ཙཱུ་ལ༹་ས་ངྒཱ་མོ
ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫ་ཀ་སྶ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦༥. ཙཱུ་ལ༹་ས་ངྒཱ་མེ ས་ངྒཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱཏི ས་ངྒཱ་མོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ས་ངྒྷ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ. ཏ་ཏྲ ཧི ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ཙེ་ཝ སཱ་ས་ན་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ཙ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནཾ དཱི་པེ་ནྟཱ ས་མོ་ས་ར་ནྟི ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ ཝི་ཡ. ཡོ བྷི་ཀྑུ ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ལ་དྡྷིཾ མ་དྡི་ཏྭཱ ས་ཀ་ཝཱ་ད་དཱི་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, སོ ས་ངྒཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ ནཱ་མ ཡ་ས་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. ཏེ་ན ས་ངྒཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟེ་ན ནཱི་ཙ་ཙི་ཏྟེ་ན ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦོ. ནཱི་ཙ་ཙི་ཏྟེ་ནཱཏི མཱ་ན་དྡྷ་ཛཾ ནི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ནི་ཧ་ཏ་མཱ་ན་ཙི་ཏྟེ་ན. ར་ཛོ་ཧ་ར་ཎ་ས་མེ་ནཱཏི པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ན་ས་མེ་ན; ཡ་ཐཱ ར་ཛོ་ཧ་ར་ཎ་སྶ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛེ ཝཱ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛེ ཝཱ པཱ་དེ པུ་ཉྪི་ཡ་མཱ་ནེ ནེ་ཝ རཱ་གོ ན དོ་སོ; ཨེ་ཝཾ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ ཨ་ར་ཛྫ་ནྟེ་ན ཨ་དུ་སྶ་ནྟེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་པ་ཏི་རཱུ་པེ ཨཱ་ས་ནེཏི ཡ་ཐཱ་པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨཱ་ས་ནཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་པུ་ཎ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པི་ཊྛིཾ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ཐི་ཀེ་ནཱཏི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཾ ཏཾ ཏཾ ཨ་ན་ཏྠ་ཀ་ཐཾ ཨ་ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན. ཨ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐི་ཀེ་ནཱཏི དི་ཊྛ་སུ་ཏ་མུ་ཏ་མྤི རཱ་ཛ་ཀ་ཐཱ་དི་ཀཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཨ་ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན. སཱ་མཾ ཝཱ དྷ་མྨོ བྷཱ་སི་ཏ་བྦོཏི ས་ངྒྷ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡ་ནི་སྶི་ཏཱ ཝཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ས་མ་ཐཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙཱ་ར་ཊྛཱ་ན་ནི་ས་ཛྫ་ཝ་ཏྟཱ་དི་ནི་སྶི་ཏཱ ཝཱ ཀ་ཐཱ དྷ་མྨོ ནཱ་མ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ དྷ་མྨོ ས་ཡཾ ཝཱ བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ, པ་རོ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་སི་ཏ་བྦོ. ཡོ བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ པ་ཧོ་ཏི, སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷ་མྷི པ་ཉྷེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཏྭཾ ཀ་ཐེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. ཨ་རི་ཡོ ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝོ ནཱ་ཏི་མ་ཉྙི་ཏ་བྦོཏི ཨ་རི་ཡཱ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟཱ ན བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཝི་ཡ ནི་སཱི་ད་ནྟི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ནི་སཱི་ད་ནྟི. ཨི་ཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝོ ཨ་རི་ཡོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ, སོ ནཱ་ཏི་མ་ཉྙི་ཏ་བྦོ, ཀིཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གེ་ནཱ་ཏི ནཱ་ཝ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ; ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོཏི ‘‘ཀོ ནཱ་མོ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ’’ཏི ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ན ཛཱ་ཏཱིཏི ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏྭཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏི ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ. ན ཨཱ་ག་མོཏི ‘‘དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀོ་སི ཏྭཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བྷཱ་ཎ་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་མོ ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ཀུ་ལ་པ་དེ་སོཏི ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྲ་སྶ པེ་མཾ ཝཱ དོ་སོ ཝཱཏི ཨ་ཏྲ པུ་གྒ་ལེ ཨེ་ཏེ་སཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ན པེ་མཾ ཝཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ དོ་སོ ཝཱ.
ནོ པ་རི་ས་ཀ་པྤི་ཀེ་ནཱཏི པ་རི་ས་ཀ་པྤ་ཀེ་ན པ་རི་སཱ་ནུ་ཝི་དྷཱ་ཡ་ཀེ་ན ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ; ཡཾ པ་རི་སཱ་ཡ རུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་དེ་ཝ ཙེ་ཏེ་ཏྭཱ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ན ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱཏི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦེ ཙ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏ་བྦེ ཙ ས་ཉྙཱ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་ཝི་དྷི་ཡ་ནྟེ་ནཱཏི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་མེ་ཝ ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟེ་ན ‘‘ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཨི་དཾ ཝ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཏུ་ལ་ཡ་ནྟེ་ན ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ན ཙ ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏ་བྦནྟི ན ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་མ་ཎྜ་ལེ ཝི་ཙ་རི་ཏ་བྦཾ, ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ ཨུ་ཊྛི་ཏེ ས་བྦཱ པ་རི་སཱ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི. ན ཝཱི་ཏི་ཧཱ་ཏ་བྦནྟི ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཧཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ན ཀུ་མྨ་གྒོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོཏི ན ཨཱ་པ་ཏྟི དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་སཱ་ཧ་སི་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦནྟི ན ས་ཧ་སཱ་ཀཱ་རི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ; ས་ཧ་སཱ དུ་རུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་མེ་ནཱཏི དུ་རུ་ཏྟ་ཝཱ་ཙཾ ཁ་མ་ན་སཱི་ལེ་ན. ཧི་ཏ་པ་རི་ས་ཀྐི་ནཱཏི ཧི་ཏེ་སི་ནཱ ཧི་ཏ་ག་ཝེ་སི་ནཱ ཀ་རུ་ཎཱ ཙ ཀ་རུ་ཎཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཙ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ན་སུ་རུ་ཏྟེ་ནཱཏི ན ཨ་སུ་རུ་ཏྟེ་ན. ཨ་སུ་རུ་ཏྟཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་གྒཱ་ཧི་ཀ་ཀ་ཐཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་སུ་ནྡ་ར་ཝ་ཙ་ནཾ; ཏཾ ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟཱ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོཏི ‘‘ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏུཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མི ནུ ཁོ ནོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ; ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་ཎཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་རོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོཏི ‘‘ལ་ཛྫི་ཡཱ ནུ ཁོ ཨ་ཡཾ པ་རི་སཱ, ས་ཀྐཱ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ.
ཙོ་ད་ཀོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོཏི ‘‘དྷ་མྨ་ཙོ་ད་ཀོ ནུ ཁོ ནོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཙུ་དི་ཏ་ཀོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོཏི ‘‘དྷ་མྨ་ཙུ་དི་ཏ་ཀོ ནུ ཁོ ནོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་དྷ་མྨ་ཙོ་ད་ཀོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོཏི ཏ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཧཱ་པེ་ནྟེ་ནཱཏི ཙོ་ད་ཀ་ཙུ་དི་ཏ་ཀེ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཧཱ་པེ་ནྟེ་ན. ཨ་ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་ཀཱ་སེ་ནྟེ་ནཱཏི ཨ་ནོ་ས་ཊཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་པྤ་ཀཱ་སེ་ནྟེ་ན. མ་ནྡོ ཧཱ་སེ་ཏ་བྦོཏི མ་ནྡོ མོ་མཱུ་ཧོ པ་གྒ་ཎྷི་ཏ་བྦོ, ‘‘ན་ནུ ཏྭཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ’’ཏི ཨུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ ག་ཎྷི་ཏ་བྦོ. བྷཱི་རཱུ ཨ་སྶཱ་སེ་ཏ་བྦོཏི ཡ་སྶ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཝཱ ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཝཱ ཨ་ནོ་ས་ཊ་པུ་བྦ་ཏྟཱ སཱ་ར་ཛྫཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་དི་སོ ‘‘མཱ བྷཱ་ཡི, ཝི་སྶ་ཊྛོ ཀ་ཐེ་ཧི, མ་ཡཾ ཏེ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ་པི ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཙ་ཎྜོ ནི་སེ་དྷེ་ཏ་བྦོཏི ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏ་བྦོ ཏ་ཛྫེ་ཏ་བྦོ. ཨ་སུ་ཙི ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོཏི ཨ་ལ་ཛྫིཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ དེ་སཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨུ་ཛུ་མ་དྡ་ཝེ་ནཱཏི ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཛུ སཱི་ལ་ཝཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་དི་ར་ཧི་ཏོ, སོ མ་དྡ་ཝེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་ཙ་རི་ཏ་བྦོ. དྷ་མྨེ་སུ ཙ པུ་གྒ་ལེ་སུ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡོ དྷ་མྨ་ག་རུ་ཀོ ཧོ་ཏི ན པུ་གྒ་ལ་ག་རུ་ཀོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ དྷ་མྨེ་སུ ཙ པུ་གྒ་ལེ་སུ ཙ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣༦༦. སུ་ཏྟཾ སཾ་ས་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏེ་ན ཙ པ་ན ཨེ་ཝཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡེ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫ་ཀེ་ན ས་མུ་དཱ་ཧ་ཊེ་སུ སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ སུ་ཏྟཾ སཾ་ས་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ; ཨཱ་པ་ཏྟཱ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ སཾ་ས་ནྡ་ན་ཏྠ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨོ་པ་མྨཾ ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཨོ་པ་མྨཾ ཨ་ཏྠ་ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྠོ ཛཱ་ནཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ. པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ ཋ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི པུ་ཙྪཱ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཋ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་མྨཾ ཙོ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཙོ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཙོ་ད་ནཱ སཱ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡཱཏི དོ་སཱ་དོ་སཾ ས་རཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ. སཱ་ར་ཎཱ ས་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་ཏྠཱ་ཡཱཏི དོ་སཱ་དོ་ས་སཱ་ར་ཎཱ ས་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ས་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ པ་ལི་བོ་དྷ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ས་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ‘‘ཨི་མ་མྷཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ པ་རཾ མཱ པ་ཀྐ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ལི་བོ་དྷ་ཏྠཱ་ཡ. པ་ལི་བོ་དྷོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ པཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡཱཏི དོ་སཱ་དོ་སཾ ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཏུ་ལ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ས་ནྟཱི་ར་ཎཾ ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ན་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ག་རུ་ཀ་ལ་ཧུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ. ས་ངྒྷོ ས་མྤ་རི་གྒ་ཧ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ས་མྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཙ; སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་དུ་བྦི་ནི་ཙྪི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཙྩེ་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ནོ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ནོཏི ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་དྷི་པ་ཙྩ་ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཙ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཙ ཋི་ཏཱ; ན ཏེ ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་དཱ་ནི ཡེ མ་ནྡཱ མ་ནྡ་བུ་དྡྷི་ནོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ‘‘ཝི་ན་ཡོ ནཱ་མ ཀི་མ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནོ་ཀཱ་ས་པི་ད་ཧ་ན་ཏྠ་མ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝི་ན་ཡོ སཾ་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝི་ན་ཡོ སཾ་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡཱཏི ས་ཀ་ལཱ་པི ཝི་ན་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་སཾ་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་སུ་དྡྷི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་སྶ སཱི་ལ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི; པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོཏི པཱ་པ་པུ་ཉྙཱ་ནཾ ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་བྷཱ་ཝོ. པཱ་མུ་ཛྫནྟི དུ་བྦ་ལཱ ཏ་རུ་ཎ་པཱི་ཏི. པཱི་ཏཱིཏི བ་ལ་ཝཱ བ་ཧ་ལ་པཱི་ཏི. པ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ད་ར་ཐ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི. སུ་ཁནྟི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སུ་ཁཾ. ཏ་ཉྷི དུ་ཝི་དྷ་མྤི ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ས་མཱ་དྷཱིཏི ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནནྟི ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ; ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ཉཱ་ཎ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཧི ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ནི་བྦི་དཱཏི སི་ཁཱ་པ་ཏྟཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ. ཝི་རཱ་གོཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ. ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ་པི ཧི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཨ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཧི ཏཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟེ ཨ་ཝ་སྶཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཏོ་ཏི. ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ ཀ་ཐཱཏི ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ. མ་ནྟ་ནཱཏི ཝི་ན་ཡ་མ་ནྟ་ནཱ ཨེ་ཝ. ཨུ་པ་ནི་སཱཏི ཨ་ཡཾ ‘‘ཝི་ན་ཡོ སཾ་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ པ་ར་མྤ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་པི ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ. སོ་ཏཱ་ཝ་དྷཱ་ནནྟི ཨི་མི་སྶཱ པ་ར་མྤ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡ སོ་ཏཱ་ཝ་དྷཱ་ནཾ. ཨི་མཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཏ་མྤི ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ. ཡ་དི་དཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་མོ་ཀྑོཏི ཡོ ཨ་ཡཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ཧི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝི་མོ་ཀྑོ, སོ་པི ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ; ཨ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༦༧. ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཏྟ་གཱ་ཐཱ་སུ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཨེ་ཝ.
ཝ་ཏྠུཾ ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ, ནི་དཱ་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཨ་ཀོ་ཝི་དོ པུ་བྦཱ་པ་རཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ‘‘ཝ་ཏྠུ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ‘‘ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི པ་དེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཨ་ཀོ་ཝི་དོ’’ཏི པ་ད་སྶ ‘‘ས ཝེ ཏཱ་དི་ས་ཀོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ – ཡོ བྷི་ཀྑུ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཏྠུཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝི་པ་ཏྟིཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་ཏྟ་ཝི་དྷཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ན་ག་རེ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ནི་དཱ་ནཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ པུ་རི་མ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨི་དཾ པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི པུ་བྦཱ་པ་རཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ ཀ་ཏཾ ཨི་དཾ ཨ་ཀ་ཏ’’ནྟི ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ས་མེ་ན ཙཱཏི ཏེ་ནེ་ཝ པུ་བྦཱ་པ་རཾ ཨ་ཛཱ་ན་ན་སྶ ས་མེ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཎེ་ན, ‘‘ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ན་ཛཱ་ནཱ་ཏི-པ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་ར་ཨ་ཀོ་ཝི་དོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཨ་ཀོ་ཝི་དོཏི ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎེ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ. ཨི་ཏི ཡྭཱ་ཡཾ ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དཱི་ནི་པི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཙ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ, ས ཝེ ཏཱ་དི་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་པ་ཊི་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཀ་མྨ་ཉྩ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩཱཏི ཨི་མེ་ས་མྤི པ་དཱ་ནཾ ‘‘ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི པ་དེ་ནེ་ཝ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ – ཏ་ཐེ་ཝ ཨི་ཏི ཡྭཱ་ཡཾ ཀ་མྨ་ཉྩ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ ས་མ་ཐེ ཙཱ་པི ཨ་ཀོ་ཝི་དོ, རཱ་གཱ་དཱི་ཧི པ་ན ར་ཏྟོ དུ་ཊྛོ ཙ མཱུ་ལ༹ྷོ ཙ, བྷ་ཡེ་ན བྷ་ཡཱ ག་ཙྪ་ཏི, ས་མྨོ་ཧེ་ན མོ་ཧཱ ག་ཙྪ་ཏི, ར་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ན དུ་ཊྛ་ཏྟཱ ཙ ཚ་ནྡཱ དོ་སཱ ཙ ག་ཙྪ་ཏི, པ་རཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ན ཙ ས་ཉྙ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོ, ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎ་ད་སྶ་ནེ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ནི་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་དི་སཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ལ་དྡྷ་ཏྟཱ ལ་དྡྷ་པ་ཀྑོ, ཧི་རི་ཡཱ པ་རི་བཱ་ཧི་ར་ཏྟཱ ཨ་ཧི་རི་ཀོ, ཀཱ་ལ༹་ཀེ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཀ་ཎྷ་ཀ་མྨོ, དྷ་མྨཱ་ད་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ་ད་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནཱ་ད་རོ, ས ཝེ ཏཱ་དི་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་པ་ཊི་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏ་བྦོ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦོ, ན ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་དྷི་པ་ཙྩ་ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑ་གཱ་ཐཱ་ན་མྤི ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཙཱུ་ལ༹་ས་ངྒཱ་མ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.