༣. པ་ཏྟ་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༩༨. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི པ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཏྟ་ཝཱ་ཎི་ཛྫནྟི གཱ་མ་ནི་ག་མཱ་དཱི་སུ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ པ་ཏྟ་ཝཱ་ཎི་ཛྫཾ ཝཱ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ཨཱ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཎཾ ཝཱཏི ཨ་མ་ཏྟཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་ནྟི བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཡེ་སཾ བྷ་ཎྜཾ ཏེ ཨཱ་མ་ཏྟི་ཀཱ, ཏེ་སཾ ཨཱ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཎཾ ཨཱ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཎཾ, ཀུ་ལཱ་ལ་བྷ་ཎྜ་ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀཱ་པ་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༦༠༢. ཏ་ཡོ པ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཎྞཱཏི ཏཱི་ཎི པ་ཏྟ་སྶ པ་མཱ་ཎཱ་ནི. ཨ་ཌྜྷཱ་ལ༹ྷ་ཀོ་ད་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱིཏི མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ དྭི་ནྣཾ ཏ་ཎྜུ་ལ་ནཱ་ལཱི༹་ནཾ ཨོ་ད་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹ ནཱ་མ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ར་ས་པ་ལཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ པ་ཀ་ཏི་ནཱ་ལི༹ མ་ཧ་ནྟཱ, ད་མི་ལ༹་ནཱ་ལི༹ ཁུ་དྡ་ཀཱ, མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏཱ་ཡ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ དི་ཡ་ཌྜྷ་ནཱ་ལི༹ ཨེ་ཀཱ སཱི་ཧ་ལ༹་ནཱ་ལི༹ ཧོ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཏུ་བྷཱ་གཾ ཁཱ་ད་ནནྟི ཨོ་ད་ན་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་ག་པྤ་མཱ་ཎཾ ཁཱ་ད་ནཾ, ཏཾ ཧ་ཏྠ་ཧཱ་རི་ཡ་སྶ མུ་གྒ་སཱུ་པ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་དུ་པི་ཡཾ བྱ་ཉྫ་ནནྟི ཏ་སྶ ཨོ་ད་ན་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ མ་ཙྪ་མཾ་ས་སཱ་ཀ་ཕ་ལ་ཀ་ལཱི༹་རཱ་དི་བྱ་ཉྫ་ནཾ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏ་པུ་རཱ་ཎ་སཱ་ལི་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་ནཾ སུ་ཀོ་ཊྚི་ཏ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནཾ དྭེ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཏ་ཎྜུ་ལེ་ཧི ཨ་ནུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལཾ ཨ་ཀི་ལི་ནྣཾ ཨ་པི་ཎྜི་ཏཾ སུ་ཝི་ས་དཾ ཀུ་ནྡ་མ་ཀུ་ལ༹་རཱ་སི་ས་དི་སཾ ཨ་ཝ་སྶཱ་ཝི་ཏོ་ད་ནཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ནི་ར་ཝ་སེ་སཾ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨོ་ད་ན་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་ག་པྤ་མཱ་ཎོ ནཱ་ཏི་གྷ་ནོ ནཱ་ཏི་ཏ་ནུ་ཀོ ཧ་ཏྠ་ཧཱ་རི་ཡོ ས་བྦ་ས་མྦྷཱ་ར་ས་ངྑ་ཏོ མུ་གྒ་སཱུ་པོ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏོ ཨཱ་ལོ་པ་སྶ ཨཱ་ལོ་པ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཡཱ་ཝ་ཙ་རི་མཱ་ལོ་པ་པྤ་ཧོ་ན་ཀཾ མ་ཙྪ་མཾ་སཱ་དི་བྱ་ཉྫ་ནཾ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ས་པྤི་ཏེ་ལ་ཏ་ཀྐ་ར་ས་ཀ་ཉྫི་ཀཱ་དཱི་ནི པ་ན ག་ཎ་ནཱུ་པ་གཱ་ནི ན ཧོ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཧི ཨོ་ད་ན་ག་ཏི་ཀཱ་ནེ་ཝ, ནེ་ཝ ཧཱ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ས་བྦ་མྤི པ་ཀྑི་ཏྟཾ ས་ཙེ པ་ཏྟ་སྶ མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཧེ་ཊྛི་མ་རཱ་ཛི་ས་མཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, སུ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཧཱི་རེ་ན ཝཱ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཧཱི་ར་སྶ ཝཱ ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟཾ ཕུ་ས་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ས་ཙེ ཏཾ རཱ་ཛིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཐཱུ་པཱི་ཀ་ཏཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ་མ་ཀོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ས་ཙེ ཏཾ རཱ་ཛིཾ ན ས་མྤཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ནྟོ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛུ་ཀྐ་ཊྛོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ.
ནཱ་ལི༹་ཀོ་ད་ནནྟི མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཏ་ཎྜུ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ ཨོ་ད་ནཾ. པ་ཏྠོ་ད་ནནྟི མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ནཱ་ལི༹་ཀོ་ད་ནཾ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ནཱ་མ་མ་ཏྟེ ཝི་སེ་སོ – ས་ཙེ ནཱ་ལི༹་ཀོ་ད་ནཱ་དི ས་བྦ་མྤི པ་ཀྑི་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཧེ་ཊྛི་མ་རཱ་ཛི་ས་མཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ས་ཙེ ཏཾ རཱ་ཛིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཐཱུ་པཱི་ཀ་ཏཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ་མ་ཀོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ས་ཙེ ཏཾ རཱ་ཛིཾ ན ས་མྤཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཨ་ནྟོ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མུ་ཀྐ་ཊྛོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ས་ཙེ པ་ཏྠོ་ད་ནཱ་དི ས་བྦ་མྤི པ་ཀྑི་ཏྟཾ ཧེ་ཊྛི་མ་རཱ་ཛི་ས་མཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨོ་མ་ཀོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ས་ཙེ ཏཾ རཱ་ཛིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཐཱུ་པཱི་ཀ་ཏཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨོ་མ་ཀོ་མ་ཀོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ས་ཙེ ཏཾ རཱ་ཛིཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཨ་ནྟོ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨོ་མ་ཀུ་ཀྐ་ཊྛོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ ན་ཝ པ་ཏྟཱ. ཏེ་སུ དྭེ ཨ་པ་ཏྟཱ ཨུ་ཀྐ་ཊྛུ་ཀྐ་ཊྛོ ཙ ཨོ་མ་ཀོ་མ་ཀོ ཙ. ‘‘ཏ་ཏོ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ ཨ་པ་ཏྟོ ཨོ་མ་ཀོ ཨ་པ་ཏྟོ’’ཏི ཨི་ད་ཉྷི ཨེ་ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་ཀྐ་ཊྛུ་ཀྐ་ཊྛོ ཧི ཨེ་ཏྠ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཏོ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏོ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ ཨ་པ་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨོ་མ་ཀོ་མ་ཀོ ཙ ཨོ་མ་ཀ་ཏོ ཨོ་མ་ཀ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ ཨོ་མ་ཀོ ཨ་པ་ཏྟོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏེ བྷཱ་ཛ་ན་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ, ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གཱ, ན ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་གཱ. ཨི་ཏ་རེ པ་ན ས་ཏྟ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཝཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཝཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཏཾ ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་མྤི པ་ཏྟཾ ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
༦༠༧. ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པ་ཏྟཾ ཨ་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱིཏི ཡཱ་གུཾ པི་ཝི་ཏྭཱ དྷོ་ཏེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཁ་ཉྫ་ཀཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ དྷོ་ཏེ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ.
༦༠༨. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧཾ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཏི ཝི་ཀ་པྤེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟ་སྶ་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་ཏྟཾ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ཨ་ཡོ་པ་ཏྟོ པ་ཉྩ་ཧི པཱ་ཀེ་ཧི མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟོ དྭཱི་ཧི པཱ་ཀེ་ཧི པ་ཀྐོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གོ, ཨུ་བྷོ་པི ཡཾ མཱུ་ལཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨིཾ དི་ནྣེ་ཡེ་ཝ. ས་ཙེ ཨེ་ཀོ་པི པཱ་ཀོ ཨཱུ་ནོ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ཀ་ཎི་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི ཝཱ མཱུ་ལཾ ཨ་དི་ནྣཾ, ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གོ. ས་ཙེ་པི པ་ཏྟ་སཱ་མི་ཀོ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཡ་དཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ མཱུ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ད་སྶ་ཐ, ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི ནེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གོ ཧོ་ཏི, པཱ་ཀ་སྶ ཧི ཨཱུ་ན་ཏྟཱ པ་ཏྟ་ས་ངྑཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, མཱུ་ལ་སྶ ས་ཀ་ལ་སྶ ཝཱ ཨེ་ཀ་དེ་ས་སྶ ཝཱ ཨ་དི་ནྣ་ཏྟཱ ས་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ན ཨུ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶེ་ཝ ས་ནྟ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པཱ་ཀེ ཙ མཱུ་ལེ ཙ ནི་ཊྛི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གོ ཧོ་ཏི. ཡོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གོ, སྭེ་ཝ ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་གོ, སོ ཧ་ཏྠཾ ཨཱ་ག་ཏོ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏོ་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦོ ཝཱ. ཡ་དི ཧི པ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཀོ མཱུ་ལཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཝཱ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་སུ་ཀ་དི་ཝ་སེ ནཱ་མ པ་ཙི་ཏྭཱ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཙ ཏེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣ་དི་ཝ་ས་ཏོ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ས་ཙེ པ་ན པ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཀོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙི་ཏྭཱ སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཏེ་ན པེ་སི་ཏ་བྷི་ཀྑུ པ་ན ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ དི་སྭཱ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཝཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཏྟོ ནི་ཊྛི་ཏོ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ནཾ ན་པ་མཱ་ཎཾ. ཡ་དཱ པ་ན ཏེ་ན པེ་སི་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ས་ཙེ པ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཀོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙི་ཏྭཱ ཀ་སྶ་ཙི ཧ་ཏྠེ པ་ཧི་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་བྷི་ཀྑུ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝེ་ཎེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ན ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི བྷ་ཎ་ཏི ‘‘ཨ་པི, བྷ་ནྟེ, ཨ་དྷུ་ནཱ ཨཱ་བྷ་ཏོ པ་ཏྟོ སུ་ནྡ་རོ’’ཏི! ‘‘ཀུ་ཧིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཏྟོ’’ཏི? ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ཧ་ཏྠེ པེ་སི་ཏོ’’ཏི. ཨེ་ཏ་སྶ་པི ཝ་ཙ་ནཾ ན པ་མཱ་ཎཾ. ཡ་དཱ པ་ན སོ བྷི་ཀྑུ པ་ཏྟཾ དེ་ཏི, ལ་དྡྷ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཏ་སྨཱ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦོ ཝཱ.
ཏ་ཏྠ དྭེ པ་ཏྟ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ – ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི. ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟེ་ན ཙ ‘‘ཨི་མཾ པ་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ས་མྨུ་ཁེ ཝཱ པ་ར་མྨུ་ཁེ ཝཱ ཋི་ཏཾ པུ་རཱ་ཎ་པ་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ ད་ཏྭཱ ན་ཝཾ པ་ཏྟཾ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཋི་ཏཾ ཧ་ཏྠེ་ན པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ པ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ, ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྲ དུ་ཝི་དྷཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ – ས་ཙེ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཧོ་ཏི ‘‘ཨི་མཾ པ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ་ཙཱ བྷི་ནྡི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཐ ཨ་ནྟོ་ག་བྦྷེ ཝཱ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དེ ཝཱ སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཋ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ པ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ་ཙཱ བྷི་ནྡི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟེ་ན པ་ན ཨེ་ཀ་ཀེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཡ་མཱ་ནི་སཾ་སོ – ས་ཙ་སྶ ‘‘ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏོ ནུ ཁོ མེ, ནོ’’ཏི ཝི་མ་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ སཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་མ་ཏིཾ ཚི་ནྡི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ས་ཙེ ཀོ་ཙི ད་ས པ་ཏྟེ ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་བྦེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ན ས་བྦེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཀཾ པ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཏཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ.
ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སི་ཡཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ནྟི? སི་ཡཱ. ས་ཙེ ཧི ཨ་ཡཾ པ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ དེ་ཏི, ཝི་བྦྷ་མ་ཏི ཝཱ སི་ཀྑཾ ཝཱ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི, ཀཱ་ལཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ལི་ངྒཾ ཝཱ་སྶ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, པ་ཙྩུ་དྡྷ་ར་ཏི ཝཱ, པ་ཏྟེ ཝཱ ཚི་དྡཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘དི་ནྣ་ཝི་བྦྷ་ནྟ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ, ཀཱ་ལཾ་ཀི་རི་ཡ་ཀ་ཏེ་ན ཙ;
ལི་ངྒ་པ་ཙྩུ་དྡྷ་རཱ ཙེ་ཝ, ཚི་དྡེ་ན བྷ་ཝ་ཏི ས་ཏྟ་མ’’ནྟི.
ཙོ་ར་ཧ་ར་ཎ་ཝི་སྶཱ་ས་གྒཱ་ཧེ་ཧི་པི ཝི་ཛ་ཧ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན ཚི་དྡེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ བྷི་ཛྫ་ཏི? ཡེ་ན ཀ་ངྒུ་སི་ཏྠཾ ནི་ཀྑ་མ་ཏི ཙེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི ཙ. ཨི་ད་ཉྷི ས་ཏྟ་ནྣཾ དྷ་ཉྙཱ་ནཾ ལཱ་མ་ཀ་དྷ་ཉྙ་སི་ཏྠཾ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ཡ་ཙུ་ཎྞེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཎི་ཡཱ ཝཱ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀེ ཀ་ཏེ ད་སཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ པུ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ‘‘ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧཾ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཏི ཝི་ཀ་པྤེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཝི་ཀ་པྤ་ནེ པ་ན དྭེ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ – ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ ཙ པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ ཙ. ཀ་ཐཾ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ ཧོ་ཏི? པ་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་བ་ཧུ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྣི་ཧི་ཏཱ་ས་ནྣི་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ པ་ཏྟ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨི་མེ པ་ཏྟེ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ པ་ཏྟ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨེ་ཏེ པ་ཏྟེ’’ཏི ཝཱ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཝི་ཀ་པྤེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཀཱ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནི་དྷེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ཝཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ས་ནྟ་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ ཝཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཧི ཝཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན ཝུ་ཏྟེ པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་རོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ་པ་བྷུ་ཏི པ་རི་བྷོ་གཱ་ད་ཡོ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟི.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་བ་ཧུ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྣི་ཧི་ཏཱ་ས་ནྣི་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ ‘‘ཨི་མཾ པ་ཏྟ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨི་མེ པ་ཏྟེ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ པ་ཏྟ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨེ་ཏེ པ་ཏྟེ’’ཏི ཝཱ ཝ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་སུ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་བྷི་རུ་ཙི་ཏ་སྶ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཏི་སྶ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཀ་པྤེ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཏི་སྶཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཏི་སྶཱ་ཡ སཱ་མ་ཎེ་རི་ཡཱ ཝི་ཀ་པྤེ་མཱི’’ཏི ཝཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨ་ཡཾ ཨ་པ་རཱ་པི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནི་དྷེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་རི་བྷོ་གཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨེ་ཀ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ན པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘‘ཏི་སྶ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ…པེ… ཏི་སྶཱ་ཡ སཱ་མ་ཎེ་རི་ཡཱ ས་ནྟ་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ ཝཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཧི ཝཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་རོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ་པ་བྷུ་ཏི པ་རི་བྷོ་གཱ་ད་ཡོ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟི.
ཀ་ཐཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ ཧོ་ཏི? པ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཨེ་ཀ་བ་ཧུ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྣི་ཧི་ཏཱ་ས་ནྣི་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ པ་ཏྟ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨི་མེ པ་ཏྟེ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ པ་ཏྟ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨེ་ཏེ པ་ཏྟེ’’ཏི ཝཱ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཝི་ཀ་པྤ་ན་ཏྠཱ་ཡ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཀོ ཏེ མི་ཏྟོ ཝཱ ས་ནྡི་ཊྛོ ཝཱ’’ཏི? ཏ་ཏོ ཨི་ཏ་རེ་ན པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ‘‘ཏི་སྶོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ཝཱ…པེ… ཏི་སྶཱ སཱ་མ་ཎེ་རཱི’’ཏི ཝཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. པུ་ན ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏི་སྶ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་མྨཱི’’ཏི ཝཱ…པེ… ‘‘ཏི་སྶཱ་ཡ སཱ་མ་ཎེ་རི་ཡཱ ད་མྨཱི’’ཏི ཝཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨ་ཡཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏྟཱ ནི་དྷེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་རི་བྷོ་གཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨེ་ཀ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ན པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ དུ་ཏི་ཡ་ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ ཝཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཧི ཝཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་རོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ་པ་བྷུ་ཏི པ་རི་བྷོ་གཱ་ད་ཡོ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟི.
ཨི་མཱ་སཾ པ་ན དྭི་ནྣཾ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ, ཨ་ཝ་སེ་སོ ཙ ཝ་ཙ་ན་ཀྐ་མོ ས་བྦོ པ་ཋ་མ་ཀ་ཐི་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ས་དྡྷིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི.
པ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༠༩. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ ན ཡཱ་པེ་ཏཱིཏི སོ ཀི་ར ཡ་དི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ནཱ་བྷ་ཝི་སྶཱ, ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟ་མྤི ཨ་ག་མི་སྶཱ, ཨེ་ཝཾ ཏེ་ཧི ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷོ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ པ་ན ཀེ་ཝ་ལཾ ས་རཱི་རེ་ནེ་ཝ ན ཡཱ་པེ་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ན ཡཱ་པེ་ཏི, པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ་པི་སྶ ཀི་ལ་མ་ནྟཱི’’ཏི.
༦༡༢-༣. ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱུ་ནཱ་ནི པ་ཉྩ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི ཨ་སྶཱ་ཏི ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནོ, ནཱ་སྶ པ་ཉྩ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི པཱུ་རེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏེ་ན ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན. ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨ་བ་ནྡྷ་ན་སྶཱ་པི པ་ཉྩ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི ན པཱུ་རེ་ནྟི, ས་བྦ་སོ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ, ཏ་སྨཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཨ་བ་ནྡྷ་ནོ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཡ་སྶ པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནོ པ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ སོ ཨ་པ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. བ་ནྡྷ་ན་ཉྩ ནཱ་མེ་ཏཾ ཡ་སྨཱ བ་ནྡྷ་ནོ་ཀཱ་སེ ས་ཏི ཧོ་ཏི, ཨ་ས་ཏི ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་བ་ནྡྷ་ནོ་ཀཱ་སོ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
དྭ་ངྒུ་ལཱ རཱ་ཛི ན ཧོ་ཏཱིཏི མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ དྭ་ངྒུ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཨེ་ཀཱ་པི རཱ་ཛི ན ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ དྭ་ངྒུ་ལཱ རཱ་ཛི ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་སྶ པ་ན ཏཱ་དི་སཱ ཨེ་ཀཱ རཱ་ཛི ཧོ་ཏི, སོ ཏ་སྶཱ རཱ་ཛི་ཡཱ ཧེ་ཊྛི་མ་པ་རི་ཡ་ནྟེ པ་ཏྟ་ཝེ་དྷ་ཀེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཙི་ཏྭཱ སུ་ཏྟ་ར་ཛྫུ་ཀ-མ་ཀ་ཙི་ར་ཛྫུ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཏི་པུ་སུ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦོ, ཏཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ཨཱ་མི་ས་སྶ ཨ་ལ་གྒ་ན་ཏྠཾ ཏི་པུ་པ་ཊྚ་ཀེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི བ་དྡྷ་སི་ལེ་སེ་ན ཝཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. སོ ཙ པ་ཏྟོ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ, སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཚི་དྡཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦོ. སུ་དྡྷེ་ཧི པ་ན མ་དྷུ་སི་ཏྠ་ཀ་ལཱ་ཁཱ་ས་ཛྫུ་ལ་སཱ་དཱི་ཧི བ་ནྡྷི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎ་ཙུ་ཎྞེ་ན བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ས་མཱི་པེ པ་ན པ་ཏྟ་ཝེ་དྷ་ཀེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཡ་མཱ་ནོ ཀ་པཱ་ལ་སྶ བ་ཧ་ལ་ཏྟཱ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦོ. ཡ་སྶ པ་ན དྭེ རཱ་ཛི་ཡོ ཨེ་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཱ, ཏ་སྶ དྭེ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི དཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡ་སྶ ཏི་སྶོ ཨེ་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཚ་ལ༹་ངྒུ་ལཱ, ཏ་སྶ ཏཱི་ཎི. ཡ་སྶ ཙ་ཏ་སྶོ ཨེ་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལཱ, ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རི. ཡ་སྶ པ་ཉྩ ཨེ་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཝཱ ད་ས་ངྒུ་ལཱ, སོ བ་དྡྷོ་པི ཨ་བ་དྡྷོ་པི ཨ་པ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ, ཨ་ཉྙོ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ས ཏཱ་ཝ མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཨ་ཡོ་པ་ཏྟེ པ་ན ས་ཙེ་པི པ་ཉྩ ཝཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀཱ་ནི ཝཱ ཚི་དྡཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཙེ ཨ་ཡ་ཙུ་ཎྞེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཎི་ཡཱ ཝཱ ལོ་ཧ་མ་ཎྜ་ལ་ཀེ་ན ཝཱ བ་དྡྷཱ་ནི མ་ཊྛཱ་ནི ཧོ་ནྟི, སྭེ་ཝ པ་ཏྟོ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ, ན ཨ་ཉྙོ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཐ པ་ན ཨེ་ཀ་མྤི ཚི་དྡཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཧོ་ཏི, ལོ་ཧ་མ་ཎྜ་ལ་ཀེ་ན བ་དྡྷ་མྤི མ་ཊྛཾ ན ཧོ་ཏི, པ་ཏྟེ ཨཱ་མི་སཾ ལ་གྒ་ཏི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་པ་ཏྟོ. ཨ་ཉྙོ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦོ.
༦༡༥. ཐེ་རོ ཝ་ཏྟ་བྦོཏི པ་ཏྟེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཏྟོ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ སུ་ནྡ་རོ ཐེ་རཱ་ནུ་རཱུ་པོ, ཏཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཡོ ན ག་ཎྷེ་ཡྻཱཏི ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ན ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཡོ པ་ན ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ‘‘ཀིཾ མེ ཨ་ཉྙེ་ན པ་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པ་ཏྟ་པ་རི་ཡ་ནྟོཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡ་ནྟེ ཋི་ཏ་པ་ཏྟོ.
ན ཨ་དེ་སེཏི མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་ཚ་ཏྟ་ནཱ་ག་ད་ནྟ་ཀཱ་དི་ཀེ ཨ་དེ་སེ, ན ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཏྠ པུ་རི་མཾ སུ་ནྡ་རཾ པ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ. པ་ཏྟ་སྶ ཧི ནི་ཀྑི་པ་ན་དེ་སོ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ.
ན ཨ་བྷོ་གེ་ནཱཏི ཡཱ་གུ་ར་ནྡྷ་ན་ར་ཛ་ན་པ་ཙ་ནཱ་དི་ནཱ ཨ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ. ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ པ་ན བྱཱ་དྷི་མྷི ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ བྷཱ་ཛ་ནེ ཨ་ས་ཏི མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ལི་མྤེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ ཝཱ པ་ཙི་ཏུཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ ཏཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦོཏི ཨ་ཉྙ་སྶ ན དཱ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་ན ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ཝཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝ་ར་པ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་རུ་པྤོ, ཨ་ཡཾ ཐེ་ར་སྶཱ’’ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཉྙོ ཝཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟཾ དེ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ པ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི.
༦༡༧. པ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ས་ངྒྷ་ཝ་སེ་ན པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནེ་ནེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནེ་ནཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. བྷེ་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༡༨. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི བྷེ་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ, བྷ་ནྟེཏི རཱ་ཛཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཡྻུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟེ ཐེ་ར་སྶ ལེ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦྷཱ་རཾ སོ་དྷེ་ནྟེ དི་སྭཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ པུ་ཙྪི.
༦༡༩-༢༡. པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོཏི ཝི་སུཾ ཨེ་ཀོ. མཱ་ལཱ་ཀི་ཏེཏི ཀ་ཏ་མཱ་ལེ མཱ་ལཱ་དྷ་རེ, ཀུ་སུ་མ་མཱ་ལཱ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏི་ཎ་ཎྜུ་པ་ཀ་ནྟི ཏི་ཎ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀཾ. པ་ཊི་མུ་ཉྩཱིཏི ཋ་པེ་སི. སཱ ཨ་ཧོ་སི སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱཏི དཱ་རི་ཀཱ་ཡ སཱི་སེ ཋ་པི་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཐེ་ར་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་པ་དུ་མ་མཱ་ལཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཉྷི ཏི་ཎ་ཎྜུ་པ་ཀཾ སཱི་སེ ཋ་པི་ཏ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཐེ་རོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ…པེ…. ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱི་ཏི དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི.
སུ་ཝ་ཎྞ་ནྟི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩཱིཏི ‘‘སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནནྟི ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནཾ. བཱ་ཧུ་ལི་ཀཱཏི པ་ཙྩ་ཡ་བཱ་ཧུ་ལི་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣཱ. ཀོ་ལ་མྦེ་པི གྷ་ཊེ་པཱིཏི་ཨེ་ཏྠ ཀོ་ལ་མྦཱ ནཱ་མ མ་ཧཱ་མུ་ཁ་ཙཱ་ཊི་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨོ་ལཱི་ན་ཝི་ལཱི་ནཱ་ནཱིཏི ཧེ་ཊྛཱ ཙ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་སྶེ་སུ ཙ ག་ལི༹་ཏཱ་ནི. ཨོ་ཀི་ཎྞ་ཝི་ཀི་ཎྞཱཏི ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ག་ནྡྷེ་ན བྷཱུ་མིཾ ཁ་ན་ནྟེ་ཧི ཨོ་ཀི་ཎྞཱ, བྷི་ཏྟི་ཡོ ཁ་ན་ནྟེ་ཧི ཨུ་པ་རི ས་ཉྩ་ར་ནྟེ་ཧི ཙ ཝི་ཀི་ཎྞཱ. ཨ་ནྟོ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རི་ཀཱཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ སཾ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཱ.
༦༢༢. པ་ཊི་སཱ་ཡ་ནཱི་ཡཱ་ནཱིཏི པ་ཊི་སཱ་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནི, པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཱིཏི བྷེ་ས་ཛྫ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟུ ཝཱ མཱ ཝཱ, ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རཱ་ནི. ‘‘གོ་ས་པྤཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ལོ་ཀེ པཱ་ཀ་ཊཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཡེ་སཾ མཾ་སཾ ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི མི་ག་རོ་ཧི་ཏ་ས་སཱ་དཱི་ནཾ ས་པྤིཾ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི. ཡེ་ས་ཉྷི ཁཱི་རཾ ཨ་ཏྠི, ས་པྤི་པི ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝ, ཏཾ པ་ན སུ་ལ་བྷཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ དུ་ལླ་བྷཾ ཝཱ, ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ན་ཝ་ནཱི་ཏ་མྤི.
ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི ས་ནྣི་དྷིཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀ་ཐཾ? པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏ་ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་པྤི ཏཱ་ཝ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ནི་རཱ་མི་ས་མྤི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ས་ཙེ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཋ་པི་ཏཾ, ཨེ་ཀཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ས་ཙེ བ་ཧཱུ་སུ ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི; ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཾ ཨཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ. ‘‘པ་ཊི་སཱ་ཡ་ནཱི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཙེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ་ན ས་པྤིཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཏི, པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་སཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ས་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧ་མྤི ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ་ན པ་ན ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་ཏ་ས་པྤི ས་ཏྟཱ་ཧ་མྤི ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀེ་ན ཀ་ཏེ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་སུ་དྡྷ་ས་པྤི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཁཱི་རེ་ན ཝཱ ད་དྷི་ནཱ ཝཱ ཀ་ཏ་ས་པྤི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ཀ་ཏཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཏཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཧི སཱ་མཾ་པཱ་ཀོ ན ཧོ་ཏི, སཱ་མཾ་པ་ཀྐེ་ན པ་ན ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་མི་སཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་སྶ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, ‘‘ཏཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ཧི ཀ་ཏཾ པ་ན ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མྤི ཙ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀེ་ཧི ཀ་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡེ་ས་མྤི ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་ས་ས་པྤི་མྷི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཡ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ས་པྤི་ནཱ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, ཏ་ཏྠ ཨི་མི་ནཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཀཱ་ར་ཎ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ ཝ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ས་པྤི ཙ ན་ཝ་ནཱི་ཏ་ཉྩ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏཾ དུ་པྤ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ, ས་བྦ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ. པ་ར་ཏོ ཙ་སྶ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ་པི ཨཱ་ག་ཙྪི་སྶ་ཏི.
པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཾ ན་ཝ་ནཱི་ཏ་མྤི པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ ཋ་པི་ཏེ བྷཱ་ཛ་ན་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ་པི ཨ་མི་སྶེ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པི་ཎྜ་ཝ་སེ་ན ཋ་པི་ཏེ པི་ཎྜ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ས་པྤི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ད་དྷི་གུ་ལི༹་ཀཱ་ཡོ་པི ཏ་ཀྐ་བི་ནྡཱུ་ནི་པི ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཾ དྷོ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཏྠེ་རཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ. མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཀྐ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ཊ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཁཱ་དིཾ་སཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྨཱ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ད་དྷི་ཏ་ཀྐ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་དཱི་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. པ་ཙི་ཏྭཱ ས་པྤིཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨ་དྷོ་ཏ་མྤི པ་ཙི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ ཏ་ཏྠ ད་དྷི་ག་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཀྐ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏཾ ཁ་ཡཾ ག་མི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཧི ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨཱ་མི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཀྐ་ཏྟཱ པ་ན ཏ་སྨི་མྤི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀཱ. ཨི་དཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ཙ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཁཱི་ར་ད་དྷཱི་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ཙ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཏཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ཙ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏེ་ཧི ཀ་ཏ་ན་ཝ་ཝཱི་ཏེ ཙ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་ས་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ཙ ས་བྦོ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་ནཱ་པ་ཏྟི་པ་རི་བྷོ་གཱ་པ་རི་བྷོ་ག་ན་ཡོ ས་པྤི་མྷི ཝུ་ཏྟ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
ཏེ་ལ་བྷི་ཀྑཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་པྤི་མྤི ན་ཝ་ནཱི་ཏ་མྤི པ་ཀྐ་ཏེ་ལ་མྤི ཨ་པ་ཀྐ་ཏེ་ལ་མྤི ཨཱ་ཀི་ར་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཀྐ་ད་དྷི་བི་ནྡཱུ་ནི་པི བྷ་ཏྟ་སི་ཏྠཱ་ནི་པི ཏ་ཎྜུ་ལ་ཀ་ཎཱ་པི མ་ཀྑི་ཀཱ་ད་ཡོ་པི ཧོ་ནྟི. ཨཱ་དི་ཙྩ་པཱ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ན་ཏྠུ་པཱ་ན་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཝ་དྡ་ལི་ས་མ་ཡེ ལ་ཛྫི སཱ་མ་ཎེ་རོ ཡ་ཐཱ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཏ་ཏ་ཎྜུ་ལ་ཀ་ཎཱ་ད་ཡོ ན པ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ སཱ་མི་ས་པཱ་ཀཾ མོ་ཙེ་ནྟོ ཨ་གྒི་མྷི ཝི་ལཱི་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཙི་ཏྭཱ དེ་ཏི, པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཏེ་ལེ་སུ ཏི་ལ་ཏེ་ལཾ ཏཱ་ཝ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ པ་ན་སྶ བྷཱ་ཛ་ན་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, སཱི་ས་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཏི་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཏེ་ལཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཧོ་ཏི, སཱི་ས་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཏི་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཏེ་ལཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡ་མེ་ཝ, ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, སཱི་ས་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཏི་ལེ་ཧི ཀ་ཏ་ཏེ་ལེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཏི་ལེ བྷ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ ཏི་ལ་པི་ཊྛཾ ཝཱ སེ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀེ་ན ཝཱ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཏེ་ལཾ ས་ཙེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ཀ་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་ཏེ་ལཾ པ་ན ནི་བྦ་ཊྚི་ཏ་ཏྟཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. སཱ་མཾ་པ་ཀྐ་ཏྟཱ སཱ་མི་སཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ, སཱི་ས་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཡ་དི པ་ན ཨ་པྤཾ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀཾ ཧོ་ཏི ཨ་བྦྷུ་ཀྐི་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ, ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཾ ཧོ་ཏི, སཱ་མ་པཱ་ཀ་ག་ཎ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. སཱ་ས་པ་ཏེ་ལཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏི་ལ་ཏེ་ལེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སོ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ས་ཙེ པ་ན པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ སཱ་ས་པཱ་དཱི་ནཾ ཙུ་ཎྞེ་ཧི ཨཱ་དི་ཙྩ་པཱ་ཀེ་ན ས་ཀྐཱ ཏེ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན སཱ་ས་པ་མ་དྷུ་ཀ་ཙུ་ཎྞཱ་དཱི་ནི སེ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ར་ཎྜ་ཀ་ཊྛཱི་ནི ཙ བྷ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ ཏེ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཏེ་ལཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི ཀ་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཏྟཱ པ་ན ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ དོ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ་ནེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀེ་ཧི ཀ་ཏཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ བཱ་ཧི་ར་པ་རི་བྷོ་གེ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཏེ་ལ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ སཱ་ས་པ་མ་དྷུ་ཀ་ཨེ་ར་ཎྜ་ཀ་ཊྛཱི་ནི ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཏེ་ལཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ. དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ ཚཱ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ པ་ཉྩཱ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠ-པ་ཉྩ་མ-ཚ་ཊྛ་ས་ཏྟཱ་མ་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཡཱ་ཝ ཨ་རུ་ཎ་སྶ ཨུ་གྒ་མ་ནཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཨ་ཊྛ་མེ དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཨ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཏྟཱ པ་ན བཱ་ཧི་ར་པ་རི་བྷོ་གེ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ་པི ན ཀ་རོ་ཏི, ཏེ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཧི་ཏ་སཱ་ས་པཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ནི་མྦ་ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཀ་ར་མ་ནྡ་ཨ་ཏ་སཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཏེ་ལཱ་ནི ཨ་ཏྠི, ཏཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སུ ཝི་སེ་སོ. སེ་སཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཝ་ཏྠུཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཉྩ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ སཱ་མཾ་པཱ་ཀ་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ས་བྦཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༦༢༣. ཝ་སཱ་ཏེ་ལནྟི ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་སཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི, ཨ་ཙྪ་ཝ་སཾ, མ་ཙྪ་ཝ་སཾ, སུ་སུ་ཀཱ་ཝ་སཾ, སཱུ་ཀ་ར་ཝ་སཾ, ག་དྲ་བྷ་ཝ་ས’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༢) ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་སཱ་ནཾ ཏེ་ལཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་ཙྪ་ཝ་ས’’ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ཝ་སཾ ས་བྦེ་སཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཱ་ན ཝ་སཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ. མ་ཙྪ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ སུ་སུ་ཀཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཝཱ་ལ༹་མ་ཙྪ་ཏྟཱ པ་ན ཝི་སུཾ ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཙྪཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙེ་ཏྠ ས་བྦེ་ས་མྤི ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཱ་ནཾ ཝ་སཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ. མཾ་སེ་སུ ཧི ད་ས་མ་ན་ཨུ་སྶ-ཧ་ཏྠི-ཨ་སྶ-སུ་ན་ཁ-ཨ་ཧི-སཱི་ཧ-བྱ་གྒྷ-དཱི་པི-ཨ་ཙྪ-ཏ་ར་ཙྪཱ་ནཾ མཾ་སཱ་ནི ཨ་ཀ་པྤི་ཡཱ་ནི. ཝ་སཱ་སུ ཨེ་ཀཱ མ་ནུ་སྶ་ཝ་སཱ་ཝ. ཁཱི་རཱ་དཱི་སུ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི ཀ་ཏ་ནི་བྦ་ཊྚི་ཏ་ཝ་སཱ་ཏེ་ལཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ སུ་ཁུ་མ་ར་ཛ་ས་དི་སཾ མཾ་སཾ ཝཱ ནྷཱ་རུ ཝཱ ཨ་ཊྛི ཝཱ ལོ་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཾ. ས་ཙེ པ་ན ཝ་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙི་ཏྭཱ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་ག་ཉྷི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཀཱ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ ཏེ་ལ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༢). ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཾ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་མེ་ཝ. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏུཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཝི་ཀཱ་ལེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝི་ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཝི་ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ, ཏཾ ཙེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི ཏི་ཎྞཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ. ཀཱ་ལེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝི་ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཝི་ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ, ཏཾ ཙེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དྭི་ནྣཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ. ཀཱ་ལེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཝི་ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ, ཏཾ ཙེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཀཱ་ལེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ, ཏཾ ཙེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི.
ཨུ་པ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རཾ པ་ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏ་ཝ་སཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཙི་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཊྚི་ཏཱ་ནི ཝ་ཊྚ་ནྟི, ན ཝ་ཊྚ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ན ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ཐེ་རོ ཀི་རེ་ཏྠ པ་ཀྐ་ཏེ་ལ་ཀ་ས་ཊེ ཝི་ཡ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཏོ ནཾ ཨུ་ཏྟ་རི པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ད་དྷི་གུ་ལི༹་ཀཱ ཝཱ ཏ་ཀྐ་བི་ནྡུ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ནཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཙི་ཏྭཱ སཾ་ས་ཊྛཱ་ནི ཏེ་ཛ་ཝ་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, རོ་གཾ ནི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཐེ་རོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི.
མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་ས་ཝ་སཱ སཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་ཏ་རཱ ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘ཨི་དཾ ཀི’’ནྟི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ན་ནུ ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཉྩ་མཱུ་ལ་ཀ་སཱ་ཝ་ཡཱ་གུ་ཡཾ ཨ་ཙྪ་སཱུ་ཀ་ར་ཏེ་ལཱ་དཱི་ནི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ པི་ཝ་ནྟི, སཱ ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཏྟཱ རོ་གཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
མ་དྷུ ནཱ་མ མ་ཀྑི་ཀཱ་མ་དྷཱུཏི མ་དྷུ་ཀ་རཱི་ཧི ནཱ་མ མ་དྷུ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཧི ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཧི བྷ་མ་ར་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཧི ཙ ཀ་ཏཾ མ་དྷུ. ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་ག་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་ག་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ས་ཙེ སི་ལེ་ས་ས་དི་སཾ མ་ཧཱ་མ་དྷུཾ ཁ་ཎྜཾ ཁ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ, ཨི་ཏ་རཾ ཝཱ ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ, ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནི. ས་ཙེ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཁ་ཎྜཾ, ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝཱ ཨི་ཏ་རཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཨ་རུ་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. མ་དྷུ་པ་ཊ་ལཾ ཝཱ མ་དྷུ་སི་ཏྠ་ཀཾ ཝཱ ས་ཙེ མ་དྷུ་ནཱ ཨ་མ་ཀྑི་ཏཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ. མ་དྷུ་མ་ཀྑི་ཏཾ པ་ན མ་དྷུ་ག་ཏི་ཀ་མེ་ཝ. ཙཱི་རི་ཀཱ ནཱ་མ ས་པ་ཀྑཱ དཱི་གྷ་མ་ཀྑི་ཀཱ, ཏུ་མྦ་ལ་ནཱ་མི་ཀཱ ཙ ཨ་ཊྛི་པ་ཀྑཱ ཀཱ་ལ༹་མ་ཧཱ་བྷ་མ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨཱ་ས་ཡེ་སུ ནི་ཡྻཱ་ས་ས་དི་སཾ མ་དྷུ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ.
ཕཱ་ཎི་ཏཾ ནཱ་མ ཨུ་ཙྪུ་མྷཱ ནི་བྦ་ཏྟནྟི ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་པ་ཀྐཱ ཝཱ ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཀྐཱ ཝཱ ས་བྦཱ་པི ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨུ་ཙྪུ་ཝི་ཀ་ཏི ཕཱ་ཎི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏཾ ཕཱ་ཎི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. བ་ཧཱུ པི་ཎྜཱ ཙུ་ཎྞེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ཀྑི་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི གྷ་ན་ས་ནྣི་ཝེ་སཱ, ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, གྷ་ར་དྷཱུ་པ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏ་ཨུ་ཙྪུ་ར་སེ་ན ཀ་ཏ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ ས་ཙེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ཀ་ཏཾ, སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཨ་པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཀ་ཏ་མྤི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡ་མེ་ཝ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨུ་ཙྪུཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཕཱ་ཎི་ཏེ་པི. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ན པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀེ་ན ཀ་ཏཾ ས་ཙེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ཀ་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ. ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མྤི ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ན ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཀ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ‘‘ཛྷཱ་མ་ཨུ་ཙྪུ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཝཱ ཀོ་ཊྚི་ཏ་ཨུ་ཙྪུ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཝཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.
མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨེ་ཏཾ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཀྐཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ནོ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་ཙྪུ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ནོ་ཝ་ཊྚ་ན་ཀཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ. སཱི་ཏུ་ད་ཀེ་ན ཀ་ཏཾ མ་དྷུ་ཀ་པུ་པྥ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་སཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཁཱི་རཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ མ་དྷུ་ཀ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ. ཁ་ཎྜ་ས་ཀྑ་རཾ པ་ན ཁཱི་ར་ཛ་ལླི་ཀཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་དྷུ་ཀ་པུ་པྥཾ པ་ན པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ལླཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, བྷ་ཛྫི་ཏ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏི་ལཱ་དཱི་ཧི མི་སྶཾ ཝཱ ཨ་མི་སྶཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཀོ་ཊྚི་ཏ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་དི པ་ན ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མེ་ར་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཡོ་ཛེ་ནྟི, ཡོ་ཛི་ཏཾ བཱི་ཛ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་ད་ལཱི-ཁ་ཛྫཱུ་རཱི-ཨ་མྦ-ལ་བུ་ཛ-པ་ན་ས-ཙི་ཉྩཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་མེ་ཝ. མ་རི་ཙ་པ་ཀྐེ་ཧི ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ.
ཏཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱཏི ས་ཙེ་པི ས་བྦཱ་ནི་པི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ གྷ་ཊེ ཨ་ཝི་ནི་བྦྷོ་གཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཝི་ནི་བྷུ་ཏྟེ་སུ པ་ཉྩ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནི. ས་ཏྟཱ་ཧཾ པ་ན ཨ་ན་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏྭཱ གི་ལཱ་ནེ་ན་པི ཨ་གི་ལཱ་ནེ་ན་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་ཉྷི ཨོ་དི་སྶཾ ནཱ་མ – བྱཱ་དྷི་ཨོ་དི་སྶཾ, པུ་གྒ་ལོ་དི་སྶཾ, ཀཱ་ལོ་དི་སྶཾ, ས་མ་ཡོ་དི་སྶཾ, དེ་སོ་དི་སྶཾ, ཝ་སོ་དི་སྶཾ, བྷེ་ས་ཛྫོ་དི་སྶ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ བྱཱ་དྷི་ཨོ་དི་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་མ་ནུ་སྶི་ཀཱ་བཱ་དྷེ ཨཱ་མ་ཀ་མཾ་སཾ ཨཱ་མ་ཀ་ལོ་ཧི་ཏ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༤) ཨེ་ཝཾ བྱཱ་དྷིཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷེ་ན ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀ་སྶ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་སྶ. ཏ་ཉྩ ཁོ ཀཱ་ལེ་པི ཝི་ཀཱ་ལེ་པི ཀ་པྤི་ཡ་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ.
པུ་གྒ་ལོ་དི་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རོ་མ་ནྠ་ཀ་སྶ རོ་མ་ནྠ་ནཾ. ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བ་ཧི་མུ་ཁ་དྭཱ་རཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏ་བྦ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༧༣) ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་སྶ.
ཀཱ་ལོ་དི་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་ཝི་ཀ་ཊཱ་ནི དཱ་ཏུཾ – གཱུ་ཐཾ, མུ་ཏྟཾ, ཚཱ་རི་ཀཾ, མ་ཏྟི་ཀ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༨) ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧི་ནཱ ད་ཊྛ་ཀཱ་ལཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ལེ ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་སྨིཾ.
ས་མ་ཡོ་དི་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ནེ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་ཙི. ༢༡༧) ན་ཡེ་ན ཏཾ ཏཾ ས་མ་ཡཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ཏཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ས་མ་ཡེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ནྟི, ན ཨ་ཉྙ་དཱ.
དེ་སོ་དི་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ པ་ཙྩ་ནྟི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་པ་ཉྩ་མེ་ན ག་ཎེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༥༩) ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ནྟ་དེ་སེ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ནི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་དཱི་ནི, ཏཱ་ནི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ནྟི, ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སེ.
ཝ་སོ་དི་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་སཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༢) ཨེ་ཝཾ ཝ་སཱ་ནཱ་མེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ཝ་སཾ ས་བྦེ་སཾ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་སཱ་ནཾ ཏེ་ལཾ ཏཾ་ཏ་ད་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ཏེ་ལ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
བྷེ་ས་ཛྫོ་དི་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༠-༢༦༡) ཨེ་ཝཾ བྷེ་ས་ཛྫ་ནཱ་མེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཾ ཕ་རི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ་ནི ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏ་ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏ་ནྟི. ཏཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༦༢༤. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ས་ཉྙཱི ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ས་ཙེ་པི སཱ་ས་པ་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ས་ཀིཾ ཝཱ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ སཱ་ཡ་ན་མ་ཏྟཾ ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཉྩ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ.
ན ཀཱ་ཡི་ཀེ་ན པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦནྟི ཀཱ་ཡོ ཝཱ ཀཱ་ཡེ ཨ་རུ ཝཱ ན མ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ཧི མ་ཀྑི་ཏཱ་ནི ཀཱ་སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛི་ཨུ་པཱ་ཧ་ན་པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀ་མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི་པི ཨ་པ་རི་བྷོ་གཱ་ནི. ‘‘དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཀ་ཝཱ་ཊེ་སུ་པི ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧ་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ན མ་ཀྑེ་ཏ་བྦ’’ནྟི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཀ་སཱ་ཝེ པ་ན པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཀ་ཝཱ་ཊཱ་ནི མ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཏཱིཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ ས་པྤི་ཉྩ ཏེ་ལ་ཉྩ ཝ་ས་ཉྩ མུ་དྡྷ་ནི་ཏེ་ལཾ ཝཱ ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ནཾ ཝཱ མ་དྷུཾ ཨ་རུ་མ་ཀྑ་ནཾ ཕཱ་ཎི་ཏཾ གྷ་ར་དྷཱུ་པ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏེ་ལཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏེ་ལ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཨཱ་ཀི་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནེ ཙེ སུ་ཁུ་མཾ ཚི་དྡཾ པ་ཝི་ཊྛཾ པ་ཝི་ཊྛཾ ཏེ་ལཾ པུ་རཱ་ཎ་ཏེ་ལེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རཱི་ཡ་ཏི, པུ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ མ་ཧཱ་མུ་ཁཾ ཧོ་ཏི, ས་ཧ་སཱ་ཝ བ་ཧུ་ཏེ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པུ་རཱ་ཎ་ཏེ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏི, པུ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ག་ཏི་ཀ་མེ་ཝ ཧི ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏེ་ལ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏེ་ལཱ་ཀི་ར་ཎ་མྤི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༦༢༥. ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ དྭི་ནྣཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཨེ་ཀེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ དྭི་ནྣ་མྤི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཡེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ, སོ ཨི་ཏ་རཾ བྷ་ཎ་ཏི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ ཏེ་ལཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་མ་ཏྟཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ ཏྭ’’ནྟི. སོ ཙ པ་རི་བྷོ་གཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཀ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི? ན ཀ་སྶ་ཙི་པི ཨཱ་པ་ཏྟི. ཀ་སྨཱ? ཡེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཏེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་ཏྟཱ, ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ.
ཝི་ན་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་པ་རི་བྷོ་གཾ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏྟེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན བྷེ་ས་ཛྫཾ ཙ་ཏྟ་ཉྩ ཝ་ནྟ་ཉྩ མུ་ཏྟ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཙ་ཏྟཾ ཝ་ནྟཾ མུ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པུ་གྒ་ལོ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ད་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ? ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧེ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠ’’ནྟི མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ན་ཡི་དཾ ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧེ དི་ནྣ་སྶ ཧི པུ་ན པ་རི་བྷོ་གེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ན་ཏྠི. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་སྶ པ་ན པ་རི་བྷོ་གེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠ་མི་དཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ དི་ནྣཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ས་ཙེ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ན་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན་ཏྠུ་ཀ་མྨ་ཏྠཾ ད་དེ་ཡྻ, ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་ཏྠུ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ བཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དཱ་ཏུཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཨ་ཏྠི ཏེ, སཱ་མ་ཎེ་ར, ཏེ་ལ’’ནྟི ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཧ་ར, ཐེ་ར་སྶ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཀ་ཐི་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ,
ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
བྷེ་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༢༦. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱཏི ཙཱི་ཝ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ. པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝཱཏི པུ་རེ་ཡེ་ཝ.
༦༢༧. མཱ་སོ སེ་སོ གི་མྷཱ་ནནྟི ཙ་ཏུ་ནྣཾ གི་མྷ་མཱ་སཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ པ་ཙྪི་མ་མཱ་སོ སེ་སོ. ཀ་ཏྭཱཏི སི་བྦ་ན་ར་ཛ་ན་ཀ་པྤ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་ན ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཙ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་ཡེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ, དྭེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ནྟི.
ཨ་ཏི་རེ་ཀ་མཱ་སེ སེ་སེ གི་མྷཱ་ནེཏི གི་མྷཱ་ན་ནཱ་མ་ཀེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་མཱ་སེ སེ་སེ.
ཨ་ཏི་རེ་ཀ་དྡྷ་མཱ་སེ སེ་སེ གི་མྷཱ་ནེ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཋ་ཏྭཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཀྑེ་ཏྟཾ ཀ་ར་ཎ་ཀྑེ་ཏྟཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཀྑེ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀྑེ་ཏྟ་ནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཁེ་ཏྟཾ, ཀུ་ཙྪི་ས་མ་ཡོ པི་ཊྛི་ས་མ་ཡོ་ཏི དུ་ཝི་དྷོ ས་མ་ཡོ, པི་ཊྛི་ས་མ་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཀུ་ཙྪི་ས་མ་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནྟི དྭེ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནི ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཏ་ཏྠ ཛེ་ཊྛ་མཱུ་ལ་པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡཱ པ་ཙྪི་མ་པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑུ་པོ་ས་ཐཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཀོ ཨ་དྡྷ་མཱ་སོ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཀྑེ་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཀ་ར་ཎ་ཀྑེ་ཏྟ་ཉྩ. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྷི ཨ་ནྟ་རེ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཨ་ལ་དྡྷཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏུཾ ལ་དྡྷཾ ཀཱ་ཏུ་ཉྩ ཝ་ཊྚ་ཏི, ནི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ་ཉྩ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑུ་པོ་ས་ཐ་སྶ པ་ཙྪི་མ་པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷཱི་པུ་ཎྞ་མཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཀོ ཨ་དྡྷ་མཱ་སོ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཀ་ར་ཎ་ནི་ཝཱ་ས་ནཱ་ནཾ ཏི་ཎྞ་མྤི ཁེ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྷི ཨ་ནྟ་རེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏུཾ ཀཱ་ཏུཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏུ་ཉྩ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ་ཡེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷཱི་པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡཱ པ་ཙྪི་མ་པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སཱ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཀ་ར་ཎ་ནི་ཝཱ་ས་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁེ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྷི ཨ་ནྟ་རེ ཨ་ལ་དྡྷཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏུཾ ལ་དྡྷཾ ཀཱ་ཏུཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ་ཉྩ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཁེ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡཱ པ་ན པ་ཙྪི་མ་པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཛེ་ཊྛ་མཱུ་ལ་པུ་ཎྞ་མཱ, ཨི་མེ ས་ཏྟ མཱ་སཱ པི་ཊྛི་ས་མ་ཡོ ནཱ་མ. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྷི ཨ་ནྟ་རེ ‘‘ཀཱ་ལོ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་ཏུ་པྤཱ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་པྥཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཨི་མི་ནཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ‘‘དེ་ཐ མེ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པྥཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཏུ་པྤཱ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་ཀ་པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ནི་པྥཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཨི་མི་ནཱ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པྥཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ པ་རི་ཝཱ་རེ –
‘‘མཱ་ཏ་རཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཡཱ་ཙེ, ནོ ཙ ས་ངྒྷེ པ་རི་ཎ་ཏཾ;
ཀེ་ན་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཙ ཉཱ་ཏ་ཀེ;
པ་ཉྷཱ མེ་སཱ ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཙི་ནྟི་ཏཱ’’ཏི. (པ་རི. ༤༨༡);
ཨ་ཡ་ཉྷི པ་ཉྷོ ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པི་ཊྛི་ས་མ་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཛེ་ཊྛ་མཱུ་ལ་པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡཱ པ་ན པ་ཙྪི་མ་པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ, ཨི་མེ པ་ཉྩ མཱ་སཱ ཀུ་ཙྪི་ས་མ་ཡོ ནཱ་མ. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྷི ཨ་ནྟ་རེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་ཏུ་པྤཱ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་པྥཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཝ་ཏྟ་བྷེ་དེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཡེ མ་ནུ་སྶཱ པུ་བྦེ་པི ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ནྟི, ཨི་མེ པ་ན ས་ཙེ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཝ་ཏྟ་བྷེ་དོ ན་ཏྠི, ཏེ་སུ ས་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ. ཝི་ཉྙ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པྥཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨི་དཾ པ་ན པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་དཱ་ཡ་ཀེ་སུ་པི ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཏུ་པྤཱ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་ཀ་པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ནི་པྥཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཨི་མི་ནཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པྥཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ‘‘ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ དེ་ཐ མེ’’ཏི ཨི་ད་ཉྷི པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏེ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཀུ་ཙྪི་ས་མ་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ན་གྒོ ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ཝ་སྶཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀ་ཕུ་སི་ཏ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ནྷཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. སོ ཙ ཁོ ཝི་ཝ་ཊ་ངྒ་ཎེ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ པ་ཏི་ཏ་ཨུ་ད་ཀེ་ནེ་ཝ ནྷཱ་ཡ་ནྟོ. ནྷཱ་ན་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཝཱ་པི་ཨཱ་དཱི་སུ གྷ་ཊེ་ཧི ཨཱ་སི་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝཱ ནྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཝ་སྶཾ ཨུ་ཀྐ་ཌྜྷི་ཡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ ཀ་ཏ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མ མཱ་སཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ཝ་སྶཱ་ན་སྶ པ་ཋ་མ་མཱ་སཾ ཨུ་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མ་མཱ་ས་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི, ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏཱ ཨ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏཱ དྭེ མཱ་སེ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི, ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་སེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ས་ཏི་ས་མྨོ་སེ་ན ཝཱ ཨ་པྤ་ཧོ་ན་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ཨ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏེ ཙ དྭེ མཱ་སེ ཝ་སྶཱ་ན་སྶ ཙ ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་ནྟི ཚ མཱ་སེ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་སེ ཀ་ཐི་ནཾ ཨ་ཏྠ་རཱི་ཡ་ཏི, ཨ་པ་རེ་པི ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ལ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ད་ས མཱ་སཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏོ པ་ར་མྤི ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩཱ་སཱ་ཡ མཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀ་མཱ་ས་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས མཱ་སེ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཀཱ་ཧ་དྭཱི་ཧཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཡཱ་ཝ ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ ཝཱ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ, ཀ་དཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ན ཝི་ཙཱ་རི་ཏཾ. ལ་དྡྷ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧེ ནི་ཊྛི་ཏཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ. ད་སཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ. ད་སཱ་ཧེ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལཾ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ; ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༥༨) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་ཏོ པུ་བྦེ ད་སཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ‘‘ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༤༦༢) ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀཱ་ཧ་དྭཱི་ཧཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཡཱ་ཝ ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ ཝཱ ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧེ ཝཱ ཏ་ད་ཧུ ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ, ད་སཱ་ཧེ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལཾ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ ‘‘ཝ་སྶཱ་ནཾ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ཡ་དཱ ཝཱ ཏ་དཱ ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ, ‘‘ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དིཾ ཡཱ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ སཱ་པི, ཙ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏ་བྦཱ སི་ཡཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ‘‘ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨི་དཾ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཨ་ཙ་ལཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་པི་ཙ ཀུ་རུ་ནྡི་ཡ་མྤི ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཀ་དཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ? ལ་དྡྷ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧེ ནི་ཊྛི་ཏཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ. ཡ་དི ན་པྤ་ཧོ་ཏི ཡཱ་ཝ ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི.
༦༣༠. ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶཱཏི ཨེ་ཏཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ས་ཉྷི ན་གྒཱ་ནཾ ཀཱ་ཡོ་ཝ་སྶཱ་པ་ནེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ མ་ཧ་གྒྷ་ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཙོ་རུ་པ་དྡ་ཝོ ཨཱ་པ་དཱ ནཱ་མ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ཙཱི་ཝ་ར་ཨ་ཙྪི་ནྡ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༣༡. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི ཙཱི་ཝ་ར་ཨ་ཙྪི་ནྡ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་མྤི ཏྱཱ་ཧནྟི ཡ་མྤི ཏེ ཨ་ཧཾ. སོ ཀི་ར ‘‘མ་མ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་ཨུ་པཱ་ཧ་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནི ཝ་ཧ་ནྟོ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་དཱ་སི. ཏེ་ནེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ཙྪི་ནྡཱིཏི བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་སི, ས་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ན་ཏྠི, ཀི་ལ་མེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ཉྙ་ཏྟཱ.
༦༣༣. ས་ཡཾ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ཏི ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ཨེ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ་ནི ཙ བ་ཧཱུ་ནི ཨ་ཙྪི་ནྡ་ཏོ ཨེ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་བ་དྡྷཱ་ནི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཋི་ཏཱ་ནི ཙ བ་ཧཱུ་ནི ཨ་ཙྪི་ནྡ་ཏོ ‘‘ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཨཱ་ཧ་ར, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པ་ཡ་ཏོ ཙ ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ‘‘མ་ཡཱ དི་ནྣཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏོ་པི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ.
ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱཏི ‘‘ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཀཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨཱ་ཎ་ཏྟོ བ་ཧཱུ་ནི ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ‘‘ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ག་ཎྷ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ག་ཎྷཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ‘‘མ་ཡཱ དི་ནྣཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི ག་ཎྷཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏོ ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ.
༦༣༤. ཨ་ཉྙཾ པ་རི་ཀྑཱ་རནྟི ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་པ་ཙྪི་མ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ནྟ་མ་སོ སཱུ་ཙི་མྤི. ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་སཱུ་ཙཱི་སུ་པི ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནི. སི་ཐི་ལ་ཝེ་ཋི་ཏཱ་སུ ཨེ་ཝཾ. གཱ་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ བ་དྡྷཱ་སུ པ་ན ཨེ་ཀ་མེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. སཱུ་ཙི་གྷ་རེ པ་ཀྑི་ཏྟཱ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ སི་ཐི་ལ་བ་དྡྷ གཱ་ལ༹ྷ་བ་དྡྷེ་སུ ཏི་ཀ་ཊུ་ཀཱ་དཱི་སུ བྷེ་ས་ཛྫེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༦༣༥. སོ ཝཱ དེ་ཏཱིཏི ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨི་དཾ སཱ་རུ་པྤ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝཱ དེ་ཏི, ཨ་ཐ ཝཱ པ་ན ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཡཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ‘ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཎྷི་སྶ་ཏི, དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ད་མྷ, སོ དཱ་ནི ཏྭཾ ན ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་སི, ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཎྷཱ་སི, ན དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎཱ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟོ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཙཱི་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ མ་ཉྙེ བྷ་ཎ་ཐ, ཨི་དཾ ཝོ ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི དེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི སོ ཝཱ དེ་ཏི. དི་སཱ་པ་ཀྐ་ནྟཾ ཝཱ པ་ན ད་ཧ་རཾ ‘‘ནི་ཝ་ཏྟེ་ཐ ན’’ནྟི བྷ་ཎ་ཏི, སོ ན ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ རུ་ནྡྷ་ཐཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙེ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, སཱ་དྷུ. ས་ཙེ ‘‘པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ མ་ཉྙེ ཏུ་མྷེ བྷ་ཎ་ཐ, ག་ཎྷ་ཐ ན’’ནྟི དེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི སོ ཝཱ དེ་ཏི, ཝི་བྦྷ་ནྟཾ ཝཱ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཡཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ‘ཝ་ཏྟཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ད་མྷ, སོ དཱ་ནི ཏྭཾ ཝི་བྦྷ་མི་ཏྭཱ ཙ་ར་སཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨི་ཏ་རོ ‘‘ག་ཎྷ་ཐ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི དེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི སོ ཝཱ དེ་ཏི. ‘‘མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶེ་ཝ དེ་མི, ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ན དེ་མི. ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶེ་ཝ དེ་མི, ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ན དེ་མི, དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟ་སྶེ་ཝ དེ་མི, ཨ་པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟ་སྶ ན དེ་མི, ཨ་ཝི་བྦྷ་མ་ནྟ་སྶེ་ཝ དེ་མི, ཝི་བྦྷ་མ་ནྟ་སྶ ན དེ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ད་ད་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏུཾ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཙ་ཛི་ཏྭཱ དི་ནྣཾ ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ བྷ་ཎྜ་གྒྷེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཙཱི་ཝ་ར་ཨ་ཙྪི་ནྡ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. སུ་ཏྟ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༣༦. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི སུ་ཏྟ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ ཁོ་མནྟི ཁོ་མ་ཝཱ་ཀེ་ཧི ཀ་ཏ་སུ་ཏྟཾ. ཀ་པྤཱ་སི་ཀནྟི ཀ་པྤཱ་ས་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟཾ. ཀོ་སེ་ཡྻནྟི ཀོ་སི་ཡཾ་སཱུ་ཧི ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་སུ་ཏྟཾ. ཀ་མྦ་ལནྟི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་སུ་ཏྟཾ. སཱ་ཎནྟི སཱ་ཎ་ཝཱ་ཀ་སུ་ཏྟཾ. བྷ་ངྒནྟི པཱ་ཊེ་ཀྐཾ ཝཱ་ཀ་སུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཀེ. ཨེ་ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི མི་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་སུ་ཏྟཾ པ་ན ‘‘བྷ་ངྒ’’ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཝཱ་ཡཱ་པེ་ཏི པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊནྟི ས་ཙེ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡ་སྶ ཏུ་རི་ཝེ་མཱ་དཱི་ནི ན་ཏྠི, ཏཱ་ནི ‘‘ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ་སིཾ ཝཱ ཕ་ར་སུཾ ཝཱ ནི་སེ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཾ ཡཾ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཝཱ་ཡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ས་བྦ་ཏྠ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡ་སྶ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ བྷི་ཀྑུ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. དཱི་གྷ་ཏོ ཝི་ད་ཏྠི་མ་ཏྟེ ཏི་རི་ཡ་ཉྩ ཧ་ཏྠ་མ་ཏྟེ ཝཱི་ཏེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཡཱ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཕ་ལ་ཀེ ཕ་ལ་ཀེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་མྤི ཨི་ད་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་པ་ཙྪི་མ་ཉྷི ཙཱི་ཝ་ར་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – སུ་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ སཱ་མཾ ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ, སེ་སཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀ་པྤི་ཡཾ. ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡོ་པི ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ལ་དྡྷོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡོ, སེ་སོ ཀ་པྤི་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཏེ་ནེ་ཝ པ་ན ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཡ་ཐཱ པུ་བྦེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཡ་དི པ་ཙྪི་མ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨེ་ཀོ པ་རི་ཙྪེ་དོ སུ་དྡྷ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡོ, ཨེ་ཀོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཀེ་དཱ་ར་བ་དྡྷཾ ཝི་ཡ ཙཱི་ཝ་རཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡེ པ་རི་ཙྪེ་དེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨི་ཏ་ར་སྨིཾ ཏ་ཐེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཡ་དི ཏ་ཏོ ཨཱུ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨ་ཙྪི་མ་ཎྜ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཱ་པི, ས་བྦ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་སུ པ་རི་ཙྪེ་ད་ག་ཎ་ནཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ཐ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀེ་ན ཝཱ སུ་ཏྟེ་ན དཱི་གྷ་ཏོ ཝཱ ཀ་པྤི་ཡཾ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཕ་ལ་ཀེ ཕ་ལ་ཀེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཀ་པྤི་ཡ་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ན་པི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཡ་ཐཱ པུ་བྦེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཀ་པྤི་ཡ་ཉྩ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ ས་ཙེ པ་ཙྪི་མ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎཱ ཨཱུ་ན་ཀཱ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སུ པ་རི་ཙྪེ་ད་ག་ཎ་ནཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་སུ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཐ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀེ་ན ཝཱ སུ་ཏྟེ་ན དཱི་གྷ་ཏོ ཝཱ ཀ་པྤི་ཡཾ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཕ་ལ་ཀེ ཕ་ལ་ཀེ དུ་ཀྐ་ཊཾ.
ཡ་དི པ་ན དྭེ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀོ ཀ་པྤི་ཡོ ཨེ་ཀོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡོ, སུ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ, ཏེ ཙེ ཝཱ་རེ་ན ཝི་ན་ནྟི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ན ཝཱི་ཏེ ཕ་ལ་ཀེ ཕ་ལ་ཀེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨཱུ་ན་ཏ་རེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨི་ཏ་རེ་ན ཝཱི་ཏེ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་ཙེ དྭེ་པི ཝེ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝི་ན་ནྟི, ཕ་ལ་ཀེ ཕ་ལ་ཀེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨ་ཐ སུ་ཏྟཾ ཀ་པྤི་ཡཾ, ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ ཀེ་དཱ་ར་བ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་པ་རི་ཙྪེ་དཾ, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ན ཝཱི་ཏེ པ་རི་ཙྪེ་དེ པ་རི་ཙྪེ་དེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨི་ཏ་རེ་ན ཝཱི་ཏེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ དྭེ་པི ཝེ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝི་ན་ནྟི, ཕ་ལ་ཀེ ཕ་ལ་ཀེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ཐ སུ་ཏྟ་མྤི ཀ་པྤི་ཡ་ཉྩ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཉྩ, ཏེ ཙེ ཝཱ་རེ་ན ཝི་ན་ནྟི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡེ་སུ པ་ཙྪི་མ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎེ་སུ པ་རི་ཙྪེ་དེ་སུ ཝཱི་ཏེ་སུ པ་རི་ཙྪེ་ད་ག་ཎ་ནཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨཱུ་ན་ཀ་ཏ་རེ་སུ ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡེ་སུ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཀ་པྤི་ཡ་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡེ་སུ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཝཱ ཨཱུ་ན་ཀེ་སུ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡེ་སུ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨ་ཐ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀེ་ན ཝཱ སུ་ཏྟེ་ན དཱི་གྷ་ཏོ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཏི་རི་ཡཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ན་ནྟི, ཨུ་བྷོ་པི ཝཱ ཏེ ཝེ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝི་ན་ནྟི, ཨ་པ་རི་ཙྪེ་དེ ཙཱི་ཝ་རེ ཕ་ལ་ཀེ ཕ་ལ་ཀེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ས་པ་རི་ཙྪེ་དེ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཱི་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཏྠོ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་པཱ་ཀ་ཊོ, མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཱདཱི་སུ པཱ་ཀ་ཊོ. ཨི་དྷ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ པཱ་ཀ་ཊོ.
ས་ཙེ སུ་ཏྟ་མྤི ཀ་པྤི་ཡཾ, ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡོ་པི ཀ་པྤི་ཡོ ཉཱ་ཏ་ཀ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏོ ཝཱ མཱུ་ལེ་ན ཝཱ པ་ཡོ་ཛི་ཏོ, ཝཱ་ཡཱ་པ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ད་སཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ར་ཀྑ་ནྟེ་ན ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་པྤ་མཱ་ཎ་མ་ཏྟེ ཝཱི་ཏེ ཏ་ནྟེ ཋི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. ད་སཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ནི་ཊྛཱ་པི་ཡ་མཱ་ན་ཉྷི ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི. ཉཱ་ཏ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཏ་ནྟཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ས་ཙེ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡོ ཨེ་ཝཾ པ་ཡོ་ཛི་ཏོ ཝཱ ས་ཡཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་སུ་ཀ་དི་ཝ་སེ ནཱ་མ ཝཱ་ཡི་ཏྭཱ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཙ ཏེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣ་དི་ཝ་ས་ཏོ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
ས་ཙེ པ་ན ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ་ཡི་ཏྭཱ སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཏེ་ན པེ་སི་ཏ་བྷི་ཀྑུ པ་ན ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ དི་སྭཱ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཝཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཊྛི་ཏ’’ནྟི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ནཾ ན པ་མཱ་ཎཾ. ཡ་དཱ པ་ན ཏེ་ན པེ་སི་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
ས་ཙེ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ་ཡི་ཏྭཱ ཀ་སྶ་ཙི ཧ་ཏྠེ པ་ཧི་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏ་བྷི་ཀྑུ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝེ་ཎེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ན ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི བྷ་ཎ་ཏི ‘‘ཨ་པི, བྷ་ནྟེ, ཨ་དྷུ་ནཱ ཨཱ་བྷ་ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ སུ་ནྡ་ར’’ནྟི? ‘‘ཀུ་ཧིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི? ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ཧ་ཏྠེ པེ་སི་ཏ’’ནྟི. ཨེ་ཏ་སྶ་པི ཝ་ཙ་ནཾ ན པ་མཱ་ཎཾ. ཡ་དཱ པ་ན སོ བྷི་ཀྑུ ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ཏི, ལ་དྡྷ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ས་ཙེ པ་ན ཝཱ་ཡཱ་པ་ན་མཱུ་ལཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ ཀཱ་ཀ་ཎི་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ, ཏཱ་ཝ ར་ཀྑ་ཏི.
༦༤༠. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦེ་ཏུནྟི ཙཱི་ཝ་ར་སི་བྦ་ན་ཏྠཱ་ཡ སུ་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཡོ་གེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨཱ་ཡོ་གཱ་དི་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
སུ་ཏྟ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. མ་ཧཱ་པེ་ས་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༤༡. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི མ་ཧཱ་པེ་ས་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟཾ དྷཱ་ར་ཡི་ཏྭཱཏི སུ་ཏྟཾ ཏུ་ལེ་ཏྭཱ པ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་པྤི་ཏནྟི གྷ་ནཾ. སུ་ཝཱི་ཏནྟི སུ་ཊྛུ ཝཱི་ཏཾ, ས་བྦ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱི་ཏཾ. སུ་པྤ་ཝཱ་ཡི་ཏནྟི སུ་ཊྛུ པ་ཝཱ་ཡི་ཏཾ ས་བྦ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ནྟེ པ་སཱ་རི་ཏཾ. སུ་ཝི་ལེ་ཁི་ཏནྟི ལེ་ཁ་ནི་ཡཱ སུ་ཊྛུ ཝི་ལི་ཁི་ཏཾ. སུ་ཝི་ཏ་ཙྪི་ཏནྟི ཀོ་ཙྪེ་ན སུ་ཊྛུ ཝི་ཏ་ཙྪི་ཏཾ, སུ་ནི་དྡྷོ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་བ་དྡྷནྟི ཝེ་ཀ་ལླཾ. ཏ་ནྟེཏི ཏ་ནྟེ དཱི་གྷ་ཏོ པ་སཱ་ར་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༦༤༢. ཏ་ཏྲ ཙེ སོ བྷི་ཀྑཱུཏི ཡ་ཏྲ གཱ་མེ ཝཱ ནི་ག་མེ ཝཱ ཏེ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡཱ ཏ་ཏྲ. ཝི་ཀ་པྤཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ཝི་སི་ཊྛཾ ཀ་པྤཾ ཨ་དྷི་ཀ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་ཀ་པྤཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
དྷ་མྨ་མྤི བྷ་ཎ་ཏཱིཏི དྷ་མྨ་ཀ་ཐ་མྤི ཀ་ཐེ་ཏི, ‘‘ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏཾ ཝཱ ཝི་ཏྠ་ཏཾ ཝཱ ཨ་པྤི་ཏཾ ཝཱ’’ཏི སུ་ཏྟ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཨཱ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏི.
པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏོཏི ཙཱི་ཝ་ར་སཱ་མི་ཀེ་ཧི པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ,
ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
མ་ཧཱ་པེ་ས་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༤༦-༩. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏནྟི ད་ས ཨ་ཧཱ་ནི ད་སཱ་ཧཾ, ཏེ་ན ད་སཱ་ཧེ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ, ད་སཱ་ཧེ་ན ཨ་ས་མྤ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏཾ ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཾ, ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡཱཏི ཨི་དཾ པ་ན ཡཱ སཱ ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཏཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཀ་ཏྟི་ཀ་ཏེ་མཱ་སི་ཀ་པུ་ཎྞ་མནྟི པ་ཋ་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་ཏེ་མཱ་སི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཾ. ཨི་དྷཱ་པི པ་ཋ་མ་པ་ད་སྶ ཨ་ནུ་པ་ཡོ་ག་ཏྟཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ‘‘‘ཡ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ས་ཙེ་པི ཏཱ་ནི དི་ཝ་སཱ་ནི ཨ་ཙྩ་ནྟ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ‘ཨ་ཙྩེ་ཀཾ ཨི་ད’ནྟི ཛཱ་ན་མཱ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྦ་མྤི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཏེ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་མཱ་ས་སྶ ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑ་པ་ཉྩ་མི་ཏོ པ་ཋཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ནི་དྷཱ་ན་ཀཱ་ལོ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཀཱ་མ་ཉྩེ་ས ‘‘ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ་ཝ སི་དྡྷོ, ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨ་པུ་བྦཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཋ་པི་ཏཾ.
ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རནྟི ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ན ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སེ་ནཱ་ཡ ཝཱ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷཱཏི ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ད་སྶི་ཏཾ. པ་སཱ་དོཏི ཨི་མི་ནཱ སུ་པྤ་ས་ནྣཱ བ་ལ་ཝ་ས་དྡྷཱ. ཨེ་ཏཾ ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱ་མཱཏི ཨེ་ཏཾ ཨི་མེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི དཱ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན དཱུ་ཏཾ ཝཱ པེ་སེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི. ཚ་ཊྛི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ན་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་མྤི པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་མྤི ཨེ་ཏཾ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ས་ཉྙཱ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦནྟི ཀི་ཉྩི ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ? ཡ་དི ཧི ཏཾ པུ་རེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟི. ཡེ་ན ག་ཧི་ཏཾ, ཏེ་ན ཚི་ནྣ་ཝ་སྶེ་ན ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན ཧོ་ཏི, ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷི་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ སུ་ཁཾ དཱ་ཏུཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
༦༥༠. ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རེ ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་ས་ཉྙཱིཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རེ, ཙཱི་ཝ་ར་ས་མ་ཡཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨི་ཏི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ད་སཱ་ཧཾ པ་རི་ཧཱ་རོ. ཨ་ཀ་ཏ་སྶ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨ་ན་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ པ་ཉྩ མཱ་སཱ, ཝ་སྶེ ཨུ་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏེ ཚ མཱ་སཱ, ཨ་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཨ་པ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སཱ. ཧེ་མ་ནྟ་སྶ པ་ཙྪི་མེ དི་ཝ་སེ མཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རོ་པི ཨེ་ཀོ མཱ་སོ་ཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས མཱ་སཱ པ་རི་ཧཱ་རོ. ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩཱ་སཱ་ཡ མཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨེ་ཀོ མཱ་སོ, ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨ་ན་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་དི་ཝ་སཱ་དྷི་ཀོ མཱ་སོ, ཨ་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་དི་ཝ་སཱ་དྷི་ཀཱ པ་ཉྩ མཱ་སཱ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི པ་རི་ཧཱ་རོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ན་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རེཏི ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་ས་དི་སེ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཀ་ཐི་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཨ་ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. སཱ་ས་ངྐ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༥༢. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི སཱ་ས་ངྐ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྠ་ཝ་སྶཱ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀེ་སཱུཏི ཏེ པུ་བྦེ་པི ཨ་ར་ཉྙེ་ཡེ་ཝ ཝི་ཧ་རིཾ་སུ. དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་ཏྟཱ པ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ནི་པྤ་ལི་བོ་དྷཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀེ་སུ སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཀ་ཏྟི་ཀ་ཙོ་ར་ཀཱཏི ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་སེ ཙོ་རཱ. པ་རི་པཱ་ཏེ་ནྟཱིཏི ཨུ་པ་དྡ་ཝ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨཱ་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟཱ་སེ་ནྟི པ་ལཱ་པེ་ནྟི. ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་ཀྑི་པི་ཏུནྟི ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སྨཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན དུ་ལླ་བྷཱ, ས་ལླེ་ཁ་ཝཱ ཧི བྷི་ཀྑུ མཱ་ཏ་ར་མྤི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཙཱི་ཝ་ར་གུ་ཏྟ་ཏྠཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ན ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སཾ ན པ་ཊི་ཀྑི་པི.
༦༥༣. ཨུ་པ་ཝ་སྶཾ ཁོ པ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་ཝ་སྶ་ནྟི ཨུ་པ་ཝ་སྶ; ཨུ་པ་ཝ་སི་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཧི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ནཱ་སི་ཀོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝ་སི་ཏྭཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མ་སྶ ཙ པ་ད་སྶ ‘‘ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་སུ བྷི་ཀྑུ སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝ་སི་ཏྭཱ ཙ ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀཱ་ལཾ ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན ཏཱ་ནི ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི སཱ་ས་ངྐ་ས་མྨ་ཏཱ་ནི ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཱ་ནི; ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་སུ བྷི་ཀྑུ སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཏི་ཎྞཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻཱ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཡོ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཡཱ་ཝ པ་ཋ་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཾ ཝ་ས་ཏི, སོ ཝུ་ཊྛ་ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་དཾ ཨ་ཏི་ག་ཧ་ནཾ བྱ་ཉྫ་ན་ཝི་ཙཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཀེ་ཝ་ལཾ ཙཱི་ཝ་ར་ནི་ཀྑེ་པཱ་ར་ཧཾ པུ་གྒ་ལཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝུ་ཊྛ་ཝ་སྶཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶཱ་པི ‘‘བྷི་ཀྑུ སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ‘‘ཝུ་ཊྛ་ཝ་སྶཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ’’ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཡོ ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་ར་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རོ པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ གཱ་མ་སྶ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་ཏོ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པཱ་ར་ཧ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཝི་ཧཱ་ར་པ་རི་ཀྑེ་པཱ མི་ནི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རོ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཡཾ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཝཱ བྷ་ཏྟ་སཱ་ལཱ ཝཱ དྷུ་ཝ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ བོ་དྷི་ཝཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝཱ དཱུ་རེ ཙེ་པི སེ་ནཱ་ས་ན་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏཾ པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ མི་ནི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ་པི ཨཱ་ས་ནྣེ གཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཝི་ཧཱ་རེ ཋི་ཏེ་ཧི གྷ་ར་མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནཾ ས་དྡོ སཱུ་ཡ་ཏི, པ་བྦ་ཏ་ན་དཱི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཨ་ནྟ་རི་ཏ་ཏྟཱ ན ས་ཀྐཱ ཨུ་ཛུཾ ག་ནྟུཾ, ཡོ ཙ་སྶ པ་ཀ་ཏི་མ་གྒོ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ་པི ནཱ་ཝཱ་ཡ ས་ཉྩ་རི་ཏ་བྦོ, ཏེ་ན མ་གྒེ་ན གཱ་མ་ཏོ པ་ཉྩ་དྷ་ནུ་ས་ཏི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཨཱ་ས་ནྣ་གཱ་མ་སྶ ཨ་ངྒ་ས་མྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ མ་གྒཾ པི་ད་ཧ་ཏི, ཨ་ཡཾ ‘‘དྷུ་ཏ་ངྒ་ཙོ་རོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སཱ་ས་ངྐ་ས་མྨ་ཏཱ་ནཱིཏི ‘‘སཱ་ས་ངྐཱ་ནཱི’’ཏི ས་མྨ་ཏཱ་ནི; ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙཱ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏཱ་ནི སཱ་ས་ངྐ་ས་མྨ་ཏཱ་ནི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨཱ་རཱ་མེ ཨཱ་རཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་རེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ས་ཧ པ་ཊི་བྷ་ཡེ་ན ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཱ་ནི, ས་ནྣི་ཧི་ཏ་བ་ལ་ཝ་བྷ་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏཱ་ནི ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཱ་ནི; ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨཱ་རཱ་མེ ཨཱ་རཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་རེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ས་མ་ནྟཱ གོ་ཙ་ར་གཱ་མེ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻཱཏི ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ན་སྶ ས་མ་ནྟཱ ས་བྦ་དི་སཱ་བྷཱ་གེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་བྷི་རུ་ཙི་ཏེ གོ་ཙ་ར་གཱ་མེ ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི – པུ་རི་མི་ཀཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨི་ད་མེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ. ས་ཙེ པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཚི་ནྣ་ཝ་སྶོ ཝཱ, ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་སོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ངྒཾ. ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་ས་ཏོ པ་རཾ ན ལ་བྷ་ཏི, པ་ཉྩ་དྷ་ནུ་ས་ཏི་ཀཾ པ་ཙྪི་མ་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨི་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་ངྒཾ. ཨཱུ་ན་པྤ་མཱ་ཎེ ཝཱ གཱ་ཝུ་ཏ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎེ ཝཱ ན ལ་བྷ་ཏི, ཡ་ཏྲ ཧི པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པུ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ བྷ་ཏྟ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ས་ཀྐཱ ཨཱ་ག་ནྟུཾ, ཏ་དེ་ཝ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ནི་མ་ནྟི་ཏོ པ་ན ཨ་དྡྷ་ཡོ་ཛ་ན་མྤི ཡོ་ཛ་ན་མྤི ག་ནྟྭཱ ཝ་སི་ཏུཾ པ་ཙྩེ་ཏི, ཨི་ད་མ་པྤ་མཱ་ཎཾ. སཱ་ས་ངྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཨ་ངྒཾ. ཨ་ནཱ་ས་ངྐ་ཨ་པྤ་ཊི་བྷ་ཡེ ཧི ཨ་ངྒ་ཡུ་ཏྟེ་པི སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་ས་ནྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷི་ཀྑུ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱཏི ཡཱ ཨུ་དོ་སི་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ས་མྨུ་ཏི (པཱ་རཱ. ༤༧༥) ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ཏ་སྶཱ ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ; ས་ཙེ སཱ ལ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི, ཚཱ་ར་ཏྟཱ་ཏི་རེ་ཀ་མྤི ཝི་པྤ་ཝ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
པུ་ན གཱ་མ་སཱི་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱཏི ས་ཙེ གོ་ཙ་ར་གཱ་མ་ཏོ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ སེ་ནཱ་ས་ནཾ; ཨ་ཡ་ཉྩ པ་ཙྪི་མ་དི་སཾ ག་ཏོ ཧོ་ཏི, སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྟ་མཾ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན གཱ་མ་སཱི་མ་མྤི ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་བྷཱ་ཡཾ ཝཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝཱ ཝ་སི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋི་ཏེ་ན པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཋ་སྶ་ཏཱི་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཀ་ཐི་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཀི་རི་ཡཱ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
སཱ་ས་ངྐ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. པ་རི་ཎ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༥༧. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི པ་རི་ཎ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ པཱུ་ག་སྶཱཏི ས་མཱུ་ཧ་སྶ; དྷ་མྨ་ག་ཎ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་ཡ་ཏྟནྟི པ་ཊི་ཡཱ་དི་ཏཾ. བ་ཧཱུ ས་ངྒྷ་སྶ བྷ་ཏྟཱཏི ས་ངྒྷ་སྶ བ་ཧཱུ་ནི བྷ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ལཱ་བྷ་མུ་ཁཱ་ནི; ན ས་ངྒྷ་སྶ ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཧཱ་ནཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི. ཨོ་ཎོ་ཛེ་ཐཱཏི དེ་ཐ. ཀིཾ པ་ནེ་ཝཾ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཀ་སྨཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི? ཨ་ཡ་ཉྷི ཨ་བྷི་ཧ་ཊ་བྷི་ཀྑཱ ཨ་བྷི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ས་ངྒྷ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ཧ་ཊ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟེ ཙ ཨུ་དྡི་སྶ ཋ་པི་ཏ་བྷཱ་གེ ཙ པ་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ཙཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
༦༥༨. ས་ངྒྷི་ཀནྟི ས་ངྒྷ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ. སོ ཧི ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཎ་ཏ་ཏྟཱ ཧ་ཏྠཾ ཨ་ནཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ་པི ཨེ་ཀེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་ངྒྷ་སྶ ས་ནྟ་ཀོ ཧོ་ཏི, པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན ‘‘ས་ངྒྷི་ཀཾ ནཱ་མ ས་ངྒྷ་སྶ དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི པ་རི་ཙྩ་ཏྟ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ་ཝ ས་ངྒྷི་ཀཾ ད་སྶི་ཏཾ. ལཱ་བྷནྟི པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་ཧ. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ ནི་དྡེ་སེ ‘‘ཙཱི་ཝ་ར་མྤཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་ཎ་ཏནྟི ས་ངྒྷ་སྶ ནི་ནྣཾ ས་ངྒྷ་སྶ པོ་ཎཾ ས་ངྒྷ་སྶ པ་བྦྷཱ་རཾ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ. ཡེ་ན པ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན སོ པ་རི་ཎ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ད་སྶཱ་མ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཝཱ་ཙཱ བྷི་ནྣཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ.
༦༥༩. པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊནྟི པ་རི་ཎ་ཏ་ལཱ་བྷ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ཏ་སྨིཾ ཧ་ཏྠཾ ཨཱ་རཱུ་ལ༹ྷེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ས་ཙེ པ་ན ས་ངྒྷ་སྶ དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཡོ་པི ཨཱ་རཱ་མི་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཁཱ་ད་ཏི, བྷ་ཎྜཾ ཨ་གྒྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. པ་རི་ཎ་ཏཾ པ་ན ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཝཱ གི་ཧཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ཏུ་ས་ནྟ་ཀ་མྤི ‘‘ཨི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཎ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ‘‘ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་སྶ པ་རི་ཎཱ་མེ་ནྟ་སྶ སུ་དྡྷི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨེ་ཀཾ པ་ཏྟཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ, ཨེ་ཀཾ ཨ་ཉྙ་སྶ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཉྩེ་ཝ སུ་དྡྷི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཉྩ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ བ་ཧཱུ་སུ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟིཾ, སུ་དྡྷི་ཀེ་ན པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ;
ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ ཨེ་ཀ་ཏོ;
པ་ཉྷཱ མེ་སཱ ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཙི་ནྟི་ཏཱ’’ཏི. (པ་རི. ༤༨༠);
ཨ་ཡ་ཉྷི པ་རི་ཎཱ་མ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ. ཡོ་པི ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་ས་མ་ཡེ མཱ་ཏུ་གྷ་རེ་པི ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཎ་ཏཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. པ་ར་སྶ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, སུ་དྡྷི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་པྤི་ཏེ་ལཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, གི་ལཱ་ནོ ཙེ་པི བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཎ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི ཡཱ་ཙ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ. ས་ཙེ པ་ན སོ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨཱ་བྷ་ཊཱ་ནི ཨ་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་མ, ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཐཱ་པི ནཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ས་ངྒྷོ་པི ཨ་མྷེ་ཧི དི་ནྣ་མེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི; ག་ཎྷ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི.
༦༦༠. ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཎ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ས་ངྒྷ་སྶཱཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཎ་ཏཾ ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ས་ངྒྷ་སྶ དེ་ཐཱ’’ཏི པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི.
ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཝཱཏི ‘‘ཀིཾ ས་ངྒྷ་སྶ དི་ནྣེ་ན, ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ་པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཝཱ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི.
ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ པ་རི་ཎ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ རོ་པི་ཏ་མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཙེ་ཏི་ཡ་མྷི པུ་པྥ་མྤི ཨཱ་རོ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ན ཚ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཊཱ་ཀཾ ཝཱ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ དི་སྭཱ སེ་སཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ དཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་རི་ཎ་ཏནྟི ཨ་ནྟ་མ་སོ སུ་ན་ཁ་སྶཱ་པི པ་རི་ཎ་ཏཾ ‘‘ཨི་མ་སྶ སུ་ན་ཁ་སྶ མཱ དེ་ཧི, ཨེ་ཏ་སྶ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་ཙེ པ་ན དཱ་ཡ་ཀཱ ‘‘མ་ཡཾ ས་ངྒྷ་སྶ བྷ་ཏྟཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ པཱུ་ཛཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཨེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རུ་ཙི་ཡཱ ད་སྶཱ་མ; བྷ་ཎ་ཐ, ཀ་ཏྠ དེ་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘‘ཡ་ཏྠ ཨི་ཙྪ་ཐ, ཏ་ཏྠ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ན ཀེ་ཝ་ལཾ ‘‘ཀ་ཏྠ དེ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪ་ནྟི, པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ