༢. པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ
པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ
༧༥. པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ – པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱཏི པ་རི་ཝཱ་སཾ པ་རི་ཝ་ས་ནྟཱ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ པ་རི་ཝཱ་སོ – ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་པ་རི་ཝཱ་སོ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་པ་རི་ཝཱ་སོ, སུ་དྡྷ་ནྟ་པ་རི་ཝཱ་སོ, ས་མོ་དྷཱ་ན་པ་རི་ཝཱ་སོ་ཏི. ཏེ་སུ ‘‘ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙོ་པི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི པ་བྦ་ཛྫཾ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ, ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ པ་རི་ཝཱ་སོ དཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༨༦) ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟོ ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་རི་ཝཱ་སོ ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་པ་རི་ཝཱ་སོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨི་དྷ ཨ་ན་དྷི་པྤེ་ཏོ. སེ་སཱ ཏ་ཡོ ཡེ་ན ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་པ་ཏྟི ཨཱ་པ་ནྣཱ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏཱ ཙ, ཏ་སྶ དཱ་ཏ་བྦཱ. ཏེ་སུ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝ་ཀྑཱ་མ. ཨེ་ཏེ པ་ན ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི པ་རི་ཝཱ་སཾ པ་རི་ཝ་ས་ནྟཱ ‘‘པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནནྟི ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་ཝ་ཀ་ཏ་རཾ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧཱ་དཱི་ན་མྤི. ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ན་པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནནྟི ཡཾ ཏེ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དིཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟི, ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟི; ན པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨནྟི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་སྶ བཱི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏ་དཱ་ནཱ་དི་ནོ ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨཱ་ས་ནཱ་བྷི་ཧཱ་རནྟི ཨཱ་ས་ན་སྶ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ཎཾ, ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ག་མ་ནཾ པ་ཉྙཱ་པ་ན་མེ་ཝ ཝཱ. སེ་ཡྻཱ་བྷི་ཧཱ་རེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པཱ་དོ་ད་ཀནྟི པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཨུ་ད་ཀཾ. པཱ་ད་པཱི་ཋནྟི དྷོ་ཏ་པཱ་ད་ཊྛ་པ་ན་ཀཾ. པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀནྟི ཨ་དྷོ་ཏ་པཱ་ད་ཊྛ་པ་ན་ཀཾ པཱ་ད་གྷཾ་ས་ནཾ ཝཱ. ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱཏི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་ན་མྤི སཱ་དི་ཡ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏེ ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་མི, མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་ཏྟཾ མཱ ཀ་རོ་ཐ, མཱ མཾ གཱ་མ་པྤ་ཝེ་ས་ནཾ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི. ས་ཙེ ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ‘‘ཏུ་མྷེ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟི, གཱ་མ་པྤ་ཝེ་ས་ན་མྤི ཨཱ་པུ་ཙྪ་ནྟི་ཡེ་ཝ, ཝཱ་རི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. མི་ཐུ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷནྟི པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཡོ ཡོ ཝུ་ཌྜྷོ ཏེ་ན ཏེ་ན ན་ཝ་ཀ་ཏ་ར་སྶ སཱ་དི་ཏུཾ.
པ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷནྟི པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ཧི་པི ས་དྡྷིཾ ཝུ་ཌྜྷ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨེ་ཝ. ཏ་སྨཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཨུ་དྡི་སྶ་མཱ་ནེ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ‘‘པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པཱ་ལི༹ཾ ཝི་ཧཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨ་མུ་ཉྩ་ནྟེ་ན ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐེ ཀ་རཱི་ཡ་མཱ་ནེ ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སི་ནྣེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་ལི༹་ཡཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ་པི ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སི་ནྣེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་ལི༹་ཡཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ས་ངྒྷེ་ན གྷ་ཎྚིཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ བྷཱ་ཛཱི་ཡ་མཱ་ནཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨོ་ཎོ་ཛ་ནནྟི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ ཧི པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ དྭེ ཏཱི་ཎི ཨུ་དྡེ་ས་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཨ་ཉྙཱ ཙ་སྶ པུ་གྒ་ལི་ཀ་བྷ་ཏྟ་པ་ཙྩཱ་སཱ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ནི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཊྛཱ གཱ་ཧེ་ཐ, ཨ་ཛྫ མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཏྟ་པ་ཙྩཱ་སཱ ཨ་ཏྠི, སྭེ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ནི པུ་ན་དི་ཝ་སེ་སུ ག་ཎྷི་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཨེ་ཏ་སྶ དཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི པ་ན ན ག་ཎྷཱ་ཏི ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, པུ་ན་དི་ཝ་སེ ན ལ་བྷ་ཏི, ཨི་དཾ ཨོ་ཎོ་ཛ་ནཾ ནཱ་མ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་སྶེ་ཝ ཨོ་དི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ. ཀ་སྨཱ? ཏ་སྶ ཧི ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣ་སྶ བྷ་ཏྟ་གྒེ ཡཱ་གུ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎ་ནྟི ཝཱ ན ཝཱ, ཏ་སྨཱ སོ ‘‘བྷི་ཀྑཱ་ཧཱ་རེ་ན མཱ ཀི་ལ་མི་ཏྠཱ’’ཏི ཨི་ད་མ་སྶ ས་ངྒ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨོ་དི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ.
བྷ་ཏྟནྟི ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏེ་ཧི ཝུ་ཌྜྷ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ངྒྷ་སྶ ཙ་ཏུ་སྶཱ་ལ་བྷ་ཏྟཾ, ཨེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ལ་བྷ་ཏི. པཱ་ལི༹་ཡཱ པ་ན ག་ནྟུཾ ཝཱ ཋཱ་ཏུཾ ཝཱ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ པཱ་ལི༹་ཏོ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏེ་ན ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ སེ་ནོ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ག་ཎྷི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་ས་མ་ཎུ་དྡེ་སེ་ཧི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ས་ཙེ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ར་ཉྙོ མ་ཧཱ་པེ་ལ༹་བྷ་ཏྟེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཙ་ཏུ་སྶཱ་ལ་བྷ་ཏྟེ པ་ན ས་ཙེ ཨོ་ཎོ་ཛ་ནཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་ཀྑི་ཏྟེ པི་ཎྜེ ‘‘ཨ་ཛྫ མེ བྷ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི, སྭེ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. པུ་ན་དི་ཝ་སེ དྭེ པི་ཎྜེ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་དྡེ་ས་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི་པི པཱ་ལི༹་ཏོ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡ་ཏྠ པ་ན ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝི་ས་ནྟི, ཏ་ཏྠ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ.
༧༦. ཨི་དཱ་ནི ཡཱ ཨ་ཡཾ ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཏྠ ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦནྟི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ; ཝ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཧུ་ཏྭཱ་པི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ན སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཝ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ སཱ་ཝེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ན ནི་སྶ་ཡོཏི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡོ ན དཱ་ཏ་བྦོ. ཡེ་ཧི་པི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་ཝ ནི་སྶ་ཡོ ག་ཧི་ཏོ, ཏེ ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་མི, ཨ་སུ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ནཱ་མ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སྶ་ཡཾ ག་ཎྷ་ཐ, མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་ཏྟཾ མཱ ཀ་རོ་ཐ, མཱ མཾ གཱ་མ་པྤ་ཝེ་ས་ནཾ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི. ས་ཙེ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་པི ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝ, ཝཱ་རི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་རོ་ནྟེ་སུ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ན སཱ་མ་ཎེ་རོཏི ཨ་ཉྙོ སཱ་མ་ཎེ་རོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ད་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་སཱ་མ་ཎེ་རཱ་པི ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་མི, མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་ཏྟཾ མཱ ཀ་རོ་ཐ, མཱ མཾ གཱ་མ་པྤ་ཝེ་ས་ནཾ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི. ས་ཙེ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་པི ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝ, ཝཱ་རི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་རོ་ནྟེ་སུ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་ས་མྨུ་ཏི ནཱ་མ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་མི, བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཾ ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི, པ་ཊི་བ་ལ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ བྷཱ་རོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ག་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ‘‘ས་ངྒྷ་ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ཐ, ས་ངྒྷོ ཝོ ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ཡ་ཀཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་མི, ཨ་སུ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་སྶ ནཱ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ཐ, སོ ཝོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ད་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ.
སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱིཏི སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི་ཡཱ པ་རི་ཝཱ་སེ དི་ནྣེ སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི ནཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཉྙཱ ཝཱ ཏཱ་དི་སི་ཀཱཏི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཱ་དི་ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི. ཏ་ཏོ ཝཱ པཱ་པི་ཊྛ་ཏ་རཱཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟི; ས་ཏྟ་སུ ཧི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་སུ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ་པ་ཏྟི པཱ་པི་ཊྛཱ; དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི པཱ་པི་ཊྛ་ཏ་རཱ; དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི པཱ་པི་ཊྛཱ, པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཱ་པ་ཏྟི པཱ་པི་ཊྛ་ཏ་རཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟཱི་སུ ན་ཡོ ནེ་ཏ་བྦོ. ཏཱ་སཾ ཝ་ཏྠཱུ་སུ་པི དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ པཱ་པི་ཊྛཾ, དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ པཱ་པི་ཊྛ་ཏ་ར་ནྟི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ པ་ན ཝ་ཏྠུ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་པི པཱ་པི་ཊྛཱ. ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫེ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི པཱ་པི་ཊྛ་ཏ་རཾ.
ཀ་མྨནྟི པ་རི་ཝཱ་ས་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཀ་མྨཾ ‘‘ཨ་ཀ་ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ‘‘ཀིཾ ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཀ་སི་ཀ་མྨཾ གོ་ར་ཀྑ་ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ན ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཾ. ཀ་མྨི་ཀཱཏི ཡེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏེ ‘‘བཱ་ལཱ ཨ་བྱ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ན ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཱ. ན ས་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ཀཱ་ཏ་བྦནྟི པ་ལི་བོ་དྷ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ པ་ཀྐོ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ས་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ, པ་ལི་བོ་དྷ་ཏྠཱ་ཡ ཧི ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ས་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ཀ་རོ་མི, ཨི་མ་མྷཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཨེ་ཀ་པ་ད་མྤི མཱ པ་ཀྐཱ་མི, ཡཱ་ཝ ན ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི. པ་ཀྐོ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏེ ས་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ཀ་རོ་མི, ཨེ་ཧི མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི; ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
ན ཨ་ནུ་ཝཱ་དོཏི ཝི་ཧཱ་རེ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀེ་ན ཝཱ དྷ་མྨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཀེ་ན ཝཱ ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ནཱ་པི ཏེ་ར་ས་སུ ས་མྨུ་ཏཱི་སུ ཨེ་ཀ་ས་མྨུ་ཏི་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ན ཨོ་ཀཱ་སོཏི ‘‘ཀ་རོ་ཏུ མེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ, ཨ་ཧཾ ཏཾ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཀ་ཏ་ཏྟ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ, ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ན ཙོ་དེ་ཏ་བྦོ, ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་བྦེ ཏེ དོ་སོ’’ཏི ན སཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ན བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦནྟི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀ་ལ་ཧོ ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ.
པུ་ར་ཏོཏི ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རེ་ན ཧུ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ན ག་ནྟ་བྦཾ, དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཾ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀེ་ན ག་ནྟ་བྦཾ. ནི་སཱི་ད་ནེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨཱ་ས་ན་པ་རི་ཡ་ནྟོཏི བྷ་ཏྟ་གྒཱ་དཱི་སུ ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀཱ་ས་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི; སྭཱ་སྶ དཱ་ཏ་བྦོ, ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. སེ་ཡྻཱ་པ་རི་ཡ་ནྟོཏི སེ་ཡྻཱ་ནཾ པ་རི་ཡ་ནྟོ, ས་བྦ་ལཱ་མ་ཀཾ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཝ་སྶ་གྒེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ སེ་ཡྻཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ས་བྦ་བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཝ་སེ་སཱ མ་ངྐུ་ལ་གཱུ་ཐ་བྷ་རི་ཏཱ ཝེ་ཏྟ་ལ་ཏཱ་དི་ཝི་ན་དྡྷཱ ལཱ་མ་ཀ་སེ་ཡྻཱ ཨ་སྶ དཱ་ཏ་བྦཱ. ཝི་ཧཱ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟོཏི ཡ་ཐཱ ཙ སེ་ཡྻཱ, ཨེ་ཝཾ ཝ་ས་ན་ཨཱ་ཝཱ་སོ་པི ཝ་སྶ་གྒེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཏ་སྶ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་བྦ་བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཝ་སེ་སཱ པ་ན ར་ཛོ་ཧ་ཏ་བྷཱུ་མི ཛ་ཏུ་ཀ་མཱུ་སི་ཀ་བྷ་རི་ཏཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ ཨ་སྶ དཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ས་བྦེ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀཱ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀཱ ཙ ཧོ་ནྟི, ཚ་ནྣཾ ན ཨུ་པེ་ནྟི, ས་བྦེ་པི ཨེ་ཏེ་ཧི ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཝཱ་སཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ ཡཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ལ་བྷ་ཏི. ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་སེ པ་ཙྩ་ཡཾ ཨེ་ཀ་པ་སྶེ ཋ་ཏྭཱ ཝ་སྶ་གྒེ་ན ག་ཎྷི་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. སེ་ནཱ་ས་ནཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ནི་བ་དྡྷ་ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ག་ཎྷི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཝ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཏེ་ན ཙ སོ སཱ་དི་ཏ་བྦོཏི ཡཾ ཨ་སྶ ཨཱ་ས་ནཱ་དི་པ་རི་ཡ་ནྟཾ བྷི་ཀྑཱུ དེ་ནྟི, སོ ཨེ་ཝ སཱ་དི་ཏ་བྦོ. པུ་རེ་ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ཝཱཏི ཉཱ་ཏི་པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ནི་མ་ནྟི་ཏེ་ན ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ ཀུ་ལཾ བྷི་ཀྑཱུ ནི་མ་ནྟེ་སི, ཨེ་ཐ ཏ་ཏྠ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ པུ་རེ་ས་མ་ཎེ ཝཱ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ན ག་ནྟ་བྦཾ. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ གཱ་མེ མ་ནུ་སྶཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, སཱ་དྷུ ཝ་ཏ་སྶ ས་ཙེ ཏེ་སཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ན ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ངྒནྟི ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུཾ ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནེ་ན ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་དྷུ་ཏ་ངྒཾ ན ས་མཱ་དཱ་ཏ་བྦཾ. ཡེ་ནཱ་པི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ས་མཱ་དི་ནྣཾ, ཏེ་ན དུ་ཏི་ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཨེ་ཀ་ཀེ་ན ཝ་ཏྠ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ བྷ་ཏྟ་གྒཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ས་ན་པ་རི་ཡ་ནྟེ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་དྷུ་ཏ་ངྒ་མྤི ན ས་མཱ་དཱ་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་ན པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཏ་སྶ པ་ཊི་སེ་དྷོ ན་ཏྠི.
ན ཙ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱཏི ‘‘ནཱི་ཧ་ཊ་བྷ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ར་ཏྟི་ཡོ ག་ཎ་ཡི་སྶཱ་མི, ག་ཙྪ་ཏོ མེ བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ སི་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ན ནཱི་ཧ་རཱ་པེ་ཏ་བྦོ. མཱ མཾ ཛཱ་ནིཾ་སཱུཏི ‘‘མཱ མཾ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི ཙ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཝི་ཧཱ་རེ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི པ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏི. གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. གི་ལཱ་ན་སྶ པ་ན ན་ཝ་ཀ་མྨ་ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀི་ཙྩཱ་དི་པ་སུ་ཏ་སྶ ཝཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཙྪི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ་པི གཱ་མེ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཙ་ར་ནྟི, ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུཾ, གཱ་མ་ཀཱ་ཝཱ་སཾ ག་ནྟྭཱ ས་བྷཱ་ག་ཊྛཱ་ནེ ཝ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ནཱཏི ཀ་ཉྩི ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏེ་ན ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ས་བྦེ ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏེ པ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏེ་ནེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ་དཱི་སུ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཋི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཉྩི་ཙྩ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ཙ ཧོ་ཏི, ཝ་ཏྟ་བྷེ་དེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ཐ ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ན པ་སྶ་ཏི, ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་དུ་ཀྐ་ཊཾ.
ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་སྶཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ཏ་སྶཱ་པི ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ བ་ཧཱུ་ནཾ ཝཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ. ར་ཏྟི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཏྟ་བྷེ་དཱ་པི ཙེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཝི་སྶ་མི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ཝི་སྶ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་ས་མྤི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཏ་སྶ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶེ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡ་ཉྩ པ་ན ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ. ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཡེ་པི ཨ་ནྟོ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་པྤ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡ་ཉྩ ནེ་སཾ ཚ་ཏྟ་ས་དྡཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏ་ས་དྡཾ ཝཱ ཁི་པི་ཏ་ས་དྡཾ ཝཱ སུ་ཏྭཱ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ. ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཛཱ་ན་ནྟེ་ན་པི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཡོ་པི ར་ཏྟིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ར་ཏྟིཾ་ཡེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, སོ་པི་སྶ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་དུ་ཀྐ་ཊཾ ན་ཏྠི. ས་ཙེ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ་ཝ ཨ་བྦྷཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཨ་དྷི་ཀཱ ར་ཏྟི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཡཾ ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ.
ན་དཱི་ཨཱ་དཱི་སུ ནཱ་ཝཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟ་མྤི པ་ར་ཏཱི་རེ ཋི་ཏ་མྤི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟ་མྤི པ་བྦ་ཏ་ཏ་ལ་ཨ་ར་ཉྙཱ་དཱི་སུ དཱུ་རེ ཋི་ཏ་མྤི བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ ས་ཙེ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ནཱ་ཝཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་ས་དྡཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ ཝེ་གེ་ན ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ཙེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ. ས་ཙེ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ་པི ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཝཱ སཱ་ཝེ་ཏུཾ ཝཱ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་ངྒྷ་སེ་ནཱ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ པ་ན ཝི་ས་ཡཱ་ཝི་ས་ཡེ་ན ཀ་ཐེ་ཏི – ‘‘ཝི་ས་ཡེ ཀི་ར ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ཙེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་ས་ཡེ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ‘‘ས་མ་ཎོ ཨ་ཡ་ནྟི ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ, ས་ཙེ་པི ཨ་ཝི་ས་ཡོ ཧོ་ཏི, ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ ན་ཏྠི, ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨུ་པོ་ས་ཐེཏི ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཨི་དྡྷི་ཡཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ་པི ཨུ་པོ་ས་ཐ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་སོ་དྷ་ན་ཏྠཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. གི་ལཱ་ནོཏི ག་ནྟུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠོ. དཱུ་ཏེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ པེ་སེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, བྷི་ཀྑུཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོཏི སུ་ཉྙ་ཝི་ཧཱ་རོ; ཡ་ཏྠ ཨེ་ཀོ་པི བྷི་ཀྑུ ན་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ན ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཧི ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྠ་ར་ཏྟི་ཡོ ག་ཎ་ནཱུ་པི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན པ་ན ས་དྡྷིཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ད་ས་ཝི་དྷ་ནྟ་རཱ་ཡེ པ་ན ས་ཙེ་པི ར་ཏྟི་ཡོ ག་ཎ་ནཱུ་པི་ཀཱ ན ཧོ་ནྟི, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཏོ པ་རི་མུ་ཙྩ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ནྟ་བྦ་མེ་ཝ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ’’ཏི. ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་སཾ ཨ་ནཱ་རོ་ཙ་ནེ་པི ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ན་ཏྠི, ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ་ཝཱ་ས་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ’’ཏི. སེ་སཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
༨༡. ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ཝཱ་སེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ཝཱ་སོ ནཱ་མ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ. ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ནཱ་མ ཙེ་ཏི་ཡ་གྷ་རཾ བོ་དྷི་གྷ་རཾ ས་མྨུ་ཉྫ་ནི་ཨ་ཊྚ་ཀོ དཱ་རུ་ཨ་ཊྚ་ཀོ པཱ་ནཱི་ཡ་མཱ་ལོ༹ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. ཏ་ཏི་ཡ་པ་དེ་ན ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ག་ཧི་ཏཾ. ཨེ་ཏེ་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ཚ་ད་ན་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་པ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀོ ཝ་སི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ‘‘པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀོ པ་ན ཨ་ནྟོ་ཨཱ་ཝཱ་སེ་ཡེ་ཝ ན ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཨུ་ད་ཀ་པཱ་ཏེ་ན ཝཱ་རི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ‘‘ཨེ་ཏེ་སུ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞ་ཙྪ་ད་ན་བ་དྡྷ་ཊྛཱ་ནེ་སུ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཙ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་སྶ ཙ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་ད་ཀ་པཱ་ཏེ་ན ཝཱ་རི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ནཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ་པི ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ནེ་ཏྠ ཏ་ད་ཧུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་པི པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ པ་ཋ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣེ ས་ཊྛི་ཝ་སྶོ་པི པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀོ པ་ཙྪཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནྟོ ནི་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ཙེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ. ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ་ཝ ན ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་ཙེ པ་ན ཏ་སྨིཾ པ་ཋ་མཾ ནི་པ་ནྣེ པ་ཙྪཱ པ་ཀ་ཏ་ཏྟོ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫ་ཏི, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀོ ཙ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ཙེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ. ནོ ཙེ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ་ཝ ན ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་དུ་ཀྐ་ཊཾ.
ཝུ་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏ་བྦོཏི ཏ་ད་ཧུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་མྤི དི་སྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ; ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཙ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་མི་ནཱ སུ་ཁ་ནི་སི་ནྣོ ཝུ་ཊྛཱ་པི་ཏོ’’ཏི པ་ར་མྨུ་ཁེ་ན ན ག་ནྟ་བྦཾ, ‘‘ཨི་དཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ-ཨཱ་ས་ནཾ, ཨེ་ཏྠ ནི་སཱི་ད་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏ་བྦོ་ཡེ་ཝ. ན་ཝ་ཀེ་ན པ་ན ‘‘མ་ཧཱ་ཐེ་རཾ ཨོ་བ་དྡྷཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ན ག་ནྟ་བྦཾ. ཨེ་ཀཱ་ས་ནེཏི ས་མཱ་ན་ཝ་སྶི་ཀཱ་ས་ནེ མ་ཉྩེ ཝཱ པཱི་ཋེ ཝཱ. ན ཚ་མཱ་ཡཾ ནི་སི་ནྣེཏི པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་སི་ནྣེ ཨི་ཏ་རེ་ན ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་རེ་པི ཨུ་ཙྩ་ཏ་རེ ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཏ་ལེ་པི ཝཱ ན ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཾ པ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙ་ངྐ་མེཏི ས་ཧཱ་ཡེ་ན ཝི་ཡ ས་དྡྷིཾ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཙ་ངྐ་མེ.
ཚ་མཱ་ཡཾ ཙ་ངྐ་མ་ནྟནྟི ཚ་མཱ་ཡཾ ཙ་ངྐ་མ་ནྟེ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ཨ་ཀ་ཏ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཙ་ངྐ་མ་ནྟེ པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་ལི་ཀཾ ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ལ་མྦ་ནཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཙ་ངྐ་མེ ནཱི་ཙེ་པི ན ཙ་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཙ་ཡ་ས་མྤ་ནྣེ ཝེ་དི་ཀཱ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ་ཏི! ས་ཙེ པ་ན པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཧོ་ཏི དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཡུ་ཏྟོ པ་བྦ་ཏ་ནྟ་ར་ཝ་ན་ནྟ་ར་གུ་མྦ་ནྟ་རེ་སུ ཝཱ སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ, ཏཱ་དི་སེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་པི ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ པ་ཋ་མཾ ནི་པ་ནྣེ ཨི་ཏ་རོ ཛཱ་ན་ནྟོ པ་ཙྪཱ ནི་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ཙ་སྶ ཧོ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྷེ་དེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་ར་སྶ པ་ན ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ་ཝ ན ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫ་ཏི, དྭི་ནྣ་མྤི ཝ་ཏྟ་བྷེ་དོ ན་ཏྠི, ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ན་ཝ་ཀ་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ པ་ཋ་མཾ ནི་པ་ནྣེ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ པ་ཙྪཱ ནི་པ་ཛྫ་ཏི, ན་ཝ་ཀོ ཙ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ར་ཏྟི ཙ་སྶ ཚི་ཛྫ་ཏི, ཝ་ཏྟ་བྷེ་དེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་ར་སྶ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ་ཝ ན ཝ་ཏྟ་བྷེ་དོ. ནོ ཙེ ཛཱ་ནཱ་ཏི, དྭི་ནྣ་མྤི ཝ་ཏྟ་བྷེ་དོ ན་ཏྠི, ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཧོ་ཏི. ས་ཙེ དྭེ་པི ཨ་པ་ཙྪཱ་པུ་རི་མཾ ནི་པ་ཛྫ་ནྟི, ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་ར་སྶ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ་ཝ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཝ་ཏྟ་བྷེ་དོ་པཱི་ཏི ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. དྭེ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ ས་མ་ཝ་སྶཱ, ཨེ་ཀོ པ་ཋ་མཾ ནི་པ་ནྣོ, ཨེ་ཀོ ཛཱ་ན་ནྟོ་ཝ པ་ཙྪཱ ནི་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཏྟི ཙ ཚི་ཛྫ་ཏི, ཝ་ཏྟ་བྷེ་དེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཋ་མཾ ནི་པ་ནྣ་སྶ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ་ཝ ན ཝ་ཏྟ་བྷེ་དོ. ས་ཙེ པ་ཙྪཱ ནི་པ་ཛྫ་ནྟོ་པི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, དྭི་ནྣ་མྤི ཝ་ཏྟ་བྷེ་དོ ན་ཏྠི, ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཧོ་ཏི. ས་ཙེ དྭེ་པི ཨ་པ་ཙྪཱ་པུ་རི་མཾ ནི་པ་ཛྫ་ནྟི, དྭི་ནྣ་མྤི ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ་ཡེ་ཝ, ན ཝ་ཏྟ་བྷེ་དོ. ས་ཙེ ཧི དྭེ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་སེ་ཡྻུཾ, ཏེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ པཱ་པི་ཊྛ་ཏ་རཾ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻུཾ ཝི་བྦྷ་མེ་ཡྻུཾ ཝཱ, ཏ་སྨཱ ནེ་སཾ ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཏྠ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཝཱ་སནྟི ཨེ་ཏྠ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ པ་རི་ཝཱ་ས་དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཏེ་སྭེ་ཝཱ་ཡཾ ག་ཎ་པཱུ་ར་ཀོ ན ཧོ་ཏི, སེ་ས་ས་ངྒྷ་ཀ་མྨེ་སུ ཧོ་ཏི. ག་ཎེ པ་ན ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ ཝ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཎ་པཱུ་ར་ཀོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི.
༨༣. ཨི་མཾ པ་ན ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་ར་སྶ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཀ་ཏི་ཧི ནུ ཁོ ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི! སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪི. བྷ་ག་ཝཱ ཙ་སྶ བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི…པེ… ར་ཏྟི་ཙྪེ་དཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ས་ཧ་ཝཱ་སོཏི ཡྭཱ་ཡཾ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝཱ་སོ. ཝི་པྤ་ཝཱ་སོཏི ཨེ་ཀ་ཀ་སྶེ་ཝ ཝཱ་སོ. ཨ་ནཱ་རོ་ཙ་ནཱཏི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནཱ་རོ་ཙ་ནཱ. ཨེ་ཏེ་སུ ཏཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ཧོ་ཏི.
༨༤. ན ས་ཀྐོ་ནྟཱིཏི ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ས་བྦེ་སཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ སོ་དྷེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. པ་རི་ཝཱ་སཾ ནི་ཀྑི་པཱ་མི, ཝ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པཱ་མཱིཏི ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ པ་དེ་སུ ཨེ་ཀེ་ནཱ་པི ནི་ཀྑི་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏི པ་རི་ཝཱ་སོ; དྭཱི་ཧི སུ་ནི་ཀྑི་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ས་མཱ་དཱ་ནེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པ་རི་ཝུ་ཏྠ་པ་རི་ཝཱ་ས་སྶ མཱ་ན་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ཏོ པུ་ན ཝ་ཏྟ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ས་མཱ་དི་ནྣ་ཝ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ཧེ་ས ཏ་སྨཱ་སྶ ཚཱ་ར་ཏྟཾ མཱ་ན་ཏྟཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཙི་ཎྞ་མཱ་ན་ཏྟོ ཨ་བྦྷེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ སུ་དྡྷ་ནྟེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ པཱུ་རེ་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ
༨༦. མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་དི་ཡ་ནྟི པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ་ནནྟི ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་ཝ་ཀ་ཏ་རཾ མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ་དཱི་ན་མྤི. ཨི་མེ་ས་ཉྷི པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧ་མཱ་ན་ཏྟཱ་ར་ཧ་མཱ་ན་ཏྟཱ་ཙཱ་རི་ཀ་བྦྷཱ་ནཱ་ར་ཧཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ཝ་ཀ་ཏ་རཾ, སེ་སཱ ས་བྦེ པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. ཀ་སྨཱ? མི་ཐུ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ་དཱི་ན་མྤཱི’’ཏི. མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ན ནེ་སཾ པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ ཙ མཱ་ན་ཏྟཱ་ར་ཧཱ་དི་ཝ་ཏྟེ་སུ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༨༧. མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧ་ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཙེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཡ་ཐེ་ཝ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀོ; ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏེ་པི ཨེ་ཏེ་སུ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨེ་སུ ག་ཎ་པཱུ་ར་ཀཱ ན ཧོ་ནྟི, སེ་ས་ས་ངྒྷ་ཀ་མྨེ་སུ ཧོ་ནྟི.
མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
མཱ་ན་ཏྟ་ཙཱ་རི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ
༩༠. མཱ་ན་ཏྟ་ཙཱ་རི་ཀ་སྶ ཝ་ཏྟེ་སུ ‘‘དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝི་སེ་སོ.
༩༢. ར་ཏྟི་ཙྪེ་དེ་སུ ཨཱུ་ནེ ག་ཎེཏི ཨེ་ཏྠ ག་ཎོཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀཱ ཝཱ; ཏ་སྨཱ ས་ཙེ་པི ཏཱི་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝ་ས་ཏི, ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. མཱ་ན་ཏྟ་ནི་ཀྑེ་པ་ས་མཱ་དཱ་ནེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སོ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
མཱ་ན་ཏྟ་ཙཱ་རི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.