༢. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ
ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ་དི་ཀ་ཐཱ
༡༣༢. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ – ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཏི་ཏྠཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ལ་དྡྷི; ཨ་ཉྙཾ ཏི་ཏྠཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠཾ; ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ; ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙ་ལ་དྡྷི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨཾ བྷཱ་ས་ནྟཱིཏི ཡཾ ཏེ་སཾ ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཀ་ཐེ་ནྟི. ཏེ ལ་བྷ་ནྟཱིཏི ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ལ་བྷ་ནྟི. མཱུ་ག་སཱུ་ཀ་རཱཏི ཐཱུ་ལ་ས་རཱི་ར་སཱུ་ཀ་རཱ.
༡༣༥. ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ བྷི་ཀྑུ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ, ཨ་ཡཾ ཨ་ས་ནྟཱི ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེ ཀིཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཡྭཱ་ཡཾ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཨ་སྶ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ, སོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཀིཾ ཧོ་ཏི, ཀ་ཏ་རཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏཱིཏི དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི; སཱ ཙ ཁོ ན མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན; བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝ་ཀྑ་ཏི ཧི –
‘‘ཨ་ནཱ་ལ་པ་ནྟོ མ་ནུ་ཛེ་ན ཀེ་ན་ཙི,
ཝཱ་ཙཱ་གི་རཾ ནོ ཙ པ་རེ བྷ་ཎེ་ཡྻ;
ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཾ ན ཀཱ་ཡི་ཀཾ,
པ་ཉྷཱ མེ་སཱ ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཙི་ནྟི་ཏཱ’’ཏི. (པ་རི. ༤༧༩);
ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀོཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ. ཀི་སྶ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏཱིཏི ཀི་མ་ཏྠཱ་ཡ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི. པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡཱཏི པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨ་དྷི་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི སུ་ཁཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་དྡེ་ས་ཏོ ཙ ནི་དྡེ་ས་ཏོ ཙ པ་ཋ་མཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ ད་སྶེ་སི.
༡༣༦. དེ་ཝ་སི་ཀནྟི དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ. ཙཱ་ཏུ་དྡ་སེ ཝཱ པ་ནྣ་ར་སེ ཝཱཏི ཨེ་ཀ་སྶ ཨུ་ཏུ་ནོ ཏ་ཏི་ཡེ ཙ ས་ཏྟ་མེ ཙ པ་ཀྑེ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སེ ཨ་ཝ་སེ་སེ ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ནྣ་ར་སེ; ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ པ་ན པ་ཀ་ཏི་ཙཱ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ ‘‘ས་ཀིཾ པ་ཀྑ་སྶ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སེ ཝཱ པ་ནྣ་ར་སེ ཝཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ པ་ཙྩ་ཡེ ས་ཏི ཡ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སེ ཝཱ པ་ནྣ་ར་སེ ཝཱ ཨུ་དྡི་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ པ་ནྣ་ར་སོ. ས་ཙེ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ བ་ཧུ་ཏ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ་པི ཙེ་ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
སཱི་མཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ
༡༣༨. པ་ཋ་མཾ ནི་མི་ཏྟཱ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཱཏི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ‘‘པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཀིཾ ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི? པ་བྦ་ཏོ བྷ་ནྟེ་ཏི. པུ་ན ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ་ན ‘‘ཨེ་སོ པ་བྦ་ཏོ ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨེ་ཏཾ པ་བྦ་ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་རོ་མ, ཀ་རི་སྶཱ་མ, ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་ཏོ, ནི་མི་ཏྟཾ ཧོ་ཏུ, ཧོ་ཏི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ ཨ་ནུ་དི་སཱ་ཡ, ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ, ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ཨ་ནུ་དི་སཱ་ཡ, པ་ཙྪི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ, པ་ཙྪི་མཱ་ཡ ཨ་ནུ་དི་སཱ་ཡ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ཨ་ནུ་དི་སཱ་ཡ, ཀིཾ ནི་མི་ཏྟཾ? ཨུ་ད་ཀཾ བྷ་ནྟེ. ཨེ་ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ པུ་ན པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཀིཾ ནི་མི་ཏྟཾ. པ་བྦ་ཏོ བྷ་ནྟེ. ཨེ་སོ པ་བྦ་ཏོ ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མཾ ཀི་ཏྟི་ཏ་ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ་ཝ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ནི་མི་ཏྟེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ གྷ་ཊི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཐཱ་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཱི་མཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཱ. ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ སཱི་མཱ ཧོ་ཏི, ནི་མི་ཏྟཱ་ནི སཱི་མ་ཏོ བ་ཧི ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ས་ཀིཾ ཀི་ཏྟི་ཏཱ་ནི་པི ཀི་ཏྟི་ཏཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱི་མ་མ་ཎྜ་ལཾ ས་མྦ་ནྡྷ་ནྟེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘པ་བྦ་ཏོ བྷ་ནྟེ་ཏི…པེ… ཨུ་ད་ཀཾ བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཝཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏུ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཨི་དཱ་ནི པ་བྦ་ཏ་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ཏི་ཝི་དྷོ པ་བྦ་ཏོ, སུ་དྡྷ་པཾ་སུ་པ་བྦ་ཏོ, སུ་དྡྷ་པཱ་སཱ་ཎ་པ་བྦ་ཏོ, ཨུ་བྷ་ཡ་མི་སྶ་ཀོ་ཏི. སོ ཏི་ཝི་དྷོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝཱ་ལི་ཀ་རཱ་སི པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་ཏ་རོ་པི ཧ་ཏྠི་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨོ་མ་ཀ་ཏ་རོ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཧ་ཏྠི་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ པ་ན པ་ཊྛཱ་ཡ སི་ནེ་རུ་པྤ་མཱ་ཎོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏཱི་སུ ཝཱ ཏ་ཡོ པ་བྦ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝཱ ཏཱི་ཧི ཝཱ པ་བྦ་ཏ་ནི་མི་ཏྟེ་ཧི ཨེ་ཝ ས་མྨ་ནྣི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. དྭཱི་ཧི པ་ན ནི་མི་ཏྟེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ན ཝཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ པཱ་སཱ་ཎ་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་སྨཱ པ་བྦ་ཏ་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ‘‘ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷོ ན ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷོ’’ཏི. ས་ཙེ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ན ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཉྷི ཙ་ཏཱུ་སུ ཝཱ ཨ་ཊྛ་སུ ཝཱ དི་སཱ་སུ ཀི་ཏྟེ་ནྟེ་ནཱ་པི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡོ ཨེ་ཝཾ ཙ་ཀྐ་ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ པ་བྦ་ཏོ, ཏཾ ཨེ་ཀ་དི་སཱ་ཡ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་སུ དི་སཱ་སུ ཏཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ ཨ་ཉྙཱ་ནི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ས་ཙེ པ་བྦ་ཏ་སྶ ཏ་ཏི་ཡ་བྷཱ་གཾ ཝཱ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཝཱ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟི, པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཡ་ཏྟ་ཀཾ པ་དེ་སཾ ཨ་ནྟོ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མཱ, ཏ་སྶ པ་ར་ཏོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་བྦ་ཏེ ཛཱ་ཏ་རུ་ཀྑ་ཝ་མྨི་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨེ་ཀ་ཡོ་ཛ་ན་དྭི་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ ས་བྦཾ པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ནྟོ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟི, པ་བྦ་ཏ་སྶ པ་ར་ཏོ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཛཱ་ཏ་རུ་ཀྑ་ཝ་མྨི་ཀཱ་དཱི་ནི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
པཱ་སཱ་ཎ་ནི་མི་ཏྟེ – ཨ་ཡ་གུ་ལོ༹་པི པཱ་སཱ་ཎ་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡོ ཀོ་ཙི པཱ་སཱ་ཎོ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་མཱ་ཎ་ཏོ པ་ན ཧ་ཏྠི་པྤ་མཱ་ཎོ པ་བྦ་ཏ་ས་ངྑྱཾ ག་ཏོ, ཏ་སྨཱ སོ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་གོ་ཎ་མ་ཧཱ་མ་ཧིཾ་ས་པྤ་མཱ་ཎོ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཧེ་ཊྛི་མ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན དྭ་ཏྟིཾ་ས་པ་ལ་གུ་ལ༹་པི་ཎྜ་པ་རི་མཱ་ཎོ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏོ ཁུ་དྡ་ཀ་ཏ་རོ ཨི་ཊྛ་ཀཱ ཝཱ མ་ཧ་ནྟཱི་པི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ནི་མི་ཏྟུ་པ་ག་པཱ་སཱ་ཎ་རཱ་སི་པི ན ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་གེ་ཝ པཾ་སུ་ཝཱ་ལི་ཀ་རཱ་སི. བྷཱུ་མི་ས་མོ ཁ་ལ་མ་ཎྜ་ལ་ས་དི་སོ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎོ ཝཱ བྷཱུ་མི་ཏོ ཁཱ་ཎུ་ཀོ ཝི་ཡ ཨུ་ཊྛི་ཏ་པཱ་སཱ་ཎོ ཝཱ ཧོ་ཏི, སོ་པི པ་མཱ་ཎུ་པ་གོ ཙེ ཝ་ཊྚ་ཏི. པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎོ ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟོ་པི པཱ་སཱ་ཎ་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ཙེ མ་ཧ་ཏོ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎ་སྶ ཨེ་ཀ་པྤ་དེ་སཾ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟི, ཏཾ ཨ་ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་སྶུ་པ་རི ཨ་ཉྙོ པཱ་སཱ་ཎོ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎུ་པ་རི ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཝཱ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎོ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎོ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཧི ཏཾ ཀི་ཏྟེ་ནྟི, ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་རི ཝི་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ནི་མི་ཏྟ་ཉྩ ནཱ་མ བ་ཧི་སཱི་མཱ་ཡ ཧོ་ཏི, ཝི་ཧཱ་རོ་པི བ་ཧི་སཱི་མཱ་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཝི་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎོ ཨེ་ཀ་ཏྠ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ན ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦོ.
ཝ་ན་ནི་མི་ཏྟེ – ཏི་ཎ་ཝ་ནཾ ཝཱ ཏ་ཙ་སཱ་ར་ཏཱ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ་དི་རུ་ཀྑ་ཝ་ནཾ ཝཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ནྟོ་སཱ་རཱ་ནཾ པ་ན སཱ་ཀ་སཱ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནྟོ་སཱ་ར་མི་སྶ་ཀཱ་ནཾ ཝཱ རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་ནཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཁོ ཧེ་ཊྛི་མ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་རུ་ཀྑ་མ་ཏྟ་མྤི ཏ་ཏོ ཨོ་རཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་རཾ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཝ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཝ་ནཾ ན ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀ་དེ་སཾ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མེ་ཧི་པི ཝ་ནཾ ཨ་ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ རུ་ཀྑ་པཱ་སཱ་ཎཱ་ད་ཡོ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ. ཝི་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཝ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏྠ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ན ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ.
རུ་ཀྑ་ནི་མི་ཏྟེ – ཏ་ཙ་སཱ་རོ ཏཱ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ་དི་རུ་ཀྑོ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ནྟོ་སཱ་རོ ཛཱི་ཝ་མཱ་ན་ཀོ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨུ་བྦེ་དྷ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལོ པ་རི་ཎཱ་ཧ་ཏོ སཱུ་ཙི་ད་ཎྜ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨོ་རཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་རཾ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནོ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ནི་གྲོ་དྷོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝཾ་ས་ན་ལ༹་ཀ་ས་རཱ་ཝཱ་དཱི་སུ བཱི་ཛཾ རོ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷཱ་པི་ཏོ པ་མཱ་ཎུ་པ་གོ་པི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པ་ན ཏ་ངྑ་ཎ་མྤི བྷཱུ་མི་ཡཾ རོ་པེ་ཏྭཱ ཀོ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏྭཱ ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ན་ཝ་མཱུ་ལ་སཱ་ཁཱ་ནི་གྒ་མ་ནཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཁ་ནྡྷཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ རོ་པི་ཏེ པ་ན ཨེ་ཏཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཀི་ཏྟེ་ནྟེ་ན ཙ ‘‘རུ་ཀྑོ’’ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ‘‘སཱ་ཀ་རུ་ཀྑོ་ཏི་པི སཱ་ལ་རུ་ཀྑོ’’ཏི་པི. ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ པ་ན སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ནི་གྲོ་དྷ་ས་དི་སཾ ཨེ་ཀ་ཏྠ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
མ་གྒ་ནི་མི་ཏྟེ – ཨ་ར་ཉྙ་ཁེ་ཏྟ་ན་དཱི་ཏ་ལཱ༹་ཀ་མ་གྒཱ་ད་ཡོ ན ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཛ་ངྒྷ་མ་གྒོ ཝཱ ས་ཀ་ཊ་མ་གྒོ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཡོ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ དྭེ ཏཱི་ཎི གཱ་མ་ནྟ་རཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི. ཡོ པ་ན ཛ་ངྒྷ་མ་གྒོ ས་ཀ་ཊ་མ་གྒ་ཏོ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ན ས་ཀ་ཊ་མ་གྒ་མེ་ཝ ཨོ་ཏ་ར་ཏི, ཡེ ཝཱ ཛ་ངྒྷ་མ་གྒ་ས་ཀ་ཊ་མ་གྒཱ ཨ་ཝ་ལ༹་ཉྫཱ, ཏེ ན ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཛ་ངྒྷ་ས་ཏྠ་ས་ཀ་ཊ་ས་ཏྠེ་ཧི ཝ་ལ༹་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ནྟི. ས་ཙེ དྭེ མ་གྒཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཊ་དྷུ་ར་མི་ཝ ཨེ་ཀཱི་བྷ་ཝ་ནྟི, དྭི་དྷཱ བྷི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ས་མྦ་ནྡྷ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ས་ཀིཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ པུ་ན ན ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ, ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒཱ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཀཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རཾ ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཀོ་ཎཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ག་ཏ་མ་གྒཾ པ་ན པ་ར་བྷཱ་གེ ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ག་ཏ་མ་གྒོ པ་ན ན ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦོ. ཀི་ཏྟི་ཏེ ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་རི ཝི་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ ས་ཀ་ཊ་མ་གྒ་སྶ ཨ་ནྟི་མ་ཙ་ཀྐ་མ་གྒཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟི, མ་གྒོ བ་ཧི་སཱི་མཱ་ཡ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ བཱ་ཧི་ར་ཙ་ཀྐ་མ་གྒཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟི, བཱ་ཧི་ར་ཙ་ཀྐ་མ་གྒོ་ཝ བ་ཧི་སཱི་མཱ་ཡ ཧོ་ཏི, སེ་སཾ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཾ བྷ་ཛ་ཏི. མ་གྒཾ ཀི་ཏྟེ་ནྟེ་ན ‘‘མ་གྒོ པ་ནྠོ པ་ཐོ པ་ཛྫོ’’ཏི ད་ས་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ནཱ་མེ་ན ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་རི་ཁཱ་ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཏ་མ་གྒོ ཨེ་ཀ་ཏྠ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཝ་མྨི་ཀ་ནི་མི་ཏྟེ – ཧེ་ཊྛི་མ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཛཱ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལུ་བྦེ་དྷོ གོ་ཝི་སཱ་ཎ་པྤ་མཱ་ཎོ་པི ཝ་མྨི་ཀོ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨོ་རཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་རཾ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་བྦ་ཏ་ས་དི་སོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ པ་ན ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཨེ་ཀ་ཏྠ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ན་དཱི་ནི་མི་ཏྟེ – ཡ་སྶཱ དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཀཱ་ལེ ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སཾ ཨ་ནུ་ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ནུ་པ་ཉྩཱ་ཧ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ་སུ ཝི་ག་ཏ་མ་ཏྟེ་སུ སོ་ཏཾ པ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན་དཱི་ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་སྶཱ པ་ན ཨཱི་དི་སེ སུ་ཝུ་ཊྛི་ཀཱ་ལེ ཝ་སྶཱ་ན་སྶ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སེ སོ་ཏཾ ན པ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀོ ཏེ་མི་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན་དཱི་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི, སཱི་མཾ བ་ནྡྷ་ནྟཱ་ནཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ན་དཱི་པཱ་ར་ག་མ་ནེ་པི ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་ས་ངྒྷ་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎེ་པི ན་དཱི་པཱ་ར་སཱི་མ་ས་མྨ་ནྣ་ནེ་པི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ན་དཱི.
ཡཱ པ་ན མ་གྒོ ཝི་ཡ ས་ཀ་ཊ་དྷུ་ར་ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ཝཱ པ་རི་ཁཱ་ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ཝཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཏཱ, ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏྠ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ག་ཏེ ན་དི་ཙ་ཏུ་ཀྐེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ས་མྨི་སྶ་ན་དི་ཡོ པ་ན ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཝ་ཏིཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ཡ རུ་ཀྑ་པཱ་དེ ནི་ཁ་ཎི་ཏྭཱ ཝ་ལླི་པ་ལཱ་ལཱ་དཱི་ཧི ན་དི་སོ་ཏཾ རུ་མྦྷ་ནྟི, ཨུ་ད་ཀ་ཉྩ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝ, ནི་མི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སེ་ཏུ་མྷི ཀ་ཏེ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ན་དཱི ནི་མི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནེ ན་དི་ནི་མི་ཏྟཾ, ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀ་ནི་མི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཡཱ པ་ན དུ་བྦུ་ཊྛི་ཀཱ་ལེ ཝཱ གི་མྷེ ཝཱ ནི་རུ་ད་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི, སཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་ན་དི་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཾ ནཱི་ཧ་ར་ནྟི, སཱ ཀུ་ནྣ་དི་ས་དི་སཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི ས་སྶཱ་ནི ས་མྤཱ་དེ་ནྟཱི ནི་ཙྩཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཀི་ཉྩཱ་པི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ནི་མི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཱ པ་ན མཱུ་ལེ མ་ཧཱ་ན་དི་ཏོ ནི་གྒ་ཏཱ་པི ཀཱ་ལ་ནྟ་རེ་ན ཏེ་ནེ་ཝ ནི་གྒ་ཏ་མ་གྒེ་ན ན་དིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ཡ་ཉྩ ག་ཙྪ་ཏི, ག་ཙྪ་ནྟཱི པ་ར་ཏོ སུ་སུ་མཱ་རཱ་དི་ས་མཱ་ཀི་ཎྞཱ ནཱ་ཝཱ་དཱི་ཧི ས་ཉྩ་རི་ཏ་བྦཱ ན་དཱི ཧོ་ཏི, ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨུ་ད་ཀ་ནི་མི་ཏྟེ – ནི་རུ་ད་ཀེ ཋཱ་ནེ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཝཱ ཙཱ་ཊི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨུ་ད་ཀཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, བྷཱུ་མི་ག་ཏ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁོ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊ་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཏ་ལཱ༹་ཀ་ཛཱ་ཏ་སྶ་ར་ལོ་ཎི་ས་མུ་དྡཱ་དཱི་སུ ཋི་ཏཾ, ཨ་ཊྛི་ཏཾ པ་ན ཨོ་གྷ་ན་དི་ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཧ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ་དཱི་སུ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ག་མྦྷཱི་རེ་སུ ཨཱ་ཝཱ་ཊཱ་དཱི་སུ ཨུ་ཀྑེ་པི་མཾ ཨུ་ད་ཀཾ ནི་མི་ཏྟཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ དུ་ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཋི་ཏཾ པ་ན ཨ་ནྟ་མ་སོ སཱུ་ཀ་ར་ཁ་ཏཱ་ཡ་པི གཱ་མ་དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཀཱི་ལ༹་ན་ཝཱ་པི་ཡ་མྤི ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཀུ་ཊེ་ཧི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པཱུ་རི་ཏ་ཨུ་ད་ཀ་མྤི ས་ཙེ ཡཱ་ཝ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་པྤཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ བ་ཧུ ཝཱ, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ནི་མི་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ པཱ་སཱ་ཎ་ཝཱ་ལི་ཀཱ་པཾ་སུ་ཨཱ་དི་རཱ་སི ཝཱ པཱ་སཱ་ཎ་ཏྠ་མྦྷོ ཝཱ དཱ་རུ་ཏྠ་མྦྷོ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཏཾ ཀཱ་ཏུ་ཉྩ ཀཱ་རེ་ཏུ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝ་ཊྚ་ཏི. ལཱ་བྷ་སཱི་མཱ་ཡཾ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་སཱི་མཱ ཀ་སྶ་ཙི པཱི་ལ༹་ནཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཀེ་ཝ་ལཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ སཱ་དྷེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨི་མེ་ཧི ཙ ཨ་ཊྛ་ཧི ནི་མི་ཏྟེ་ཧི ཨ་ས་མྨི་སྶེ་ཧི་པི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་མྨི་སྶེ་ཧི་པི སཱི་མཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. སཱ ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ བ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན དྭཱི་ཧི ཝཱ ནི་མི་ཏྟེ་ཧི ཨ་བ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི, ཏཱི་ཎི པ་ན ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏེ་ནཱ་པི བ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. སཱ ཏཱི་ཧི སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ ཧོ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཙ་ཏུ་ར་སྶཱ ཝཱ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀ་ཨ་ཌྜྷ་ཙ་ནྡ་མུ་དི་ངྒཱ་དི་ས་ཎྛཱ་ནཱ ཝཱ, ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀེ་ཧི ནཱ་ནཱ་ས་ཎྛཱ་ནཱ. ཏཾ བ་ནྡྷི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ཧི སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ སཱི་མཱ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, བ་དྡྷ་སཱི་མ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ སཱི་མཱ་ཡ སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཾ, ཨ་བ་དྡྷ་སཱི་མ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ སཱི་མཱ་ཡ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ དི་སཱ་ཙཱ་རི་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནི་སྶ་ཉྩཱ་ར་ས་མ་ཡེ ས་ཙེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ གཱ་མ་ཁེ་ཏྟེ སཱི་མཾ བ་ནྡྷི་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཡེ ཏ་ཏྠ བ་དྡྷ་སཱི་མ་ཝི་ཧཱ་རཱ, ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ‘‘མ་ཡཾ ཨ་ཛྫ སཱི་མཾ བ་ནྡྷི་སྶཱ་མ, ཏུ་མྷེ ས་ཀ་སཱི་མཱ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ མཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྠཱ’’ཏི པེ་སེ་ཏ་བྦཾ. ཡེ ཨ་བ་དྡྷ་སཱི་མ་ཝི་ཧཱ་རཱ, ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏ་བྦཱ, ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡོ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི གཱ་མ་ཀྑེ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ནྟོ་ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཏེ་སུ གཱ་མེ་སུ ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ས་ནྟི, ཏེ་ཧི་པི ཨཱ་ག་ནྟ་བྦཾ. ཨ་ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ ཚ་ནྡོ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦོ་ཏི མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘ནཱ་ནཱ་གཱ་མ་ཁེ་ཏྟཱ་ནི ནཱ་མ པཱ་ཊེ་ཀྐཾ བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ས་དི་སཱ་ནི, ན ཏ་ཏོ ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ནྟོ་ནི་མི་ཏྟ་ག་ཏེ་ཧི པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་སཱི་མཱ་ས་མྨ་ནྣ་ན་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ག་མ་ན་མྤི ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ས་མྨ་ནྣ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན ཨ་ནྟོ་ནི་མི་ཏྟ་ག་ཏེ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟ་བྦཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ ཚ་ནྡོ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ་སུ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡེ ཨཱ་ཧ་ཊེ ཏེ་སུ ཏེ་སུ མ་གྒེ་སུ ན་དཱི་ཏི་ཏྠ་གཱ་མ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ ཙ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སཱི་གྷཾ སཱི་གྷཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ་ན་ཡ་ན་ཏྠ་ཉྩ བ་ཧི་སཱི་མཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠ་ཉྩ ཨཱ་རཱ་མི་ཀེ ཙེ་ཝ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སེ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷེ་རི་ས་ཉྙཾ ཝཱ ས་ངྑ་ས་ཉྙཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ནི་མི་ཏྟ་ཀི་ཏྟ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ བྷ་ནྟེ ས་ངྒྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཱི་མཱ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཱ. ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི བ་ཧི ཀ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཐ་ཝི་ས་ནྡྷཱ་ར་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ སཱི་མཱ ག་ཏཱ ཧོ་ཏི.
ཨི་མཾ པ་ན ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་སཱི་མཾ ས་མྨ་ནྣ་ནྟེ་ཧི པ་བྦ་ཛྫུ་པ་ས་མྤ་དཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཱ་ནཾ སུ་ཁ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ པ་ཋ་མཾ ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཱ. ཏཾ པ་ན བ་ནྡྷ་ནྟེ་ཧི ཝ་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཧི བོ་དྷི་ཙེ་ཏི་ཡ་བྷ་ཏྟ་སཱ་ལཱ་དཱི་ནི ས་བྦ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རེ བ་ནྡྷ་ནྟི, ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ བ་ཧཱུ་ནཾ ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ནྟེ ཝི་ཝི་ཏྟོ་ཀཱ་སེ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཀ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རེ བ་ནྡྷ་ནྟེ་ཧི བོ་དྷི་ཙེ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཋཱ་ནཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ནྟེ ཝི་ཝི་ཏྟོ་ཀཱ་སེ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཱ. སཱ ཧེ་ཊྛི་མ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ས་ཙེ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི བྷི་ཀྑཱུ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨོ་རཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་རཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏཾ བ་ནྡྷ་ནྟེ་ཧི སཱི་མཱ་མཱ་ལ༹་ཀ་སྶ ས་མ་ནྟཱ ནི་མི་ཏྟུ་པ་གཱ པཱ་སཱ་ཎཱ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ, ན ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ཧི མ་ཧཱ་སཱི་མཱ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཱ, ན མ་ཧཱ་སཱི་མཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ཧི ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ, ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ་མེ་ཝ པ་ན ཋ་ཏྭཱ ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཱ, མ་ཧཱ་སཱི་མཱ་ཡ་མེ་ཝ ཋ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་སཱི་མཱ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ བ་ནྡྷ་ན་ཝི་དྷི – ས་མ་ནྟཱ ‘‘ཨེ་སོ པཱ་སཱ་ཎོ ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཱི་མཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཐ ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝ་ཉྷི སཱི་མཾ ས་མཱུ་ཧ་ནི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི. སཱི་མཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ བ་ཧི་སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀ་པཱ་སཱ་ཎཱ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ. སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཱ པ་ཙྪི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ར་ཏ་ན་པྤ་མཱ་ཎཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་ད་ཏྠི་པྤ་མཱ་ཎཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ, ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཙེ པ་ན ཝི་ཧཱ་རོ མ་ཧཱ ཧོ་ཏི, དྭེ་པི ཏི་སྶོ་པི ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་པི ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡོ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཝཾ ཁ་ཎྜ་སཱི་མཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་སཱི་མཱ་ས་མྨུ་ཏི་ཀཱ་ལེ ཁ་ཎྜ་སཱི་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་སཱི་མཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ ས་མ་ནྟཱ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟེ་ཧི སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀ་པཱ་སཱ་ཎཱ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏོ ཨ་ཝ་སེ་ས་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནྟེ་ཧི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་སཱི་མཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་པི ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ‘‘སཱི་མཾ ས་མཱུ་ཧ་ནི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི. ས་ཙེ པ་ན ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་སཱི་མཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཡཾ སཱི་མཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཏཾ པ་ཋ་མཾ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན་ཡེ་ན ཁ་ཎྜ་སཱི་མ་ཏོ་ཝ པ་ཊྛཱ་ཡ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ བ་དྡྷཱ་སུ པ་ན སཱི་མཱ་སུ ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ ཋི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་སཱི་མཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ན ཀོ་པེ་ནྟི, མ་ཧཱ་སཱི་མཱ་ཡ ཝཱ ཋི་ཏཱ ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ པ་ན ཋི་ཏཱ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ན ཀོ་པེ་ནྟི. གཱ་མ་ཁེ་ཏྟེ ཋ་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ པ་ན སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཋི་ཏཱ ཀོ་པེ་ནྟི. སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཱ ཧི གཱ་མ་ཁེ་ཏྟཾ བྷ་ཛ་ཏི.
སཱི་མཱ ཙ ནཱ་མེ་སཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཐ་ཝི་ཏ་ལེ་ཡེ་ཝ བ་དྡྷཱ བ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ་པི ཀུ་ཊི་གེ་ཧེ་པི ལེ་ཎེ་པི པཱ་སཱ་དེ་པི པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ་པི བ་དྡྷཱ བ་དྡྷཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ བ་ནྡྷ་ནྟེ་ཧི པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཊྛི་ཡཾ རཱ་ཛིཾ ཝཱ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཨུ་དུ་ཀྑ་ལཾ ཝཱ ཁ་ཎི་ཏྭཱ ནི་མི་ཏྟཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ནི་མི་ཏྟུ་པ་ག་པཱ་སཱ་ཎེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སཱི་མཱ པ་ཐ་ཝི་ས་ནྡྷཱ་ར་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ནི་མི་ཏྟ་པཱ་སཱ་ཎཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ན ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ རཱ་ཛི ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ, ཙ་ཏཱུ་སུ ཝཱ ཀོ་ཎེ་སུ པཱ་སཱ་ཎཱ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ སཱི་མཱ་པ་རི་ཙྪེ་དོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ཝཱ ཚི་ནྡི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀེ་ཙི ཨུ་སཱུ་ཡ་ཀཱ སཱི་མཾ ཛྷཱ་པེ་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨ་གྒིཾ དེ་ནྟི, པཱ་སཱ་ཎཱ་ཝ ཛྷཱ་ཡ་ནྟི, ན སཱི་མཱ.
ཀུ་ཊི་གེ་ཧེ་པི བ་ནྡྷ་ནྟེ་ཧི བྷི་ཏྟིཾ ཨ་ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ ཀ་རི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ སཱི་མཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཊྚ་མེ་ཝ སཱི་མཱ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཊྚེ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སོ ན་ཏྠི, པ་མུ་ཁེ ནི་མི་ཏྟ་པཱ་སཱ་ཎེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨེ་ཝ་མྤི ན་པྤ་ཧོ་ཏི, བ་ཧི་ནི་བྦོ་ད་ཀ་པ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ་པི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ཏཱ་ཡ པ་ན ས་བྦཾ ཀུ་ཊི་གེ་ཧཾ སཱི་མ་ཊྛ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཙ་ཏུ་བྷི་ཏྟི་ཡ་ལེ་ཎེ་པི བ་ནྡྷ་ནྟེ་ཧི ཀུ་ཊྚཾ ཨ་ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎཱ་ཝ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་ནྟོ ཨོ་ཀཱ་སོ ན་ཏྠི, པ་མུ་ཁེ་པི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ས་ཙེ ན་པྤ་ཧོ་ཏི, བ་ཧི ནི་བྦོ་ད་ཀ་པ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ་པི ནི་མི་ཏྟ་པཱ་སཱ་ཎེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ སཱི་མཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ལེ་ཎ་སྶ ཨ་ནྟོ ཙ བ་ཧི ཙ སཱི་མཱ ཧོ་ཏི.
ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དེ་པི བྷི་ཏྟིཾ ཨ་ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ པཱ་སཱ་ཎེ ཋ་པེ་ཏྭཱ སཱི་མཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ན་པྤ་ཧོ་ཏི, པ་མུ་ཁེ་པི པཱ་སཱ་ཎེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ཏཱ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དེ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ས་ཙེ པ་ན བ་ཧཱུ་སུ ཐ་མྦྷེ་སུ ཏུ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཀ་ཏ་པཱ་སཱ་ད་སྶ ཧེ་ཊྛི་མ་ཏ་ལེ ཀུ་ཊྚོ ཡ་ཐཱ ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏུ་ལཱ་རུ་ཀྑེ་ཧི ཨེ་ཀ་ས་མྦ་དྡྷོ ཋི་ཏོ, ཧེ་ཊྛཱ་པི ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཨེ་ཀ་ཐ་མྦྷ་པཱ་སཱ་ད་སྶ པ་ན ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལེ བ་དྡྷཱ སཱི་མཱ ས་ཙེ ཐ་མྦྷ་མ་ཏྠ་ཀེ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ས་ཙེ པཱ་སཱ་ད་བྷི་ཏྟི་ཏོ ནི་གྒ་ཏེ་སུ ནི་ཡྻཱུ་ཧ་ཀཱ་དཱི་སུ པཱ་སཱ་ཎེ ཋ་པེ་ཏྭཱ སཱི་མཾ བ་ནྡྷ་ནྟི, པཱ་སཱ་ད་བྷི་ཏྟི ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཧེ་ཊྛཱ པ་ན་སྶཱ ཨོ་ཏ་ར་ཎཱ་ནོ་ཏ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་སཱ་དེ ཀི་ཏྟེ་ནྟེ་ཧི་པི བྷི་ཏྟི ཙ རུ་ཀྑ་ཏྠ་མྦྷཱ ཙ ན ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ. བྷི་ཏྟི་ལ་གྒེ པ་ན པཱ་སཱ་ཎ་ཏྠ་མྦྷེ ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ཏྟི་ཏཱ སཱི་མཱ ཧེ་ཊྛཱ པཱ་སཱ་ད་སྶ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཐ་མྦྷཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་སཱ་ད་སྶ ཀུ་ཌྜོ ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལེ་ན ས་མྦ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་ད་མྤི ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏི. ས་ཙེ པཱ་སཱ་ད་སྶ བ་ཧི ནི་བྦོ་ད་ཀ་པ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི, ས་བྦོ པཱ་སཱ་དོ སཱི་མ་ཊྛོ ཧོ་ཏི.
པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཏ་ལཾ ཧོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སཱ་ར་ཧཾ, ཏ་ཏྠ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ ཝི་ཡ སཱི་མཾ བ་ནྡྷ་ནྟི. ཧེ་ཊྛཱ་པ་བྦ་ཏེ་པི ཏེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན སཱི་མཱ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཏཱ་ལ་མཱུ་ལ་ཀ་པ་བྦ་ཏེ་པི ཨུ་པ་རི སཱི་མཱ བ་དྡྷཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་ཏ་ར་ཏེ་ཝ. ཡོ པ་ན ཝི་ཏཱ་ན་ས་ཎྛཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་རི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སོ ཨ་ཏྠི, ཧེ་ཊྛཱ ན་ཏྠི, ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི བ་དྡྷཱ སཱི་མཱ ཧེ་ཊྛཱ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ མུ་དི་ངྒ་ས་ཎྛཱ་ནོ ཝཱ ཧོ་ཏུ པ་ཎ་ཝ་ས་ཎྛཱ་ནོ ཝཱ, ཡ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ སཱི་མ་པྤ་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྶུ་པ་རི བ་དྡྷཱ སཱི་མཱ ཧེ་ཊྛཱ ནེ་ཝ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན དྭེ ཀཱུ་ཊཱ་ནི ཨཱ་ས་ནྣེ ཋི་ཏཱ་ནི, ཨེ་ཀ་སྶ་པི ཨུ་པ་རི སཱི་མ་པྤ་མཱ་ཎཾ ན་པྤ་ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཀཱུ་ཊ་ནྟ་རཾ ཙི་ནི་ཏྭཱ ཝཱ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སཱི་མཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཀོ ས་པྤ་ཕ་ཎ་ས་དི་སོ པ་བྦ་ཏོ, ཏ་སྶུ་པ་རི སཱི་མ་པྤ་མཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ སཱི་མཾ བ་ནྡྷ་ནྟི, ཏ་སྶ ཙེ ཧེ་ཊྛཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་པ་བྦྷཱ་རཾ ཧོ་ཏི, སཱི་མཱ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ས་ཙེ པ་ན་སྶ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ སཱི་མ་པྤ་མཱ་ཎོ སུ་སི་ར་པཱ་སཱ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཨོ་ཏ་ར་ཏི. སོ ཙ པཱ་སཱ་ཎོ སཱི་མ་ཊྛོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐཱ་པི་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ལེ་ཎ་སྶ ཀུ་ཊྚོ ཨ་གྒ་ཀོ་ཊིཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨོ་ཏ་ར་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ ཙ ཨུ་པ་རི ཙ སཱི་མཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་པ་རི་མ་སྶ སཱི་མཱ་པ་རི་ཙྪེ་ད་སྶ པཱ་ར་ཏོ ཨ་ནྟོ-ལེ་ཎཾ ཧོ་ཏི, བ་ཧི སཱི་མཱ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཨ་ཐཱ་པི ཨུ་པ་རི་མ་སྶ སཱི་མཱ་པ་རི་ཙྪེ་ད་སྶ ཨོ་ར་ཏོ བ་ཧི་ལེ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟོ སཱི་མཱ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཨ་ཐཱ་པི ཨུ་པ་རི སཱི་མཱ་ཡ པ་རི་ཙྪེ་དོ ཁུ་དྡ་ཀོ, ཧེ་ཊྛཱ ལེ་ཎཾ མ་ཧ་ནྟཾ སཱི་མཱ་པ་རི་ཙྪེ་ད་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ, སཱི་མཱ ཨུ་པ་རི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཡ་དི པ་ན ལེ་ཎཾ ཁུ་དྡ་ཀཾ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མ་སཱི་མཱ་པ་རི་མཱ་ཎཾ, ཨུ་པ་རི སཱི་མཱ མ་ཧ་ཏཱི ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ, སཱི་མཱ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ལེ་ཎཾ ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀཾ སཱི་མ་པྤ་མཱ་ཎཾ ན ཧོ་ཏི, སཱི་མཱ ཨུ་པ་རི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ས་ཙེ ཏ་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཏ་ཏི, སཱི་མ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཙེ་པི ཧོ་ཏི, བ་ཧི པ་ཏི་ཏཾ ཨ་སཱི་མཱ. ཨ་པ་ཏི་ཏཾ པ་ན ཡ་དི སཱི་མ་པྤ་མཱ་ཎཾ, སཱི་མཱ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ ནཱི་ཙ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི, སཱི་མཱ་ཡེ་ཝ. སཱི་མཱ་ཡ གེ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི, སཱི་མ་ཊྛ་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. སཱི་མཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎ་ནྟི, སཱི་མཱ་ཡེ་ཝ. ཨོ་གྷོ སཱི་མཱ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, སཱི་མཱ་མཱ་ལ༹་ཀེ ཨ་ཊྚཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སཱི་མཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་མ་ངྒ་ན་དཱི ཧོ་ཏི, ཨི་དྡྷི་མཱ བྷི་ཀྑུ ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་ད་ཏི, ས་ཙེ སཱ ན་དཱི པ་ཋ་མཾ ག་ཏཱ, སཱི་མཱ པ་ཙྪཱ བ་དྡྷཱ, ཀ་མྨཾ ན ཀོ་པེ་ཏི. ཨ་ཐ པ་ཋ་མཾ སཱི་མཱ བ་དྡྷཱ, པ་ཙྪཱ ན་དཱི ག་ཏཱ, ཀ་མྨཾ ཀོ་པེ་ཏི. ཧེ་ཊྛཱ་པ་ཐ་ཝི་ཏ་ལེ ཋི་ཏོ པ་ན ཀོ་པེ་ཏི་ཡེ་ཝ.
སཱི་མཱ་མཱ་ལ༹་ཀེ ཝ་ཊ་རུ་ཀྑོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ སཱ་ཁཱ ཝཱ ཏ་ཏོ ནི་གྒ་ཏ་པཱ་རོ་ཧོ ཝཱ མ་ཧཱ་སཱི་མཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཏ་ལཾ ཝཱ ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི, མ་ཧཱ་སཱི་མཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཏེ ཝཱ སཱ་ཁཱ་པཱ་རོ་ཧཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ བ་ཧི་ཊྛ་ཀཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ནཱ་ཧ་ཙྩ ཋི་ཏ་སཱ་ཁཱ་དཱི་སུ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་བྷི་ཀྑུ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨཱ་ནེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་སཱི་མཱ་ཡ ཛཱ་ཏ་རུ་ཀྑ་སྶ སཱ་ཁཱ ཝཱ པཱ་རོ་ཧོ ཝཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ སཱི་མཱ་མཱ་ལ༹་ཀེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ སཱི་མཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཏེ ཝཱ སཱ་ཁཱ་པཱ་རོ་ཧཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ བ་ཧི་ཊྛ་ཀཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
ས་ཙེ སཱི་མཱ་མཱ་ལ༹་ཀེ ཀ་མྨེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ སཱི་མཱ་མཱ་ལ༹་ཀ་སྶ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་ས་ཊྛི་ཏ་སཱ་ཁཱ་ཡ ནི་སཱི་ད་ཏི, པཱ་དཱ ཝཱ་སྶ བྷཱུ་མི་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནཾ ཝཱ བྷཱུ་མིཾ ཕུ་ས་ཏི, ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པཱ་དེ པ་ན ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་ཉྩ ཨུ་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ལ་ཀྑ་ཎཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཏ་ཏྲ ཨུ་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་མེ་ཝ ཨཱ་ནེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨ་ནྟོ་སཱི་མ་ཏོ པ་བྦ་ཏོ ཨ་བྦྷུ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྲ་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨཱ་ནེ་ཏ་བྦོ. ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ནྟོ་པ་བྦ་ཏཾ པ་ཝི་ཊྛེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝ ཧི སཱི་མཱ པ་མཱ་ཎ་ར་ཧི་ཏཾ པ་དེ་སཾ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི. བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ཡ ཛཱ་ཏཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨེ་ཀ་ས་མྦ་དྡྷེ་ན ག་ཏཾ སཱི་མཱ་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི.
༡༤༠. ཏི་ཡོ་ཛ་ན་པ་ར་མནྟི ཨེ་ཏྠ ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ པ་ར་མཾ པ་མཱ་ཎ་མེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཏི་ཡོ་ཛ་ན་པ་ར་མཱ; ཏཾ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་པ་ར་མཾ. ས་མྨ་ནྣ་ནྟེ་ན པ་ན མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི དི་སཱ་སུ དི་ཡ་ཌྜྷ་དི་ཡ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་དི་ས་ཏོ ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཚ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཙ་ཏུ་ར་སྶཾ ཝཱ ཏི་ཀོ་ཎཾ ཝཱ ས་མྨ་ནྣ་ནྟེ་ན ཡ་ཐཱ ཀོ་ཎ་ཏོ ཀོ་ཎཾ ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཧི ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན ཀེ་ས་གྒ་མ་ཏྟ་མྤི ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཉྩ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི སཱི་མཱ ཙ ཨ་སཱི་མཱ ཧོ་ཏི.
ན་དཱི་པཱ་རནྟི ཨེ་ཏྠ པཱ་ར་ཡ་ཏཱི་ཏི པཱ་རཱ. ཀིཾ པཱ་ར་ཡ་ཏི? ན་དིཾ. ན་དི་ཡཱ པཱ་རཱ ན་དཱི་པཱ་རཱ, ཏཾ ན་དཱི་པཱ་རཾ; ན་དིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་མཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ན་དི་ཡཱ ལ་ཀྑ་ཎཾ ན་དཱི་ནི་མི་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཡ་ཏྠ་སྶ དྷུ་ཝ་ནཱ་ཝཱ ཝཱཏི ཡ་ཏྠ ན་དི་ཡཱ སཱི་མཱ་བ་ནྡྷ་ན་ཊྛཱ་ན་ག་ཏེ་སུ ཏི་ཏྠེ་སུ ནི་ཙྩ་ས་ཉྩ་ར་ཎ་ནཱ་ཝཱ ཨ་སྶ, ཡཱ ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན པཱ་ཛ་ན་པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཏ་ཡོ ཛ་ནེ ཝ་ཧ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན སཱ ནཱ་ཝཱ ཨུ་དྡྷཾ ཝཱ ཨ་དྷོ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན པུ་ན ཨཱ་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནཱི་ཏཱ, ཙོ་རེ་ཧི ཝཱ ཧ་ཊཱ, ཨ་ཝ་སྶཾ ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻཱ, ཡཱ པ་ན ཝཱ་ཏེ་ན ཝཱ ཚི་ནྣ་བ་ནྡྷ་ནཱ ཝཱི་ཙཱི་ཧི ན་དི་མ་ཛ྄ཛྷཾ ནཱི་ཏཱ ཨ་ཝ་སྶཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཱ, པུ་ན དྷུ་ཝ་ནཱ་ཝཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨུ་ད་ཀེ ཨོ་ག་ཏེ ཐ་ལཾ ཨུ་སྶཱ་རི་ཏཱ་པི སུ་དྷཱ་ཀ་ས་ཊཱ་དཱི་ཧི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ་པི དྷུ་ཝ་ནཱ་ཝཱ་ཝ. ས་ཙེ བྷི་ནྣཱ ཝཱ ཝི་ས་ངྑ་ཏ་པ་ད་རཱ ཝཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ས་ཙེ་པི ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ནཱ་ཝཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ སཱི་མཱ་བ་ནྡྷ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ནྟི, དྷུ་ཝ་ནཱ་ཝཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏྲ མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ སཱི་མཱ ཝཱ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི ན ནཱ་ཝཱ་ཡ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ དྷུ་ཝ་ནཱ་ཝཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ནི་བ་དྡྷ་ནཱ་ཝཱ་ཡེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི.
དྷུ་ཝ་སེ་ཏུ ཝཱཏི ཡ་ཏྠ རུ་ཀྑ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་མ་ཡོ ཝཱ པ་ད་ར་བ་དྡྷོ ཝཱ ཛ་ངྒྷ་ས་ཏྠ་སེ་ཏུ ཝཱ ཧ་ཏྠི་སྶཱ་དཱི་ནཾ ས་ཉྩ་ར་ཎ་ཡོ་གྒོ མ་ཧཱ་སེ་ཏུ ཝཱ ཨ་ཏྠི; ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་ཉྩ་ར་ཎ་ཡོ་གྒོ ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀ་སེ་ཏུ་པི དྷུ་ཝ་སེ་ཏུ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨུ་པ་རི བ་དྡྷཱ་ནི ཝེ་ཏྟ་ལ་ཏཱ་དཱི་ནི ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ་པི ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཏེ་ན ས་ཉྩ་རི་ཏུཾ, ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ན་དཱི་པཱ་ར་སཱི་མཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏུནྟི ཡ་ཏྠཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ དྷུ་ཝ་ནཱ་ཝཱ ཝཱ དྷུ་ཝ་སེ་ཏུ ཝཱ ཨ་བྷི་མུ་ཁ་ཏི་ཏྠེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ན་དཱི་པཱ་ར་སཱི་མཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཙེ དྷུ་ཝ་ནཱ་ཝཱ ཝཱ དྷུ་ཝ་སེ་ཏུ ཝཱ ཨ་བྷི་མུ་ཁ་ཏི་ཏྠེ ན་ཏྠི, ཨཱི་ས་ཀཾ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་དྷོ ཝཱ ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘གཱ་ཝུ་ཏ་མ་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་རེ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨི་མ་ཉྩ པ་ན ན་དཱི་པཱ་ར་སཱི་མཾ ས་མྨ་ནྣ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཏཱི་རེ ཋ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་སོ་ཏེ ན་དཱི་ཏཱི་རེ ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཡ་ཏྟ་ཀཾ པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨ་དྷོ་སོ་ཏེ་པི ན་དཱི་ཏཱི་རེ ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ར་ཏཱི་རེ ས་མྨུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ ན་དཱི་ཏཱི་རེ ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡ་ཏྟ་ཀཾ པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་རི་སོ་ཏེ པ་ཋ་མ་ཀི་ཏྟི་ཏ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ ན་དཱི་ཏཱི་རེ ནི་མི་ཏྟཾ, ཏཱ་ཝ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཀི་ཏྟི་ཏ་ནི་མི་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ ཋི་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ག་ཏེ ཀ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཱི་མཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཱ. ན་དི་ཡཾ ཋི་ཏཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་པི ཀ་མྨཾ ན ཀོ་པེ་ནྟི. ས་མྨུ་ཏི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་དིཾ ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ པཱ་ར་ཏཱི་རེ ཙ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ ཙ ཨེ་ཀ་སཱི་མཱ ཧོ་ཏི. ན་དཱི པ་ན བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཝི་སུཾ ན་དི་སཱི་མཱ ཨེ་ཝ ཧི སཱ.
ས་ཙེ ཨ་ནྟོ་ན་དི་ཡཾ དཱི་པ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཋི་ཏ་ཏཱི་རེ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ དཱི་པ་ཀ་སྶ ཨོ་རི་མ་ནྟེ ཙ པཱ་རི་མ་ནྟེ ཙ ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ པ་ར་ཏཱི་རེ ན་དི་ཡཱ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ ནི་མི་ཏྟ་སྶ ས་མྨུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་རི་སོ་ཏེ པ་ཋ་མ་ཀི་ཏྟི་ཏ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ ནི་མི་ཏྟཾ, ཏཱ་ཝ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ དཱི་པ་ཀ་སྶ པཱ་རི་མ་ནྟེ ཙ ཨོ་རི་མ་ནྟེ ཙ ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཀི་ཏྟི་ཏ་ནི་མི་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ དྭཱི་སུ ཏཱི་རེ་སུ དཱི་པ་ཀེ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ས་བྦེ་ཝ ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ག་ཏེ ཀ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཱི་མཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཱ. ན་དི་ཡཾ ཋི་ཏཱ ཨ་ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ་པི ཀ་མྨཾ ན ཀོ་པེ་ནྟི. ས་མྨུ་ཏི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་དིཾ ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ ཏཱི་ར་དྭ་ཡ་ཉྩ དཱི་པ་ཀོ ཙ ཨེ་ཀ་སཱི་མཱ ཧོ་ཏི, ན་དཱི པ་ན ན་དི་སཱི་མཱ་ཡེ་ཝ.
ས་ཙེ པ་ན དཱི་པ་ཀོ ཝི་ཧཱ་ར་སཱི་མཱ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཝཱ ཨ་དྷོ ཝཱ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཝི་ཧཱ་ར་སཱི་མཱ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཛུ་ཀ་མེ་ཝ ས་མྨུ་ཁི་བྷཱུ་ཏེ དཱི་པ་ཀ་སྶ སོ་རི་མ་ནྟེ ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དཱི་པ་ཀ་སི་ཁ་རཾ པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟོ་ན པུ་ན དཱི་པ་ཀ་སྶ སོ་རི་མ་ནྟེ ནི་མི་ཏྟ་ས་མྨུ་ཁེ པཱ་རི་མ་ནྟེ ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ པ་རཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པཱ་ར་ཏཱི་རེ ས་མྨུ་ཁ་ནི་མཱི་ཏྟ་མཱ་དིཾ་ཀ་ཏྭཱ པཱ་ར་ཏཱི་ར་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཙ དཱི་པ་ཀ་སྶ པཱ་རི་མ་ནྟ་སོ་རི་མ་ནྟ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཙ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཀི་ཏྟི་ཏ་ནི་མི་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ཏཱ སཱི་མཱ པ་བྦ་ཏ་ས་ཎྜཱ་ནཱ ཧོ་ཏི.
ས་ཙེ པ་ན དཱི་པ་ཀོ ཝི་ཧཱ་ར་སཱི་མཱ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཨུ་དྡྷ་མྤི ཨ་དྷོ་པི ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རོ ཧོ་ཏི. པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ དཱི་པ་ཀ་སྶ ཨུ་བྷོ་པི སཱི་ཁ་རཱ་ནི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ནྟེ་ན ནི་མི་ཏྟ་གྷ་ཊ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ཏཱ སཱི་མཱ མུ་དི་ངྒ་ས་ཎྛཱ་ནཱ ཧོ་ཏི.
ས་ཙེ དཱི་པ་ཀོ ཝི་ཧཱ་ར་སཱི་མཱ་པ་རི་ཙྪེ་ད་སྶ ཨ་ནྟོ ཁུ་དྡ་ཀོ ཧོ་ཏི, ས་བྦ་པ་ཋ་མ་ན་ཡེ་ན དཱི་པ་ཀེ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ཏཱ སཱི་མཱ པ་ཎ་ཝ་ས་ཎྛཱ་ནཱ ཧོ་ཏི.
སཱི་མཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཱ་དི་ཀ་ཐཱ
༡༤༡. ཨ་ནུ་པ་རི་ཝེ་ཎི་ཡནྟི ཨེ་ཀ་སཱི་མ་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ པ་རི་ཝེ་ཎེ. ཨ་ས་ངྐེ་ཏེ་ནཱཏི ས་ངྐེ་ཏཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ. ཨེ་ཀཾ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏྭཱཏི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏྭཱ.
༡༤༢. ཡ་ཏོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ སུ་ཎཱ་ཏཱིཏི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ནི་སི་ནྣོ ཡ་སྨཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ སུ་ཎཱ་ཏི; ཀ་ཏོ་ཝ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ད་ཉྩ ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ནི་སི་ནྣ་སྶ པ་ན ཨ་སུ་ཎ་ནྟ་སྶཱ་པི ཀ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི ཨུ་པོ་ས་ཐོ. ནི་མི་ཏྟཱ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཱཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་མུ་ཁ་སྶ ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི ཝཱ མ་ཧ་ནྟཱ་ནི ཝཱ པཱ་སཱ་ཎ་ཨི་ཊྛ་ཀ་དཱ་རུ་ཁ་ཎྜ་ད་ཎྜ་ཀཱ་དཱི་ནི ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཝཱ མཱ་ལ༹་ཀཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ས་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ནི་མི་ཏྟཱ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཱཏི ནི་མི་ཏྟུ་པ་གཱ ཝཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟུ་པ་གཱ ཝཱ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ.
ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ པོ་རཱ་ཎ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ མ་ཛ྄ཛྷེ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཧོ་ཏི, པ་ཧོ་ཏི ཙེ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནི་ས་ཛྫ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པོ་རཱ་ཎ་ཀོ པ་རི་དུ་བྦ་ལོ ཙེ་ཝ ས་མྦཱ་དྷོ ཙ ཨ་ཉྙོ པ་ཙྪཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ་ཝཱ་སོ ཨ་ས་མྦཱ་དྷོ, ཏ་ཏྠ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ.
ཡ་ཏྠ ཝཱ པ་ན ཐེ་རོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ས་ཙེ ཐེ་ར་སྶ ཝི་ཧཱ་རོ ས་བྦེ་སཾ པ་ཧོ་ཏི, ཕཱ་སུ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་ན སོ པ་ཙྩ་ནྟེ ཝི་ས་མ་པྤ་དེ་སེ ཧོ་ཏི, ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་ཧཱ་རོ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ་དེ་སོ, ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ས་བྦེ་སཾ ཨོ་ཀཱ་སོ, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཨོ་ཀཱ་སོ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཙེ ཐེ་རོ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་བྦེ་སཾ པ་ཧོ་ན་ཀེ ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ
༡༤༣. ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡཱཏི རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཏོ གཱ་ཝུ་ཏ་ཏྟ་ཡེ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཐེ་རོ ཝ་ས་ཏི; ཏ་ཏོ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ. རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཉྷི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ ས་བྦེ ཨེ་ཀ་སཱི་མཱ, དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ནེ་སཾ སཱི་མཱ བ་དྡྷཱ, ཏ་སྨཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ས་ངྒྷ་སྶ སཱ་མ་གྒཱི་དཱ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་དིཾ ཏ་ར་ནྟོཏི སི་པྤི་ནི་ཡཾ ནཱ་མ ན་དིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ. མ་ནཾ ཝུ་ལ༹ྷོ ཨ་ཧོ་སཱིཏི ཨཱི་ས་ཀཾ ཨ་པྤ་ཏྟ་ཝུ་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཧོ་སི. སཱ ཀི་ར ན་དཱི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊ་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཙ་ཎྜེ་ན སོ་ཏེ་ན ཝ་ཧ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝེ་གེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཐེ་རོ མ་ནཾ ཝུ་ལ༹ྷོ ཨ་ཧོ་སི, ན པ་ན ཝུ་ལ༹ྷོ, ཨུ་ད་ཀ་བྦྷཱ་ཧ་ཏཱ་ནི་སྶ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཨ་ལླཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནི.
༡༤༤. ས་མྨ་ཏཱ སཱ སཱི་མཱ ས་ངྒྷེ་ན ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ཉྩ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཉྩཱཏི ཨི་མི་སྶཱ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཧི ཐཱ་ཝ་རཱ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་ན ཨ་ཡཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, པུ་རི་མཱ་ཡེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་སྨཱ? བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཧི ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཝ་ས་ཏི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ སི་ཡཱ, སོ ཨེ་ཏཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་པ་རི་ཧཱ་རཾ ན ལ་བྷེ་ཡྻ, ཨ་ཏྠི ཙ་སྶ པ་རི་ཧཱ་རོ, ཏ་སྨཱ པུ་རི་མཱ་ཡེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཧི དྭེ་པི སཱི་མཱ་ཡོ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སཱི་མཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ་པི ཏ་སྶཱ ཨ་ནྟོ་པི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སཱི་མཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི བྷི་ཀྑུ་ནི་སཱི་མཱ་ཡ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ན ཧི ཏེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཀ་མྨེ ག་ཎ་པཱུ་ར་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ན ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ ཝ་གྒཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ནི་ག་མ་ན་ག་རཱ་ན་མྤི གཱ་མེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་རོཏི པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པོ, ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པོ་ཀཱ་སོ. ཏེ་སུ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀོ བྷི་ཀྑུ པ་རི་ཧཱ་རཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཨི་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ གཱ་མ་ཉྩ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཉྩ ན ཨོ་ཏྠ་ར་ཏི, ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་སཱི་མཱ་ཝ ཨོ་ཏྠ་ར་ཏི. ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་སཱི་མཱ ཙེ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ པ་ན ཡ་ཏྠ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་སཱི་མཱ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ན ཧི ཏ་སྶཱ ཝི་སུཾ ནི་མི་ཏྟ་ཀི་ཏྟ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ས་ཙེ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ་ཡ ས་མྨུ་ཏི་ཀཱ་ལེ གཱ་མོ ཨ་ཏྠི, ཏཾ སཱ ན ཨོ་ཏྠ་ར་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ས་མྨ་ཏཱ་ཡ སཱི་མཱ་ཡ པ་ཙྪཱ གཱ་མོ ནི་ཝི་ས་ཏི, སོ་པི སཱི་མཱ་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཙྪཱ ནི་ཝི་ཊྛོ, ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མཾ ནི་ཝི་ཊྛ་སྶ པ་ཙྪཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏ་པྤ་དེ་སོ་པི སཱི་མཱ་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ས་ཙེ་པི སཱི་མཱ་ས་མྨུ་ཏི་ཀཱ་ལེ གེ་ཧཱ་ནི ཀ་ཏཱ་ནི, པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ལ་ཡོ་པི ཨ་ཏྠི, མ་ནུ་སྶཱ པ་ན ཨ་པྤ་ཝི་ཊྛཱ, པོ་རཱ་ཎ་ཀ་གཱ་མཾ ཝཱ ས་གེ་ཧ་མེ་ཝ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཏཱ, ཨ་གཱ་མོ་ཡེ་ཝ ཨེ་ས, སཱི་མཱ ཨོ་ཏྠ་ར་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཀ་མྤི ཀུ་ལཾ པ་ཝི་ཊྛཾ ཝཱ ཨཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཏྠི, གཱ་མོ་ཡེ་ཝ སཱི་མཱ ན ཨོ་ཏྠ་ར་ཏི.
ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སོ ས་མཱུ་ཧ་ནྟ་བྦོཏི ཨེ་ཏྠ ས་མཱུ་ཧ་ན་ནྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝ་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྟཾ – ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ ན ས་མཱུ་ཧ་ནྟ་བྦཱ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་པི. ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡཾ པ་ན ཋི་ཏེ་ན ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཝ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཐཱ ཨི་ཏ་རཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ན ཨི་ཏ་རཱ. སཱི་མཾ ནཱ་མ དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་མཱུ་ཧ་ན་ནྟི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཁུ་དྡ་ཀཾ པུ་ན ཨཱ་ཝཱ་ས་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་ཧ་ཏིཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ; པ་ཀ་ཏི་ཡཱ མ་ཧ་ཏིཾ པུ་ན ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝི་ཧཱ་རོ་ཀཱ་ས་དཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ. ཏ་ཏྠ ས་ཙེ ཁ་ཎྜ་སཱི་མ་ཉྩ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མ་ཉྩ ཛཱ་ན་ནྟི, ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏུ་ཉྩེ་ཝ བ་ནྡྷི་ཏུ་ཉྩ ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི. ཁ་ཎྜ་སཱི་མཾ པ་ན ཛཱ་ན་ནྟཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་པི ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏུ་ཉྩེ་ཝ བ་ནྡྷི་ཏུ་ཉྩ ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི. ཁ་ཎྜ་སཱི་མཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཾ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ན་ནྟཱ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་བོ་དྷི་ཡ་ངྒ་ཎ་ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཱ་དཱི་སུ ནི་རཱ་ས་ངྐ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཋ་ཏྭཱ ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི, པ་ཊི་བ་ནྡྷི་ཏུཾ པ་ན ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟེ་ཝ. ས་ཙེ བ་ནྡྷེ་ཡྻུཾ, སཱི་མཱ་ས་མྦྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྨཱ ན ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏ་བྦཱ. ཡེ པ་ན ཨུ་བྷོ་པི ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ་ནེ་ཝ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏུཾ ན བ་ནྡྷི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི. ཨ་ཡ་ཉྷི སཱི་མཱ ནཱ་མ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་སཱི་མཱ ཧོ་ཏི སཱ་ས་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ, ན ཙ ས་ཀྐཱ སཱི་མཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ཧི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ཀཱ་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ན ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏ་བྦཱ. སཱ་དྷུ་ཀཾ པ་ན ཉ་ཏྭཱ་ཡེ་ཝ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏ་བྦཱ ཙ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཱ ཙཱ་ཏི.
གཱ་མ་སཱི་མཱ་དི་ཀ་ཐཱ
༡༤༧. ཨེ་ཝཾ བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཉྩ ཨེ་ཀཱུ་པོ་ས་ཐ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་བ་དྡྷ་སཱི་མེ་སུ་པི ཨོ་ཀཱ་སེ་སུ ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ས་མྨ་ཏཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་མཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་པི་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་པི་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ཡ. གཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙེ་ཏྠ ན་ག་ར་མྤི ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་ཏྟ་ཀེ པ་དེ་སེ ཏ་སྶ གཱ་མ་སྶ བྷོ་ཛ་ཀཱ བ་ལིཾ ལ་བྷ་ནྟི, སོ པ་དེ་སོ ཨ་པྤོ ཝཱ ཧོ་ཏུ མ་ཧ་ནྟོ ཝཱ, གཱ་མ་སཱི་མཱཏྭེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ན་ག་ར་ནི་ག་མ་སཱི་མཱ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་མྤི ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ གཱ་མ་ཁེ་ཏྟེ ཨེ་ཀཾ པ་དེ་སཾ ‘‘ཨ་ཡཾ ཝི་སུཾ གཱ་མོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ཀ་སྶ་ཙི དེ་ཏི, སོ་པི ཝི་སུཾ་གཱ་མ་སཱི་མཱ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨཱ སཱ ཙ ཨི་ཏ་རཱ ཙ པ་ཀ་ཏི་གཱ་མ་ན་ག་ར་ནི་ག་མ་སཱི་མཱ བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ས་དི་སཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་པ་རི་ཧཱ་རཾ ན ལ་བྷ་ནྟི.
ཨེ་ཝཾ གཱ་མ་ནྟ་ཝཱ་སཱི་ནཾ སཱི་མཱ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀཱ་ནཾ སཱི་མཱ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་གཱ་མ་ཀེ ཙེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་གཱ་མ་ཀེ ཙེཏི གཱ་མ་ནི་ག་མ་ན་ག་ར་སཱི་མཱ་ཧི ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ ཨ་ཊ་ཝི་པྤ་དེ་སེ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་གཱ་མ་ཀེ ཙེཏི ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་ཊ་ཝི་ས་དི་སེ ཨ་ར་ཉྙེ བྷི་ཀྑུ ཝ་ས་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ ཋི་ཏོ་ཀཱ་ས་ཏོ ས་མ་ནྟཱ ས་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་རཱ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་སཱི་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ སཱི་མཱ ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་པ་རི་ཧཱ་ར་མྤི ལ་བྷ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏ་སྶ ས་མ་ནྟཱ ས་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་རཱ ཝི་ནི་བྦེ་དྷེ་ན ཙུ་དྡ་ས ཧོ་ནྟི. ས་ཙེ དྭེ ས་ངྒྷཱ ཝི་སུཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི, དྭི་ནྣཾ ས་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་རཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཀཾ ས་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. སེ་སཱ ས་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་ར་སཱི་མ་ཀ་ཐཱ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཨུ་དོ་སི་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ.
ས་བྦཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ ན་དཱི ཨ་སཱི་མཱཏི ཡཱ ཀཱ་ཙི ན་དཱི་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཏྟཱ ན་དཱི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ བ་དྡྷ་སཱི་མཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ཀ་ཏཱ་པི ཨ་སཱི་མཱ་ཝ ཧོ་ཏི, སཱ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ས་དི་སཱ, ས་བྦ་མེ་ཏྠ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་མུ་དྡ་ཛཱ་ཏ་སྶ་རེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཛཱ་ཏ་སྶ་རོ ནཱ་མ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཁ་ཎི་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ཏོ ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏ་སོ་བྦྷོ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན པཱུ་རི་ཏོ ཏི་ཊྛ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ན་དཱི་ས་མུ་དྡ་ཛཱ་ཏ་སྶ་རཱ་ནཾ བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་པ་ཨ་ཙྪེ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ན་དི་ཡཱ ཝཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ས་མ་ནྟཱ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པཱཏི ཡཾ ཋཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཀ་ཐཾ པ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ? ཡ་ཐཱ ཨ་ཀྑ་དྷུ་ཏྟཱ དཱ་རུ་གུ་ལ༹ཾ ཁི་པ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ ཝཱ་ལི་ཀཾ ཝཱ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་ན པུ་རི་སེ་ན ས་བྦ་ཐཱ་མེ་ན ཁི་པི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཁི་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ ཝཱ་ལི་ཀཱ ཝཱ པ་ཏ་ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཀོ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པོ. ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཀ་མྨཾ ཀོ་པེ་ཏི. ཡཱ་ཝ པ་རི་སཱ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཏཱ་ཝ སཱི་མཱ་པི ཝ་ཌྜྷ་ཏི. པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏོ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པོ་ཡེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ. ཛཱ་ཏ་སྶ་ར་ས་མུ་དྡེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ས་ཙེ ན་དཱི ནཱ་ཏི་དཱི་གྷཱ ཧོ་ཏི, པ་བྷ་ཝ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ མུ་ཁ་དྭཱ་རཱ ས་བྦ་ཏྠ ས་ངྒྷོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་སཱི་མཱ་ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི, ས་ཀ་ལཱ་པི ན་དཱི ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཧོ་ཏི. ཡཾ པ་ན མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡོ་ཛ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡེ་ཝ ན་དཱི, ཏ་ཏྲཱ་པི ཨུ་པ་རི ཨ་དྡྷ་ཡོ་ཛ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་དྡྷ་ཡོ་ཛ་ནེ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི, ཏཾ མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧི ‘‘ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀོ ཏེ་མི་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ན་དི་ཡཱ པ་མཱ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཡོ་ཛ་ནཾ ཝཱ ཨ་དྡྷ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝཱ. ཏ་སྨཱ ཡཱ ཨི་མ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ན་དཱི, ཏ་སྶཱ པ་བྷ་ཝ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. ས་ཙེ པ་ནེ་ཏྠ བ་ཧཱུ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི, ས་བྦེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་པ་རི་ཙྪེ་ད་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ཉྙོ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པོ སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཨཱུ་ན་ཀཾ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཛཱ་ཏ་སྶ་ར་ས་མུ་དྡེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ན་དི་ཡཱ པ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི ག་ཏེ་ཧི ས་ཙེ ན་དཱི པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཧོ་ཏི ས་མ་ཏི་ཏྟི་ཀཱ, ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ་པི ཨ་ནྟོ་ན་དི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ནཱ་ཝཱ་ཡ་པི ཋ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ པ་ན ནཱ་ཝཱ་ཡ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧི སཱི་མཱ, ཏཾ ནཱ་ཝཱ སཱི་གྷ་མེ་ཝ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨ་ཉྙི་སྶཱ སཱི་མཱ་ཡ ཉ་ཏྟི ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཨ་ནུ་སཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནཱ་ཝཾ ཨ་རི་ཏྟེ་ན ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎེ ཝཱ ལ་མྦི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ན་དི་ཡཾ ཛཱ་ཏ་རུ་ཀྑེ ཝཱ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནྟོ་ན་དི་ཡཾ བ་དྡྷ་ཨ་ཊྚ་ཀེ་པི ཨ་ནྟོ་ན་དི་ཡཾ ཛཱ་ཏ་རུ་ཀྑེ་པི ཋི་ཏེ་ཧི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ས་ཙེ པ་ན རུ་ཀྑ་སྶ སཱ་ཁཱ ཝཱ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་པཱ་རོ་ཧོ ཝཱ བ་ཧི་ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཝི་ཧཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡ ཝཱ གཱ་མ་སཱི་མཱ་ཡ ཝཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ, སཱི་མཾ ཝཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ སཱ་ཁཾ ཝཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. བ་ཧི་ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཛཱ་ཏ་རུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟོ་ན་དི་ཡཾ པ་ཝི་ཊྛ་སཱ་ཁཱ་ཡ ཝཱ པཱ་རོ་ཧེ ཝཱ ནཱ་ཝཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི སཱི་མཱ ཝཱ སོ་དྷེ་ཏ་བྦཱ, ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཝཱ་སྶ བ་ཧི་པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་སེ་ཏ་བྦོ. ན་དཱི་ཏཱི་རེ པ་ན ཁཱ་ཎུ་ཀཾ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ བ་དྡྷ་ནཱ་ཝཱ་ཡ ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ན་དི་ཡཾ སེ་ཏུཾ ཀ་རོ་ནྟི, ས་ཙེ ཨ་ནྟོ་ན་དི་ཡཾ་ཡེ་ཝ སེ་ཏུ ཝཱ སེ་ཏུ་པཱ་དཱ ཝཱ, སེ་ཏུ་མྷི ཋི་ཏེ་ཧི ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན སེ་ཏུ ཝཱ སེ་ཏུ་པཱ་དཱ ཝཱ བ་ཧི་ཏཱི་རེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ, ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, སཱི་མཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ སེ་ཏུ་པཱ་དཱ ཨ་ནྟོ, སེ་ཏུ པ་ན ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཏཱི་རཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི་ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏོ, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ནྟོ་ན་དི་ཡཾ པཱ་སཱ་ཎོ ཝཱ དཱི་པ་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཡ་ཏྟ་ཀཾ པ་དེ་སཾ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ པ་ཀ་ཏི་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཝ་སྶཱ་ན་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ མཱ་སེ་སུ ཨུ་ད་ཀཾ ཨོ་ཏྠ་ར་ཏི, སོ ན་དཱི་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཏི་ཝུ་ཊྛི་ཀཱ་ལེ པ་ན ཨོ་གྷེ་ན ཨོ་ཏྠ་ཊོ་ཀཱ་སོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ, སོ ཧི གཱ་མ་སཱི་མཱ་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི.
ན་དི་ཏོ མཱ་ཏི་ཀཾ ནཱི་ཧ་ར་ནྟཱ ན་དི་ཡཾ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཉྩེ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཝི་ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཝཱ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི, ས་བྦ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ན ཝཱ ཀོ་ཊྚ་ཀ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝཱ སོ་ཏཾ པ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, ཨུ་ད་ཀཾ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་མ་ཏྠ་ཀེ་པི ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཀོ་ཙི ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་པྤ་དེ་སོ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པཱ་སཱ་ཎ་དཱི་པ་ཀ་པྤ་དེ་སོ ཝི་ཡ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཡ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཝ་ཊྚ་ཏི. སོ ཧི ན་དཱི་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ན་དིཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཧེ་ཊྛཱ པཱ་ལི༹ བ་དྡྷཱ, ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཏྠ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་པ་རི པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཧེ་ཊྛཱ ཙ ཚ་ཌྜི་ཏ་མོ་ད་ཀཾ ན་དིཾ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ས་ནྡ་ན་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝ་ཊྚ་ཏི. དེ་ཝེ ཨ་ཝ་སྶ་ནྟེ ཧེ་མ་ནྟ་གི་མྷེ་སུ ཝཱ སུ་ཀྑ་ན་དི་ཡཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ན་དི་ཏོ ནཱི་ཧ་ཊ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ སཱ ཀཱ་ལ་ནྟ་རེ་ན བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ན་དཱི ཧོ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀཱ་ཙི ན་དཱི ཀཱ་ལ་ནྟ་རེ་ན ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ གཱ་མ་ནི་ག་མ་སཱི་མཾ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན་དཱི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཝི་ཧཱ་ར་སཱི་མཾ ཨོ་ཏྠ་ར་ཏི, ཝི་ཧཱ་ར་སཱི་མཱ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ས་མུ་དྡེ་པི ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ཡཾ པ་དེ་སཾ ཨུ་དྡྷཾ ཝ་ཌྜྷ་ན་ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ པ་ཀ་ཏི་ཝཱི་ཙི ཝཱ ཝེ་གེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨོ་ཏྠ་ར་ཏི, ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་སྨིཾ པ་ན པ་དེ་སེ པ་ཀ་ཏི་ཝཱི་ཙི་ཡོ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ས་ཎྛ་ཧ་ནྟི, སོ ཨུ་ད་ཀ་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ས་མུ་དྡོ ནཱ་མ, ཏ་ཏྠ ཋི་ཏེ་ཧི ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨཱུ་མི་ཝེ་གོ བཱ་དྷ་ཏི, ནཱ་ཝཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཊྚ་ཀེ ཝཱ ཋ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་སུ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ན་དི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་མུ་དྡེ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཀ་དཱ་ཙི ཨཱུ་མི་ཡོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨོ་ཏྠ་ར་ནྟི, ཀ་དཱ་ཙི ན ཨོ་ཏྠ་ར་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, སོ ཧི གཱ་མ་སཱི་མཱ་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཝཱི་ཙཱི་སུ ཨཱ་ག་ཏཱ་སུ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་སུ་པི པ་ཀ་ཏི་ཨུ་ད་ཀེ་ནེ་ཝ ཨོ་ཏྠ་རི་ཡ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. དཱི་པ་ཀོ ཝཱ པ་བྦ་ཏོ ཝཱ ཧོ་ཏི, སོ ཙེ དཱུ་རེ ཧོ་ཏི མ་ཙྪ་བ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ག་མ་ན་པ་ཐེ, ཨ་ར་ཉྙ་སཱི་མཱ་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཏེ་སཾ ག་མ་ན་པ་རི་ཡ་ནྟ་སྶ ཨོ་ར་ཏོ པ་ན གཱ་མ་སཱི་མཱ་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ གཱ་མ་སཱི་མཾ ཨ་སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་མུ་དྡོ གཱ་མ་སཱི་མཾ ཝཱ ནི་ག་མ་སཱི་མཾ ཝཱ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ས་མུ་དྡོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཝི་ཧཱ་ར་སཱི་མཾ ཨོ་ཏྠ་ར་ཏི, ཝི་ཧཱ་ར་སཱི་མཱ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ཛཱ་ཏ་སྶ་རེ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི་པི ཡ་ཏྠ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཝ་སྶེ པ་ཙྪི་ནྣ་མ་ཏྟེ པི་ཝི་ཏུཾ ཝཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ཝཱ དྷོ་ཝི་ཏུཾ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, སུ་ཀྑ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན ཛཱ་ཏ་སྶ་རོ, གཱ་མ་ཁེ་ཏྟ་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཀ་མྨཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཏྠ པ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཨུ་ད་ཀཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཛཱ་ཏ་སྶ་རོ. ཏ་སྶ ཡ་ཏྟ་ཀེ པ་དེ་སེ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སེ ཨུ་ད་ཀཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ག་མྦྷཱི་རཾ ཨུ་ད་ཀཾ, ཨ་ཊྚ་ཀཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏེ་ཧི་པི ཛཱ་ཏ་སྶ་ར་སྶ ཨ་ནྟོ ཛཱ་ཏ་རུ་ཀྑ་མྷི བ་དྡྷ་ཨ་ཊྚ་ཀེ་པི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎ་དཱི་པ་ཀེ་སུ པ་ནེ་ཏྠ ན་དི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སོ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ས་མ་ཝ་སྶ་དེ་ཝ་ཀཱ་ལེ པ་ཧོ་ན་ཀ་ཛཱ་ཏ་སྶ་རོ པ་ན ས་ཙེ་པི དུ་བྦུ་ཊྛི་ཀཱ་ལེ ཝཱ གི་མྷ་ཧེ་མ་ནྟེ་སུ ཝཱ སུ་ཀྑ་ཏི, ནི་རུ་ད་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦོ ཛཱ་ཏ་སྶ་རོ སུ་ཀྑོ ཨ་ནོ་ད་ཀོ, གཱ་མ་ཁེ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཛ་ཏཱི’’ཏི, ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ནེ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཝཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཁ་ཎ་ནྟི, ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ཛཱ་ཏ་སྶ་རོ ཧོ་ཏི, གཱ་མ་སཱི་མཱ་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ལཱ་བུ་ཏི་པུ་ས་ཀཱ་དི་ཝ་པྤེ ཀ་ཏེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ས་ཙེ པ་ན ཏཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཐ་ལཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ དི་སཱ་བྷཱ་གེ པཱ་ལི༹ཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་བྦ་མེ་ཝ ཏཾ མ་ཧཱ་ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི, ས་བྦོ་པི ཨ་ཛཱ་ཏ་སྶ་རོ ཧོ་ཏི, གཱ་མ་སཱི་མཱ་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ལོ་ཎཱི་པི ཛཱ་ཏ་སྶ་ར་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཝ་སྶི་ཀེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཨུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནོ་ཀཱ་སེ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི.
༡༤༨. སཱི་མཱ་ཡ སཱི་མཾ ས་མྦྷི་ནྡ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་མཱ་ཡ པ་རེ་སཾ བ་དྡྷ་སཱི་མཾ ས་མྦྷི་ནྡ་ནྟི. ས་ཙེ ཧི པོ་རཱ་ཎ་ཀ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨ་མྦོ ཙེ་ཝ ཛ་མྦཱུ ཙཱ་ཏི དྭེ རུ་ཀྑཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སཾ་ས་ཊྛ་ཝི་ཊ་པཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སུ ཨ་མྦ་སྶ པ་ཙྪི་མ་དི་སཱ་བྷཱ་གེ ཛ་མྦཱུ. ཝི་ཧཱ་ར་སཱི་མཱ ཙ ཛ་མྦུཾ ཨ་ནྟོ ཀ་ཏྭཱ ཨ་མྦཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ བ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ པ་ཙྪཱ ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ སཱི་མཾ བ་ནྡྷ་ནྟཱ ཏཾ ཨ་མྦཾ ཨ་ནྟོ ཀ་ཏྭཱ ཛ་མྦུཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་ནྟི, སཱི་མཱ་ཡ སཱི་མཱ ས་མྦྷི་ནྣཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ ཨ་ཀཾ་སུ, ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘སཱི་མཱ་ཡ སཱི་མཾ ས་མྦྷི་ནྡ་ནྟཱི’’ཏི.
སཱི་མཱ་ཡ སཱི་མཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ནྟཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་མཱ་ཡ པ་རེ་སཾ བ་དྡྷ་སཱི་མཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ནྟི;
པ་རེ་སཾ བ་དྡྷ་སཱི་མཾ ས་ཀ་ལཾ ཝཱ ཏ་སྶཱ པ་དེ་སཾ ཝཱ ཨ་ནྟོ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་མཾ བ་ནྡྷ་ནྟི. སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སཱི་མཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཀ་ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ སཱི་མཱ ཨ་ས་མྨ་ཏཱ ཧོ་ཏི, སཱི་མཱ་ཡ ཨུ་པ་ཙཱ་རོ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ས་མྨ་ཏཱ ཧོ་ཏི, པ་ཙྪི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཧ་ཏྠ་མ་ཏྟཱ སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཱ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝི་ད་ཏྠི་མ་ཏྟ་མྤི, མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀ་རུ་ཀྑོ་པི ཙ དྭི་ནྣཾ སཱི་མཱ་ནཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, སོ པ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟོ སཱི་མཱ་ས་ངྐ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ.
ཨུ་པོ་ས་ཐ་བྷེ་དཱ་དི་ཀ་ཐཱ
༡༤༩. ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀོ ཙ པ་ནྣ་ར་སི་ཀོ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀ་སྶ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩེ ‘‘ཨ་ཛྫུ་པོ་ས་ཐོ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཙེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཙ་ཏཱུ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཝ་ས་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཡོ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཱི་སུ ཝཱ ཝ་ས་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དྭེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཡོ ཝཱ དྭེ ཝཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ ཙ་ཏཱུ་སུ ཛ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཡོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི, ཏཱི་སུ ཝཱ ཛ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དྭེ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨེ་ཀ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟཱ ས་བྦེ་ཝ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི, ཏ་ཡོ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, དྭེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀ་ཐཱ
༡༥༠. ནི་དཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ སུ་ཏེ་ན སཱ་ཝེ་ཏ་བྦནྟི ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ བྷ་ནྟེ ས་ངྒྷོ…པེ… ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏཱ ཧི་སྶ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཾ ནི་དཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་དྡི་ཊྛཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ནི་དཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ པུ་ཙྪཱ་མི – ཀ་ཙྩི་ཏྠ པ་རི་སུ་དྡྷཱ, དུ་ཏི་ཡ་མྤི པུ་ཙྪཱ་མི…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི་ཏི. སུ་ཏཱ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ་ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དྷ་མྨཱ…པེ… ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནེ་ཧི སི་ཀྑི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་སེ་སཾ སུ་ཏེ་ན སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན སེ་སཱ་པི ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ས་ཝ་ར་བྷ་ཡནྟི ཨ་ཊ་ཝི་མ་ནུ་སྶ་བྷ་ཡཾ. རཱ་ཛ་ནྟ་རཱ་ཡོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཙེ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནི་སི་ནྣེ་སུ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ རཱ་ཛ་ནྟ་རཱ་ཡོ. ཙོ་རཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཙོ་ར་ནྟ་རཱ་ཡོ. ད་ཝ་དཱ་ཧོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝཱ ཨ་གྒི ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་གྒ་ནྟ་རཱ་ཡོ. མེ་གྷོ ཝཱ ཨུ་ཊྛེ་ཏི, ཨོ་གྷོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་ད་ཀ་ནྟ་རཱ་ཡོ. བ་ཧཱུ མ་ནུ་སྶཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ མ་ནུ་སྶ་ནྟ་རཱ་ཡོ. བྷི་ཀྑུཾ ཡ་ཀྑོ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་མ་ནུ་སྶ་ནྟ་རཱ་ཡོ. བྱ་གྒྷཱ་ད་ཡོ ཙ་ཎྜ་མི་གཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཝཱ་ལ༹་ནྟ་རཱ་ཡོ. བྷི་ཀྑུཾ ས་པྤཱ་ད་ཡོ ཌཾ་ས་ནྟི, ཨ་ཡཾ ས་རཱི་ས་པ་ནྟ་རཱ་ཡོ. བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ལཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཝེ་རི་ནོ ཝཱ ཏཾ མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ག་ཎྷ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ. མ་ནུ་སྶཱ ཨེ་ཀཾ ཝཱ བ་ཧཱུ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ཙཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ག་ཎྷ་ནྟི, ཨ་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ནྟ་རཱ་ཡོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་སུ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑོ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦོ, པ་ཋ་མོ ཝཱ ཨུ་དྡེ་སོ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦོ, ཨཱ་དི་མྷི དྭེ ཏ་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ཨུ་དྡེ་སེ་སུ ཡ་སྨིཾ ཨ་པ་རི་ཡོ་སི་ཏེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏི, སོ་པི སུ་ཏེ་ནེ་ཝ སཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ.
ཨ་ན་ཛ྄ཛྷི་ཊྛཱཏི ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟཱ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏཱ ཝཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ནཱ ཙེ་ཏྠ ས་ངྒྷེ་ན ས་མྨ་ཏ་དྷ་མྨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཀཱ་ཡ་ཏྟཱ ཝཱ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རཱ་ཡ་ཏྟཱ ཝཱ, ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཀེ ཨ་ས་ཏི ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཝཱ བྷཱ་སི་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རེ་ནཱ་པི ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རེ བ་ཧཱུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཝཱ་ར་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཏྭཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཎ, དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཧི, དྷ་མྨ་དཱ་ནཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཝཱ ཝུ་ཏྟེ་ན ཏཱི་ཧི་པི ཝི་དྷཱི་ཧི དྷ་མྨོ བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ. ‘‘ཨོ་སཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ པ་ན ཨོ་སཱ་རེ་ཏུ་མེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི, ‘‘ཀ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ཀ་ཐེ་ཏུ་མེ་ཝ, ‘‘ས་ར་བྷ་ཉྙཾ བྷ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ས་ར་བྷ་ཉྙ་མེ་ཝ. ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ་པི ཙ ཨུ་ཙྩ་ཏ་རེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཙེ་ཝ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ཙ ཧོ་ནྟི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཙ ནཾ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ‘‘བྷ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ བྷ་ཎི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ནེ་ཏྠ ད་ཧ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ‘‘བྷ་ཎཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ཎི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ ནི་སྶི་ཏ་ཀེ བྷ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙེ མ་དྷུ་ར་བྷཱ་ཎ་ཀེ་པི ནཱ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཏི, སོ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘བྷ་ནྟེ ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ བྷ་ཎཱ་པེ་མཱ’’ཏི. ས་ཙེ ‘‘བྷ་ཎཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ཝ་ད་ཏི, ཏུ་ཎྷཱི ཝཱ ཧོ་ཏི, བྷ་ཎཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ན བྷ་ཎཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་དི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རེ དྷ་མྨ་ས་ཝ་ནཾ ཨཱ་ར་དྡྷཾ, པུ་ན ཨཱ་ག་ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཨོ་སཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ན ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ, ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ པུ་ན ཨཱ་ག་ཏེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨུ་པ་ནི་སི་ནྣ་ཀ་ཐཱ་ཡ་པི ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ་ཝ སཱ་མཱི, ཏ་སྨཱ ཏེ་ན ས་ཡཾ ཝཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཉྙོ ཝཱ བྷི་ཀྑུ ‘‘ཀ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ, ནོ ཙ ཁོ ཨུ་ཙྩ་ཏ་རེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣེ་ན. མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་ན ‘‘བྷ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ན་ན་ཀ་བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་ན ཐེ་རཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ‘‘བྷ་ནྟེ ཨི་མེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཊྛོ ‘‘ཀ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི ཝཱ བྷ་ཎ་ཏི, ཏུ་ཎྷཱི ཝཱ ཧོ་ཏི, ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཙེ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཧཱ་རེ ཝཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ཝཱ ‘‘མཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་པི ཀ་ཐེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ལ་དྡྷ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ས་བྦ་ཏྠ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ནཱ་པི ཐེ་རོ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཀཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཨ་པ་རོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, པུ་ན ཨཱ་པུ་ཙྪ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ས་ཙེ ཝི་སྶ་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཋ་པི་ཏ་སྶ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, པུ་ན ཨཱ་ར་བྷ་ནྟེ་ནཱ་པི ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རེ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་དྡྷཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཀེ་ན ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རེ་ན ‘‘མཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ་པི ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ཧཱི’’ཏི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏེ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཉྙ་སྨིཾ པ་ན ཨཱ་ག་ཏེ ཏཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ.
༡༥༡. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཾཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦོ; པུ་ཙྪ་ནྟེ་ན པ་ན པ་རི་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་ཙེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་དྡ་ཝོ ན་ཏྠི, ཝི་ན་ཡོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ.
༡༥༣. ཀ་ཏེ་པི ཨོ་ཀཱ་སེ པུ་གྒ་ལཾ ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱཏི ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ མེ ཨི་ཏོ ཨུ་པ་དྡ་ཝོ, ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ. པུ་ར་མྷཱ་ཀནྟི པ་ཋ་མཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ. པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝཱཏི པ་ཋ་མ་ཏ་ར་མེ་ཝ. པུ་གྒ་ལཾ ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་ཏུནྟི ‘‘བྷཱུ་ཏ་མེ་ཝ ནུ ཁོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཝ་ད་ཏི, ཨ་བྷཱུ་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནཱ་དི་ཀ་ཐཱ
༡༥༤. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. པ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏུནྟི ཝཱ་རེ་ཏུཾ. དི་ཊྛི་མྤི ཨཱ་ཝི་ཀཱ་ཏུནྟི ‘‘ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨཾ ཨི་དཾ ན མེ ཁ་མ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཊྛིཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ. ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཉྩ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དི ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཉྩི་ཙྩ ན སཱ་ཝེ་ནྟཱིཏི ཡ་ཐཱ ན སུ་ཎ་ནྟི ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎི་སྶཱ་མཱ་ཏི ས་ཉྩི་ཙྩ ས་ཎི་ཀཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི.
༡༥༥. ཐེ་རཱ་དྷི་ཀནྟི ཐེ་རཱ་དྷཱི་ནཾ; ཐེ་རཱ་ཡ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཐེ་རཱ་དྷེ་ཡྻ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཏ་སྨཱ ཐེ་རེ་ན ས་ཡཾ ཝཱ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཉྙོ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་སི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ན་ཝི་དྷཱ་ན་ཉྩེ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. སོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀ་པ་ནྣ་ར་སི་ཀ་བྷེ་དེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ, ས་ངྒྷ་ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ན་ཝ་ཝི་དྷ་ཉྩ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, དུ་ཝི་དྷཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན་ཝ་ཝི་དྷཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡོ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ བྱ་ཏྟོ པ་ཊི་བ་ལོཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ད་ཧ་ར་སྶཱ་པི བྱ་ཏྟ་སྶ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ས་ཙེ ཐེ་ར་སྶ པ་ཉྩ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ ཏ་ཡོ ཝཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཱ ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟི; དྭེ པ་ན ཨ་ཁ་ཎྜཱ སུ་ཝི་ས་དཱ ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཐེ་རཱ་ཡ་ཏྟོ་ཝ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཱ. ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཝི་ས་དཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, བྱ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཡ་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
སཱ་མ་ནྟཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱཏི སཱ་མ་ནྟཾ ཨཱ་ཝཱ་སཾ. ས་ཛྫུ་ཀནྟི ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ན་ཝཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠ ཡོ ས་ཀྐོ་ཏི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན བཱ་ལོ.
པ་ཀྑ་ག་ཎ་ནཱ་དི་ཨུ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ
༡༥༦. ཀ་ཏི་མཱི བྷ་ནྟེཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏཱི་ནཾ པཱུ་ར་ཎཱི་ཏི ཀ་ཏི་མཱི. ཀཱ་ལ་ཝ་ཏོཏི ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ; པ་གེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༥༨. ཡཾ ཀཱ་ལཾ ས་ར་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ སཱ་ཡ་མྤི ‘‘ཨ་ཛྫུ་པོ་ས་ཐོ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༡༥༩. ཐེ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ན་ཝཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝཱ ས་དཱ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ ཨེ་ཀོ ཝཱ བྷཱ་ར་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཀོ ཝཱ ས་ར་བྷཱ་ཎ་ཀ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ ན ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་ར་ས་མྨ་ཛྫ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་ན ཝཱ་རེ་ན ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ས་མྨུ་ཉྫ་ནིཾ ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏི, སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཏ་མྤི ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ལ་དྡྷ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཧོ་ཏི.
༡༦༠. ཨཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཡ་མྤི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ཎ་ཏྟེ་ན ཙ ས་ཙེ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རེ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི ན་ཏྠི, ས་ངྒྷི་ཀཱ་ཝཱ་ས་ཏོ་པི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨཱ་ས་ནེ་སུ ཨ་ས་ཏི ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀེ་པི ཏ་ཊྚི་ཀཱ་ཡོ་པི པ་ཉྙ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཊྚི་ཀཱ་སུ་པི ཨ་ས་ཏི སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཱ་ནི ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ལ་དྡྷ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཧོ་ཏི.
༡༦༡. པ་དཱི་པ་ཀ་ར་ཎེ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟེ་ན ཙ ‘‘ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨོ་ཀཱ་སེ ཏེ་ལཾ ཝཱ ཝ་ཊྚི ཝཱ ཀ་པ་ལླི་ཀཱ ཝཱ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ས་ཙེ ཏེ་ལཱ་དཱི་ནི ན་ཏྠི, པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཱ་ནི, པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ལ་དྡྷ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཀ་པཱ་ལེ ཨ་གྒི་པི ཛཱ་ལེ་ཏ་བྦོ.
དི་སཾ་ག་མི་ཀཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཐཱ
༡༦༣. ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦོཏི ‘‘སཱ་དྷུ བྷ་ནྟེ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏྠ, ཨི་དྷ བྷི་ཀྑཱ སུ་ལ་བྷཱ སཱུ་པ་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཝ་ས་ཐ ཨ་ནུ་ཀྐ་ཎྛ་མཱ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པི་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ‘‘ཨཱ་མ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་དཱ་པ་ནེ་ན ཨུ་པ་ལཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ ཙ. པི་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨུ་པ་ལཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཾ ཨཱ་ལ་པི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙུ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱཏི ས་ཙེ ས་ཀ་ལོ་པི ས་ངྒྷོ ན ཀ་རོ་ཏི, ས་བྦེ་སཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨི་དྷ ནེ་ཝ ཐེ་རཱ ན ད་ཧ་རཱ མུ་ཙྩ་ནྟི, ས་བྦེ་ཧི ཝཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་རེ ཨ་ནུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཏེ་ན པ་ན མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ པ་རི་ཝེ་ཎ་ས་མྨ་ཛྫ་ན་ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ན སཱ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཝ་མྤི ས་ཏི མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ཧི སཱ་ཡཾ་པཱ་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟ་བྦཾ. ཏེ་ན པ་ན ཏེ་སཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཙ་སྶ ས་དྡྷིཾ་ཙ་རཱ བྷི་ཀྑུ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ ཨ་ཏྠི, ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ ཨ་ཏྠི, ཏུ་མྷེ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨ་ཐཱ་པི་སྶ ས་དྡྷིཾ་ཙ་རཱ ན་ཏྠི, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ཝི་ཧཱ་རེ ཨེ་ཀོ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣཱ ཝ་ད་ནྟི ‘‘མ་ཡཾ ཐེ་ར་སྶ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱུ’’ཏི ས་བྦེ་སཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
སོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ག་ནྟ་བྦོཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སཾ ག་ནྟ་བྦོ. སོ ཙ ཁོ ཨུ་ཏུ་ཝ་སྶེ་ཡེ་ཝ, ཝ་སྶཱ་ནེ པ་ན ཡཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟི བཱ་ལཱ ཨ་བྱ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏ་བྦནྟི པུ་རི་མི་ཀཱ་ཡ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀེ་ན ཝི་ནཱ ན ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ པ་ཀྐ་མ་ཏི ཝཱ, ཝི་བྦྷ་མ་ཏི ཝཱ, ཀཱ་ལཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ས་ཏི་ཡེ་ཝ པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡ ཝ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ས་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ, ཨ་ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་ཙེ པ་ན པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི ཝཱ ཝི་བྦྷ་མ་ཏི ཝཱ ཀཱ་ལཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, མཱ་ས་དྭ་ཡཾ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ.
པཱ་རི་སུ་དྡྷི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ
༡༦༤. ཀཱ་ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱིཏི པཱ་རི་སུ་དྡྷི་དཱ་ནཾ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒེ་ན ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏི; ཝཱ་ཙཾ པ་ན ནི་ཙྪཱ་རེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི; ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ ས་ཀྐོ་ནྟོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི. ས་ངྒྷེ་ན ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོཏི ས་ཙེ བ་ཧཱུ ཏཱ་དི་སཱ གི་ལཱ་ནཱ ཧོ་ནྟི, ས་ངྒྷེ་ན པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋ་ཏྭཱ ས་བྦེ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ དཱུ་རེ དཱུ་རེ ཧོ་ནྟི, ས་ངྒྷོ ན་པྤ་ཧོ་ཏི, ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན་ཏྭེ་ཝ ཝ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ་ཝ ཀ་ཏྠ་ཙི ག་ཙྪ་ཏི. སཱ་མ་ཎེ་རོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ‘‘སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨ་ཧ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི; བྷཱུ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, པ་ཙྪཱ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་ར་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
ས་ངྒྷ་པྤ་ཏྟོ པ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཏྠཱ་ཡ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ པ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨེ་ཀེ་ན བ་ཧཱུ་ན་མྤི ཨཱ་ཧ་ཊཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷི ཨཱ་ཧ་ཊཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན སོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨ་ཉྙཾ བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ ཡེ་སཾ ཨ་ནེ་ན པཱ་རི་སུ་དྡྷི ག་ཧི་ཏཱ, ཏེ་ས་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ དེ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ པཱ་རི་སུ་དྡྷི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་ཏ་རཱ པ་ན བི་ལཱ་ལ༹་ས་ངྑ་ལི་ཀ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སཱ ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི.
སུ་ཏྟོ ན ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱིཏི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ སུ་པ་ཏི, ‘‘ཨ་སུ་ཀེ་ན པཱ་རི་སུ་དྡྷི དི་ནྣཱ’’ཏི ན ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི. པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཧཱ་ར་ཀ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ ས་ཉྩི་ཙྩ ནཱ་རོ་ཙེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པཱ་རི་སུ་དྡྷི པ་ན ཨཱ་ཧ་ཊཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ཨ་ནཱ་རོ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཙ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཚ་ནྡ་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ
༡༦༥. ཚ་ནྡ་དཱ་ནེ་པི པཱ་རི་སུ་དྡྷི་དཱ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སོ་ཡེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ དེ་ནྟེ་ན ཚ་ནྡ་མྤི དཱ་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་མེ་ཝ དེ་ཏི ན ཚ་ནྡཾ, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡཾ པ་ན ས་ངྒྷོ ཨ་ཉྙཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཚ་ནྡ་མེ་ཝ དེ་ཏི ན པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐོ་པི ཀ་མྨ་མྤི ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཚ་ནྡ་དཱ་ཡ་ཀ་སྶ པ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཨ་ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ་པི ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ན་དི་ཡཱ ཝཱ སཱི་མཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ‘‘ཀ་ཏོ མ་ཡཱ ཨུ་པོ་ས་ཐོ’’ཏི ཨ་ཙྪི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི, སཱ་མ་གྒཱི ཝཱ ཚ་ནྡོ ཝཱ དཱ་ཏ་བྦོ.
༡༦༧. ས་ར་ཏི་པི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ན་པི ས་ར་ཏཱིཏི ཨེ་ཀ་དཱ ས་ར་ཏི, ཨེ་ཀ་དཱ ན ས་ར་ཏི. ཨ་ཏྠི ནེ་ཝ ས་ར་ཏཱིཏི ཡོ ཨེ་ཀ་ནྟཾ ནེ་ཝ ས་ར་ཏི, ཏ་སྶ ས་མྨུ་ཏི་དཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཨ་ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ཀ་མྨཾ ན ཀོ་པེ་ཏི.
ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་ཀ་ཐཱ
༡༦༨. སོ དེ་སོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱཏི ཏཾ དེ་སཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ, ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ པ་ཙྩ་ཏྟཾ. པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡནྟི་ཨཱ་དི པ་ན ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ? ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཏེ་ནཱ་ཧུ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ –
‘‘ས་མྨ་ཛྫ་ནཱི པ་དཱི་པོ ཙ, ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ས་ནེ་ན ཙ;
ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཨེ་ཏཱ་ནི, པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི’’.
ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ‘‘པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནི.
‘‘ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་ཏུ་ཀྑཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་ནཱ ཙ ཨོ་ཝཱ་དོ;
ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཨེ་ཏཱ་ནི, པུ་བྦ་ཀི་ཙྩ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཙྪཱ ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ནི ‘‘པུ་བྦ་ཀི་ཙྩ’’ནྟི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནི.
‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ,
ས་བྷཱ་གཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ན ཝི་ཛྫ་ནྟི;
ཝ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ ཙ པུ་གྒ་ལཱ ཏ་སྨིཾ ན ཧོ་ནྟི,
པ་ཏྟ་ཀ་ལླ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི’’.
ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ‘‘པ་ཏྟ་ཀ་ལླ’’ནྟི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནཱི་ཏི.
ཏེ་ཧི ས་དྡྷིནྟི ཏེ་ཧི ཨཱ་ག་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཏཱ་ནི པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཛྫ མེ ཨུ་པོ་ས་ཐོཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ པ་ནྣ་ར་སོ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨ་ཛྫ མེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ པ་ནྣ་ར་སོ’’ཏི་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨཱ་པ་ཏྟི་པ་ཊི་ཀ་མྨ་ཝི་དྷི་ཀ་ཐཱ
༡༦༩. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ‘‘ན སཱ་པ་ཏྟི་ཀེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘ཡ་སྶ སི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་དཱ་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ནེ་ན ཙ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཉྙཱ་པ་ནེ་ན ཙ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིནྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀི་སྶཱ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟི’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏཾ པ་ཊི་དེ་སེ་མཱིཏི ཨི་དཾ ‘‘ཏཾ ཏུ་མྷ་མཱུ་ལེ, ཏཾ ཏུ་ཡ྄ཧ་མཱུ་ལེ པ་ཊི་དེ་སེ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི སུ་ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. པ་སྶ་སཱིཏི ཨི་ད་ཉྩ ‘‘པ་སྶ་སི ཨཱ་ཝུ་སོ ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ, པ་སྶ་ཐ བྷ་ནྟེ ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟི’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨཱ་མ པ་སྶཱ་མཱིཏི ཨི་དཾ པ་ན ‘‘ཨཱ་མ བྷ་ནྟེ པ་སྶཱ་མི, ཨཱ་མ ཨཱ་ཝུ་སོ པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་མྤི སུ་ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རེ་ཡྻཱ་སཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་ཙེ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ན པ་ན ‘‘སཱ་དྷུ སུ་ཊྛུ སཾ་ཝ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ.
ཡ་དཱ ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ པ་ནེ་ས ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ཝ་ཏྠུཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ་ཝ དེ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ་ཝི་དྷི – ས་ཙེ མེ་གྷ་ཙྪ་ནྣེ སཱུ་རི་ཡེ ‘‘ཀཱ་ལོ ནུ ཁོ ནོ’’ཏི ཝེ་མ་ཏི་ཀོ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘‘ཨ་ཧཾ བྷ་ནྟེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ བྷུ་ཉྫིཾ’’, ས་ཙེ ཀཱ་ལོ ཨ་ཏྠི, ‘‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ དུ་ཀྐ་ཊཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ནྣོ་མྷི, ནོ ཙེ ཨ་ཏྠི, ‘‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ནྣོ་མྷཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྠུཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ བྷ་ནྟེ ཡཱ ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ དུ་ཀྐ་ཊཱ ཝཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཏཱ ཏུ་མྷ་མཱུ་ལེ པ་ཊི་དེ་སེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦཱ་པ་ཏྟཱི་སུ.
ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ས་བྷཱ་གཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡཾ དྭེ་པི ཛ་ནཱ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་ནཱ ས་བྷཱ་ག་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཝ་ཏྠུ་ས་བྷཱ་གཱ ‘‘ས་བྷཱ་གཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་པ་ནྣཾ པ་ན ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དེ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཱ་པི ཙཱ་ཡཾ ཝ་ཏྠུ་ས་བྷཱ་གཱ, སཱ་པི དེ་སི་ཏཱ སུ་དེ་སི་ཏཱ་ཝ. ཨ་ཉྙཾ པ་ན དེ་ས་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ དེ་ས་ཀོ, པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཀོ ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷོ་པི དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཏཾ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ དེ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༡༧༠. སཱ་མ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ ས་བྷཱ་གོ་ཡེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་སྶ ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ བྷ་ཎྜ་ན་ཀ་ལ་ཧ་ས་ངྒྷ་བྷེ་དཱ་དཱི་ནི་པི ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་པ་ནྣ་ར་ས་ཀཱ་དི་ཀ་ཐཱ
༡༧༢. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་པ་ནྣ་ར་ས་ཀེ – ཏེ ན ཛཱ་ནིཾ་སཱུཏི སཱི་མཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟཱ་ཏི ཝཱ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ་ཏི ན ཛཱ་ནིཾ་སུ. ཨ་ཐ་ཉྙེ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི གཱ་མཾ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙཾ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟྭཱ ཏེ་སཾ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཝ་གྒཱ ས་མ་གྒ་ས་ཉྙི་ནོཏི ཏེ་སཾ སཱི་མཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟ་ཏྟཱ ཝ་གྒཱ; སཱི་མཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཏོ ས་མ་གྒ་ས་ཉྙི་ནོ.
༡༧༣. ཝ་གྒཱ་ཝ་གྒ་ས་ཉྙི་པ་ནྣ་ར་ས་ཀེ – ཏེ ཛཱ་ན་ནྟཱིཏི པ་བྦ་ཏེ ཝཱ ཐ་ལེ ཝཱ ཋི་ཏཱ སཱི་མཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟེ ཝཱ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟེ ཝཱ པ་སྶ་ནྟི. ཝེ་མ་ཏི་ཀ་པ་ནྣ་ར་ས་ཀཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
༡༧༥. ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་ཀ་ཏ་པ་ནྣ་ར་ས་ཀེ – ཡ་ཐཱ ཨི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ‘‘ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ཀ་ར་ཎ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ‘‘ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་ཀ་ཏཱ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༡༧༦. བྷེ་ད་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་པ་ནྣ་ར་ས་ཀེ – ཨ་ཀུ་ས་ལ་བ་ལ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.
སཱི་མོ་ཀྐ་ནྟི་ཀ་པེ་ཡྻཱ་ལ་ཀ་ཐཱ
༡༧༧. ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན་ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་པེ་ཡྻཱ་ལེ – ཡ་ཐཱ པུ་རི་མེ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན་ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀ་པེ་ཡྻཱ་ལེ ‘‘ཏེ ན ཛཱ་ན་ནྟི ཨ་ཐ་ཉྙེ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཏེ ན ཛཱ་ན་ནྟི ཨ་ཐ་ཉྙེ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན་ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀ་པེ་ཡྻཱ་ལེ པ་ན – ཡ་ཐཱ པུ་རི་མ་པེ་ཡྻཱ་ལེ ‘‘ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ནེ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན་ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་པེ་ཡྻཱ་ལེ པ་ན – ཨུ་བྷ་ཡ་པ་དེ་སུ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ་ཏི.
༡༧༨. ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ པ་ནྣ་ར་སོཏི ཨེ་ཏྠ ཡེ་སཾ པ་ནྣ་ར་སོ, ཏེ ཏི་རོ་ར་ཊྛ་ཏོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སཱུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦནྟི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི ‘‘ཨ་ཛྫུ་པོ་ས་ཐོ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ’’ཏི པུ་བྦ་ཀི་ཙྩེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ, ན པ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦཾ. ན ཨ་ཀཱ་མཱ དཱ་ཏ་བྦཱཏི ན ཨ་ནི་ཙྪཱ་ཡ དཱ་ཏ་བྦཱ.
ལི་ངྒཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཀ་ཐཱ
༡༧༩. ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ཀཱ་རནྟི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨཱ་ཀཱ་རོ ནཱ་མ ཡེ་ན ཏེ་སཾ ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣཱ ཝཱ ན ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་ས་ཎྛཱ་ནཾ ག་ཡ྄ཧ་ཏི. ལི་ངྒཾ ནཱ་མ ཡཾ ཏེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ལཱི་ནེ ག་མ་ཡ་ཏི; ཨ་དི་སྶ་མཱ་ནེ་པི ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཡཾ དི་སྭཱ ཏེ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཉཱ་ཡ་ནྟི. ཨུ་དྡེ་སོ ནཱ་མ ཡེ་ན ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ཏི ཨུ་དྡི་ས་ནྟི; ཨ་པ་དེ་སཾ ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦ་མེ་ཏཾ སུ་པ་ཉྙ་ཏྟ་མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ན་ཉྩེ་ཝ པ་ད་ས་དྡཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ པ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ཀཱ་རཱ་དཱི་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀནྟི ཨ་ཉྙེ་སཾ ས་ནྟ་ཀཾ. པཱ་དཱ་ནཾ དྷོ་ཏཾ ཨུ་ད་ཀ་ནི་སྶེ་ཀནྟི པཱ་དཱ་ནཾ དྷོ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཀ་ནི་སྶེ་ཀཾ. བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘པཱ་དཱ་ནཾ དྷོ་ཏ་ཨུ་ད་ཀ་ནི་སྶེ་ཀ’’ནྟི ཝཱ པཱ་ཋོ; པཱ་དཱ་ནཾ དྷོ་ཝ་ན་ཨུ་ད་ཀ་ནི་སྶེ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༡༨༠. ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་སུ – ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་དི་ཊྛིནྟི ‘‘ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ ཨེ་ཏེ’’ཏི དི་ཊྛིཾ. ན པུ་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཏེ་སཾ ལ་དྡྷིཾ ན པུ་ཙྪ་ནྟི; ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི. ནཱ་བྷི་ཝི་ཏ་ར་ནྟཱིཏི ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་བྷཱ་ཝཾ མ་དྡི་ཏུཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི; ཏཾ དི་ཊྛིཾ ན ནི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ན་ག་ནྟ་བྦ་ག་ནྟ་བྦ་ཝཱ་ར་ཀ་ཐཱ
༡༨༡. ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱཏི ཡ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏྠི, ཏ་མྷཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཡཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟུཾ, སོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ན ག་ནྟ་བྦོ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ངྒྷེ་ནཱཏི ས་ངྒྷ་པྤ་ཧོ་ན་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝི་ནཱ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱཏི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཾ ད་ས་ཝི་དྷཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཝི་ནཱ. ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཨ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ ཝཱ ས་ཏི ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོཏི ན་ཝ་ཀ་མྨ་སཱ་ལཱ་དི་ཀོ ཡོ ཀོ་ཙི པ་དེ་སོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨཱ་ཝཱ་སཱ་ད་ཡོ ན ག་ནྟ་བྦཱ; ཨེ་ཝཾ ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རེ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏྠཾ སཱི་མཱ་པི ན་དཱི་པི ན ག་ནྟ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ནེ་ཏྠ ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་སྶ་ཊྛ་ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་པི ཨཱ་ཝཱ་སཱ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ག་ཏོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ་མྤི ལ་བྷ་ཏི. ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀེ་ནཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཧཱ་ར་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟ་བྦཾ, ཨ་ཀ་ཏྭཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
༡༨༢. ཡཾ ཛ་ཉྙཱ ས་ཀྐོ་མི ཨ་ཛྫེ་ཝ ག་ནྟུནྟི ཡཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻ ཨ་ཛྫེ་ཝ ཏ་ཏྠ ག་ནྟུཾ ས་ཀྐོ་མཱི་ཏི; ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ག་ནྟ་བྦོ. ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ནཱ་པི ཧི ཨི་མི་ནཱ ནེ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཀ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
ཝ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཀ་ཐཱ
༡༨༣. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ནི་སི་ནྣ་པ་རི་སཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧ་ཏྠ་པཱ་སུ་པ་ག་མ་ན་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡཱཏི ཨི་ད་ཉྷི པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་དཱ་ནཾ ནཱ་མ པ་རི་སཱ་ཡ ཝུ་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡཱ’’ཏི. ཏ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཝི་བྷ་ངྒེ པ་རི་ཝཱ་སི་ཡ་ཚ་ནྡ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ན་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐེཏི ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀོ ཙ པ་ནྣ་ར་སི་ཀོ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ དྭེ ཨུ་པོ་ས་ཐེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱཏི ཡཱ ཀོ་ས་མྦ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་ཡ བྷི་ནྣེ ས་ངྒྷེ པུ་ན ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི ཀ་རི་ཡ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཏ་དཱ ཙ ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ བྷ་ནྟེ ས་ངྒྷོ ཨ་ཛྫུ་པོ་ས་ཐོ སཱ་མ་གྒཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཡེ པ་ན ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ས་མ་གྒཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ཧི ཨུ་པོ་ས་ཐེ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.