༡༣. ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༣༡. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱཏི ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་སྶ་ཛི་པུ་ན་བྦ་སུ་ཀཱ ནཱ་མཱཏི ཨ་སྶ་ཛི ཙེ་ཝ པུ་ན་བྦ་སུ་ཀོ ཙ. ཀཱི་ཊཱ་གི་རི་སྨིནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ཛ་ན་པ་དེ. ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ. ‘‘ཨཱ་ཝཱ་སོ’’ཏི ཝི་ཧཱ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཡེ་སཾ ཨཱ་ཡ་ཏྟོ ན་ཝ་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་པུ་རཱ་ཎ་པ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎཱ་དི་བྷཱ་ར་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ, ཏེ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ. ཡེ པ་ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ནྟི, ཏེ ནེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨི་མེ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ལ་ཛྫི་ནོ པཱ་པ་བྷི་ཀྑཱུཏི ནི་ལླ་ཛྫཱ ལཱ་མ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ, ཏེ ཧི ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཀི་ར ཚ ཛ་ནཱ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ‘‘ཀ་སི་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི དུ་ཀྐ་རཱ་ནི, ཧ་ནྡ མ་ཡཾ ས་མྨཱ པ་བྦ་ཛཱ་མ! པ་བྦ་ཛ་ནྟེ་ཧི ཙ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཀི་ཙྩེ ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ས་མྨ་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ དྭི་ནྣཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ཏེ པ་ཉྩ་ཝ་སྶཱ ཧུ་ཏྭཱ མཱ་ཏི་ཀཾ པ་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ ‘‘ཛ་ན་པ་དོ ནཱ་མ ཀ་དཱ་ཙི སུ་བྷི་ཀྑོ ཧོ་ཏི ཀ་དཱ་ཙི དུ་བྦྷི་ཀྑོ, མ་ཡཾ མཱ ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་སི་མྷ, ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝ་སཱ་མཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཎྜུ་ཀ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀེ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་ཝ་ཏྠི ནཱ་མ ས་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ ཀུ་ལ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཏྠཱ, ཨ་སཱི་ཏི་གཱ་མ་ས་ཧ་སྶ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་མུ་ཁ་བྷཱུ་ཏཱ, ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེ དྷུ་ར་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཝེ་ཎཱ་ནི ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་མྦ་པ་ན་ས་ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ་དཱི་ནི རོ་པེ་ཏྭཱ པུ་པྥེ་ཧི ཙ ཕ་ལེ་ཧི ཙ ཀུ་ལཱ་ནི ས་ངྒ་ཎྷ་ནྟཱ ཀུ་ལ་དཱ་ར་ཀེ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ པ་རི་སཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཐཱ’’ཏི.
མེ་ཏྟི་ཡ་བྷཱུ་མ་ཛ་ཀེ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ནཱ་མ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི མ་ནུ་སྶ་ཀོ་ཊཱི་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཏྠཾ ཨ་སཱི་ཏི་གཱ་མ་ས་ཧ་སྶ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཨ་ངྒ་མ་ག་དྷ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་མུ་ཁ་བྷཱུ་ཏཾ, ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེ དྷུ་ར་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ…པེ… པ་རི་སཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཐཱ’’ཏི.
ཨ་སྶ་ཛི་པུ་ན་བྦ་སུ་ཀེ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱི་ཊཱ་གི་རི ནཱ་མ དྭཱི་ཧི མེ་གྷེ་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏོ ཏཱི་ཎི ས་སྶཱ་ནི པ་ས་ཝ་ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེ དྷུ་ར་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཝེ་ཎཱ་ནི ཀཱ་རེ་ཏྭཱ…པེ… པ་རི་སཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶ པ་ཀྑ་སྶ པ་ཉྩ པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི པ་རི་ཝཱ་རཱ, ཨེ་ཝཾ ས་མ་དྷི་ཀཾ དི་ཡ་ཌྜྷ་བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ པ་ཎྜུ་ཀ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ ས་པ་རི་ཝཱ་རཱ སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀ་མྤི ཙ་ར་ནྟི, ཏེ ཨ་ཀ་ཏ་ཝ་ཏྠུཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི, པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ན ན མ་དྡ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ ས་བྦེ ཨ་ལ་ཛྫི་ནོ ཨ་ཀ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཉྩ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི, པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ མ་དྡ་ནྟི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ལ་ཛྫི་ནོ པཱ་པ་བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི.
ཨེ་ཝ་རཱུ་པནྟི ཨེ་ཝཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ. ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཨཱ་ཙ་ར་ནྟཱིཏི ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཏ་བྦཾ ཨཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཀ་རོ་ནྟི. མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪནྟི ཏ་རུ་ཎ་པུ་པྥ་རུ་ཀྑཾ, ཏ་རུ་ཎ་ཀཱ ཧི པུ་པྥ་རུ་ཀྑཱ་པི པུ་པྥ་ག་ཙྪཱ་པི མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪཱ ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏེ ཙ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪཾ ས་ཡ་མྤི རོ་པེ་ནྟི, ཨ་ཉྙེ་ན་པི རོ་པཱ་པེ་ནྟི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪཾ རོ་པེ་ནྟི་པི རོ་པཱ་པེ་ནྟི་པཱི’’ཏི. སི་ཉྩ་ནྟཱིཏི ས་ཡ་མེ་ཝ ཨུ་ད་ཀེ་ན སི་ཉྩ་ནྟི. སི་ཉྩཱ་པེ་ནྟཱིཏི ཨ་ཉྙེ་ན་པི སི་ཉྩཱ་པེ་ནྟི.
ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཨོ་བྷཱ་སོ ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ཨ་ལླ་ཧ་རི་ཏཱ་ནཾ ཀོ་ཊྚ་ནཾ ཀོ་ཊྚཱ་པ་ནཾ, ཨཱ་ཝཱ་ཊ་སྶ ཁ་ཎ་ནཾ ཁ་ཎཱ་པ་ནཾ, མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪ་སྶ རོ་པ་ནཾ རོ་པཱ་པ་ནཾ, ཨཱ་ལི༹་ཡཱ བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷཱ་པ་ནཾ, ཨུ་ད་ཀ་སྶ སེ་ཙ་ནཾ སེ་ཙཱ་པ་ནཾ, མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ས་མྨུ་ཁ་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཨུ་ད་ཀ་སི་ཉྩ་ནཾ ཧ་ཏྠ་མུ་ཁ་པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ནྷཱ་ནོ་ད་ཀ་སི་ཉྩ་ན་ནྟི. ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ‘‘ཨི་མཾ རུ་ཀྑཾ ཛཱ་ན, ཨི་མཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཛཱ་ན, ཨི་མཾ མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪཾ ཛཱ་ན, ཨེ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀཾ ཛཱ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཀྑ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨུ་ཛུ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ. པ་རི་ཡཱ་ཡོ ནཱ་མ ‘‘པ་ཎྜི་ཏེ་ན ནཱ་མ མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪཱ་ད་ཡོ རོ་པཱ་པེ་ཏ་བྦཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨོ་བྷཱ་སོ ནཱ་མ ཀུ་དཱ་ལ་ཁ་ཎི་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཙ མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪེ ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཋི་ཏ་ཉྷི སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ད་ཡོ དི་སྭཱ ཐེ་རོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཏི ག་ནྟྭཱ ཀ་རོ་ནྟི. ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཀུ་དཱ་ལ-ཁ་ཎི་ཏྟི-ཝཱ་སི-ཕ་ར་སུ-ཨུ་ད་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་མཱི་པེ ཋ་པ་ནཾ.
ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ་པི ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ རོ་པ་ནེ ན ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཕ་ལ་པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་ར་དྭ་ཡ་མེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་ཏ་ར་ཏྟ་ཡཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཉྙ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཝཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨཱ་རཱ་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་ན ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡཙ ཚཱ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཙ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ན ཙ ཝ་ཊྚ་ཏི, སེ་སཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ སེ་སཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི མཱ་ཏི་ཀ་མྤི ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཨུ་ད་ཀཾ སི་ཉྩི་ཏུཾ ནྷཱ་ན་ཀོ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནུ་ད་ཀཱ་ནི ཙ ཏ་ཏྠ ཚ་ཌྜེ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ཀུ་རུ་ནྡི་ཡ་ཉྩ ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ས་ཡཾ རོ་པེ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་རཱ་མཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ན རོ་པི་ཏ་སྶ ཝཱ རོ་པཱ་པི་ཏ་སྶ ཝཱ ཕ་ལཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨོ་ཙི་ན་ན་ཨོ་ཙི་ནཱ་པ་ནེ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ན པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཉྩེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ. ག་ནྠ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ ཨུ་ར་ཙྪ་ད་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ནཱ་ཙཱ་ར་ཏྟཱ, ‘‘པཱ་པ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་པཱ་པ་ས་མཱ་ཙཱ་ར་ཏྟཱ ཙ. ཨཱ་རཱ་མཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ རུ་ཀྑ་རོ་པ་ནེ ཝི་ཡ ཝ་ཏྠུ་པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀ་སྨཱ ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཙེ? ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཧི ཏ་ཏྠ ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡཱ་དཱི་ཧི ཙ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཏ་ཐཱ ཝ་ཏྠུ་པཱུ་ཛ་ཏྠཱ་ཡ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ.
ན་ནུ ཙ ཏ་ཏྠ ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ས་ཡཾ རོ་པེ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ. ཨ་ཐཱ་པི མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་སི ཨི་ཏ་རཱ་སུ ཝུ་ཏྟ་མྤི པ་མཱ་ཎཾ. མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ཀ་པྤི་ཡ་ཨུ་ད་ཀ་སེ་ཙ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཀ་ཐ་ནྟི? ཏ་མྤི ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཏྲ ཧི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ‘‘རུ་ཀྑཾ རོ་པེ་ནྟི་པི རོ་པཱ་པེ་ནྟི་པི, སི་ཉྩ་ནྟི་པི སི་ཉྩཱ་པེ་ནྟི་པཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟོ ཉཱ་པེ་ཏི ‘‘ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ པུ་པྥ་ཕ་ལཱུ་པ་ག་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ, ཨི་དྷ ཙ པ་རི་ཡཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ སུ་ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ –
‘‘བུ་དྡྷེ་ན དྷ་མྨོ ཝི་ན་ཡོ ཙ ཝུ་ཏྟོ;
ཡོ ཏ་སྶ པུ་ཏྟེ་ཧི ཏ་ཐེ་ཝ ཉཱ་ཏོ;
སོ ཡེ་ཧི ཏེ་སཾ མ་ཏི་མ་ཙྩ་ཛ་ནྟཱ;
ཡ་སྨཱ པུ་རེ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སུ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཧི ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ;
ཏཾ ཝ་ཛྫ་ཡི་ཏྭཱ་ན པ་མཱ་ད་ལེ་ཁཾ;
ས་བྦ་མྤི སི་ཀྑཱ་སུ ས་གཱ་ར་ཝཱ་ནཾ;
ཡ་སྨཱ པ་མཱ་ཎཾ ཨི་དྷ པ་ཎྜི་ཏཱ་ན’’ནྟི.
ས་བྦཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ ཡ་དི ཝ་ཏྠུ་པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ་པི ག་ནྠཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཧ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ ཀ་སྨཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི? ཀུ་ལི་ཏྠཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧ་ར་ཎ་ཏོ ཧ་ར་ཎཱ་དྷི་ཀཱ་རེ ཧི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཏེ ཀུ་ལི་ཏྠཱི་ན་ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧ་ར་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ་ཎྚི་ཀནྟི པུ་པྥཱ་ནཾ ཝ་ཎྚེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་མཱ་ལཾ. ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝ་ཎྚི་ཀནྟི ཨུ་བྷོ་ཧི པ་སྶེ་ཧི པུ་པྥ་ཝ་ཎྚེ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་མཱ་ལཾ. མ་ཉྫ་རི་ཀནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན མ་ཉྫ་རཱི ཝི་ཡ ཀ་ཏཱ པུ་པྥ་ཝི་ཀ་ཏི མ་ཉྫ་རི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་དྷཱུ་ཏི་ཀཱཏི སཱུ་ཙི་ཡཱ ཝཱ ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ ཝཱ སི་ནྡུ་ཝཱ་ར་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ. ཝ་ཊཾ་ས་ཀོཏི ཝ་ཏཾ་ས་ཀོ. ཨཱ་ཝེ་ལཱ༹ཏི ཀ་ཎྞི་ཀཱ. ཨུ་ར་ཙྪ་དོཏི ཧཱ་ར་ས་དི་སཾ ཨུ་རེ ཋ་པ་ན་ཀ་པུ་པྥ་དཱ་མཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཏྠ པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪཾ རོ་པེ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཉྩེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན རོ་པཱ་པེ་ནྟ་སྶ. ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ རོ་པ་ནེ་པི རོ་པཱ་པ་ནེ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི ས་ཀིཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ བ་ཧུ་ནྣ་མྤི རོ་པ་ནེ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ས་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝཱ སུ་དྡྷ་དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝཱ ཧོ་ཏི. པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཧི ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝཱ ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན རོ་པཱ་པ་ནེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨཱ་རཱ་མཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ་པི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ རོ་པེ་ནྟ་སྶ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན རོ་པཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཝཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ན་ཡོ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ན སུ་ཊྛུ ཝི་བྷ་ཏྟོ, མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝི་བྷ་ཏྟོ་ཏི.
སི་ཉྩ་ན་སི་ཉྩཱ་པ་ནེ པ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཨུ་ད་ཀེ་ན ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊ་མྤི. ཀ་པྤི་ཡེ་ན ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ དྭི་ནྣ་མ་ཏྠཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཙེ་ཏྠ ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན སི་ཉྩཱ་པ་ནེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨཱ་པ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ པ་ན དྷཱ་རཱ་ཝ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཡོ་ག་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨོ་ཙི་ན་ནེ པུ་པྥ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི ཨ་ཉྙ་ཏྠ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནེ་ཝ. བ་ཧཱུ་ནི པ་ན པུ་པྥཱ་ནི ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་གེ་ན ཨོ་ཙི་ན་ནྟོ པ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཨོ་ཙི་ནཱ་པ་ནེ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ཀིཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ བ་ཧུ་མྤི ཨོ་ཙི་ན་ཏི, ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ས་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ.
ག་ནྠ་ནཱ་དཱི་སུ ས་བྦཱ་པི ཚ པུ་པྥ་ཝི་ཀ་ཏི་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ག་ནྠི་མཾ, གོ་པྥི་མཾ, ཝེ་དྷི་མཾ, ཝེ་ཋི་མཾ, པཱུ་རི་མཾ, ཝཱ་ཡི་མ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ‘‘ག་ནྠི་མཾ’’ ནཱ་མ ས་ད་ཎྜ་ཀེ་སུ ཝཱ ཨུ་པྤ་ལ་པ་དུ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙེ་སུ ཝཱ དཱི་གྷ་ཝ་ཎྚེ་སུ པུ་པྥེ་སུ ད་ཊྛ་བྦཾ. ད་ཎྜ་ཀེ་ན ད་ཎྜ་ཀཾ ཝ་ཎྚེ་ན ཝཱ ཝ་ཎྚཾ ག་ནྠེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧི ག་ནྠི་མཾ. ཏཾ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཀཱ་ཏུ་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏེ སོ་བྷེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ ཨེ་ཏཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ན ཝི་ཀི་རི་ཡ་ནྟི ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ན ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
‘‘གོ་པྥི་མཾ’’ ནཱ་མ སུ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཝ་སྶི་ཀ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ་ཎྚི་ཀ་ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝ་ཎྚི་ཀ་མཱ་ལཱ་ཝ་སེ་ན གོ་པྥ་ནཾ, ཝཱ་ཀཾ ཝཱ ར་ཛྫུཾ ཝཱ དི་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་ཎྚ་ཀཱ་ནི ནཱི་པ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ བ་ནྡྷ་ནྟི, ཨེ་ཏ་མྤི གོ་པྥི་མ་མེ་ཝ. ས་བྦཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
‘‘ཝེ་དྷི་མཾ’’ ནཱ་མ ས་ཝ་ཎྚ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶི་ཀ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཝ་ཎྚེ་སུ, ཨ་ཝ་ཎྚ་ཀཱ་ནི ཝཱ ཝ་ཀུ་ལ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཨ་ནྟོ་ཚི་དྡེ སཱུ་ཙི་ཏཱ་ལ་ཧཱི་རཱ་དཱི་ཧི ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ཝུ་ན་ནྟི, ཨེ་ཏཾ ཝེ་དྷི་མཾ ནཱ་མ, ཏ་མྤི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་མྷི ཀ་ཎྚ་ཀེ ཝཱ ཏཱ་ལ་ཧཱི་རཱ་དཱི་ནི ཝཱ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟི, ཀེ་ཙི ཀ་ཎྚ་ཀ་སཱ་ཁཱ་སུ, ཀེ་ཙི པུ་པྥ་ཙྪ་ཏྟ་པུ་པྥ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཚ་ཏྟེ ཙ བྷི་ཏྟི་ཡ་ཉྩ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཀ་ཎྚ་ཀེ་སུ, ཀེ་ཙི དྷ་མྨཱ་ས་ན་ཝི་ཏཱ་ནེ བ་དྡྷ་ཀ་ཎྚ་ཀེ་སུ, ཀེ་ཙི ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ས་ལཱ་ཀཱ་ཧི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཚ་ཏྟཱ་དྷི་ཚ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཙ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཾ ཨ་ཏི་ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་མེ་ཝ. པུ་པྥ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཾ པ་ན དྷ་མྨཱ་ས་ན་ཝི་ཏཱ་ནེ ཀ་ཎྚ་ཀ་མྤི བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཨེ་ཀ་པུ་པྥ་མྤི ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ པུ་པྥེ་ཡེ་ཝ ཝཱ པུ་པྥཾ པ་ཝེ་སེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཛཱ་ལ་ཝི་ཏཱ་ན་ཝེ་དི་ཀ-ནཱ་ག་ད་ནྟ་ཀ པུ་པྥ་པ་ཊི་ཙྪ་ཀ་ཏཱ་ལ་པ་ཎྞ་གུ་ལ༹་ཀཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ཚི་དྡེ་སུ ཨ་སོ་ཀ་པི་ཎྜི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནྟ་རེ་སུ པུ་པྥཱ་ནི པ་ཝེ་སེ་ཏུཾ ན དོ་སོ. ཨེ་ཏཾ ཝེ་དྷི་མཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. དྷ་མྨ་ར་ཛྫུ་ཡ་མྤི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
‘‘ཝེ་ཋི་མཾ’’ ནཱ་མ པུ་པྥ་དཱ་མ་པུ་པྥ་ཧ་ཏྠ་ཀེ་སུ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀེ་ཙི ཧི མ་ཏྠ་ཀ་དཱ་མཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཧེ་ཊྛཱ གྷ་ཊ་ཀཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་པྥེ་ཧི ཝེ་ཋེ་ནྟི, ཀེ་ཙི ཨ་ཊྛ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ད་ས ཝཱ ཨུ་པྤ་ལ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི སུ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཀེ་ན ཝཱ ད་ཎྜ་ཀེ་སུ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ལ་ཧ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ པ་དུ་མ་ཧ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཾ ས་བྦཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཐ་ལེ ཋ་པི་ཏ་ཨུ་པྤ་ལཱ་དཱི་ནི ཀཱ་སཱ་ཝེ་ན བྷ་ཎྜི་ཀ་མྤི བ་ནྡྷི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ཝཱ་ཀེ་ན ཝཱ ད་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཨཾ་ས་བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨཾ་ས་བྷ་ཎྜི་ཀཱ ནཱ་མ ཁ་ནྡྷེ ཋ་པི་ཏ་ཀཱ་སཱ་ཝ་སྶ ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ པ་སི་བྦ་ཀེ ཝི་ཡ པུ་པྥཱ་ནི པ་ཀྑི་པ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཾ་ས་བྷ་ཎྜི་ཀཱ, ཨེ་ཏཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ད་ཎྜ་ཀེ་ཧི པ་དུ་མི་ནི་པ་ཎྞཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ལཱ་དཱི་ནི པ་ཎྞེ་ན ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟི, ཏ་ཏྲཱ་པི པུ་པྥཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི པ་དུ་མི་ནི་པ་ཎྞ་མེ་ཝ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཧེ་ཊྛཱ ད་ཎྜ་ཀཾ པ་ན བ་ནྡྷི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
‘‘པཱུ་རི་མཾ’’ ནཱ་མ མཱ་ལཱ་གུ་ཎེ ཙ པུ་པྥ་པ་ཊེ ཙ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡོ ཧི མཱ་ལཱ་གུ་ཎེ་ན ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝཱ བོ་དྷིཾ ཝཱ ཝེ་དི་ཀཾ ཝཱ པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟོ པུ་ན ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་རི་མ་ཋཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི པཱུ་རི་མཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ, ནཱ་ག་ད་ནྟ-ཀ་ནྟ་རེ་ཧི པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཧ་ར་ནྟོ ཨོ་ལ་མྦ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ནཱ་ག་ད་ནྟ་ཀཾ པ་རི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨེ་ཏ་མྤི པཱུ་རི་མཾ ནཱ་མ. ནཱ་ག་ད་ནྟ་ཀེ པ་ན པུ་པྥ་ཝ་ལ་ཡཾ པ་ཝེ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མཱ་ལཱ་གུ་ཎེ་ཧི པུ་པྥ་པ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ མཱ་ལཱ་གུ་ཎཾ ཧ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པུ་ན པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏོ པཱུ་རི་མ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏཾ ས་བྦཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. མཱ་ལཱ་གུ་ཎེ་ཧི པ་ན བ་ཧཱུ་ཧི་པི ཀ་ཏཾ པུ་པྥ་དཱ་མཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་མ་ཏྠ་ཀཱ་དཱི་སུ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཏི་དཱི་གྷཾ པ་ན མཱ་ལཱ་གུ་ཎཾ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཧ་རི་ཏྭཱ ཝཱ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝཱ པུ་ན ཨ་ཉྙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ནཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
‘‘ཝཱ་ཡི་མཾ’’ ནཱ་མ པུ་པྥ་ཛཱ་ལ་པུ་པྥ་པ་ཊ་པུ་པྥ་རཱུ་པེ་སུ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཙེ་ཏི་ཡེ་སུ པུ་པྥ་ཛཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་མྷི ཛཱ་ལ་ཙྪི་དྡེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. བྷི་ཏྟི་ཙྪ་ཏྟ་བོ་དྷི་ཏྠ་མྦྷཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པུ་པྥ་པ་ཊཾ པ་ན པ་རེ་ཧི པཱུ་རི་ཏ་མྤི ཝཱ་ཡི་ཏུཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི. གོ་པྥི་མ་པུ་པྥེ་ཧེ་ཝ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དི་རཱུ་པ་ཀཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི, ཏཱ་ནི་པི ཝཱ་ཡི་མ་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ནྟི. པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་བྦཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་ཧི ཀ་ཏ་པ་རི་ཙྪེ་དེ པ་ན པུ་པྥཱ་ནི ཋ་པེ་ནྟེ་ན ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དི་རཱུ་པ་ཀ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ཀ་ལ་མྦ་ཀེ་ན ཨ་ཌྜྷ་ཙ་ནྡ་ཀེ་ན ཙ ས་དྡྷིཾ ཨ་ཊྛ་པུ་པྥ་ཝི་ཀ་ཏི་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ཀ་ལ་མྦ་ཀོཏི ཨ་ཌྜྷ་ཙ་ནྡ་ཀ་ནྟ་རེ གྷ་ཊི་ཀ་དཱ་མ་ཨོ་ལ་མྦ་ཀོ ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ཨ་ཌྜྷ་ཙ་ནྡ་ཀོ’’ཏི ཨ་ཌྜྷ་ཙ་ནྡཱ་ཀཱ་རེ་ན མཱ་ལཱ་གུ་ཎ་པ་རི་ཀྑེ་པོ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི པཱུ་རི་མེ་ཡེ་ཝ པ་ཝི་ཊྛཾ. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ‘‘དྭེ ཏ་ཡོ མཱ་ལཱ་གུ་ཎེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ པུ་པྥ་དཱ་མ་ཀ་ར་ཎ་མྤི ཝཱ་ཡི་མཾ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་མྤི ཨི་དྷ པཱུ་རི་མ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ཝི་ཊྛཾ, ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ པུ་པྥ་གུ་ལ༹་དཱ་མ་མེ་ཝ པི་ཊྛ་མ་ཡ་དཱ་མ་མྤི གེ་ཎྜུ་ཀ་པུ་པྥ་དཱ་མ་མྤི ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཁ་ར་པ་ཏྟ་དཱ་མ་མྤི སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་མྤི ནེ་ཝ ཀཱ་ཏུཾ ན ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པཱུ་ཛཱ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ན ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་བྦ་ཏྠ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཨོ་བྷཱ་ས་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་ནི ཝ་ཊྚ་ནྟི་ཡེ་ཝ.
ཏུ་ཝ་ཊྚེ་ནྟཱིཏི ནི་པ་ཛྫ་ནྟི. ལཱ་སེ་ནྟཱིཏི པཱི་ཏི་ཡཱ ཨུ་པྤི་ལ་ཝ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ལཱ་སི་ཡ་ནཱ་ཊ་ཀཾ ནཱ་ཊེ་ནྟི, རེ་ཙ་ཀཾ དེ་ནྟི. ན་ཙྩ་ནྟི་ཡཱ་པི ན་ཙྩ་ནྟཱིཏི ཡ་དཱ ནཱ་ཊ་ཀི་ཏྠཱི ན་ཙྩ་ཏི, ཏ་དཱ ཏེ་པི ཏ་སྶཱ པུ་ར་ཏོ ཝཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཝཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ ན་ཙྩ་ནྟི. ན་ཙྩ་ནྟི་ཡཱ་པི གཱ་ཡ་ནྟཱིཏི ཡ་དཱ སཱ ན་ཙྩ་ཏི, ཏ་དཱ ན་ཙྩཱ་ནུ་རཱུ་པཾ གཱ་ཡ་ནྟི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨ་ཊྛ་པ་དེ་པི ཀཱི་ལ༹་ནྟཱིཏི ཨ་ཊྛ་པ་ད་ཕ་ལ་ཀེ ཛཱུ་ཏཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟི. ཏ་ཐཱ ད་ས་པ་དེ, ཨཱ་ཀཱ་སེ་པཱིཏི ཨ་ཊྛ་པ་ད་ད་ས་པ་དེ་སུ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ཡེ་ཝ ཀཱི་ལ༹་ནྟི. པ་རི་ཧཱ་ར་པ་ཐེ་པཱིཏི བྷཱུ་མི་ཡཾ ནཱ་ནཱ་པ་ཐ་མ་ཎྜ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་ཧ་རི་ཏ་བྦ་པ་ཐཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱ ཀཱི་ལ༹་ནྟི. ས་ནྟི་ཀཱ་ཡ་པི ཀཱི་ལ༹་ནྟཱིཏི ས་ནྟི་ཀ་ཀཱི་ལཱ༹་ཡ ཀཱི་ལ༹་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཋ་པི་ཏཱ སཱ་རི་ཡོ ཝཱ པཱ་སཱ་ཎ་ས་ཀྑ་རཱ་ཡོ ཝཱ ཨ་ཙཱ་ལེ་ནྟཱ ན་ཁེ་ནེ་ཝ ཨ་པ་ནེ་ནྟི ཙ ཨུ་པ་ནེ་ནྟི ཙ, ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཙི ཙ་ལ་ཏི, པ་རཱ་ཛ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཁ་ལི་ཀཱ་ཡཱཏི ཛཱུ་ཏ་ཕ་ལ་ཀེ པཱ་ས་ཀ་ཀཱི་ལཱ༹་ཡ ཀཱི་ལ༹་ནྟི. གྷ་ཊི་ཀཱ་ཡཱཏི གྷ་ཊི་ཀཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ད་ཎྜ་ཀ་ཀཱི་ལཱ༹, ཏཱ་ཡ ཀཱི་ལ༹་ནྟི. དཱི་གྷ་ད་ཎྜ་ཀེ་ན ར་སྶ་ད་ཎྜ་ཀཾ པ་ཧ་ར་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི.
ས་ལཱ་ཀ་ཧ་ཏྠེ་ནཱཏི ལཱ་ཁཱ་ཡ ཝཱ མ་ཉྫ་ཊྛི་ཡཱ ཝཱ པི་ཊྛ་ཨུ་ད་ཀེ ཝཱ ས་ལཱ་ཀ་ཧ་ཏྠཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝཱ བྷི་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ ཏཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དཱི་རཱུ་པཱ་ནི ད་སྶེ་ནྟཱ ཀཱི་ལ༹་ནྟི. ཨ་ཀྑེ་ནཱཏི གུ་ལེ༹་ན. པ་ངྒ་ཙཱི་རེ་ནཱཏི པ་ངྒ་ཙཱི་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཎྞ་ནཱ་ལི༹་ཀཱ, ཏཾ དྷ་མ་ནྟཱ ཀཱི་ལ༹་ནྟི. ཝ་ངྐ་ཀེ་ནཱཏི གཱ་མ་དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཀཱི་ལ༹་ན་ཀེ་ན ཁུ་དྡ་ཀ་ན་ངྒ་ལེ་ན. མོ་ཀྑ་ཙི་ཀཱ་ཡཱཏི མོ་ཀྑ་ཙི་ཀཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཀཱི་ལཱ༹, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཝཱ ད་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝཱ སཱི་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛུ་པ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱ ཀཱི་ལ༹་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙི་ངྒུ་ལ་ཀེ་ནཱཏི ཙི་ངྒུ་ལ་ཀཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏཾ ཝཱ་ཏ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན པ་རི་བྦྷ་མ་ན་ཙ་ཀྐཾ, ཏེ་ན ཀཱི་ལ༹་ནྟི. པ་ཏྟཱ་ལ༹ྷ་ཀེ་ནཱཏི པ་ཏྟཱ་ལ༹ྷ་ཀཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཎྞ་ནཱ་ལི༹, ཏཱ་ཡ ཝཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནི མི་ན་ནྟཱ ཀཱི་ལ༹་ནྟི. ར་ཐ་ཀེ་ནཱཏི ཁུ་དྡ་ཀ་ར་ཐེ་ན. དྷ་ནུ་ཀེ་ནཱཏི ཁུ་དྡ་ཀ་དྷ་ནུ་ནཱ.
ཨ་ཀྑ་རི་ཀཱ་ཡཱཏི ཨ་ཀྑ་རི་ཀཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ ཝཱ པི་ཊྛི་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཀྑ་ར་ཛཱ་ན་ན་ཀཱི་ལཱ༹, ཏཱ་ཡ ཀཱི་ལ༹་ནྟི. མ་ནེ་སི་ཀཱ་ཡཱཏི མ་ནེ་སི་ཀཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ན་སཱ ཙི་ནྟི་ཏ་ཛཱ་ན་ན་ཀཱི་ལཱ༹, ཏཱ་ཡ ཀཱི་ལ༹་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཝ་ཛྫེ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝ་ཛྫཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་ཎ་ཀུ་ཎི་ཀ་ཁ་ཉྫཱ་དཱི་ནཾ ཡཾ ཡཾ ཝ་ཛྫཾ ཏཾ ཏཾ པ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶ་ན་ཀཱི་ལཱ༹ ཏཱ་ཡ ཀཱི་ལ༹་ནྟི, ཝེ་ལ་མྦྷ་ཀཱ ཝི་ཡ. ཧ་ཏྠི་སྨི་མྤི སི་ཀྑ་ནྟཱིཏི ཧ་ཏྠི་ནི་མི་ཏྟཾ ཡཾ སི་པྤཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, ཏཾ སི་ཀྑ་ནྟི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ཨ་སྶཱ་དཱི་སུ. དྷཱ་ཝ་ནྟི་པཱིཏི པ་ར་མྨུ་ཁཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ དྷཱ་ཝ་ནྟི. ཨཱ་དྷཱ་ཝ་ནྟི་པཱིཏི ཡ་ཏྟ་ཀཾ དྷཱ་ཝ་ནྟི, ཏ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་མུ་ཁཱ པུ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨཱ་དྷཱ་ཝ་ནྟི. ནི་བྦུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱིཏི མ་ལླ་ཡུ་དྡྷཾ ཀ་རོ་ནྟི. ན་ལཱ་ཊི་ཀ་མྤི དེ་ནྟཱིཏི ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ལཱ་ཊེ ཨ་ངྒུ་ལིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ན་ལཱ་ཊེ ཋ་པེ་ནྟི. ཝི་ཝི་དྷ་མྤི ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཨཱ་ཙ་ར་ནྟཱིཏི ཨ་ཉྙ་མྤི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ མུ་ཁ་ཌི་ཎྜི་མཱ་དི་ཝི་ཝི་དྷཾ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཨཱ་ཙ་ར་ནྟི.
༤༣༢. པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ནཱཏི པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧེ་ན, སཱ་རུ་པྤེ་ན ས་མ་ཎཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀེ་ན. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ནཱཏི ག་མ་ནེ་ན. པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ་ནཱཏི ནི་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན. ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏེ་ནཱཏི པུ་ར་ཏོ ད་སྶ་ནེ་ན. ཝི་ལོ་ཀི་ཏེ་ནཱཏི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ད་སྶ་ནེ་ན. ས་མི་ཉྫི་ཏེ་ནཱཏི པ་བྦ་ས་ངྐོ་ཙ་ནེ་ན. པ་སཱ་རི་ཏེ་ནཱཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པ་སཱ་ར་ཎེ་ན. ས་བྦ་ཏྠ ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏཱ་ཁྱཱ་ན་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ཧི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏ་ཏྟཱ པཱ་སཱ་དི་ཀ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ-པ་ཊི་ཀྐ་ནྟ-ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏ-ཝི་ལོ་ཀི་ཏ-ས་མི་ཉྫི་ཏ-པ་སཱ་རི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑཱུཏི ཧེ་ཊྛཱ-ཁི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ. ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མྤ་ནྣོཏི ཏཱ་ཡ པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་དི་ཏཱ་ཡ ས་མྤ་ནྣ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ.
ཀྭཱ་ཡནྟི ཀོ ཨ་ཡཾ. ཨ་བ་ལ་བ་ལོ ཝི་ཡཱཏི ཨ་བ་ལོ ཀི་ར བོ་ནྡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཏྠེ ཙ ཨི་དཾ ཨཱ་མེ་ཌི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏི་བོ་ནྡོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. མ་ནྡ་མ་ནྡོཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏི་མ་ནྡོ. ཨ་ཏི་ས་ཎྷོ་ཏི ཨེ་ཝཾ གུ་ཎ་མེ་ཝ དོ་ས་ཏོ ད་སྶེ་ནྟི. བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀ་བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀོ ཝི་ཡཱཏི ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ་ཏཱ་ཡ བྷ་ཀུ་ཊིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྐུ་ཊི་ཏ་མུ་ཁོ ཀུ་པི་ཏོ ཝི་ཡ ཝི་ཙ་ར་ཏཱི་ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཝ་ད་ནྟི. ས་ཎྷཱཏི ནི་པུ་ཎཱ, ‘‘ཨ་མྨ ཏཱ་ཏ བྷ་གི་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཛ་ནཾ ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་པ་ནེ་ཏུཾ ཚེ་ཀཱ, ན ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ; ཨེ་ཝཾ ཨ་བ་ལ་བ་ལོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ས་ཁི་ལཱཏི སཱ་ཁ་ལྱེ་ན ཡུ་ཏྟཱ. སུ་ཁ་ས་མྦྷཱ་སཱཏི ཨི་དཾ པུ་རི་མ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡེ་ས་ཉྷི སུ་ཁ་ས་མྦྷཱ་སཱ ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡ་ཀ་ཐཱ ནེ་ལཱ ཧོ་ཏི ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ, ཏེ ས་ཁི་ལཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ས་ཁི་ལཱ སུ་ཁ་ས་མྦྷཱ་སཱ’’ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡྻཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ དི་སྭཱ མ་དྷུ་རཾ ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་ཁི་ལཱ སུ་ཁ་ས་མྦྷཱ་སཱ, ན ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ; ཨེ་ཝཾ མ་ནྡ་མ་ནྡཱ ཝི་ཡཱ་ཏི. མི་ཧི་ཏ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱཏི མི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ན་སྶཱ་ཏི མི་ཧི་ཏ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ, པ་ཋ་མཾ སི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཧི་སྭཱ་ག་ཏ་ཝཱ་དི་ནོཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཧི སྭཱ་ག་ཏཾ ཏ་ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, ན ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ; ཨེ་ཝཾ ས་ངྐུ་ཊི་ཏ་མུ་ཁ་ཏཱ་ཡ བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀ་བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀཱ ཝི་ཡ ཨེ་ཝཾ མི་ཧི་ཏ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ས་རཱུ་པེ་ན་པི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨ་བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མུ་ཁཱ པུ་བྦ་བྷཱ་སི་ནོ’’ཏི. ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝཱ ཏི་ཎྞ་མྤི ཨཱ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་མེ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཏྠ ཧི ‘‘ཨ་བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀ་བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ. ‘‘ཨུ་ཏྟཱ་ན་མུ་ཁཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ མ་ནྡ་མ་ནྡཱ་ཀཱ་ར་སྶ, ཡེ ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ནི ཨུ་མྨི་ལེ་ཏྭཱ ཨཱ་ལོ་ཀ་ནེ་ན ཨུ་ཏྟཱ་ན་མུ་ཁཱ ཧོ་ནྟི, ན ཏེ མ་ནྡ་མ་ནྡཱ. པུ་བྦ་བྷཱ་སི་ནོཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་བ་ལ་བ་ལཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ, ཡེ ཧི ཨཱ་བྷཱ་ས་ན་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨ་མྨ ཏཱ་ཏཱ’’ཏི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་བྷཱ་ས་ནྟི, ན ཏེ ཨ་བ་ལ་བ་ལཱ་ཏི.
ཨེ་ཧི, བྷ་ནྟེ, གྷ་རཾ ག་མི་སྶཱ་མཱཏི སོ ཀི་ར ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པི་ཎྜོ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི་ཡེ་ཝ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཏཾ, ས་ཀ་ལ་མྤི གཱ་མཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ ན ལ་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཨེ་ཧི, བྷ་ནྟེ, གྷ་རཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀིཾ པ་ནཱ་ཡཾ པ་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ཙཱ ཧོ་ཏི, ན ཧོ་ཏཱི་ཏི? ན ཧོ་ཏི. པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷོ ནཱ་མཱ་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་དཱ་ནི ཙེ་པི པུ་བྦ་ཎྷེ ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷེ ཝཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ཀོ་ཙི པུ་ཙྪེ་ཡྻ – ‘‘ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ཙ་ར་ཐཱ’’ཏི? ཡེ་ན་ཏྠེ་ན ཙ་ར་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ལ་དྡྷཾ ན ལ་དྡྷ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ས་ཙེ ན ལ་དྡྷཾ, ‘‘ན ལ་དྡྷ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཡཾ སོ དེ་ཏི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
དུ་ཊྛོཏི ན པ་སཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ནཱ་སེ་ན དུ་ཊྛོ, པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན དུ་ཊྛོ. དཱ་ན་པ་ཐཱ་ནཱིཏི དཱ་ནཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ དཱ་ན་པ་ཐཱ་ནཱིཏི དཱ་ན་ནི་བ་དྡྷཱ་ནི དཱ་ན་ཝ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣཱ་ནཱིཏི དཱ་ཡ་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣཱ་ནི, ན ཏེ ཏཱ་ནི ཨེ་ཏ་ར་ཧི དེ་ནྟི. རི་ཉྩ་ནྟཱིཏི ཝི་སུཾ ཧོ་ནྟི ནཱ་ནཱ ཧོ་ནྟི, པ་ཀྐ་མ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་ཎྛ་ཧེ་ཡྻཱཏི ས་མྨཱ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, པེ་ས་ལཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ.
ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ས་དྡྷ་སྶ པ་ས་ནྣ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ སཱ་ས་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀི་ར སཱ་ས་ནཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཧ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ ཝ་ནྡ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཙེ་ཏི་ཡཾ པ་ཊི་མཾ བོ་དྷིཾ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རཾ ཝ་ནྡ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཙེ་ཏི་ཡེ ག་ནྡྷ་པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ཐ, པུ་པྥ་པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཐ, དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མ, དྷ་མྨཾ སོ་སྶཱ་མཱ་ཏི ཝཱ ཨཱི་དི་སེ་སུ སཱ་ས་ནེ་སུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཀ་པྤི་ཡ་སཱ་ས་ནཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི ན གི་ཧཱི་ནཾ གི་ཧི་ཀ་མྨ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི. ཀུ་ཏོ ཙ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཨཱ་ག་ཙྪ་སཱིཏི ནི་སི་ནྣོ སོ བྷི་ཀྑུ ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཨཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ས་མཱི་པེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན དོ་སོ. པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ‘‘ཏ་ཏོ ཨ་ཧཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཝ་ཙ་ནེ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༤༣༣. པ་ཋ་མཾ ཨ་སྶ་ཛི་པུ་ན་བྦ་སུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཙོ་དེ་ཏ་བྦཱཏི ‘‘མ་ཡཾ ཏུ་མྷེ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མཱ’’ཏི ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཙ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཙོ་དེ་ཏ་བྦཱ. ཙོ་དེ་ཏྭཱ ཡཾ ན ས་ར་ནྟི, ཏཾ སཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཝ་ཏྠུ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཉྩ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི, ཨཱ་པ་ཏྟི་མེ་ཝ ཝཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི, ན ཝ་ཏྠུཾ, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ རོ་པེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཐ ཝ་ཏྠུ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི, ནཱ་པ་ཏྟིཾ; ཨེ་ཝ་མྤི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ཡཾ ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི རོ་པེ་ཏ་བྦཱ ཨེ་ཝ. ཡ་དི ནེ་ཝ ཝ་ཏྠུཾ, ནཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ན རོ་པེ་ཏ་བྦཱ ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟིཾ རོ་པེ་ཏྭཱ; ཨེ་ཝཾ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ, ཏཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཝཾ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ་ཀ་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ནྟེ་ན ཡ་སྨིཾ གཱ་མེ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཝཱ ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ཝཱ ན ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ནྟེ་ན སཱ་མ་ནྟ་གཱ་མེ་པི པི་ཎྜཱ་ཡ ན ཙ་རི་ཏ་བྦཾ. སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རེ་པི ཝ་ས་ནྟེ་ན ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ན ཙ་རི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘བྷ་ནྟེ ན་ག་རཾ ནཱ་མ མ་ཧ་ནྟཾ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀ་མྤི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི ཝུ་ཏྟོ ‘‘ཡ་སྶཱ ཝཱི་ཐི་ཡཱ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝཱ་རི་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ‘‘ཝཱི་ཐི་པི མ་ཧ་ཏཱི ན་ག་ར་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ‘‘ཡ་སྶཱ གྷ་ར་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ, ‘‘གྷ་ར་པ་ཊི་པཱ་ཊཱི་པི ཝཱི་ཐི་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ས་ཏྟ གྷ་རཱ་ནི ཝཱ་རི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ པ་ན ས་བྦཾ ཐེ་ར་སྶ མ་ནོ་ར་ཐ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ས་ཙེ་པི ཝི་ཧཱ་རོ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་པ་ར་མོ ཧོ་ཏི དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་པ་ར་མ་ཉྩ ན་ག་རཾ, ནེ་ཝ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་སི་ཏུཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ན ན་ག་རེ ཙ་རི་ཏུ་ནྟི.
༤༣༥. ཏེ ས་ངྒྷེ་ན པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱཏི ཀ་ཐཾ ས་ངྒྷོ ཏེ་སཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི? ན ག་ནྟྭཱ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཀཱ་སི, ཨ་ཐ ཁོ ཀུ་ལེ་ཧི ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟེ་སུ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ་སུ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཐེ་རཱ ས་མ་ཎ་པ་ཊི་པ་དཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ, ཨ་ཡཾ ཨ་སྶ་མ་ཎོ’’ཏི མ་ནུ་སྶེ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ དྭེ བྷི་ཀྑཱུ སཱི་མཾ པ་ཝེ སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦེ་སཾ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སཱུ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ་ཀ་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝ་ཏྟཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཙ་ནྟ་སྶ ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཀ་མྨེ་ནཱ་པི ཙ ཏེ་ན ཡེ་སུ ཀུ་ལེ་སུ པུ་བྦེ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡཱ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ, ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་པྤ་ཏྟེ་ནཱ་པི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཀ་པྤི་ཡཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ‘‘ཀ་སྨཱ ན ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏེ་ན ‘‘པུ་བྦེ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ས་ཙེ ཝ་ད་ནྟི ‘‘ན མ་ཡཾ ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དེ་མ ཨི་དཱ་ནི སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ དེ་མཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ དཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཀ་ཏི་དཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཡཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཏཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ནྟཱིཏི ཏེ པ་ན ཨ་སྶ་ཛི་པུ་ན་བྦ་སུ་ཀཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་སུ ཝ་ཏྟེ་སུ ས་མྨཱ ན ཝ་ཏྟ་ནྟི. ན ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ནྟཱིཏི ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ན་ཏཱ་ཡ ན པ་ནྣ་ལོ་མཱ ཧོ་ནྟི. ན ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཏྠ་ར་ཎ་མ་གྒཾ ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི. ན བྷི་ཀྑཱུ ཁ་མཱ་པེ་ནྟཱིཏི ‘‘དུ་ཀྐ་ཊཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷེ་ཧི, ན པུ་ན ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཁ་མ་ཐ ཨ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཁ་མཱ་པ་ནཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟཱིཏི ཀཱ་ར་ཀ་ས་ངྒྷཾ ད་ས་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི. པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟཱིཏི བྷ་ཡཾ ནེ་སཾ ད་སྶེ་ནྟི. ཚ་ནྡ་གཱ་མི་ཏཱ…པེ… བྷ་ཡ་གཱ་མི་ཏཱ པཱ་པེ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏེ ཚ་ནྡ་གཱ་མི་ནོ ཙ…པེ… བྷ་ཡ་གཱ་མི་ནོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཚ་ནྡ་གཱ་མི་ཏཱ་ཡ་པི…པེ… བྷ་ཡ་གཱ་མི་ཏཱ་ཡ་པི པཱ་པེ་ནྟི, ཡོ་ཛེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཀྐ་མ་ནྟཱིཏི ཏེ་སཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ས་མ་ཎ་ས་ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་ཙྩེ དི་སཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཝི་བྦྷ་མ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཀ་ཙྩེ གི་ཧཱི ཧོ་ནྟི. ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་སྶ་ཛི་པུ་ན་བྦ་སུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུཏི ཨེ་ཏྠ དྭི་ནྣཾ པ་མོ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་བྦེ་པི ‘‘ཨ་སྶ་ཛི་པུ་ན་བྦ་སུ་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ.
༤༣༦-༧. གཱ་མཾ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ན་ག་ར་མྤི གཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏཾ. ཏེ་ན་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘གཱ་མོ་པི ནི་ག་མོ་པི ན་ག་ར་མྤི གཱ་མོ ཙེ་ཝ ནི་ག་མོ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཀྑེ་པོ ས་ཨཱ་པ་ཎོ ནི་ག་མོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀུ་ལཱ་ནི དཱུ་སེ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀོ. དཱུ་སེ་ནྟོ ཙ ན ཨ་སུ་ཙི་ཀ་དྡ་མཱ་དཱི་ཧི དཱུ་སེ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཏེ་སཾ པ་སཱ་དཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘པུ་པྥེ་ན ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡོ ཧ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ས་ཡཾ ཝཱ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ པུ་པྥཾ ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ དེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ར་ས་ནྟ་ཀཾ དེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟེ་ན དེ་ཏི, བྷ་ཎྜ་གྒྷེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་ངྒྷི་ཀེ་པི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ, སེ་ནཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཡཱ་མི་ཏཾ ཨི་སྶ་ར་ཝ་ཏཱ་ཡ ད་ད་ཏོ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ.
པུ་པྥཾ ནཱ་མ ཀ་སྶ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀ་སྶ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི? མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནྣཾ ཏཱ་ཝ ཧ་རི་ཏྭཱ་པི ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ་པི པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ་པི པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ་པི དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, སེ་ས་ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ་ཝ. ཏ་ཉྩ ཁོ ཝ་ཏྠུ་པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ, མ་ཎྜ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ན སི་ཝ་ལི་ངྒཱ་དི་པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཀ་སྶ་ཙི་པི དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ན་ཉྩ ཧ་རཱ་པེ་ནྟེ་ན ཉཱ་ཏི་སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧེ་ཝ ཧ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏ་རེ པ་ན ཡ་དི ས་ཡ་མེ་ཝ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་མྨ་ཏེ་ན པུ་པྥ་བྷཱ་ཛ་ཀེ་ན བྷཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷཱ་གཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ས་མྤ་ཏྟ་གི་ཧཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷཱ་གཾ. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ‘‘ཙཱུ་ལ༹་ཀཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ས་མྨ་ཏེ་ན ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་སུ ས་གཱ་ར་ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རཱ བ་ཧཱུ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟི, ཐེ་རཱ པཱ་ཏོ་ཝ ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ‘‘ཏྭཾ ཨི་དཾ ག་ཎྷ, ཏྭཾ ཨི་དཾ ག་ཎྷཱ’’ཏི དེ་ནྟི, པུ་པྥ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ‘‘ཙེ་ཏི་ཡཾ པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ་པི པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་པི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཙེ་ཏི་ཡ་པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ དེ་ནྟི, ཨེ་ཏ་མྤི པུ་པྥ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ཨ་ཀྐ་པུ་པྥཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཝི་ཧཱ་རེ ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏྠི, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ པུ་པྥ་པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཝཱ་ཏ་རཾ གཱ་མཾ པ་ཝི་ཊྛེ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏི་དི་ཝཱ པ་ཝི་ཊྛ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪ་ནྟི, ‘‘ཝི་ཧཱ་རེ བ་ཧཱུ་ནི པུ་པྥཱ་ནི པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀ་རི་མྷཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ‘‘བ་ཧཱུ་ནི ཀི་ར ཝི་ཧཱ་རེ པུ་པྥཱ་ནཱི’’ཏི པུ་ན་དི་ཝ་སེ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ པུ་པྥ་པཱུ་ཛ་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟི, དཱ་ན་ཉྩ དེ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ‘‘མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་སུ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ནཱ་མ པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི པུ་པྥ་ཝཱ་རཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ཙ པ་གེ་ཝ པུ་པྥཱ་ནི ཨོ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏེ རུ་ཀྑེ་སུ པུ་པྥཱ་ནི ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ‘‘ཀུ་ཧིཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་པྥཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ཨོ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ་ནི ཏུ་མྷེ པ་ན པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཐ, ས་ངྒྷོ ཨ་ཉྙཾ དི་ཝ་སཾ པཱུ་ཛེ་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏེ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ཀུ་རུ་ནྡི་ཡ་ཉྩ ‘‘ཐེ་རཱ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི དཱ་པེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ནྟི. ས་ཙེ ས་ཡ་མེ་ཝ ཏཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཏེ་སཾ དེ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཐེ་རེ་ཧི པ་ན ‘སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ཨོ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ་ནཱི’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཙེ པ་ན པུ་པྥ་ཝཱ་རཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཨ་ནོ་ཙི་ཏེ་སུ པུ་པྥེ་སུ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ སཱ་མ་ཎེ་རེ ‘‘ཨོ་ཙི་ནི་ཏྭཱ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཉཱ་ཏ་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨོ་ཙི་ནི་ཏྭཱ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀེ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ཡ ཋ་པེ་ནྟི, ན ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ, ཨོ་ཙི་ནི་ཏྭཱ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཀོ་ཙི དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ‘‘བ་ཧཱུ་ནི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཝི་ཧཱ་རེ པུ་པྥཱ་ནི ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ པུ་པྥ་པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ ན ཀ་པྤ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡ་ཉྩ ཀུ་རུ་ནྡི་ཡ་ཉྩ ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨེ་ཏཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ.
ཕ་ལ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ་ཉྩ སེ་ས་ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ན་ཉྩ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ པ་ན དེ་ནྟ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀེ པ་ར་ས་ནྟ་ཀེ ས་ངྒྷི་ཀེ སེ་ནཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཡཱ་མི་ཏེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཱ་དཱི་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝ གི་ལཱ་ན་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ ས་མྤ་ཏྟ་ཨི་སྶ་རཱ་ནཾ ཝཱ ཁཱི་ཎ་པ་རི་བྦ་ཡཱ་ནཾ ཝཱ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཕ་ལ་དཱ་ནཾ ན ཧོ་ཏི. ཕ་ལ་བྷཱ་ཛ་ཀེ་ནཱ་པི ས་མྨ་ཏེ་ན ས་ངྒྷ་སྶ ཕ་ལ་བྷཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ས་མྤ་ཏྟ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷཱ་གཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ས་མྨ་ཏེ་ན ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ངྒྷཱ་རཱ་མེ་པི ཕ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཝཱ རུ་ཀྑ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཝཱ ཀ་ཏི་ཀཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏོ གི་ལཱ་ན་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཡཱ་ཙ་ནྟཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཉྩ ཕ་ལཱ་ནི དཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. རུ་ཀྑཱ ཝཱ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ ‘‘ཨི་ཏོ ག་ཧེ་ཏུཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་གྷ ཕ་ལཱ་ནི སུ་ནྡ་རཱ་ནི, ཨི་ཏོ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཙུ་ཎྞེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ སི་རཱི་ས་ཙུ་ཎྞཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཀ་སཱ་ཝཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ དེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ར་ས་ནྟ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཨི་དྷ ས་ངྒྷ་སྶ ར་ཀྑི་ཏ་གོ་པི་ཏཱ་པི རུ་ཀྑ་ཙྪ་ལླི ག་རུ་བྷ་ཎྜ་མེ་ཝ. མ་ཏྟི་ཀ་ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་ཝེ་ལཱུ༹་སུ་པི ག་རུ་བྷ་ཎྜཱུ་པ་གཾ ཉ་ཏྭཱ ཙུ་ཎྞེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཎྞ་དཱ་ནཾ པ་ན ཨེ་ཏྠ ན ཨཱ་ག་ཏཾ, ཏ་མྤི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་ར་ཏོ་པི ག་རུ་བྷ་ཎྜ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ས་བྦཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ.
ཝེ་ཛྫི་ཀཱ་ཡ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨ་ཝི་དྷི ཏ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཛ་ངྒྷ་པེ་ས་ནི་ཀེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཛ་ངྒྷ་པེ་ས་ནི་ཡནྟི གི་ཧཱི་ནཾ དཱུ་ཏེ་ཡྻ་སཱ་ས་ན་ཧ་ར་ཎ་ཀ་མྨཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. གི་ཧཱི་ན་ཉྷི སཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ པ་དེ པ་དེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏཾ ཀ་མྨཾ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་དྡྷ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཋ་མཾ སཱ་ས་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་པི པ་ཙྪཱ ‘‘ཨ་ཡཾ དཱ་ནི སོ གཱ་མོ ཧ་ནྡ ཏཾ སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་མཱི’’ཏི མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶཱ་པི པ་དེ པ་དེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ཏོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ. སཱ་ས་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ་ན པ་ན ‘‘བྷ་ནྟེ ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ཀཱ པ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནེ་ན ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷེ དོ་སོ ན་ཏྠི. པ་ཉྩ་ནྣཾ པ་ན ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པ་ཎྜུ་པ་ལཱ་ས་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་ར་སྶ ཙ སཱ་ས་ནཾ ཧ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, གི་ཧཱི་ན་ཉྩ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཀ་པྤི་ཡ་སཱ་ས་ནཾ. ཨི་ད་ཉྷི ཛ་ངྒྷ་པེ་ས་ནི་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཨ་ཊྛ་ཧི ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་ཀ་མྨེ་ཧི ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ན ཀ་པྤ་ནྟི, ཨ་བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ཧི ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་སཱ་ཝ ཧོ་ནྟི.
པཱ་པཱ ས་མཱ་ཙཱ་རཱ ཨ་སྶཱ་ཏི པཱ་པ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ. ཏེ པ་ན ཡ་སྨཱ མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪ་རོ་པ་ནཱ་ད་ཡོ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪཾ རོ་པེ་ནྟི་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏི་རོ་ཀྑཱཏི པ་ར་མྨུ་ཁཱ. ཀུ་ལཱ་ནི ཙ ཏེ་ན དུ་ཊྛཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡ་སྨཱ ‘‘ཀུ་ལཱ་ནཱི’’ཏི ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ, ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི མ་ནུ་སྶཱ ཏེ་ན དུ་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘པུ་བྦེ ས་དྡྷཱ ཧུ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཚ་ནྡ་གཱ་མི་ནོཏི ཚ་ནྡེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཚ་ནྡ་གཱ་མི་ནོ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ. ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ ཏ་སྶ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་ཀ་མྨེ་ན དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཡཾ པ་ན སོ ས་ངྒྷཾ པ་རི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ‘‘ཚ་ནྡ་གཱ་མི་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ཡ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི་པི པ་ཋ་མ་ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ག་མ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༤༢. ཨུ་དྡི་ཊྛཱ ཁོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཋ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི པ་ཋ་མཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ, པ་ཋ་མཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏ་རེ པ་ན ཡ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡེ ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཙ དི་ཝ་སེ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཛ་རོ ‘‘ཏ་ཏི་ཡ་ཀོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡེ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ཀ་མྨེ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཡཱ་ཝ་ཏཱི་ཧཾ ཛཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱིཏི ཡ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨ་ཧཱ་ནི ཛཱ་ན་ནྟོ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི, ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ནཱ་རོ་ཙེ་ཏི. ཏཱ་ཝ་ཏཱི་ཧནྟི ཏ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨ་ཧཱ་ནི. ཨ་ཀཱ་མཱ པ་རི་ཝ་ཏྠ་བྦནྟི ན ཀཱ་མེ་ན, ན ཝ་སེ་ན, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཀཱ་མེ་ན ཨ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝཱ་སཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྠ་བྦཾ. ཨུ་ཏྟ་རི ཚཱ་ར་ཏྟནྟི པ་རི་ཝཱ་ས་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི ཚ ར་ཏྟི་ཡོ. བྷི་ཀྑུ་མཱ་ན་ཏྟཱ་ཡཱཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝཱ་ཡ, ཨཱ་རཱ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝཱི་ས་ཏི་ས་ངྒྷོ ག་ཎོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཝཱི་ས་ཏི་ག་ཎོ. ཏ་ཏྲཱཏི ཡ་ཏྲ ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཝཱི་ས་ཏི་ག་ཎོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྲ. ཨ་བྦྷེ་ཏ་བྦོཏི ཨ་བྷི་ཨེ་ཏ་བྦོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ཨ་བྦྷཱ་ན་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨོ་སཱ་རེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝ྄ཧཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. ཨ་ན་བྦྷི་ཏོཏི ན ཨ་བྦྷི་ཏོ, ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏོ, ཨ་ཀ་ཏ་བྦྷཱ་ན་ཀ་མྨོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་ཝ྄ཧཱ་ཏོ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. སཱ་མཱི་ཙཱིཏི ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཏཱ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་ག་ཏཱ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི, སཱ་མཱི་ཙི དྷ་མྨ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
ཏེ་ར་ས་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.