༡. ལ་སུ་ཎ་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཋ་མ་ལ་སུ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏིཾ་ས་ཀཱ་ན་ནྟ་རཾ དྷ་མྨཱ, ཚ་ས་ཊྛི་ས་ཏ་ས་ངྒ་ཧཱ;
ས་ངྒཱི་ཏཱ ཡེ ཨ་ཡཾ དཱ་ནི, ཧོ་ཏི ཏེ་ས་མྤི ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༧༩༣. ཏ་ཏྠ ལ་སུ་ཎ་ཝ་གྒ་སྶ ཏཱ་ཝ པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ – དྭེ ཏ་ཡོ བྷ་ཎྜི་ཀེཏི དྭེ ཝཱ ཏ་ཡོ ཝཱ པོ་ཊྚ་ལི་ཀེ; ས་མྤུ་ཎྞ་མི་ཉྫཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ན མ་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱཏི པ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལ་སྶ ཝཱ་རེ་ནྟ་སྶ བ་ཧུཾ ལ་སུ་ཎཾ ཧ་རཱ་པེ་སི.
ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཧཾ་ས་ཡོ་ནིནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་ཧཾ་ས་ཡོ་ནིཾ. སོ ཏཱ་སཾ ཨེ་ཀེ་ཀནྟི སོ ཧཾ་སོ ཛཱ་ཏི་སྶ་རོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཐ པུ་བྦ་སི་ནེ་ཧེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཱ་སཾ ཨེ་ཀེ་ཀཾ པ་ཏྟཾ དེ་ཏི, ཏཾ ཏཱ་པ་ན་ཏཱ་ལ་ན་ཙྪེ་ད་ན་ཀྑ་མཾ སུ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
༧༩༥. མཱ་ག་དྷ་ཀནྟི མ་ག་དྷེ་སུ ཛཱ་ཏཾ. མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ ཛཱ་ཏ་ལ་སུ་ཎ་མེ་ཝ ཧི ཨི་དྷ ལ་སུ་ཎ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཏ་མྤི བྷ་ཎྜི་ཀ་ལ་སུ་ཎ་མེ་ཝ, ན ཨེ་ཀ་དྭི་ཏི་མི་ཉྫ་ཀཾ. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ཛཱ་ཏ་དེ་སཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘མཱ་ག་དྷ་ཀཾ ནཱ་མ བྷ་ཎྜི་ཀ་ལ་སུ་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ དྭེ ཏ་ཡོ བྷ་ཎྜི་ཀེ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཡེ་ཝ ས་ངྑཱ་དི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀཾ མི་ཉྫཾ ཁཱ་ད་ནྟི་ཡཱ པ་ན པ་ཡོ་ག་ག་ཎ་ནཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི་ཏི.
༧༩༧. པ་ལ་ཎྜུ་ཀཱདཱི་ནཾ ཝ་ཎྞེ་ན ཝཱ མི་ཉྫཱ་ཡ ཝཱ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ཝ་ཎྞེ་ན ཏཱ་ཝ པ་ལ་ཎྜུ་ཀོ པ་ཎྜུ་ཝ་ཎྞོ ཧོ་ཏི. བྷ་ཉྫ་ན་ཀོ ལོ་ཧི་ཏ་ཝ་ཎྞོ. ཧ་རི་ཏ་ཀོ ཧ་རི་ཏ་པ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ. མི་ཉྫཱ་ཡ པ་ན པ་ལ་ཎྜུ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀཱ མི་ཉྫཱ ཧོ་ཏི, བྷ་ཉྫ་ན་ཀ་སྶ དྭེ, ཧ་རི་ཏ་ཀ་སྶ ཏི་སྶོ. ཙཱ་པ་ལ་སུ་ཎོ ཨ་མི་ཉྫ་ཀོ, ཨ་ངྐུ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧི ཏ་སྶ ཧོ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཱ་དཱི་སུ པ་ན ‘‘པ་ལ་ཎྜུ་ཀ་སྶ ཏཱི་ཎི མི་ཉྫཱ་ནི, བྷ་ཉྫ་ན་ཀ་སྶ དྭེ, ཧ་རི་ཏ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏེ པ་ལ་ཎྜུ་ཀཱ་ད་ཡོ ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ནྟི. སཱུ་པ་ས་མྤཱ་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ན མཱ་ག་དྷ་ཀ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཉྷི པ་ཙྩ་མཱ་ནེ་སུ མུ་གྒ་སཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཝཱ མ་ཙྪ་མཾ་ས་ཝི་ཀ་ཏི་ཡཱ ཝཱ ཏེ་ལཱ་དཱི་སུ ཝཱ བ་ད་ར་སཱ་ལ༹་ཝཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨ་མྦི་ལ་སཱ་ཀཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རི་བྷ་ངྒེ་སུ ཝཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟེ་པི པ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ལ་སུ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཋ་མཾ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༩༩. དུ་ཏི་ཡེ – ས་མྦཱ་དྷེཏི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ་ཀཱ་སེ. ཏ་སྶ ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པ་ན ‘‘ཨུ་བྷོ ཨུ་པ་ཀ་ཙྪ་ཀཱ མུ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀ་མྤི ལོ་མནྟི ཀ་ཏྟ་རི་ཡཱ ཝཱ ས་ཎྜཱ་ས་ཀེ་ན ཝཱ ཁུ་རེ་ན ཝཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་གེ་ན ཝཱ ནཱ་ནཱ་པ་ཡོ་གེ་ན ཝཱ ཨེ་ཀཾ ཝཱ བ་ཧཱུ་ནི ཝཱ སཾ་ཧ་རཱ་པེ་ནྟི་ཡཱ པ་ཡོ་ག་ག་ཎ་ནཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི, ན ལོ་མ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ.
༨༠༡. ཨཱ་བཱ་དྷ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཀ་ཎྜུ་ཀ་ཙྪུ་ཨཱ་དི་ཨཱ་བཱ་དྷ་པ་ཙྩ་ཡཱ སཾ་ཧ་རཱ་པེ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཙ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
དུ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༣. ཏ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༠༣-༤. ཏ་ཏི་ཡེ – ཏ་ལ་གྷཱ་ཏ་ཀེཏི མུ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཏ་ལ་གྷཱ་ཏ་ནེ. ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨུ་པྤ་ལ་པ་ཏྟེ་ནཱ་པཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ མ་ཧ་ནྟཾ, ཀེ་ས་རེ་ནཱ་པི པ་ཧཱ་རཾ དེ་ནྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ.
༨༠༥. ཨཱ་བཱ་དྷ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ག་ཎྜཾ ཝཱ ཝ་ཎཾ ཝཱ པ་ཧ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཏ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༠༦. ཙ་ཏུ་ཏྠེ – པུ་རཱ་ཎ་རཱ་ཛོ་རོ་དྷཱཏི པུ་རཱ་ཎེ གི་ཧི་བྷཱ་ཝེ ར་ཉྙོ ཨོ་རོ་དྷཱ. ཙི་རཱ་ཙི་རཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཙི་རེ་ན ཙི་རེ་ན ག་ཙྪ་ཏི. དྷཱ་རེ་ཐཱཏི ས་ཀྐོ་ཐ. ཀ་སྶི་དཾ ཀ་མྨནྟི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ནཱ་རོ་ཙི་ཏེ་པི ཨེ་ཏཱ མ་ཡི ཨཱ་ས་ངྐཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི་ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡ྄ཧི་དཾ ཀ་མྨ’’ནྟི.
༨༠༧. ཛ་ཏུ་མ་ཊྛ་ཀེཏི ཛ་ཏུ་ནཱ ཀ་ཏེ མ་ཊྛ་ད་ཎྜ་ཀེ. ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ནེ་ཝེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཡཾ་ཀི་ཉྩི པ་ན ད་ཎྜ་ཀཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨུ་པྤ་ལ་པ་ཏྟ་མྤི མུ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཝེ་སེ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཏ་མྤི ཙ ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཾ, ཀེ་ས་ར་མ་ཏྟ་མྤི པ་ན པ་ཝེ་སེ་ནྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཝ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཏ་ལ་གྷཱ་ཏ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༥. པ་ཉྩ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༡༠. པ་ཉྩ་མེ – ཨ་ཏི་ག་མྦྷཱི་རཾ ཨུ་ད་ཀ་སུ་དྡྷི་ཀཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏི་ཨ་ནྟོ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན དྷོ་ཝ་ནཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ.
༨༡༢. ཀེ་ས་གྒ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏཱིཏི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཏ་ཏི་ཡཾ ཝཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཝཱ ཨ་ངྒུ་ལཾ ག་མྦྷཱི་ར་ཏོ དྭི་ནྣཾ པ་བྦཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཀེ་ས་གྒ་མ་ཏྟ་མྤི པ་ཝེ་སེ་ནྟི་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ – ‘‘ཨེ་ཀི་སྶཱ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ ཏཱི་ཎི པ་བྦཱ་ནི ཨཱ་དཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏི་ཎྞཾ ཝཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་མྤི པ་བྦཾ ཨཱ་དཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི་པི ཏ་ལ་གྷཱ་ཏ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ཉྩ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༦. ཚ་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༡༥. ཚ་ཊྛེ – བྷ་ཏྟ་ཝི་སྶ་གྒནྟི བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ. པཱ་ནཱི་ཡེ་ན ཙ ཝི་དྷཱུ་པ་ནེ་ན ཙ ཨུ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པཱ་ནཱི་ཡ་ཐཱ་ལ་ཀཾ ཨེ་ཀེ་ན བཱི་ཛ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བཱི་ཛ་མཱ་ནཱ ས་མཱི་པེ ཋ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཙྩཱ་ཝ་ད་ཏཱིཏི པུ་བྦེ་པི ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝཾ བྷུ་ཉྫ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༨༡༧. ཡཾ་ཀི་ཉྩི པཱ་ནཱི་ཡནྟི སུ་དྡྷ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཏ་ཀྐ་ད་དྷི་མ་ཏྠུ་ར་ས་ཁཱི་རཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ. ཡཱ ཀཱ་ཙི བཱི་ཛ་ནཱིཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་ཎྞོ་པི. ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶཱཏི ཨི་དྷ ཋཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཝ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ན ཁ་ནྡྷ་ཀེ དུ་ཀྐ་ཊཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ.
༨༡༩. དེ་ཏི དཱ་པེ་ཏཱིཏི པཱ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ སཱུ་པཱ་དིཾ ཝཱ ཨི་མཾ པི་ཝ་ཐ, ཨི་མི་ནཱ བྷུ་ཉྫ་ཐཱ་ཏི དེ་ཏི; ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ ཨི་མི་ནཱ བཱི་ཛ་ནྟཱ བྷུ་ཉྫ་ཐཱ་ཏི དེ་ཏི; ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི དཱ་པེ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ཏི་ཊྛ་ན་ཏྠཾ སཱ་མ་ཎེ་རིཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཚ་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༧. ས་ཏྟ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༢༢. ས་ཏྟ་མེ – བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱཏི ཨི་དཾ པ་ཡོ་ག་དུ་ཀྐ་ཊཾ ནཱ་མ, ཏ་སྨཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ པ་ན ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཨཱ་ཧ་ར་ཎེ་པི སུ་ཀྑཱ་པ་ནེ་པི ཝ་དྡ་ལི་དི་ཝ་སེ བྷ་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་དྡྷ་ན་ས་ཛྫ་ནེ་པི ཀ་པ་ལླ་ས་ཛྫ་ནེ་པི ད་བྦི་ས་ཛྫ་ནེ་པི དཱ་རཱུ་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་གྒི་ཀ་ར་ཎེ་པི ཀ་པ་ལླ་མྷི དྷ་ཉྙ་པ་ཀྑི་པ་ནེ་པི ད་བྦི་ཡཱ ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནེ་སུ་པི ཀོ་ཊྚ་ན་ཏྠཾ ཨུ་དུ་ཀྑ་ལ་མུ་ས་ལཱ་དི་ས་ཛྫ་ནེ་སུ་པི ཀོ་ཊྚ་ན་པ་པྥོ་ཊ་ན་དྷོ་ཝ་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཡཱ་ཝ མུ་ཁེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ ད་ནྟེ་ཧི ས་ངྑཱ་ད་ཏི, ཏཱ་ཝ ས་བྦ་པ་ཡོ་གེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནི, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཙེ་ཝ བྷོ་ཛ་ན་ཉྩ པ་མཱ་ཎཾ. ཏ་སྨཱ ས་ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ཛྫ་ན་ཀོ་ཊྚ་ན་པ་ཙ་ནཱ་ནི ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི་ཡཱ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ བྷ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི་ཡཱ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨི་དཾ ཨཱ་མ་ཀ་དྷ་ཉྙཾ ནཱ་མ མཱ་ཏ་ར་མྤི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ, ཨ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ལ་དྡྷཾ ས་ཡཾ བྷ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ལ་དྡྷཾ ས་ཡཾ ཝཱ བྷ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི་ཡཱ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝཱ’’ཏི. པུ་ན་པི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ལ་དྡྷཾ, ས་ཡཾ བྷ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ. བྷ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི་ཡཱ པ་ན དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི. ཏཾ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ན ཧི བྷ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ར་ཎེ ཝཱ ཀཱ་རཱ་པ་ནེ ཝཱ ཝི་སེ་སོ ཨ་ཏྠི. མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཉྙ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ.
༨༢༣. ཨཱ་བཱ་དྷ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི སེ་ད་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་ཉྙ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ‘‘ཨ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཾ པ་ན ན་ཝ་ཀ་མྨ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པ་ར་ཎྞཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱིཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ དྷ་ཉྙཱ་ནི མུ་གྒ་མཱ་སཱ་དིཾ ཝཱ ལཱ་བུ་ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱ་དིཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཉཱ་ཏ་ཀ་པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨཱ་མ་ཀ་དྷ་ཉྙཾ པ་ན ཉཱ་ཏ་ཀ་པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཙ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ས་ཏྟ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༨. ཨ་ཊྛ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༢༤. ཨ་ཊྛ་མེ – ནི་བྦི་ཊྛོ རཱ་ཛ་བྷ་ཊོ ར་ཉྙོ བྷ་ཏི ཀེ་ཎི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ནི་བྦི་ཊྛ་རཱ་ཛ་བྷ་ཊོ, ཨེ་ཀཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ ཀེ་ཎི་ཡཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ལ་དྡྷ་ཨུ་ད་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཉྙེ་ཝ བྷ་ཊ་པ་ཐཾ ཡཱ་ཙི་སྶཱ་མཱིཏི ར་ཉྙོ ཀེ་ཎིཾ ད་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ ཡཱ་ཙི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ. པ་རི་བྷཱ་སཱིཏི ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ‘‘མཱ པུ་ན ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་ཏྠཱ’’ཏི ས་ནྟ་ཛྫེ་སི.
༨༢༦. ས་ཡཾ ཚ་ཌྜེ་ཏཱིཏི ཙ་ཏྟཱ་རི་པི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་གེ་ན ཚ་ཌྜེ་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཀཱ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི, པཱ་ཊེ་ཀྐཾ ཚ་ཌྜེ་ནྟི་ཡཱ ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡ་མྤི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་ཚ་ཌྜ་ནེ་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ. བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་བྦ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ཊཾ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཨ་ཊྛ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༩. ན་ཝ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༣༠-༢. ན་ཝ་མེ – ཡཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཾ རོ་པི་མནྟི ཁེ་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ་དི་ཨཱ་རཱ་མོ ཝཱ, ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི རོ་པི་མ་ཧ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཏཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཚ་ཌྜེ་ནྟི་ཡཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཁེ་ཏྟེ ཝཱ ཨཱ་རཱ་མེ ཝཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་ཙྪུ་ཨཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟཱི; ག་ཙྪ་མཱ་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ཊྛོ་ད་ཀ་ཙ་ལ་ཀཱ་དཱི་ནི ཧ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ཌྜེ་ཏི, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨུ་ད་ཀཾ པི་ཝི་ཏྭཱ མ་ཏྠ་ཀ་ཙྪི་ནྣ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་མྤི ཚ་ཌྜེ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ. བྷི་ཀྑུ་ནོ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཀ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པ་ན ནི་ཀྑི་ཏྟ་བཱི་ཛེ ཡཱ་ཝ ཨ་ངྐུ་རཾ ན ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཏཱ་ཝ ས་བྦེ་སཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་བཱི་ཛེ་སུ ཁེ་ཏྟ་ཀོ་ཎཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨ་ས་ཉྫཱ་ཏ་རོ་པི་མེ་སུ ཁེ་ཏྟ་མ་རི་ཡཱ་དཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཚ་ཌྜེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀ་ཙ་ཝ་ར་ཚ་ཌྜ་ན་ཊྛཱ་ནེ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཚ་ཌྜི་ཏ་ཁེ་ཏྟེཏི མ་ནུ་སྶེ་སུ ས་སྶཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ག་ཏེ་སུ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཁེ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ཏྠ པ་ན ལཱ་ཡི་ཏ་མྤི པུ་བྦ་ཎྞཱ་དི པུ་ན ཨུ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏཱི་ཏི ར་ཀྑ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་མེ་ཝ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཾ…པེ… ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ན་ཝ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༡༠. ད་ས་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༣༥. ད་ས་མེ – ཡཾ་ཀི་ཉྩི ན་ཙྩནྟི ན་ཊཱ་ད་ཡོ ཝཱ ན་ཙྩ་ནྟུ སོ་ཎྜཱ ཝཱ, ཨ་ནྟ་མ་སོ མོ་ར་སུ་ཝ་མ་ཀྐ་ཊཱ་ད་ཡོ་པི, ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ན་ཙྩ་མེ་ཝ. ཡཾ་ཀི་ཉྩི གཱི་ཏནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ན་ཊཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ གཱི་ཏཾ ཧོ་ཏུ, ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལེ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་གུ་ཎཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ སཱ་དྷུ་ཀཱི་ལི༹་ཏ་གཱི་ཏཾ ཝཱ ཨ་སཾ་ཡ་ཏ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨ་བྷཱ་ཎ་ཀ་གཱི་ཏཾ ཝཱ, ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ གཱི་ཏ་མེ་ཝ. ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝཱ་དི་ཏནྟི ཏ་ནྟི་བ་དྡྷཱ་དི་ཝཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷ་ཎྜ་ཝཱ་དི་ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཀུ་ཊ་བྷེ་རི་ཝཱ་དི་ཏཾ ཝཱ, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨུ་ད་ཀ་བྷེ་རི་ཝཱ་དི་ཏ་མྤི, ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ཝཱ་དི་ཏ་མེ་ཝ.
༨༣༦. ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱཏི པ་ད་ཝཱ་ར་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཡ་ཏྠ ཋི་ཏཱ པ་སྶ་ཏི ཝཱ སུ་ཎཱ་ཏི ཝཱཏི ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་གེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱི པ་སྶ་ཏི, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨེ་ཀ་མེ་ཝ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ན་ཙྩཾ པ་སྶ་ཏི, པུ་ན ཨ་ཉྙ་ཏོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ གཱ་ཡ་ནྟེ པ་སྶ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏོ ཝཱ་དེ་ནྟེ, པཱ་ཊེ་ཀྐཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. བྷི་ཀྑུ་ནཱི ས་ཡ་མྤི ན་ཙྩི་ཏུཾ ཝཱ གཱ་ཡི་ཏུཾ ཝཱ ཝཱ་དི་ཏུཾ ཝཱ ན ལ་བྷ་ཏི, ཨ་ཉྙེ ‘‘ན་ཙྩ, གཱ་ཡ, ཝཱ་དེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟུ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏི. ‘‘ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཧཱ་རཾ དེ་ཐ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུ་མྤི ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏི. ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ས་བྦ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. བྷི་ཀྑུ་ནོ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ‘‘ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ སུ་ནྡ་ར’’ནྟི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༨༣༧. ཨཱ་རཱ་མེ ཋི་ཏཱཏི ཨཱ་རཱ་མེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་རཱ་མེ ཝཱ བ་ཧི་ཨཱ་རཱ་མེ ཝཱ ན་ཙྩཱ་དཱི་ནི པ་སྶ་ཏི ཝཱ སུ་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཏི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེཏི ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟྭཱ ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པ་སྶ་ཏི ཝཱ སུ་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨཱ་པ་དཱ་སཱུཏི ཏཱ་དི་སེ་ན ཨུ་པ་དྡ་ཝེ་ན ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ ས་མ་ཛྫ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་སྶ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ སུ་ཎ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ད་ས་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
ལ་སུ་ཎ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.