༣. བྷེ་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༡༨. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི བྷེ་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ, བྷ་ནྟེཏི རཱ་ཛཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཡྻུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟེ ཐེ་ར་སྶ ལེ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦྷཱ་རཾ སོ་དྷེ་ནྟེ དི་སྭཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ པུ་ཙྪི.
༦༡༩-༢༡. པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོཏི ཝི་སུཾ ཨེ་ཀོ. མཱ་ལཱ་ཀི་ཏེཏི ཀ་ཏ་མཱ་ལེ མཱ་ལཱ་དྷ་རེ, ཀུ་སུ་མ་མཱ་ལཱ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏི་ཎ་ཎྜུ་པ་ཀ་ནྟི ཏི་ཎ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀཾ. པ་ཊི་མུ་ཉྩཱིཏི ཋ་པེ་སི. སཱ ཨ་ཧོ་སི སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱཏི དཱ་རི་ཀཱ་ཡ སཱི་སེ ཋ་པི་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཐེ་ར་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་པ་དུ་མ་མཱ་ལཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཉྷི ཏི་ཎ་ཎྜུ་པ་ཀཾ སཱི་སེ ཋ་པི་ཏ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཐེ་རོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ…པེ…. ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱི་ཏི དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི.
སུ་ཝ་ཎྞ་ནྟི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩཱིཏི ‘‘སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནནྟི ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནཾ. བཱ་ཧུ་ལི་ཀཱཏི པ་ཙྩ་ཡ་བཱ་ཧུ་ལི་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣཱ. ཀོ་ལ་མྦེ་པི གྷ་ཊེ་པཱིཏི་ཨེ་ཏྠ ཀོ་ལ་མྦཱ ནཱ་མ མ་ཧཱ་མུ་ཁ་ཙཱ་ཊི་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨོ་ལཱི་ན་ཝི་ལཱི་ནཱ་ནཱིཏི ཧེ་ཊྛཱ ཙ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་སྶེ་སུ ཙ ག་ལི༹་ཏཱ་ནི. ཨོ་ཀི་ཎྞ་ཝི་ཀི་ཎྞཱཏི ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ག་ནྡྷེ་ན བྷཱུ་མིཾ ཁ་ན་ནྟེ་ཧི ཨོ་ཀི་ཎྞཱ, བྷི་ཏྟི་ཡོ ཁ་ན་ནྟེ་ཧི ཨུ་པ་རི ས་ཉྩ་ར་ནྟེ་ཧི ཙ ཝི་ཀི་ཎྞཱ. ཨ་ནྟོ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རི་ཀཱཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ སཾ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཱ.
༦༢༢. པ་ཊི་སཱ་ཡ་ནཱི་ཡཱ་ནཱིཏི པ་ཊི་སཱ་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནི, པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཱིཏི བྷེ་ས་ཛྫ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟུ ཝཱ མཱ ཝཱ, ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རཱ་ནི. ‘‘གོ་ས་པྤཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ལོ་ཀེ པཱ་ཀ་ཊཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཡེ་སཾ མཾ་སཾ ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི མི་ག་རོ་ཧི་ཏ་ས་སཱ་དཱི་ནཾ ས་པྤིཾ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི. ཡེ་ས་ཉྷི ཁཱི་རཾ ཨ་ཏྠི, ས་པྤི་པི ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝ, ཏཾ པ་ན སུ་ལ་བྷཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ དུ་ལླ་བྷཾ ཝཱ, ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ན་ཝ་ནཱི་ཏ་མྤི.
ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི ས་ནྣི་དྷིཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀ་ཐཾ? པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏ་ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་པྤི ཏཱ་ཝ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ནི་རཱ་མི་ས་མྤི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ས་ཙེ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཋ་པི་ཏཾ, ཨེ་ཀཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ས་ཙེ བ་ཧཱུ་སུ ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི; ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཾ ཨཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ. ‘‘པ་ཊི་སཱ་ཡ་ནཱི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཙེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ་ན ས་པྤིཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཏི, པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་སཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ས་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧ་མྤི ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ་ན པ་ན ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་ཏ་ས་པྤི ས་ཏྟཱ་ཧ་མྤི ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀེ་ན ཀ་ཏེ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་སུ་དྡྷ་ས་པྤི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཁཱི་རེ་ན ཝཱ ད་དྷི་ནཱ ཝཱ ཀ་ཏ་ས་པྤི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ཀ་ཏཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཏཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཧི སཱ་མཾ་པཱ་ཀོ ན ཧོ་ཏི, སཱ་མཾ་པ་ཀྐེ་ན པ་ན ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་མི་སཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་སྶ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, ‘‘ཏཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ཧི ཀ་ཏཾ པ་ན ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མྤི ཙ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀེ་ཧི ཀ་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡེ་ས་མྤི ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་ས་ས་པྤི་མྷི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཡ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ས་པྤི་ནཱ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, ཏ་ཏྠ ཨི་མི་ནཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཀཱ་ར་ཎ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ ཝ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ས་པྤི ཙ ན་ཝ་ནཱི་ཏ་ཉྩ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏཾ དུ་པྤ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ, ས་བྦ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ. པ་ར་ཏོ ཙ་སྶ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ་པི ཨཱ་ག་ཙྪི་སྶ་ཏི.
པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཾ ན་ཝ་ནཱི་ཏ་མྤི པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ ཋ་པི་ཏེ བྷཱ་ཛ་ན་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ་པི ཨ་མི་སྶེ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པི་ཎྜ་ཝ་སེ་ན ཋ་པི་ཏེ པི་ཎྜ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ས་པྤི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ད་དྷི་གུ་ལི༹་ཀཱ་ཡོ་པི ཏ་ཀྐ་བི་ནྡཱུ་ནི་པི ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཾ དྷོ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཏྠེ་རཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ. མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཀྐ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ཊ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཁཱ་དིཾ་སཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྨཱ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ད་དྷི་ཏ་ཀྐ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་དཱི་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. པ་ཙི་ཏྭཱ ས་པྤིཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨ་དྷོ་ཏ་མྤི པ་ཙི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ ཏ་ཏྠ ད་དྷི་ག་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཀྐ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏཾ ཁ་ཡཾ ག་མི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཧི ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨཱ་མི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཀྐ་ཏྟཱ པ་ན ཏ་སྨི་མྤི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀཱ. ཨི་དཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ཙ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཁཱི་ར་ད་དྷཱི་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ཙ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཏཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ཙ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏེ་ཧི ཀ་ཏ་ན་ཝ་ཝཱི་ཏེ ཙ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་ས་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ཙ ས་བྦོ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་ནཱ་པ་ཏྟི་པ་རི་བྷོ་གཱ་པ་རི་བྷོ་ག་ན་ཡོ ས་པྤི་མྷི ཝུ་ཏྟ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
ཏེ་ལ་བྷི་ཀྑཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་པྤི་མྤི ན་ཝ་ནཱི་ཏ་མྤི པ་ཀྐ་ཏེ་ལ་མྤི ཨ་པ་ཀྐ་ཏེ་ལ་མྤི ཨཱ་ཀི་ར་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཀྐ་ད་དྷི་བི་ནྡཱུ་ནི་པི བྷ་ཏྟ་སི་ཏྠཱ་ནི་པི ཏ་ཎྜུ་ལ་ཀ་ཎཱ་པི མ་ཀྑི་ཀཱ་ད་ཡོ་པི ཧོ་ནྟི. ཨཱ་དི་ཙྩ་པཱ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ན་ཏྠུ་པཱ་ན་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཝ་དྡ་ལི་ས་མ་ཡེ ལ་ཛྫི སཱ་མ་ཎེ་རོ ཡ་ཐཱ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཏ་ཏ་ཎྜུ་ལ་ཀ་ཎཱ་ད་ཡོ ན པ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ སཱ་མི་ས་པཱ་ཀཾ མོ་ཙེ་ནྟོ ཨ་གྒི་མྷི ཝི་ལཱི་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཙི་ཏྭཱ དེ་ཏི, པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཏེ་ལེ་སུ ཏི་ལ་ཏེ་ལཾ ཏཱ་ཝ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ པ་ན་སྶ བྷཱ་ཛ་ན་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, སཱི་ས་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཏི་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཏེ་ལཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཧོ་ཏི, སཱི་ས་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཏི་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཏེ་ལཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡ་མེ་ཝ, ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, སཱི་ས་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཏི་ལེ་ཧི ཀ་ཏ་ཏེ་ལེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཏི་ལེ བྷ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ ཏི་ལ་པི་ཊྛཾ ཝཱ སེ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀེ་ན ཝཱ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཏེ་ལཾ ས་ཙེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ཀ་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་ཏེ་ལཾ པ་ན ནི་བྦ་ཊྚི་ཏ་ཏྟཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. སཱ་མཾ་པ་ཀྐ་ཏྟཱ སཱ་མི་སཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ, སཱི་ས་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཡ་དི པ་ན ཨ་པྤཾ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀཾ ཧོ་ཏི ཨ་བྦྷུ་ཀྐི་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ, ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཾ ཧོ་ཏི, སཱ་མ་པཱ་ཀ་ག་ཎ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. སཱ་ས་པ་ཏེ་ལཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏི་ལ་ཏེ་ལེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སོ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ས་ཙེ པ་ན པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ སཱ་ས་པཱ་དཱི་ནཾ ཙུ་ཎྞེ་ཧི ཨཱ་དི་ཙྩ་པཱ་ཀེ་ན ས་ཀྐཱ ཏེ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན སཱ་ས་པ་མ་དྷུ་ཀ་ཙུ་ཎྞཱ་དཱི་ནི སེ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ར་ཎྜ་ཀ་ཊྛཱི་ནི ཙ བྷ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ ཏེ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཏེ་ལཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི ཀ་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཏྟཱ པ་ན ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ དོ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ་ནེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀེ་ཧི ཀ་ཏཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ བཱ་ཧི་ར་པ་རི་བྷོ་གེ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཏེ་ལ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ སཱ་ས་པ་མ་དྷུ་ཀ་ཨེ་ར་ཎྜ་ཀ་ཊྛཱི་ནི ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཏེ་ལཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ. དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ ཚཱ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ པ་ཉྩཱ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠ-པ་ཉྩ་མ-ཚ་ཊྛ་ས་ཏྟཱ་མ་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཡཱ་ཝ ཨ་རུ་ཎ་སྶ ཨུ་གྒ་མ་ནཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཨ་ཊྛ་མེ དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཨ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཏྟཱ པ་ན བཱ་ཧི་ར་པ་རི་བྷོ་གེ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ་པི ན ཀ་རོ་ཏི, ཏེ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཧི་ཏ་སཱ་ས་པཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ནི་མྦ་ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཀ་ར་མ་ནྡ་ཨ་ཏ་སཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཏེ་ལཱ་ནི ཨ་ཏྠི, ཏཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སུ ཝི་སེ་སོ. སེ་སཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཝ་ཏྠུཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཉྩ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ སཱ་མཾ་པཱ་ཀ་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ས་བྦཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༦༢༣. ཝ་སཱ་ཏེ་ལནྟི ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་སཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི, ཨ་ཙྪ་ཝ་སཾ, མ་ཙྪ་ཝ་སཾ, སུ་སུ་ཀཱ་ཝ་སཾ, སཱུ་ཀ་ར་ཝ་སཾ, ག་དྲ་བྷ་ཝ་ས’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༢) ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་སཱ་ནཾ ཏེ་ལཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་ཙྪ་ཝ་ས’’ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ཝ་སཾ ས་བྦེ་སཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཱ་ན ཝ་སཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ. མ་ཙྪ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ སུ་སུ་ཀཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཝཱ་ལ༹་མ་ཙྪ་ཏྟཱ པ་ན ཝི་སུཾ ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཙྪཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙེ་ཏྠ ས་བྦེ་ས་མྤི ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཱ་ནཾ ཝ་སཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ. མཾ་སེ་སུ ཧི ད་ས་མ་ན་ཨུ་སྶ-ཧ་ཏྠི-ཨ་སྶ-སུ་ན་ཁ-ཨ་ཧི-སཱི་ཧ-བྱ་གྒྷ-དཱི་པི-ཨ་ཙྪ-ཏ་ར་ཙྪཱ་ནཾ མཾ་སཱ་ནི ཨ་ཀ་པྤི་ཡཱ་ནི. ཝ་སཱ་སུ ཨེ་ཀཱ མ་ནུ་སྶ་ཝ་སཱ་ཝ. ཁཱི་རཱ་དཱི་སུ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི ཀ་ཏ་ནི་བྦ་ཊྚི་ཏ་ཝ་སཱ་ཏེ་ལཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ སུ་ཁུ་མ་ར་ཛ་ས་དི་སཾ མཾ་སཾ ཝཱ ནྷཱ་རུ ཝཱ ཨ་ཊྛི ཝཱ ལོ་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཾ. ས་ཙེ པ་ན ཝ་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙི་ཏྭཱ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་ག་ཉྷི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཀཱ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ ཏེ་ལ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༢). ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཾ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་མེ་ཝ. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏུཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཝི་ཀཱ་ལེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝི་ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཝི་ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ, ཏཾ ཙེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི ཏི་ཎྞཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ. ཀཱ་ལེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝི་ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཝི་ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ, ཏཾ ཙེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དྭི་ནྣཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ. ཀཱ་ལེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཝི་ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ, ཏཾ ཙེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཀཱ་ལེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ, ཏཾ ཙེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི.
ཨུ་པ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རཾ པ་ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏ་ཝ་སཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཙི་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཊྚི་ཏཱ་ནི ཝ་ཊྚ་ནྟི, ན ཝ་ཊྚ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ན ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ཐེ་རོ ཀི་རེ་ཏྠ པ་ཀྐ་ཏེ་ལ་ཀ་ས་ཊེ ཝི་ཡ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཏོ ནཾ ཨུ་ཏྟ་རི པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ད་དྷི་གུ་ལི༹་ཀཱ ཝཱ ཏ་ཀྐ་བི་ནྡུ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ནཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཙི་ཏྭཱ སཾ་ས་ཊྛཱ་ནི ཏེ་ཛ་ཝ་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, རོ་གཾ ནི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཐེ་རོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི.
མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་ས་ཝ་སཱ སཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་ཏ་རཱ ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘ཨི་དཾ ཀི’’ནྟི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ན་ནུ ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཉྩ་མཱུ་ལ་ཀ་སཱ་ཝ་ཡཱ་གུ་ཡཾ ཨ་ཙྪ་སཱུ་ཀ་ར་ཏེ་ལཱ་དཱི་ནི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ པི་ཝ་ནྟི, སཱ ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཏྟཱ རོ་གཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
མ་དྷུ ནཱ་མ མ་ཀྑི་ཀཱ་མ་དྷཱུཏི མ་དྷུ་ཀ་རཱི་ཧི ནཱ་མ མ་དྷུ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཧི ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཧི བྷ་མ་ར་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཧི ཙ ཀ་ཏཾ མ་དྷུ. ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་ག་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་ག་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ས་ཙེ སི་ལེ་ས་ས་དི་སཾ མ་ཧཱ་མ་དྷུཾ ཁ་ཎྜཾ ཁ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ, ཨི་ཏ་རཾ ཝཱ ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ, ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནི. ས་ཙེ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཁ་ཎྜཾ, ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝཱ ཨི་ཏ་རཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཨ་རུ་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. མ་དྷུ་པ་ཊ་ལཾ ཝཱ མ་དྷུ་སི་ཏྠ་ཀཾ ཝཱ ས་ཙེ མ་དྷུ་ནཱ ཨ་མ་ཀྑི་ཏཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ. མ་དྷུ་མ་ཀྑི་ཏཾ པ་ན མ་དྷུ་ག་ཏི་ཀ་མེ་ཝ. ཙཱི་རི་ཀཱ ནཱ་མ ས་པ་ཀྑཱ དཱི་གྷ་མ་ཀྑི་ཀཱ, ཏུ་མྦ་ལ་ནཱ་མི་ཀཱ ཙ ཨ་ཊྛི་པ་ཀྑཱ ཀཱ་ལ༹་མ་ཧཱ་བྷ་མ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨཱ་ས་ཡེ་སུ ནི་ཡྻཱ་ས་ས་དི་སཾ མ་དྷུ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ.
ཕཱ་ཎི་ཏཾ ནཱ་མ ཨུ་ཙྪུ་མྷཱ ནི་བྦ་ཏྟནྟི ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་པ་ཀྐཱ ཝཱ ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཀྐཱ ཝཱ ས་བྦཱ་པི ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨུ་ཙྪུ་ཝི་ཀ་ཏི ཕཱ་ཎི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏཾ ཕཱ་ཎི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. བ་ཧཱུ པི་ཎྜཱ ཙུ་ཎྞེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ཀྑི་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི གྷ་ན་ས་ནྣི་ཝེ་སཱ, ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, གྷ་ར་དྷཱུ་པ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏ་ཨུ་ཙྪུ་ར་སེ་ན ཀ་ཏ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ ས་ཙེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ཀ་ཏཾ, སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཨ་པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཀ་ཏ་མྤི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡ་མེ་ཝ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨུ་ཙྪུཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཕཱ་ཎི་ཏེ་པི. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ན པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀེ་ན ཀ་ཏཾ ས་ཙེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ཀ་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ. ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མྤི ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ན ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཀ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ‘‘ཛྷཱ་མ་ཨུ་ཙྪུ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཝཱ ཀོ་ཊྚི་ཏ་ཨུ་ཙྪུ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཝཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.
མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨེ་ཏཾ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཀྐཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ནོ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་ཙྪུ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ནོ་ཝ་ཊྚ་ན་ཀཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ. སཱི་ཏུ་ད་ཀེ་ན ཀ་ཏཾ མ་དྷུ་ཀ་པུ་པྥ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་སཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཁཱི་རཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ མ་དྷུ་ཀ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ. ཁ་ཎྜ་ས་ཀྑ་རཾ པ་ན ཁཱི་ར་ཛ་ལླི་ཀཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་དྷུ་ཀ་པུ་པྥཾ པ་ན པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ལླཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, བྷ་ཛྫི་ཏ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏི་ལཱ་དཱི་ཧི མི་སྶཾ ཝཱ ཨ་མི་སྶཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཀོ་ཊྚི་ཏ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་དི པ་ན ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མེ་ར་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཡོ་ཛེ་ནྟི, ཡོ་ཛི་ཏཾ བཱི་ཛ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་ད་ལཱི-ཁ་ཛྫཱུ་རཱི-ཨ་མྦ-ལ་བུ་ཛ-པ་ན་ས-ཙི་ཉྩཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་མེ་ཝ. མ་རི་ཙ་པ་ཀྐེ་ཧི ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ.
ཏཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱཏི ས་ཙེ་པི ས་བྦཱ་ནི་པི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ གྷ་ཊེ ཨ་ཝི་ནི་བྦྷོ་གཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཝི་ནི་བྷུ་ཏྟེ་སུ པ་ཉྩ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནི. ས་ཏྟཱ་ཧཾ པ་ན ཨ་ན་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏྭཱ གི་ལཱ་ནེ་ན་པི ཨ་གི་ལཱ་ནེ་ན་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་ཉྷི ཨོ་དི་སྶཾ ནཱ་མ – བྱཱ་དྷི་ཨོ་དི་སྶཾ, པུ་གྒ་ལོ་དི་སྶཾ, ཀཱ་ལོ་དི་སྶཾ, ས་མ་ཡོ་དི་སྶཾ, དེ་སོ་དི་སྶཾ, ཝ་སོ་དི་སྶཾ, བྷེ་ས་ཛྫོ་དི་སྶ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ བྱཱ་དྷི་ཨོ་དི་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་མ་ནུ་སྶི་ཀཱ་བཱ་དྷེ ཨཱ་མ་ཀ་མཾ་སཾ ཨཱ་མ་ཀ་ལོ་ཧི་ཏ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༤) ཨེ་ཝཾ བྱཱ་དྷིཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷེ་ན ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀ་སྶ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་སྶ. ཏ་ཉྩ ཁོ ཀཱ་ལེ་པི ཝི་ཀཱ་ལེ་པི ཀ་པྤི་ཡ་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ.
པུ་གྒ་ལོ་དི་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རོ་མ་ནྠ་ཀ་སྶ རོ་མ་ནྠ་ནཾ. ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བ་ཧི་མུ་ཁ་དྭཱ་རཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏ་བྦ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༧༣) ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་སྶ.
ཀཱ་ལོ་དི་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་ཝི་ཀ་ཊཱ་ནི དཱ་ཏུཾ – གཱུ་ཐཾ, མུ་ཏྟཾ, ཚཱ་རི་ཀཾ, མ་ཏྟི་ཀ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༨) ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧི་ནཱ ད་ཊྛ་ཀཱ་ལཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ལེ ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་སྨིཾ.
ས་མ་ཡོ་དི་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ནེ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་ཙི. ༢༡༧) ན་ཡེ་ན ཏཾ ཏཾ ས་མ་ཡཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ཏཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ས་མ་ཡེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ནྟི, ན ཨ་ཉྙ་དཱ.
དེ་སོ་དི་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ པ་ཙྩ་ནྟི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་པ་ཉྩ་མེ་ན ག་ཎེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༥༩) ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ནྟ་དེ་སེ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ནི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་དཱི་ནི, ཏཱ་ནི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ནྟི, ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སེ.
ཝ་སོ་དི་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་སཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༢) ཨེ་ཝཾ ཝ་སཱ་ནཱ་མེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ཝ་སཾ ས་བྦེ་སཾ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་སཱ་ནཾ ཏེ་ལཾ ཏཾ་ཏ་ད་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ཏེ་ལ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
བྷེ་ས་ཛྫོ་དི་སྶཾ ནཱ་མ – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༠-༢༦༡) ཨེ་ཝཾ བྷེ་ས་ཛྫ་ནཱ་མེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཾ ཕ་རི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ་ནི ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏ་ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏ་ནྟི. ཏཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༦༢༤. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ས་ཉྙཱི ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ས་ཙེ་པི སཱ་ས་པ་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ས་ཀིཾ ཝཱ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ སཱ་ཡ་ན་མ་ཏྟཾ ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཉྩ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ.
ན ཀཱ་ཡི་ཀེ་ན པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦནྟི ཀཱ་ཡོ ཝཱ ཀཱ་ཡེ ཨ་རུ ཝཱ ན མ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ཧི མ་ཀྑི་ཏཱ་ནི ཀཱ་སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛི་ཨུ་པཱ་ཧ་ན་པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀ་མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི་པི ཨ་པ་རི་བྷོ་གཱ་ནི. ‘‘དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཀ་ཝཱ་ཊེ་སུ་པི ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧ་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ན མ་ཀྑེ་ཏ་བྦ’’ནྟི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཀ་སཱ་ཝེ པ་ན པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཀ་ཝཱ་ཊཱ་ནི མ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཏཱིཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ ས་པྤི་ཉྩ ཏེ་ལ་ཉྩ ཝ་ས་ཉྩ མུ་དྡྷ་ནི་ཏེ་ལཾ ཝཱ ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ནཾ ཝཱ མ་དྷུཾ ཨ་རུ་མ་ཀྑ་ནཾ ཕཱ་ཎི་ཏཾ གྷ་ར་དྷཱུ་པ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏེ་ལཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏེ་ལ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཨཱ་ཀི་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནེ ཙེ སུ་ཁུ་མཾ ཚི་དྡཾ པ་ཝི་ཊྛཾ པ་ཝི་ཊྛཾ ཏེ་ལཾ པུ་རཱ་ཎ་ཏེ་ལེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རཱི་ཡ་ཏི, པུ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ མ་ཧཱ་མུ་ཁཾ ཧོ་ཏི, ས་ཧ་སཱ་ཝ བ་ཧུ་ཏེ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པུ་རཱ་ཎ་ཏེ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏི, པུ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ག་ཏི་ཀ་མེ་ཝ ཧི ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏེ་ལ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏེ་ལཱ་ཀི་ར་ཎ་མྤི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༦༢༥. ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ དྭི་ནྣཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཨེ་ཀེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ དྭི་ནྣ་མྤི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཡེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ, སོ ཨི་ཏ་རཾ བྷ་ཎ་ཏི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ ཏེ་ལཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་མ་ཏྟཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ ཏྭ’’ནྟི. སོ ཙ པ་རི་བྷོ་གཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཀ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི? ན ཀ་སྶ་ཙི་པི ཨཱ་པ་ཏྟི. ཀ་སྨཱ? ཡེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཏེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་ཏྟཱ, ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ.
ཝི་ན་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་པ་རི་བྷོ་གཾ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏྟེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན བྷེ་ས་ཛྫཾ ཙ་ཏྟ་ཉྩ ཝ་ནྟ་ཉྩ མུ་ཏྟ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཙ་ཏྟཾ ཝ་ནྟཾ མུ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པུ་གྒ་ལོ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ད་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ? ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧེ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠ’’ནྟི མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ན་ཡི་དཾ ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧེ དི་ནྣ་སྶ ཧི པུ་ན པ་རི་བྷོ་གེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ན་ཏྠི. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་སྶ པ་ན པ་རི་བྷོ་གེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠ་མི་དཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ དི་ནྣཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ས་ཙེ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ན་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན་ཏྠུ་ཀ་མྨ་ཏྠཾ ད་དེ་ཡྻ, ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་ཏྠུ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ བཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དཱ་ཏུཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཨ་ཏྠི ཏེ, སཱ་མ་ཎེ་ར, ཏེ་ལ’’ནྟི ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཧ་ར, ཐེ་ར་སྶ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཀ་ཐི་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ,
ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
བྷེ་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.