༦. སུ་ཏྟ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༣༦. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི སུ་ཏྟ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ ཁོ་མནྟི ཁོ་མ་ཝཱ་ཀེ་ཧི ཀ་ཏ་སུ་ཏྟཾ. ཀ་པྤཱ་སི་ཀནྟི ཀ་པྤཱ་ས་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟཾ. ཀོ་སེ་ཡྻནྟི ཀོ་སི་ཡཾ་སཱུ་ཧི ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་སུ་ཏྟཾ. ཀ་མྦ་ལནྟི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་སུ་ཏྟཾ. སཱ་ཎནྟི སཱ་ཎ་ཝཱ་ཀ་སུ་ཏྟཾ. བྷ་ངྒནྟི པཱ་ཊེ་ཀྐཾ ཝཱ་ཀ་སུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཀེ. ཨེ་ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི མི་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་སུ་ཏྟཾ པ་ན ‘‘བྷ་ངྒ’’ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཝཱ་ཡཱ་པེ་ཏི པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊནྟི ས་ཙེ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡ་སྶ ཏུ་རི་ཝེ་མཱ་དཱི་ནི ན་ཏྠི, ཏཱ་ནི ‘‘ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ་སིཾ ཝཱ ཕ་ར་སུཾ ཝཱ ནི་སེ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཾ ཡཾ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཝཱ་ཡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ས་བྦ་ཏྠ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡ་སྶ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ བྷི་ཀྑུ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. དཱི་གྷ་ཏོ ཝི་ད་ཏྠི་མ་ཏྟེ ཏི་རི་ཡ་ཉྩ ཧ་ཏྠ་མ་ཏྟེ ཝཱི་ཏེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཡཱ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཕ་ལ་ཀེ ཕ་ལ་ཀེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་མྤི ཨི་ད་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་པ་ཙྪི་མ་ཉྷི ཙཱི་ཝ་ར་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – སུ་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ སཱ་མཾ ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ, སེ་སཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀ་པྤི་ཡཾ. ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡོ་པི ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ལ་དྡྷོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡོ, སེ་སོ ཀ་པྤི་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཏེ་ནེ་ཝ པ་ན ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཡ་ཐཱ པུ་བྦེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཡ་དི པ་ཙྪི་མ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨེ་ཀོ པ་རི་ཙྪེ་དོ སུ་དྡྷ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡོ, ཨེ་ཀོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཀེ་དཱ་ར་བ་དྡྷཾ ཝི་ཡ ཙཱི་ཝ་རཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡེ པ་རི་ཙྪེ་དེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨི་ཏ་ར་སྨིཾ ཏ་ཐེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཡ་དི ཏ་ཏོ ཨཱུ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨ་ཙྪི་མ་ཎྜ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཱ་པི, ས་བྦ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་སུ པ་རི་ཙྪེ་ད་ག་ཎ་ནཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ཐ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀེ་ན ཝཱ སུ་ཏྟེ་ན དཱི་གྷ་ཏོ ཝཱ ཀ་པྤི་ཡཾ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཕ་ལ་ཀེ ཕ་ལ་ཀེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཀ་པྤི་ཡ་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ན་པི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཡ་ཐཱ པུ་བྦེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཀ་པྤི་ཡ་ཉྩ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ ས་ཙེ པ་ཙྪི་མ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎཱ ཨཱུ་ན་ཀཱ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སུ པ་རི་ཙྪེ་ད་ག་ཎ་ནཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་སུ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཐ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀེ་ན ཝཱ སུ་ཏྟེ་ན དཱི་གྷ་ཏོ ཝཱ ཀ་པྤི་ཡཾ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཕ་ལ་ཀེ ཕ་ལ་ཀེ དུ་ཀྐ་ཊཾ.
ཡ་དི པ་ན དྭེ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀོ ཀ་པྤི་ཡོ ཨེ་ཀོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡོ, སུ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ, ཏེ ཙེ ཝཱ་རེ་ན ཝི་ན་ནྟི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ན ཝཱི་ཏེ ཕ་ལ་ཀེ ཕ་ལ་ཀེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨཱུ་ན་ཏ་རེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨི་ཏ་རེ་ན ཝཱི་ཏེ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་ཙེ དྭེ་པི ཝེ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝི་ན་ནྟི, ཕ་ལ་ཀེ ཕ་ལ་ཀེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨ་ཐ སུ་ཏྟཾ ཀ་པྤི་ཡཾ, ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ ཀེ་དཱ་ར་བ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་པ་རི་ཙྪེ་དཾ, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ན ཝཱི་ཏེ པ་རི་ཙྪེ་དེ པ་རི་ཙྪེ་དེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨི་ཏ་རེ་ན ཝཱི་ཏེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ དྭེ་པི ཝེ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝི་ན་ནྟི, ཕ་ལ་ཀེ ཕ་ལ་ཀེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ཐ སུ་ཏྟ་མྤི ཀ་པྤི་ཡ་ཉྩ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཉྩ, ཏེ ཙེ ཝཱ་རེ་ན ཝི་ན་ནྟི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡེ་སུ པ་ཙྪི་མ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎེ་སུ པ་རི་ཙྪེ་དེ་སུ ཝཱི་ཏེ་སུ པ་རི་ཙྪེ་ད་ག་ཎ་ནཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨཱུ་ན་ཀ་ཏ་རེ་སུ ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡེ་སུ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཀ་པྤི་ཡ་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡེ་སུ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཝཱ ཨཱུ་ན་ཀེ་སུ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡེ་སུ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨ་ཐ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀེ་ན ཝཱ སུ་ཏྟེ་ན དཱི་གྷ་ཏོ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཏི་རི་ཡཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ན་ནྟི, ཨུ་བྷོ་པི ཝཱ ཏེ ཝེ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝི་ན་ནྟི, ཨ་པ་རི་ཙྪེ་དེ ཙཱི་ཝ་རེ ཕ་ལ་ཀེ ཕ་ལ་ཀེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ས་པ་རི་ཙྪེ་དེ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཱི་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཏྠོ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་པཱ་ཀ་ཊོ, མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཱདཱི་སུ པཱ་ཀ་ཊོ. ཨི་དྷ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ པཱ་ཀ་ཊོ.
ས་ཙེ སུ་ཏྟ་མྤི ཀ་པྤི་ཡཾ, ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡོ་པི ཀ་པྤི་ཡོ ཉཱ་ཏ་ཀ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏོ ཝཱ མཱུ་ལེ་ན ཝཱ པ་ཡོ་ཛི་ཏོ, ཝཱ་ཡཱ་པ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ད་སཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ར་ཀྑ་ནྟེ་ན ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་པྤ་མཱ་ཎ་མ་ཏྟེ ཝཱི་ཏེ ཏ་ནྟེ ཋི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. ད་སཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ནི་ཊྛཱ་པི་ཡ་མཱ་ན་ཉྷི ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི. ཉཱ་ཏ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཏ་ནྟཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ས་ཙེ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡོ ཨེ་ཝཾ པ་ཡོ་ཛི་ཏོ ཝཱ ས་ཡཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་སུ་ཀ་དི་ཝ་སེ ནཱ་མ ཝཱ་ཡི་ཏྭཱ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཙ ཏེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣ་དི་ཝ་ས་ཏོ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
ས་ཙེ པ་ན ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ་ཡི་ཏྭཱ སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཏེ་ན པེ་སི་ཏ་བྷི་ཀྑུ པ་ན ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ དི་སྭཱ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཝཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཊྛི་ཏ’’ནྟི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ནཾ ན པ་མཱ་ཎཾ. ཡ་དཱ པ་ན ཏེ་ན པེ་སི་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
ས་ཙེ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ་ཡི་ཏྭཱ ཀ་སྶ་ཙི ཧ་ཏྠེ པ་ཧི་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏ་བྷི་ཀྑུ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝེ་ཎེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ན ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི བྷ་ཎ་ཏི ‘‘ཨ་པི, བྷ་ནྟེ, ཨ་དྷུ་ནཱ ཨཱ་བྷ་ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ སུ་ནྡ་ར’’ནྟི? ‘‘ཀུ་ཧིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི? ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ཧ་ཏྠེ པེ་སི་ཏ’’ནྟི. ཨེ་ཏ་སྶ་པི ཝ་ཙ་ནཾ ན པ་མཱ་ཎཾ. ཡ་དཱ པ་ན སོ བྷི་ཀྑུ ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ཏི, ལ་དྡྷ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ས་ཙེ པ་ན ཝཱ་ཡཱ་པ་ན་མཱུ་ལཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ ཀཱ་ཀ་ཎི་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ, ཏཱ་ཝ ར་ཀྑ་ཏི.
༦༤༠. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦེ་ཏུནྟི ཙཱི་ཝ་ར་སི་བྦ་ན་ཏྠཱ་ཡ སུ་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཡོ་གེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨཱ་ཡོ་གཱ་དི་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
སུ་ཏྟ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.