡ་ཏྠི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི. ཨ་ཏྠི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ས་ཀྐོ ནཱ་མ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙ. སོ ཁོ ཨེ་ཏཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ཡ་ཏྠི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’ཏི.
༤༩༡. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་ཀྐཾ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ན ཛཱ་ནཱ་མི, ཡ་ཏྠི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི. ཨ་ཏྠི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཡཱ་མཱ ནཱ་མ དེ་ཝཱ…པེ… སུ་ཡཱ་མོ ནཱ་མ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ… ཏུ་སི་ཏཱ ནཱ་མ དེ་ཝཱ… ས་ནྟུ་སྶི་ཏོ ནཱ་མ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ… ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི ནཱ་མ དེ་ཝཱ … སུ་ནི་མྨི་ཏོ ནཱ་མ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ… པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི ནཱ་མ དེ་ཝཱ… ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི ནཱ་མ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙ. སོ ཁོ ཨེ་ཏཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ཡ་ཏྠི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’ཏི.
༤༩༢. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ས་ཝ་ཏྟིཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ན ཛཱ་ནཱ་མི ཡ་ཏྠི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི. ཨ་ཏྠི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ དེ་ཝཱ ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རཱ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ ཙ. ཏེ ཁོ ཨེ་ཏཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, ཡ་ཏྠི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’ཏི.
༤༩༣. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ས་མཱ་དྷིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི, ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ བྲ་ཧྨ་ཡཱ་ནི་ཡོ མ་གྒོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ དེ་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀེ དེ་ཝེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ དེ་ཝཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘མ་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ན ཛཱ་ནཱ་མ, ཡ་ཏྠི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི. ཨ་ཏྠི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, བྲ་ཧྨཱ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ་ད་སོ ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི ཨི་སྶ་རོ ཀ་ཏྟཱ ནི་མྨཱ་ཏཱ སེ་ཊྛོ ས་ཛི་ཏཱ ཝ་སཱི པི་ཏཱ བྷཱུ་ཏ་བྷ་བྱཱ་ནཾ ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙ. སོ ཁོ ཨེ་ཏཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ཡ་ཏྠི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི.
‘‘‘ཀ་ཧཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི སོ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ’ཏི? ‘མ་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ན ཛཱ་ནཱ་མ, ཡ་ཏྠ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཡེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཡ་ཧིཾ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ; ཨ་པི ཙ, བྷི་ཀྑུ, ཡ་ཐཱ ནི་མི་ཏྟཱ དི་སྶ་ནྟི, ཨཱ་ལོ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི, ཨོ་བྷཱ་སོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི, བྲ་ཧྨཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, བྲ་ཧྨུ་ནོ ཧེ་ཏཾ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཨཱ་ལོ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི, ཨོ་བྷཱ་སོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏཱི’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
༤༩༤. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན སོ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, སོ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨ་ཧ་མ་སྨི, བྷི་ཀྑུ, བྲ་ཧྨཱ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ་ད་སོ ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི ཨི་སྶ་རོ ཀ་ཏྟཱ ནི་མྨཱ་ཏཱ སེ་ཊྛོ ས་ཛི་ཏཱ ཝ་སཱི པི་ཏཱ བྷཱུ་ཏ་བྷ་བྱཱ་ན’ནྟི.
‘‘དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ ཏཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ན ཁོ་ཧཾ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪཱ་མི – ‘‘ཏྭ་མ་སི བྲ་ཧྨཱ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ་ད་སོ ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི ཨི་སྶ་རོ ཀ་ཏྟཱ ནི་མྨཱ་ཏཱ སེ་ཊྛོ ས་ཛི་ཏཱ ཝ་སཱི པི་ཏཱ བྷཱུ་ཏ་བྷ་བྱཱ་ན’’ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཁོ ཨ་ཧཾ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པུ་ཙྪཱ་མི – ‘‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’’’ཏི?
‘‘དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨ་ཧ་མ་སྨི, བྷི་ཀྑུ, བྲ་ཧྨཱ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ་ད་སོ ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི ཨི་སྶ་རོ ཀ་ཏྟཱ ནི་མྨཱ་ཏཱ སེ་ཊྛོ ས་ཛི་ཏཱ ཝ་སཱི པི་ཏཱ བྷཱུ་ཏ་བྷ་བྱཱ་ན’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ ཏཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ན ཁོ་ཧཾ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪཱ་མི – ‘‘ཏྭ་མ་སི བྲ་ཧྨཱ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ་ད་སོ ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི ཨི་སྶ་རོ ཀ་ཏྟཱ ནི་མྨཱ་ཏཱ སེ་ཊྛོ ས་ཛི་ཏཱ ཝ་སཱི པི་ཏཱ བྷཱུ་ཏ་བྷ་བྱཱ་ན’’ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཁོ ཨ་ཧཾ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པུ་ཙྪཱ་མི – ‘‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’’’ཏི?
༤༩༥. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ བཱ་ཧཱ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨི་མེ ཁོ མཾ, བྷི་ཀྑུ, བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ དེ་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི, ‘‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩི བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ, ན་ཏྠི ཀི་ཉྩི བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨ་དི་ཊྛཾ, ན་ཏྠི ཀི་ཉྩི བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨ་ཝི་དི་ཏཾ, ན་ཏྠི ཀི་ཉྩི བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏ’’ནྟི. ཏ་སྨཱ་ཧཾ ཏེ་སཾ ས་མྨུ་ཁཱ ན བྱཱ་ཀཱ་སིཾ. ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ན ཛཱ་ནཱ་མི ཡ་ཏྠི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑུ, ཏུ་ཡ྄ཧེ་ཝེ་ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏུ་ཡ྄ཧེ་ཝེ་ཏཾ ཨ་པ་ར་དྡྷཾ, ཡཾ ཏྭཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ པ་རི་ཡེ་ཊྛིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་སི ཨི་མ་སྶ པ་ཉྷ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ. ག་ཙྪ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཏ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨི་མཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ, ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’ཏི.
༤༩༦. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ མ་མ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, བྷི་ཀྑུ མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, སོ བྷི་ཀྑུ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’ཏི?
ཏཱི་ར་ད་སྶི་ས་ཀུ་ཎུ་པ་མཱ
༤༩༧. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཧཾ, ཀེ་ཝ་ཊྚ, ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑུ, སཱ་མུ་དྡི་ཀཱ ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཏཱི་ར་ད་སྶིཾ ས་ཀུ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནཱ་ཝཱ་ཡ ས་མུ་དྡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧ་ནྟི. ཏེ ཨ་ཏཱི་ར་ད་ཀྑི་ནི་ཡཱ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཏཱི་ར་ད་སྶིཾ ས་ཀུ་ཎཾ མུ་ཉྩ་ནྟི. སོ ག་ཙྪ་ཏེ་ཝ པུ་ར་ཏྠི་མཾ དི་སཾ, ག་ཙྪ་ཏི ད་ཀྑི་ཎཾ དི་སཾ, ག་ཙྪ་ཏི པ་ཙྪི་མཾ དི་སཾ, ག་ཙྪ་ཏི ཨུ་ཏྟ་རཾ དི་སཾ, ག་ཙྪ་ཏི ཨུ་དྡྷཾ དི་སཾ, ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ནུ་དི་སཾ. ས་ཙེ སོ ས་མ་ནྟཱ ཏཱི་རཾ པ་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཀོ་ཝ [ཏ་ཐཱ་པ་ཀྐ་ནྟོ་ཝ (སྱཱ.)] ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན སོ ས་མ་ནྟཱ ཏཱི་རཾ ན པ་སྶ་ཏི, ཏ་མེ་ཝ ནཱ་ཝཾ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཡ་ཏོ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྶ པ་ཉྷ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་ཛ྄ཛྷ་གཱ, ཨ་ཐ མ་མ་ཉྙེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ པ་ཙྩཱ་ག་ཏོ. ན ཁོ ཨེ་སོ, བྷི་ཀྑུ, པ་ཉྷོ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ – ‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ’ཏི?
༤༩༨. ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྩ ཁོ ཨེ་སོ, བྷི་ཀྑུ, པ་ཉྷོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ –
‘ཀ་ཏྠ ཨཱ་པོ ཙ པ་ཐ་ཝཱི, ཏེ་ཛོ ཝཱ་ཡོ ན གཱ་དྷ་ཏི;
ཀ་ཏྠ དཱི་གྷ་ཉྩ ར་སྶ་ཉྩ, ཨ་ཎུཾ ཐཱུ་ལཾ སུ་བྷཱ་སུ་བྷཾ;
ཀ་ཏྠ ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ, ཨ་སེ་སཾ ཨུ་པ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’ཏི.
༤༩༩. ‘‘ཏ་ཏྲ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ བྷ་ཝ་ཏི –
‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ད་སྶ་ནཾ, ཨ་ན་ནྟཾ ས་བྦ་ཏོ་པ་བྷཾ;
ཨེ་ཏྠ ཨཱ་པོ ཙ པ་ཐ་ཝཱི, ཏེ་ཛོ ཝཱ་ཡོ ན གཱ་དྷ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ དཱི་གྷ་ཉྩ ར་སྶ་ཉྩ, ཨ་ཎུཾ ཐཱུ་ལཾ སུ་བྷཱ་སུ་བྷཾ;
ཨེ་ཏྠ ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ, ཨ་སེ་སཾ ཨུ་པ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ན, ཨེ་ཏྠེ་ཏཾ ཨུ་པ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’ཏི.
༥༠༠. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཀེ་ཝ་ཊྚོ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.
ཀེ་ཝ་ཊྚ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.