༣. པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༡. ཏ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ – ན ཁོ ཨི་དཾ ཨོ་ར་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡ་ཐ་ཡི་མེ མ་ནུ་སྶཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ བྷ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟཱིཏི, ཡེ་ན ནི་ཡཱ་མེ་ན ཨི་མེ མ་ནུ་སྶཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ བྷ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏེ་ན ཉཱ་ཡ་ཏི – ‘‘ཨི་དཾ སཱ་ས་ནཾ ཨི་དཾ ཝཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁེ ས་ངྒྷེ དཱ་ནཾ ན ཁོ ཨོ་ར་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་རི་ཏྟཾ ལཱ་མ་ཀཾ ནེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཀི་ར་པ་ཏི་ཀོཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀི་རོ’’ཏི ཏ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ནཱ་མཾ; ཨ་དྷི་པ་ཙྩ་ཊྛེ་ན པ་ན ‘‘ཀི་ར་པ་ཏི་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཀི་ར ཨི་སྶ་རོ ཨ་དྷི་པ་ཏི མཱ་ས་ཨུ་ཏུ་སཾ་ཝ་ཙྪ་ར་ནི་ཡཱ་མེ་ན ཝེ་ཏ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཀེ ཀ་མྨཾ ཀཱ་རེ་ཏི. བ་ད་རཱ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝ་ད་ཏི. བ་ད་ར་མི་སྶེ་ནཱཏི བ་ད་ར་སཱ་ལ༹་ཝེ་ན.
༢༢༢. ཨུ་སྶཱུ་རེ ཨཱ་ཧ་རི་ཡི་ཏྠཱཏི ཨ་ཏི་དི་ཝཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཡི་ཏྠ.
༢༢༦. མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཏྟ་པ་ཙྩཱ་སཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ད་མྨཱིཏི ཨ་ཡཾ བྷ་ཏྟ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ ནཱ་མ ས་མྨུ་ཁཱ་པི པ་ར་མྨུ་ཁཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་མྨུ་ཁཱ དི་སྭཱ ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཝི་ཀ་པྤེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ, ཨ་དི་སྭཱ པ་ཉྩ་སུ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སུ ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ཝི་ཀ་པྤེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཱ་དཱི་སུ པ་ན པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. སཱ ཙཱ་ཡཾ ཡ་སྨཱ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏི ཧི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ནི་སི་ནྣེ་པི ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣེ་པི ས་ངྒྷེ་ན ག་ཎ་པྤ་ཧོ་ན་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ སུ་ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, བྷ་ག་ཝཱ ནེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཀོ་པེ་ཏི; ན ས་མྤཱ་དེ་ཏི. ན ཀོ་པེ་ཏི དྷ་མྨི་སྶ་ར་ཏྟཱ, ན ས་མྤཱ་དེ་ཏི ཨ་ག་ཎ་པཱུ་ར་ཀ་ཏྟཱ.
༢༢༩. དྭེ ཏ་ཡོ ནི་མ་ནྟ་ནེ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷུ་ཉྫ་ཏཱིཏི དྭེ ཏཱི་ཎི ནི་མ་ནྟ་ནཱ་ནི ཨེ་ཀ་པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མི་སྶེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྭེ ཏཱི་ཎི ཀུ་ལཱ་ནི ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་ཀི་ར་ནྟི, སཱུ་པ་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨཱ་ཀི་ར་ནྟི, ཨེ་ཀ་མི་སྶ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཙེ པ་ན མཱུ་ལ་ནི་མ་ནྟ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ ཧོ་ཏི, པ་ཙྪི་མཾ པ་ཙྪི་མཾ ཨུ་པ་རི, ཏཾ ཨུ་པ་རི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཧ་ཏྠཾ པ་ན ཨ་ནྟོ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ནི་མ་ནྟ་ན་ཏོ ཨེ་ཀ་མྤི ཀ་བ་ལ༹ཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ བྷུ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ་པི ཏ་ཏྠ ཁཱི་རཾ ཝཱ ར་སཾ ཝཱ ཨཱ་ཀི་ར་ནྟི, ཡེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཏཾ བྷ་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་ར་སཾ ཧོ་ཏི, ཀོ་ཊི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཁཱི་ར་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ར་ས་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་པི ཁཱི་ར་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ར་ས་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཨཱ་ཀི་ར་ནྟི, ཁཱི་རཾ ཝཱ ར་སཾ ཝཱ པི་ཝ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. བྷུ་ཉྫ་ནྟེ་ན པ་ན པ་ཋ་མཾ ལ་དྡྷ་མཾ་ས་ཁ་ཎྜཾ ཝཱ བྷ་ཏྟ་པི་ཎྜཾ ཝཱ མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀོ་ཊི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་པྤི་པཱ་ཡཱ་སེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ’’ཏི.
མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏི, ཏ་སྶ ཀུ་ལཾ ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་པི ཏ་སྶ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་བྷཱ་ཏི་ཀ་བྷ་གི་ནི་ཨཱ་ད་ཡོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པ་ནྟི, ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན པ་ཋ་མཾ དི་ནྣཾ ཨ་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ལ་དྡྷཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀུ་རུ་ནྡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ‘‘ས་ཙེ པཱ་ཊེ་ཀྐཾ པ་ཙ་ནྟི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཀྐ་བྷ་ཏྟ་ཏོ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཏ་ཏྠ པ་ཙྪཱ ཨཱ་ཧ་ཊཾ པ་ཋ་མཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཡ་དི པ་ན ས་བྦེ་སཾ ཨེ་ཀོ་ཝ པཱ་ཀོ ཧོ་ཏི, པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ནཾ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ མ་ནུ་སྶོ པ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ན དཱ་ཏ་བྦཾ. ཀིཾ བྷ་ནྟེ ན དེ་ཐཱ་ཏི? ན་ནུ ཨུ་པཱ་ས་ཀ ཏ་ཡཱ ནི་མ་ནྟི་ཏ་མྷཱ་ཏི! ཧོ་ཏུ བྷ་ནྟེ, ལ་དྡྷཾ ལ་དྡྷཾ བྷུ་ཉྫ་ཐཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི, བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་ན ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟེ དི་ནྣེ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་པི བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཾ དྷ་མྨཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ‘‘སྭེ་པི བྷ་ནྟེ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ས་བྦེ ནི་མ་ནྟེ་ནྟི, པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ལ་དྡྷཾ ལ་དྡྷཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ས་བྦེ་ཧི ནི་མ་ནྟི་ཏ་ཏྟཱ. ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ བྷ་ཏྟཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་མ་ཉྙོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ གྷ་རེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏི, ན ཙ ཏཱ་ཝ བྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. ས་ཙེ སོ བྷི་ཀྑུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨ་བྷུ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ ‘‘ཀིཾ བྷ་ནྟེ ན བྷུ་ཉྫ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏ་ཡཱ ནི་མ་ནྟི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ལ་དྡྷཾ ལ་དྡྷཾ བྷུ་ཉྫ་ཐ བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི.
ས་ཀ་ལེ་ན གཱ་མེ་ནཱཏི ས་ཀ་ལེ་ན གཱ་མེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་མ་ནྟི་ཏ་སྶེ་ཝ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི བྷུ་ཉྫ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པཱུ་གེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ནི་མ་ནྟི་ཡ་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑཾ ག་ཧེ་སྶཱ་མཱི་ཏི བྷ་ཎ་ཏཱིཏི ‘‘བྷ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ’’ཏི ནི་མ་ནྟི་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ན མ་ཡ྄ཧཾ ཏ་ཝ བྷ་ཏྟེ་ན་ཏྠོ, བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨེ་ཏྠ པ་ན མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཨ་ནི་མ་ནྟ་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, བྷུ་ཉྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ན ཨོ་ཀཱ་སོ ཀ་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ནེ་ཝ ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ན་ཏོ ན ཙཱ་རི་ཏྟ་ཏོ མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཡ་ད་གྒེ་ན ཨ་ནི་མ་ནྟ་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་ད་གྒེ་ན ནེ་ཝ ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ནཾ ན ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཀ་ཐི་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཾ ཨེ་ཏྠ ཧི བྷོ་ཛ་ནཾ ཀི་རི་ཡཱ, ཨ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཾ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.