༡. བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༩. སེ་ནཱ་ས་ན་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ – ཨ་ནཱ་དི་ཡ་ནྟོཏི ཏ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ག་ཎྷ་ནྟོ. དཱ་ར་ཀ་སྶ བཱ་ཧུཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་སཱིཏི ཨུ་ཀྑི་ཏྟཾ ཕ་ར་སུཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ས་ཡཱ་ཏཱི་ཏེ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་ས་ནྟི་ཀཱ ལ་དྡྷེ རུ་ཀྑ་ཊྛ་ཀ་དི་བྦ་ཝི་མཱ་ནེ ནི་པ་ནྣ་སྶ དཱ་ར་ཀ་སྶ བཱ་ཧུཾ ཐ་ན་མཱུ་ལེ་ཡེ་ཝ ཚི་ནྡི. ན ཁོ མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པནྟི་ཨཱ་དི་མྷི ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཀི་ར པ་ཀྑ་དི་ཝ་སེ་སུ དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ རུ་ཀྑ་དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪ་ནྟི – ‘‘ཏྭཾ རུ་ཀྑ་དྷ་མྨེ ཋི་ཏཱ ན ཋི་ཏཱ’’ཏི? རུ་ཀྑ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ རུ་ཀྑེ ཚི་ཛྫ་མཱ་ནེ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ མ་ནོ་པ་དོ་ས་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ. ཏ་ཏྠ ཡཱ དེ་ཝ་ཏཱ རུ་ཀྑ་དྷ་མྨེ ཨ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི, སཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ནྣི་པཱ་ཏཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཨི་ཏི སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་མ་ཉྩ རུ་ཀྑ་དྷ་མྨེ ཨ་ཊྛཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨ་དྡ་ས, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏ་པུ་བྦ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཚ་དྡ་ནྟཱ་དི་ཀཱ་ལེ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི. ཏེ་ན་སྶཱ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ན ཁོ མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ…པེ… ཝོ་རོ་པེ་ཡྻ’’ནྟི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻནྟི ཨི་དཾ པ་ན་སྶཱ ‘‘ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ས་པི་ཏི་ཀོ པུ་ཏྟོ, ཨ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ ཨི་མ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཾ སུ་ཏྭཱ མ་རི་ཡཱ་དཾ བ་ནྡྷི་སྶ་ཏི, སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཙ་ཛྫ ཏྭཾ དེ་ཝ་ཏེཏི ས་ཙེ ཨ་ཛྫ ཏྭཾ དེ་ཝ་ཏེ. པ་ས་ཝེ་ཡྻཱ་སཱིཏི ཛ་ནེ་ཡྻཱ་སི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻཱ་སི. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ དེ་ཝ་ཏཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ནྟོ –
‘‘ཡོ ཝེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏཾ ཀོ་དྷཾ, ར་ཐཾ བྷ་ནྟཾ་ཝ ཝཱ་ར་ཡེ;
ཏ་མ་ཧཾ སཱ་ར་ཐིཾ བྲཱུ་མི, ར་སྨི་གྒཱ་ཧོ ཨི་ཏ་རོ ཛ་ནོ’’ཏི. (དྷ. པ. ༢༢༢);
ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མ་བྷཱ་སི. གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. པུ་ན བྷ་ག་ཝཱ ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ –
‘‘ཡོ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏཾ ཝི་ནེ་ཏི ཀོ་དྷཾ, ཝི་ས་ཊཾ ས་པྤ་ཝི་སཾ་ཝ ཨོ་ས་དྷེ་ཧི;
སོ བྷི་ཀྑུ ཛ་ཧཱ་ཏི ཨོ་ར་པཱ་རཾ, ཨུ་ར་གོ ཛི་ཎྞ་མི་ཝ་ཏྟ་ཙཾ པུ་རཱ་ཎ’’ནྟི. (སུ. ནི. ༡);
ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྲ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ དྷ་མྨ་པ་དེ ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ, དུ་ཏི་ཡཱ སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏེ, ཝ་ཏྠུ པ་ན ཝི་ན་ཡེ་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཏ་སྶཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཋཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ག་ཙྪ, དེ་ཝ་ཏེ, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ རུ་ཀྑོ ཝི་ཝི་ཏྟོ, ཏ་སྨིཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཀི་ར རུ་ཀྑོ ན ཨཱ་ལ༹་ཝི་ར་ཊྛེ, ཛེ་ཏ་ཝ་ན་སྶ ཨ་ནྟོ་པ་རི་ཀྑེ་པེ, ཡ་སྶ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་རི་གྒ་ཧོ ཨ་ཧོ་སི, སོ ཙུ་ཏོ; ཏ་སྨཱ ‘‘ཝི་ཝི་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ པ་ན སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏོ ལ་དྡྷ་པ་རི་ཧཱ་རཱ བུ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི. ཡ་དཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ས་མཱ་ག་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ མ་ཧེ་ས་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་སུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི་སུ ཨ་ཉྙཱ ཨ་པྤེ་ས་ཀྑཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཡཱ་ཝ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏཱ ཏཱ་ཝ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ་ཝ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི. ཡ་མྤི པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ དེ་ཝ་ཏཱ, ཏཾ ས་བྦཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སུ་ཎཱ་ཏི. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཏཾ དེ་ཝ་ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི.
༩༠. བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ བྷ་ཝ་ནྟི ཨ་ཧུ་ཝུ་ཉྩཱ་ཏི བྷཱུ་ཏཱ; ཛཱ་ཡ་ནྟི ཝ་ཌྜྷ་ནྟི ཛཱ་ཏཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. གཱ་མོཏི རཱ་སི; བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ གཱ་མོ་ཏི བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ; བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཝཱ གཱ་མོ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ; པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཧ་རི་ཏ་ཏི་ཎ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. པཱ་ཏ་བྱ་སྶ བྷཱ་ཝོ པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ; ཚེ་ད་ན་བྷེ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶཱ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ་ཡ; ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ, བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ་ཧེ་ཏུ, བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སྶ ཚེ་ད་ནཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༩༡. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ ནཱ་མ པ་ཉྩ བཱི་ཛ་ཛཱ་ཏཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ ནཱ་མཱཏི བྷཱུ་ཏ་གཱ་མཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཡ་སྨིཾ ས་ཏི བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཉྩ བཱི་ཛ་ཛཱ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ‘‘ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི མཱུ་ལེ ཛཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ན ས་མེ་ནྟི. ན ཧི མཱུ་ལ་བཱི་ཛཱ་དཱི་ནི མཱུ་ལཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཡ་ནྟི, མཱུ་ལཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི པ་ན ཏཱ་ནི བཱི་ཛཱ་ཀ་ཏཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཝ་ཎྞ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ ནཱ་མཱཏི ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦ་པ་དཾ. པ་ཉྩཱཏི ཏ་སྶ ཝི་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. བཱི་ཛ་ཛཱ་ཏཱ་ནཱིཏི པ་རི་ཙྪི་ནྣ་དྷ་མྨ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – བཱི་ཛེ་ཧི ཛཱ་ཏཱ་ནི བཱི་ཛ་ཛཱ་ཏཱ་ནི; རུ་ཀྑཱ་དཱི་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – བཱི་ཛཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ཝི་ཛཱ་ཏཱ་ནི ཙ པ་སཱུ་ཏཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟ་པ་ཎྞ་མཱུ་ལཱ་ནཱི་ཏི བཱི་ཛ་ཛཱ་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ལླ་ཝཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་སུ ཋ་པི་ཏཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟ་པ་ཎྞ་མཱུ་ལཱ་ནཾ སི་ངྒི་ཝེ་རཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ཧི བཱི་ཛེ་ཧི ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི བཱི་ཛ་ཛཱ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏཱ་ནི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘མཱུ་ལ་བཱི་ཛ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏེ་སཾ ཨུ་དྡེ་སོ པཱ་ཀ་ཊོ ཨེ་ཝ. ནི་དྡེ་སེ ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི མཱུ་ལེ ཛཱ་ཡ་ནྟི མཱུ་ལེ ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ བཱི་ཛ་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ན བཱི་ཛཾ ད་སྶི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི ཨཱ་ལུ་ཝ་ཀ་སེ་རུ་ཀ་མ་ལུ་པྤ་ལ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་ཀུ་ཝ་ལ་ཡ་ཀ་ནྡ་པཱ་ཊ་ལི་མཱུ་ལཱ་དི་བྷེ་དེ མཱུ་ལེ ག་ཙྪ་ཝ་ལླི་རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཛཱ་ཡ་ནྟི ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཡ་མྷི མཱུ་ལེ ཛཱ་ཡ་ནྟི ཙེ་ཝ ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟི ཙ ཏ་ཉྩ, པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧ་ལི་དྡཱ་དི ཙ ས་བྦ་མྤི ཨེ་ཏཾ མཱུ་ལ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཱ་དཱི་སུ. ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛེ་སུ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀ་ཨི་ནྡ་སཱ་ལ་ནུ་ཧཱི་པཱ་ལི༹་བྷ་དྡ་ཀ་ཎི་ཀཱ་རཱ་དཱི་ནི ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཱ་ནི, ཨ་མཱུ་ལ་ཝ་ལླི ཙ་ཏུ་ར་སྶ་ཝ་ལླི་ཀ་ཎ་ཝཱི་རཱ་དཱི་ནི ཕ་ལུ༹་བཱི་ཛཱ་ནི མ་ཀ་ཙི་སུ་མ་ན་ཛ་ཡ་སུ་མ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་གྒ་བཱི་ཛཱ་ནི, ཨ་མྦ་ཛ་མྦཱུ་པ་ན་ས་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནི བཱི་ཛ་བཱི་ཛཱ་ནཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི.
༩༢. ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཏ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟཱ་ནཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དཾ པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ་བྷེ་ད་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟོ བཱི་ཛེ བཱི་ཛ་ས་ཉྙཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ‘‘སཱ་ལཱི་ནཾ ཙེ་པི ཨོ་ད་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༧༦) སཱ་ལི་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་ནཾ ཨོ་ད་ནོ ‘‘སཱ་ལཱི་ནཾ ཨོ་ད་ནོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བཱི་ཛ་ཏོ ས་མྦྷཱུ་ཏོ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ ‘‘བཱི་ཛ’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡཾ པ་ན ‘‘བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ས་མཱ་ར་མྦྷཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༡.༡༠) ཝུ་ཏྟཾ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་པ་རི་མོ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ བཱི་ཛཾ, ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་དེ་ཏཾ ‘‘བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ ནཱ་མཱ’’ཏི སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝི་བྷ་ངྒ་སྶ ཨཱ་དི་པ་དཾ, ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཾ བཱི་ཛཾ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ བཱི་ཛེ བཱི་ཛ་ས་ཉྙཱི ས་ཏྠ་ཀཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཝཱ ཚི་ནྡ་ཏི ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཚེ་དཱ་པེ་ཏི, པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཝཱ བྷི་ནྡ་ཏི ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ བྷེ་དཱ་པེ་ཏི, ཨ་གྒིཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཝཱ པ་ཙ་ཏི ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ པ་ཙཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ་རུ་ཏཾ པ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་སྶ བཱི་ཛ་སྶ ཚི་ནྡ་ནཱ་དི་བྷེ་དཱ་ཡ པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ – བྷཱུ་ཏ་གཱ་མཾ ཝི་ཀོ་པེ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་པ་རི་མོ་ཙི་ཏཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་མྤི བཱི་ཛ་གཱ་མཾ ཝི་ཀོ་པེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ ནཱ་མེ་ས ཨ་ཏྠི ཨུ་ད་ཀ་ཊྛོ, ཨ་ཏྠི ཐ་ལ་ཊྛོ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀ་ཊྛོ སཱ་ས་པ་མ་ཏྟི་ཀཱ ཏི་ལ་བཱི་ཛ་ཀཱ་དི་བྷེ་དཱ ས་པ་ཎྞི་ཀཱ ཨ་པ་ཎྞི་ཀཱ ཙ ས་བྦཱ སེ་ཝཱ་ལ་ཛཱ་ཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨུ་ད་ཀ་པ་པྤ་ཊ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨུ་ད་ཀ་པ་པྤ་ཊ་ཀོ ནཱ་མ ཨུ་པ་རི ཐ་དྡྷོ ཕ་རུ་ས་ཝ་ཎྞོ, ཧེ་ཊྛཱ མུ་དུ ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ སེ་ཝཱ་ལ་སྶ མཱུ་ལཾ ཨོ་རཱུ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ, ཏ་སྶ པ་ཐ་ཝཱི ཋཱ་ནཾ. ཡོ ཨུ་ད་ཀེ ས་ཉྩ་ར་ཏི, ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ. པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝི་ཀོ་པེ་ནྟ་སྶ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ ས་ངྐཱ་མེ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨུ་ད་ཀེ ས་ཉྩ་ར་ནྟཾ ཝི་ཀོ་པེ་ནྟ་སྶེ་ཝ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་ན ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་ཡཱུ་ཧི་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཀ་ལ་ཉྷི ཨུ་ད་ཀཾ ཏ་སྶ ཋཱ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ན སོ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ ས་ངྐཱ་མི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨུ་ད་ཀ་ཏོ པ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝི་ནཱ ས་ཉྩི་ཙྩ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨུ་ད་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་ན ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན་ནྟ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པྤ་ལི་ནཱི་པ་དུ་མི་ནཱི་ཨཱ་དཱི་ནི ཛ་ལ་ཛ་ཝ་ལླི་ཏི་ཎཱ་ནི ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟ་སྶ ཝཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝི་ཀོ་པེ་ནྟ་སྶ ཝཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. པ་རེ་ཧི ཨུ་པྤཱ་ཊི་ཏཱ་ནི ཝི་ཀོ་པེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏཱ་ནི ཧི བཱི་ཛ་གཱ་མེ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏི་ལ་བཱི་ཛ་ཀ་སཱ་ས་པ་མ་ཏྟ་ཀ་སེ་ཝཱ་ལོ་པི ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ཏོ ཨ་མི་ལཱ་ཏོ ཨ་གྒ་བཱི་ཛ་ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨ་ན་ནྟ་ཀ་ཏི་ལ་བཱི་ཛ་ཀ་ཨུ་ད་ཀ་པ་པྤ་ཊ་ཀཱ་དཱི་ནི དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ན དི་སྶ་ཏི. ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ས་མྤུ་ཎྞ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་མྤི ན ས་མེ་ཏི, བྷཱུ་ཏ་གཱ་མེ ཧི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, བཱི་ཛ་གཱ་མེ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ས་མྤུ་ཎྞ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ ནཱ་མ ཏ་ཏི་ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ནེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཨཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཐ ཨེ་ཏཾ བཱི་ཛ་གཱ་མ་ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪི་སྶ་ཏཱི་ཏི, ཏ་མྤི ན ཡུ་ཏྟཾ, ཨ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་མཱུ་ལ་ཏྟཱ ཏཱ་དི་ས་སྶ བཱི་ཛ་གཱ་མ་སྶཱ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ‘‘ག་རུ་ཀ་ལ་ཧུ་ཀེ་སུ ག་རུ་ཀེ ཋཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨེ་ཏཾ ཝི་ན་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ཐ་ལ་ཊྛེ – ཚི་ནྣ་རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་ཝ་སི་ཊྛོ ཧ་རི་ཏ་ཁཱ་ཎུ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་ཀུ་དྷ་ཀ་ར་ཉྫ་པི་ཡ་ངྒུ་པ་ན་སཱ་དཱི་ནཾ ཁཱ་ཎུ ཨུ་དྡྷཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, སོ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. ཏཱ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ་དཱི་ནཾ ཁཱ་ཎུ ཨུ་དྡྷཾ ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི, སོ བཱི་ཛ་གཱ་མེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. ཀ་ད་ལི་ཡཱ པ་ན ཨ་ཕ་ལི་ཏཱ་ཡ ཁཱ་ཎུ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏོ, ཕ་ལི་ཏཱ་ཡ བཱི་ཛ་གཱ་མེ་ན. ཀ་ད་ལཱི པ་ན ཕ་ལི་ཏཱ ཡཱ་ཝ ནཱི་ལ་པ་ཎྞཱ, ཏཱ་ཝ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ཕ་ལི་ཏོ ཝེ་ལུ༹. ཡ་དཱ པ་ན ཨ་གྒ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སུ་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ བཱི་ཛ་གཱ་མེ་ན ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཏ་ར་བཱི་ཛ་གཱ་མེ་ན? ཕ་ལུ༹་བཱི་ཛ་གཱ་མེ་ན. ཀིཾ ཏ་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི? ན ཀི་ཉྩི. ཡ་དི ཧི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ, བྷཱུ་ཏ་གཱ་མེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཨི་ནྡ་སཱ་ལཱ་དི་རུ་ཀྑེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ རཱ་སིཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཀི་ཉྩཱ་པི རཱ་སི་ཀ་ཏ་ད་ཎྜ་ཀེ་ཧི ར་ཏ་ན་པྤ་མཱ་ཎཱ་པི སཱ་ཁཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, བཱི་ཛ་གཱ་མེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ མ་ཎྜ་པ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཝ་ཏི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཝ་ལླི་ཨཱ་རོ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཁ་ཎ་ནྟི, མཱུ་ལེ་སུ ཙེ་ཝ པ་ཎྞེ་སུ ཙ ནི་གྒ་ཏེ་སུ པུ་ན བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ནྟི. མཱུ་ལ་མ་ཏྟེ་སུ པ་ན པ་ཎྞ་མ་ཏྟེ་སུ ཝཱ ནི་གྒ་ཏེ་སུ བཱི་ཛ་གཱ་མེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝ.
ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི བཱི་ཛཱ་ནི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན སི་ཉྩི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ་ནི, ཀ་པཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨ་ལླ་པཾ་སུཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ས་བྦཱ་ནི མཱུ་ལ་མ་ཏྟེ པ་ཎྞ་མ་ཏྟེ ཝཱ ནི་གྒ་ཏེ་པི བཱི་ཛཱ་ནི་ཡེ་ཝ. ས་ཙེ་པི མཱུ་ལཱ་ནི ཙ ཨུ་པ་རི ཨ་ངྐུ་རོ ཙ ནི་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཡཱ་ཝ ཨ་ངྐུ་རོ ཧ་རི་ཏོ ན ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ བཱི་ཛཱ་ནི་ཡེ་ཝ. མུ་གྒཱ་དཱི་ནཾ པ་ན པ་ཎྞེ་སུ ཨུ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཝཱི་ཧི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ངྐུ་རེ ཧ་རི་ཏེ ནཱི་ལ་པ་ཎྞ་ཝ་ཎྞེ ཛཱ་ཏེ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏཱ་ལ་ཊྛཱི་ནཾ པ་ཋ་མཾ སཱུ་ཀ་ར་དཱ་ཋཱ ཝི་ཡ མཱུ་ལཾ ནི་གྒ་ཙྪ་ཏི. ནི་གྒ་ཏེ་པི ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་རི པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚི ན ནི་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཏཱ་ཝ བཱི་ཛ་གཱ་མོ་ཡེ་ཝ. ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་སྶ ཏ་ཙཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ད་ནྟ་སཱུ་ཙི ཝི་ཡ ཨ་ངྐུ་རོ ནི་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཡཱ་ཝ མི་ག་སི་ངྒ་ས་དི་སཱ ནཱི་ལ་པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚི ན ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ བཱི་ཛ་གཱ་མོ་ཡེ་ཝ. མཱུ་ལེ ཨ་ནི་གྒ་ཏེ་པི ཏཱ་དི་སཱ་ཡ པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཛཱ་ཏཱ་ཡ ཨ་མཱུ་ལ་ཀ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མེ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ཨ་མྦ་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝཱི་ཧི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཝ་ནྡཱ་ཀཱ ཝཱ ཨ་ཉྙཱ ཝཱ ཡཱ ཀཱ་ཙི རུ་ཀྑེ ཛཱ་ཡི་ཏྭཱ རུ་ཀྑཾ ཨོ་ཏྠ་ར་ཏི, རུ་ཀྑོ་ཝ ཏ་སྶཱ ཋཱ་ནཾ, ཏཾ ཝི་ཀོ་པེ་ནྟ་སྶ ཝཱ ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟ་སྶ ཝཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨེ་ཀཱ ཨ་མཱུ་ལི་ཀཱ ལ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ངྒུ་ལི་ཝེ་ཋ་ཀོ ཝི་ཡ ཝ་ན་པྤ་གུ་མྦ་ད་ཎྜ་ཀེ ཝེ་ཋེ་ཏི, ཏ་སྶཱ་པི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. གེ་ཧ་མུ་ཁ་པཱ་ཀཱ་ར་ཝེ་དི་ཀཱ་ཙེ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞོ སེ་ཝཱ་ལོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ དྭེ ཏཱི་ཎི པ་ཏྟཱ་ནི ན ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟི ཏཱ་ཝ ཨ་གྒ་བཱི་ཛ་ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི. པ་ཏྟེ་སུ ཛཱ་ཏེ་སུ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཝ་ཏྠུ. ཏ་སྨཱ ཏཱ་དི་སེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ སུ་དྷཱ་ལེ་པ་མྤི དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ལི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་རི་སྣེ་ཧ་ལེ་པོ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ནི་དཱ་གྷ་ས་མ་ཡེ སུ་ཀྑ་སེ་ཝཱ་ལོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏཾ ས་མྨུ་ཉྫ་ནཱི་ཨཱ་དཱི་ཧི གྷཾ་སི་ཏྭཱ ཨ་པ་ནེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཱ་དཱི་ནཾ བ་ཧི སེ་ཝཱ་ལོ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ, ཨ་ནྟོ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀོ. ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་པཱུ་ཝཱ་དཱི་སུ ཀ་ཎྞ་ཀ་མྤི ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་མེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ས་ཙེ གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ བྷི་ཏྟི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༦).
པཱ་སཱ་ཎ་ཛཱ་ཏི་པཱ་སཱ་ཎ་ད་དྡུ་སེ་ཝཱ་ལ་སེ་ལེ་ཡྻ་ཀཱ་དཱི་ནི ཨ་ཧ་རི་ཏ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཨ་པ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཙ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ནི. ཨ་ཧི་ཙྪ་ཏྟ་ཀཾ ཡཱ་ཝ མ་ཀུ་ལ༹ཾ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ. པུ་པྥི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཾ. ཨ་ལླ་རུ་ཀྑ་ཏོ པ་ན ཨ་ཧི་ཙྪ་ཏྟ་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟོ རུ་ཀྑ་ཏྟ་ཙཾ ཝི་ཀོ་པེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. རུ་ཀྑ་པ་པྤ་ཊི་ཀཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡཱ པ་ན ཨི་ནྡ་སཱ་ལ་ཀ་ཀུ་དྷཱ་དཱི་ནཾ པ་པྤ་ཊི་ཀཱ རུ་ཀྑ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ནི་ཡྻཱ་ས་མྤི རུ་ཀྑ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ སུ་ཀྑ་རུ་ཀྑེ ཝཱ ལ་གྒཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ལླ་རུ་ཀྑ་ཏོ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ལཱ་ཁཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. རུ་ཀྑཾ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ པ་ཎྜུ་པ་ལཱ་སཾ ཝཱ པ་རི་ཎ་ཏ་ཀ་ཎི་ཀཱ་རཱ་དི་པུ་པྥཾ ཝཱ པཱ་ཏེ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ. ཧ་ཏྠ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩེ་ན མུ་དུ་ཀེ་སུ ཨི་ནྡ་སཱ་ལ་ནུ་ཧཱི་ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨ་ཀྑ་རཾ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ པུ་པྥཾ ཨོ་ཙི་ན་ནྟཱ་ནཾ སཱ་ཁཾ ཨོ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ཧི པ་ན པུ་པྥེ་ཧི པཱ་ནཱི་ཡཾ ན ཝཱ་སེ་ཏ་བྦཾ. པཱ་ནཱི་ཡ་ཝཱ་ས་ཏྠི་ཀེ་ན སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨོ་ཙི་ནཱ་པེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཕ་ལ་སཱ་ཁཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ན ཨོ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦཱ. སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཕ་ལཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡཾ་ཀི་ཉྩི ག་ཙྪཾ ཝཱ ལ་ཏཾ ཝཱ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ནྟེ་ཧི སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་སཾ པ་ན ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཨ་ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟེ་ན ཀ་ཌྜྷ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ཨ་གྒེ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡེ་སཾ རུ་ཀྑཱ་ནཾ སཱ་ཁཱ རུ་ཧ་ཏི, ཏེ་སཾ སཱ་ཁཾ མ་ཀྑི་ཀཱ་བཱི་ཛ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཾ ཏ་ཙེ ཝཱ པ་ཏྟེ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ན་ཁེ་ན་པི ཝི་ལི་ཁ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ལླ་སི་ངྒི་ཝེ་རཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཙེ པ་ན ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ སཱི་ཏ་ལེ པ་དེ་སེ ཋ་པི་ཏ་སྶ མཱུ་ལཾ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི, ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ངྐུ་རོ ཛཱ་ཡ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གེ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མཱུ་ལེ ཙ ནཱི་ལ་ངྐུ་རེ ཙ ཛཱ་ཏེ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཚི་ནྡ་ཏི ཝཱ ཚེ་དཱ་པེ་ཏི ཝཱཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ས་མྨུ་ཉྫ་ནོ་ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ་པི ཏི་ཎཱ་ནི ཚི་ནྡི་སྶཱ་མཱི་ཏི བྷཱུ་མིཾ ས་མྨ་ཛྫ་ནྟོ ས་ཡཾ ཝཱ ཚི་ནྡ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཚེ་དཱ་པེ་ཏི. བྷི་ནྡ་ཏི ཝཱ བྷེ་དཱ་པེ་ཏི ཝཱཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ་པི ཚི་ཛྫ་ན་ཀཾ ཚི་ཛྫ་ཏུ, བྷི་ཛྫ་ན་ཀཾ བྷི་ཛྫ་ཏུ, ཙ་ངྐ་མི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་ཉྩི་ཙྩ པཱ་དེ་ཧི ཨ་ཀྐ་མ་ནྟོ ཏི་ཎ་ཝ་ལླི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་ཡཾ ཝཱ བྷི་ནྡ་ཏི ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ བྷེ་དཱ་པེ་ཏི. ས་ཙེ་པི ཧི ཏི་ཎཾ ཝཱ ལ་ཏཾ ཝཱ ག་ཎྛིཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ བྷི་ཛྫ་ཏི, ག་ཎྛི་པི ན ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཏཱ་ལ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ པ་ན ཙོ་རཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་རུ་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ དཱ་རུ་མ་ཀྐ་ཊ་ཀཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ནྟི, ཀ་ཎྚ་ཀེ བ་ནྡྷ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ དཱ་རུ་མ་ཀྐ་ཊ་ཀོ རུ་ཀྑེ ཨ་ལླཱི་ན་མ་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏི, རུ་ཀྑཾ ན པཱི་ལེ༹་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡ, ལ་ཏཾ ཚི་ནྡ, ཀ་ནྡཾ ཝཱ མཱུ་ལཾ ཝཱ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ནི་ཡཱ་མི་ཏ་ཏྟཱ. ནི་ཡཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ན ‘‘ཨི་མཾ རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝ་ཏྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་པི ‘‘ཨ་མྦ་རུ་ཀྑཾ ཙ་ཏུ་ར་སྶ་ཝ་ལླིཾ ཨཱ་ལུ་ཝ་ཀ་ནྡཾ མུ་ཉྫ་ཏི་ཎཾ ཨ་སུ་ཀ་རུ་ཀྑ་ཙྪ་ལླིཾ ཚི་ནྡ བྷི་ནྡ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་མྤི ཨ་ནི་ཡཱ་མི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨི་མཾ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཧི ནི་ཡཱ་མི་ཏཾ ནཱ་མ, ཏཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
པ་ཙ་ཏི ཝཱ པ་ཙཱ་པེ་ཏི ཝཱཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ པ་ཏྟ་མྤི པ་ཙི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཏི་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་རི ས་ཉྩི་ཙྩ ཨ་གྒིཾ ཀ་རོ་ནྟོ ས་ཡཾ ཝཱ པ་ཙ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ པ་ཙཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ས་བྦཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཁ་ཎ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནི་ཡཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ན ‘‘མུ་གྒེ པ་ཙ, མཱ་སེ པ་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ཨི་མེ མུ་གྒེ པ་ཙ, ཨི་མེ མཱ་སེ པ་ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨི་མཾ ཛཱ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨི་མཾ མཱུ་ལ་བྷེ་ས་ཛྫཾ ཛཱ་ན, ཨི་མཾ མཱུ་ལཾ ཝཱ པ་ཎྞཾ ཝཱ དེ་ཧི, ཨི་མཾ རུ་ཀྑཾ ཝཱ ལ་ཏཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ་ར, ཨི་མི་ནཱ པུ་པྥེ་ན ཝཱ ཕ་ལེ་ན ཝཱ པ་ཎྞེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྠོ, ཨི་མཾ རུ་ཀྑཾ ཝཱ ལ་ཏཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་པ་རི་མོ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟེ་ན པ་ན བཱི་ཛ་གཱ་མ་པ་རི་མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ པུ་ན ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ཨི་མི་ནཱ སུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི ས་མ་ཎ་ཀ་པྤེ་ཧི ཕ་ལཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨ་གྒི་པ་རི་ཛི་ཏཾ ས་ཏྠ་པ་རི་ཛི་ཏཾ ན་ཁ་པ་རི་ཛི་ཏཾ ཨ་བཱི་ཛཾ ནི་བྦ་ཊྚ་བཱི་ཛ་མེ་ཝ པ་ཉྩ་མ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་གྒི་པ་རི་ཛི་ཏ’’ནྟི ཨ་གྒི་ནཱ པ་རི་ཛི་ཏཾ ཨ་དྷི་བྷཱུ་ཏཾ ད་ཌྜྷཾ ཕུ་ཊྛ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ས་ཏྠ་པ་རི་ཛི་ཏ’’ནྟི ས་ཏྠེ་ན པ་རི་ཛི་ཏཾ ཨ་དྷི་བྷཱུ་ཏཾ ཚི་ནྣཾ ཝི་དྡྷཾ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ན་ཁ་པ་རི་ཛི་ཏེ. ཨ་བཱི་ཛ་ནི་བྦ་ཊྚ་བཱི་ཛཱ་ནི ས་ཡ་མེ་ཝ ཀ་པྤི་ཡཱ་ནི. ཨ་གྒི་ནཱ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཀ་ཊྛ་གྒི་གོ་མ་ཡ་གྒི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནྟ་མ་སོ ལོ་ཧ་ཁ་ཎྜེ་ན་པི ཨཱ་དི་ཏྟེ་ན ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཉྩ ཁོ ཨེ་ཀ་དེ་སེ ཕུ་ས་ནྟེ་ན ‘‘ཀ་པྤི་ཡ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཏྠེ་ན ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ལོ་ཧ་མ་ཡ་ས་ཏྠ་སྶ ཨ་ནྟ་མ་སོ སཱུ་ཙི་ན་ཁ་ཙྪེ་ད་ནཱ་ན་མྤི ཏུ་ཎྜེ་ན ཝཱ དྷཱ་རཱ་ཡ ཝཱ ཚེ་དཾ ཝཱ ཝེ་དྷཾ ཝཱ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ‘‘ཀ་པྤི་ཡ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ན་ཁེ་ན ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན པཱུ་ཏི་ན་ཁེ་ན ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་ན སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷ་དཱི་པི་མ་ཀྐ་ཊཱ་དཱི་ནཾ ས་ཀུ་ནྟཱ་ན་ཉྩ ན་ཁཱ ཏི་ཁི་ཎཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་སྶ་མ་ཧིཾ་ས་སཱུ་ཀ་ར་མི་ག་གོ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཁུ་རཱ ཨ་ཏི་ཁི་ཎཱ, ཏེ་ཧི ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཀ་ཏ་མྤི ཨ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཧ་ཏྠི་ན་ཁཱ པ་ན ཁུ་རཱ ན ཧོ་ནྟི, ཏེ་ཧི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡེ་ཧི པ་ན ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏེ་ཧི ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀེ་ཧི་པི ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ཀེ་ཧི་པི ཚེ་དཾ ཝཱ ཝེ་དྷཾ ཝཱ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ‘‘ཀ་པྤི་ཡ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ ས་ཙེ་པི བཱི་ཛཱ་ནཾ པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྟོ རཱ་སི རུ་ཀྑ་ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྪཱུ་ནཾ ཝཱ མ་ཧཱ་བྷཱ་རོ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ བཱི་ཛེ ཝཱ རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་ཙྪུ་མྷི ཝཱ ཀ་པྤི་ཡེ ཀ་ཏེ ས་བྦཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་ཙྪཱུ ཙ དཱ་རཱུ་ནི ཙ ཨེ་ཀ་ཏོ བ་དྡྷཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨུ་ཙྪུཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི དཱ་རུཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་ཙེ པ་ན ཡཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ ཝཱ ཝ་ལླི་ཡཱ ཝཱ བ་དྡྷཱ་ནི, ཏཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་ཙྪུ་ཁ་ཎྜཱ་ནཾ པ་ཙྪིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཁ་ཎྜེ ཀ་པྤི་ཡེ ཀ་ཏེ ས་བྦཾ ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. མ་རི་ཙ་པ་ཀྐཱ་དཱི་ཧི མི་སྶེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ‘‘ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་ཙེ་པི བྷ་ཏྟ་སི་ཏྠེ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏི་ལ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡཱ་གུ་ཡཱ པ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི པ་ན ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ན ས་ནྟི་ཊྛ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ཀ་པི་ཏྠ་ཕ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནྟོ མི་ཉྫཾ ཀ་ཊཱ་ཧཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ས་ཉྩ་ར་ཏི, བྷི་ནྡཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ཀ་ཊཱ་ཧེ་པི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩཱཏི པཱ་སཱ་ཎ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཝཱ པ་ཝ་ཊྚེ་ནྟ་སྶ སཱ་ཁཾ ཝཱ ཀ་ཌྜྷ་ནྟ་སྶ ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜེ་ན ཝཱ བྷཱུ་མིཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཏི་ཎཱ་ནི ཚི་ཛྫ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཏེ་ན ཚི་ནྡི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཉྩི་ཙྩ ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ཚི་ནྣཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨ་ས་ཏི་ཡཱཏི ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏོ ཀེ་ན་ཙི ས་དྡྷིཾ ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་ནྟོ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀེ་ན ཝཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཝཱ ཏི་ཎཾ ཝཱ ལ་ཏཾ ཝཱ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ཏི་ཡཱ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ་བྦྷ་ནྟ་རེ བཱི་ཛ་གཱ་མོ་ཏི ཝཱ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ་ཏི ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཚི་ནྡཱ་མཱི་ཏི་པི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཀེ་ཝ་ལཾ ཝ་ཏི་ཡཱ ཝཱ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ནི་ཁཱ་ད་ནཾ ཝཱ ཁ་ཎི་ཏྟིཾ ཝཱ ཀུ་དཱ་ལཾ ཝཱ ས་ངྒོ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པེ་ཏི, ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ན་ཧ་ཏྠོ ཝཱ ཨ་གྒིཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ཏ་ཏྲ ཙེ ཏི་ཎཱ་ནི ཚི་ཛྫ་ནྟི ཝཱ ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟི ཝཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ པ་ན ས་བྦ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ‘‘ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ རུ་ཀྑེ་ན ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊོ ཧོ་ཏི, ཨོ་པཱ་ཏེ ཝཱ པ་ཏི་ཏོ ས་ཀྐཱ ཙ ཧོ་ཏི རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ བྷཱུ་མིཾ ཝཱ ཁ་ཎི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏུཾ, ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པི ཨ་ཏྟ་ནཱ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙེ་ན པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ བྷཱུ་མིཾ ཝཱ ཁ་ཎི་ཏྭཱ རུ་ཀྑཾ ཝཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ལླ་རུ་ཀྑ་ཏོ ཝཱ ད་ཎྜ་ཀཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཏཾ རུ་ཀྑཾ པ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ན དི་སྶ་ཏི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ཝ་ཌཱ་ཧེ ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ པ་ཊ་གྒིཾ དཱ་ཏུཾ, པ་རི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༨༣) ཨི་དཾ པ་ན ཨེ་ཀ་མེ་ཝ སུ་ཏྟཾ དི་སྶ་ཏི. ས་ཙེ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ན ས་ཀྐཱ ལ་དྡྷུཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, པ་རོ པ་ན ཀཱ་རུ་ཉྙེ་ན, ཏ་སྨཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཙེ. ཨེ་ཏ་མྤི ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་ནཱ་པི ཧི ཨི་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་བྦ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ན ས་ཀྐཱ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏུཾ. ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཱ ཨེ་ཏྠ ཡུ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ས་དྡྷཱ་ཡ ག་ནྟ་བྦ་ནྟི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཋ་མཾ.