༡༢. ལོ་ཧི་ཙྩ་སུ་ཏྟཾ
ལོ་ཧི་ཙྩ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ཏྠུ
༥༠༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ཡེ་ན སཱ་ལ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ལོ་ཧི་ཙྩོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སཱ་ལ་ཝ་ཏི་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི ས་ཏྟུ་སྶ་དཾ ས་ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛོ་ད་ཀཾ ས་དྷ་ཉྙཾ རཱ་ཛ་བྷོ་གྒཾ ར་ཉྙཱ པ་སེ་ན་དི་ནཱ ཀོ་ས་ལེ་ན དི་ནྣཾ རཱ་ཛ་དཱ་ཡཾ, བྲ་ཧྨ་དེ་ཡྻཾ.
༥༠༢. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ལོ་ཧི་ཙྩ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨི་དྷ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ ན པ་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻ, ཀི་ཉྷི པ་རོ པ་ར་སྶ ཀ་རི་སྶ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ པུ་རཱ་ཎཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ན་ཝཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ པཱ་པ་ཀཾ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཾ ཝ་དཱ་མི, ཀི་ཉྷི པ་རོ པ་ར་སྶ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
༥༠༣. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ལོ་ཧི་ཙྩོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ – ‘‘ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ, བྷོ, གོ་ཏ་མོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི སཱ་ལ་ཝ་ཏི་ཀཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཏཾ ཁོ པ་ན བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’. སོ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ས་དེ་ཝ་ཀཾ ས་མཱ་ར་ཀཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཾ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ པ་ཛཾ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ཏི. སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. སཱ་དྷུ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
༥༠༤. ཨ་ཐ ཁོ ལོ་ཧི་ཙྩོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ རོ་སི་ཀཾ [བྷེ་སི་ཀཾ (སཱི. པཱི.)] ནྷཱ་པི་ཏཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, ས་མྨ རོ་སི་ཀེ, ཡེ་ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ – ལོ་ཧི་ཙྩོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཧི – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ཀི་ར བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ལོ་ཧི་ཙྩ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི.
༥༠༥. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ’’ཏི [ཨེ་ཝཾ བྷ་ནྟེ་ཏི (སཱི. པཱི.)] ཁོ རོ་སི་ཀཱ ནྷཱ་པི་ཏོ ལོ་ཧི་ཙྩ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ རོ་སི་ཀཱ ནྷཱ་པི་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ལོ་ཧི་ཙྩོ, བྷ་ནྟེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏི; ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཏི – ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ལོ་ཧི་ཙྩ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན.
༥༠༦. ཨ་ཐ ཁོ རོ་སི་ཀཱ ནྷཱ་པི་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན ལོ་ཧི་ཙྩོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ལོ་ཧི་ཙྩཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷཱ ཁོ མ་ཡཾ བྷོ་ཏོ [མ་ཡཾ བྷ་ནྟེ ཏ་ཝ (སཱི. པཱི.)] ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ – ‘ལོ་ཧི་ཙྩོ, བྷ་ནྟེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏི; ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཏི – ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ལོ་ཧི་ཙྩ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’ཏི. ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྠ་ཉྩ པ་ན ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི.
༥༠༧. ཨ་ཐ ཁོ ལོ་ཧི་ཙྩོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཀེ ནི་ཝེ་ས་ནེ པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ རོ་སི་ཀཾ ནྷཱ་པི་ཏཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, ས་མྨ རོ་སི་ཀེ, ཡེ་ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧི – ཀཱ་ལོ བྷོ, གོ་ཏ་མ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ’’ཏི ཁོ རོ་སི་ཀཱ ནྷཱ་པི་ཏོ ལོ་ཧི་ཙྩ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ རོ་སི་ཀཱ ནྷཱ་པི་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི.
༥༠༨. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཡེ་ན སཱ་ལ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རོ་སི་ཀཱ ནྷཱ་པི་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རོ་སི་ཀཱ ནྷཱ་པི་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ལོ་ཧི་ཙྩ་སྶ, བྷ་ནྟེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ – ‘ཨི་དྷ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ ན པ་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻ – ཀི་ཉྷི པ་རོ པ་ར་སྶ ཀ་རི་སྶ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ པུ་རཱ་ཎཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ན་ཝཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ པཱ་པ་ཀཾ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཾ ཝ་དཱ་མི – ཀི་ཉྷི པ་རོ པ་ར་སྶ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ལོ་ཧི་ཙྩཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་སྨཱ པཱ་པ་ཀཱ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ སི་ཡཱ རོ་སི་ཀེ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ སི་ཡཱ རོ་སི་ཀེ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ལོ་ཧི་ཙྩ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ལོ་ཧི་ཙྩོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་སི.
ལོ་ཧི་ཙྩ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནུ་ཡོ་གོ
༥༠༩. ཨ་ཐ ཁོ ལོ་ཧི་ཙྩོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ལོ་ཧི་ཙྩཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏེ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ – ‘ཨི་དྷ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ ན པ་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻ – ཀི་ཉྷི པ་རོ པ་ར་སྶ ཀ་རི་སྶ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ པུ་རཱ་ཎཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ན་ཝཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ པཱ་པ་ཀཾ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཾ ཝ་དཱ་མི, ཀི་ཉྷི པ་རོ པ་ར་སྶ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’’ ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི ལོ་ཧི་ཙྩ ན་ནུ ཏྭཾ སཱ་ལ་ཝ་ཏི་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཡོ ནུ ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ལོ་ཧི་ཙྩོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སཱ་ལ་ཝ་ཏི་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི. ཡཱ སཱ་ལ་ཝ་ཏི་ཀཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཉྫཱ་ཏི ལོ་ཧི་ཙྩོ་ཝ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཀ་ཀོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ ད་དེ་ཡྻཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝཱ་དཱི སོ ཡེ ཏཾ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ནོ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ ས་མཱ་ནོ ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝཱ ཏེ་སཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཨ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་སྶ མེ་ཏྟཾ ཝཱ ཏེ་སུ ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་པ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ས་པ་ཏྟ་ཀཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ས་པ་ཏྟ་ཀེ ཙི་ཏྟེ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཝཱ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཝཱ’’ཏི? ‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, ལོ་ཧི་ཙྩ, དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ཝ་དཱ་མི – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ’’.
༥༡༠. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ལོ་ཧི་ཙྩ, ན་ནུ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཡོ ནུ ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི; ཡཱ ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལེ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཉྫཱ་ཏི, རཱ་ཛཱ་ཝ ཏཾ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཨེ་ཀ་ཀོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ ད་དེ་ཡྻཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝཱ་དཱི སོ ཡེ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སེ་ན་དིཾ ཀོ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟི ཏུ་མྷེ ཙེ་ཝ ཨ་ཉྙེ ཙ, ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ནོ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ ས་མཱ་ནོ ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝཱ ཏེ་སཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ཨ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་སྶ མེ་ཏྟཾ ཝཱ ཏེ་སུ ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་པ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ས་པ་ཏྟ་ཀཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘ས་པ་ཏྟ་ཀེ ཙི་ཏྟེ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཝཱ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཝཱ’’ཏི? ‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི, བྷོ གོ་ཏ་མ’’. ‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, ལོ་ཧི་ཙྩ, དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ཝ་དཱ་མི – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ’’.
༥༡༡. ‘‘ཨི་ཏི ཀི་ར, ལོ་ཧི་ཙྩ, ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ལོ་ཧི་ཙྩོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སཱ་ལ་ཝ་ཏི་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི; ཡཱ སཱ་ལ་ཝ་ཏི་ཀཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཉྫཱ་ཏི, ལོ་ཧི་ཙྩོ་ཝ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཀ་ཀོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ ད་དེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི སོ ཡེ ཏཾ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་སྶ ས་པ་ཏྟ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ས་པ་ཏྟ་ཀེ ཙི་ཏྟེ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ཨི་དྷ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ ན པ་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻ, ཀི་ཉྷི པ་རོ པ་ར་སྶ ཀ་རི་སྶ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ པུ་རཱ་ཎཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ན་ཝཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ཀ་རེ་ཡྻ…པེ… ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི སོ ཡེ ཏེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟི, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་མྤི ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟི, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་མྤི ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་མྤི ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མྤི ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟི, ཡེ ཙི་མེ དི་བྦཱ ག་བྦྷཱ པ་རི་པཱ་ཙེ་ནྟི དི་བྦཱ་ནཾ བྷ་ཝཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ, ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་སྶ ས་པ་ཏྟ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ས་པ་ཏྟ་ཀེ ཙི་ཏྟེ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, ལོ་ཧི་ཙྩ, དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ཝ་དཱ་མི – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ.
༥༡༢. ‘‘ཨི་ཏི ཀི་ར, ལོ་ཧི་ཙྩ, ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི; ཡཱ ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལེ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཉྫཱ་ཏི, རཱ་ཛཱ་ཝ ཏཾ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཨེ་ཀ་ཀོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ ད་དེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི སོ ཡེ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སེ་ན་དིཾ ཀོ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟི ཏུ་མྷེ ཙེ་ཝ ཨ་ཉྙེ ཙ, ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་སྶ ས་པ་ཏྟ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ས་པ་ཏྟ་ཀེ ཙི་ཏྟེ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ཨི་དྷ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ ན པ་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻ, ཀི་ཉྷི པ་རོ པ་ར་སྶ ཀ་རི་སྶ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ…པེ… ཀི་ཉྷི པ་རོ པ་ར་སྶ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝཱ་དཱི སོ ཡེ ཏེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟི, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་མྤི ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟི, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་མྤི ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་མྤི ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མྤི ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟི. ཡེ ཙི་མེ དི་བྦཱ ག་བྦྷཱ པ་རི་པཱ་ཙེ་ནྟི དི་བྦཱ་ནཾ བྷ་ཝཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ, ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་སྶ ས་པ་ཏྟ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ས་པ་ཏྟ་ཀེ ཙི་ཏྟེ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, ལོ་ཧི་ཙྩ, དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ཝ་དཱ་མི – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ.
ཏ་ཡོ ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧཱ
༥༡༣. ‘‘ཏ་ཡོ ཁོ་མེ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ས་ཏྠཱ་རོ, ཡེ ལོ་ཀེ ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧཱ; ཡོ ཙ པ་ནེ་ཝ་རཱུ་པེ ས་ཏྠཱ་རོ ཙོ་དེ་ཏི, སཱ ཙོ་ད་ནཱ བྷཱུ་ཏཱ ཏ་ཙྪཱ དྷ་མྨི་ཀཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཨི་དྷ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི, སྭཱ་སྶ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠོ ཨ་ན་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. སོ ཏཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠཾ ཨ་ན་ནུ་པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘‘ཨི་དཾ ཝོ ཧི་ཏཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝོ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ན སུ་སྶཱུ་ས་ནྟི, ན སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ནྟི, ན ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ནྟི, ཝོ་ཀྐ་མྨ ཙ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཙོ་དེ་ཏ་བྦོ – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཁོ ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, སོ ཏེ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠོ ཨ་ན་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཏཾ ཏྭཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠཾ ཨ་ན་ནུ་པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི – ‘ཨི་དཾ ཝོ ཧི་ཏཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝོ སུ་ཁཱ་ཡཱ’ཏི. ཏ་སྶ ཏེ སཱ་ཝ་ཀཱ ན སུ་སྶཱུ་ས་ནྟི, ན སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ནྟི, ན ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ནྟི, ཝོ་ཀྐ་མྨ ཙ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨོ་ས་ཀྐ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཨུ་སྶ་ཀྐེ་ཡྻ, པ་ར་མྨུ་ཁིཾ ཝཱ ཨཱ་ལི་ངྒེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ པཱ་པ་ཀཾ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཾ ཝ་དཱ་མི – ཀི་ཉྷི པ་རོ པ་ར་སྶ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, པ་ཋ་མོ ས་ཏྠཱ, ཡོ ལོ་ཀེ ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧོ; ཡོ ཙ པ་ནེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཙོ་དེ་ཏི, སཱ ཙོ་ད་ནཱ བྷཱུ་ཏཱ ཏ་ཙྪཱ དྷ་མྨི་ཀཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ.
༥༡༤. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི, སྭཱ་སྶ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠོ ཨ་ན་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. སོ ཏཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠཾ ཨ་ན་ནུ་པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘‘ཨི་དཾ ཝོ ཧི་ཏཱ་ཡ, ཨི་དཾ ཝོ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ སུ་སྶཱུ་ས་ནྟི, སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ནྟི, ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ནྟི, ན ཙ ཝོ་ཀྐ་མྨ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཙོ་དེ་ཏ་བྦོ – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཁོ ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, སོ ཏེ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠོ ཨ་ན་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཏཾ ཏྭཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠཾ ཨ་ན་ནུ་པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི – ‘ཨི་དཾ ཝོ ཧི་ཏཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝོ སུ་ཁཱ་ཡཱ’ཏི. ཏ་སྶ ཏེ སཱ་ཝ་ཀཱ སུ་སྶཱུ་ས་ནྟི, སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ནྟི, ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ནྟི, ན ཙ ཝོ་ཀྐ་མྨ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ས་ཀཾ ཁེ་ཏྟཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ པ་རཾ ཁེ་ཏྟཾ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ པཱ་པ་ཀཾ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཾ ཝ་དཱ་མི – ཀི་ཉྷི པ་རོ པ་ར་སྶ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, དུ་ཏི་ཡོ ས་ཏྠཱ, ཡོ, ལོ་ཀེ ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧོ; ཡོ ཙ པ་ནེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཙོ་དེ་ཏི, སཱ ཙོ་ད་ནཱ བྷཱུ་ཏཱ ཏ་ཙྪཱ དྷ་མྨི་ཀཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ.
༥༡༥. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི, སྭཱ་སྶ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. སོ ཏཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘‘ཨི་དཾ ཝོ ཧི་ཏཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝོ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ན སུ་སྶཱུ་ས་ནྟི, ན སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ནྟི, ན ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ནྟི, ཝོ་ཀྐ་མྨ ཙ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཙོ་དེ་ཏ་བྦོ – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཁོ ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, སོ ཏེ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཏཾ ཏྭཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི – ‘ཨི་དཾ ཝོ ཧི་ཏཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝོ སུ་ཁཱ་ཡཱ’ཏི. ཏ་སྶ ཏེ སཱ་ཝ་ཀཱ ན སུ་སྶཱུ་ས་ནྟི, ན སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ནྟི, ན ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ནྟི, ཝོ་ཀྐ་མྨ ཙ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ པུ་རཱ་ཎཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ན་ཝཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ པཱ་པ་ཀཾ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཾ ཝ་དཱ་མི, ཀི་ཉྷི པ་རོ པ་ར་སྶ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ཏ་ཏི་ཡོ ས་ཏྠཱ, ཡོ ལོ་ཀེ ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧོ; ཡོ ཙ པ་ནེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཙོ་དེ་ཏི, སཱ ཙོ་ད་ནཱ བྷཱུ་ཏཱ ཏ་ཙྪཱ དྷ་མྨི་ཀཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ. ཨི་མེ ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ཏ་ཡོ ས་ཏྠཱ་རོ, ཡེ ལོ་ཀེ ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧཱ, ཡོ ཙ པ་ནེ་ཝ་རཱུ་པེ ས་ཏྠཱ་རོ ཙོ་དེ་ཏི, སཱ ཙོ་ད་ནཱ བྷཱུ་ཏཱ ཏ་ཙྪཱ དྷ་མྨི་ཀཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ་ཏི.
ན་ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧ་ས་ཏྠུ
༥༡༦. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ལོ་ཧི་ཙྩོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཀོ་ཙི ས་ཏྠཱ, ཡོ ལོ་ཀེ ན་ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧོ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ས་ཏྠཱ, ཡོ ལོ་ཀེ ན་ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧོ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན སོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་ཏྠཱ, ཡོ ལོ་ཀེ ན་ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧོ’’ཏི?
‘‘ཨི་དྷ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ…པེ… (ཡ་ཐཱ ༡༩༠-༢༡༢ ཨ་ནུ་ཙྪེ་དེ་སུ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ). ཨེ་ཝཾ ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ཡ་སྨིཾ ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ས་ཏྠཱ, ཡོ ལོ་ཀེ ན་ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧོ. ཡོ ཙ པ་ནེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཙོ་དེ་ཏི, སཱ ཙོ་ད་ནཱ ཨ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཏ་ཙྪཱ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ སཱ་ཝ་ཛྫཱ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ས་ཏྠཱ, ཡོ ལོ་ཀེ ན་ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧོ, ཡོ ཙ པ་ནེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཙོ་དེ་ཏི, སཱ ཙོ་ད་ནཱ ཨ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཏ་ཙྪཱ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ སཱ་ཝ་ཛྫཱ… ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཏི ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི…པེ… ཡ་སྨིཾ ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ས་ཏྠཱ, ཡོ ལོ་ཀེ ན་ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧོ, ཡོ ཙ པ་ནེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཙོ་དེ་ཏི, སཱ ཙོ་ད་ནཱ ཨ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཏ་ཙྪཱ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ སཱ་ཝ་ཛྫཱ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ལོ་ཧི་ཙྩ, ས་ཏྠཱ, ཡོ ལོ་ཀེ ན་ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧོ, ཡོ ཙ པ་ནེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཙོ་དེ་ཏི, སཱ ཙོ་ད་ནཱ ཨ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཏ་ཙྪཱ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ སཱ་ཝ་ཛྫཱ’’ཏི.
༥༡༧. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ལོ་ཧི་ཙྩོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, པུ་རི་སོ པུ་རི་སཾ ན་ར་ཀ་པ་པཱ་ཏཾ པ་ཏ་ནྟཾ ཀེ་སེ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཐ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཧཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ན་ར་ཀ་པ་པཱ་ཏཾ པ་པ་ཏ་ནྟོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཐ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏོ. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ‘ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི.
ལོ་ཧི་ཙྩ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ དྭཱ་ད་ས་མཾ.