༡༠. ས་ལ༹་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་ད་ནྟ་ཨ་གུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༤. ས་ལ༹་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་ད་ནྟཱཏི ཨ་ད་མི་ཏཱ. ཨ་གུ་ཏྟཱཏི ཨ་གོ་པི་ཏཱ. ཨ་ར་ཀྑི་ཏཱཏི ན ར་ཀྑི་ཏཱ. ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཱཏི ཨ་པི་ཧི་ཏཱ. དུ་ཀྑཱ་དྷི་ཝཱ་ཧཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ནེ་ར་ཡི་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་དུ་ཀྑཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ན་ཀཱ ཧོ་ནྟི. སུ་ཁཱ་དྷི་ཝཱ་ཧཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་ཕ་ལ་པ་བྷེ་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་སུ་ཁཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ན་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་དྷི་ཝ་ཧཱ་ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨེ་སེ་ཝ་ཏྠོ.
ས་ལེ༹་ཝཱཏི ཚ ཨེ་ཝ. ཨ་སཾ་ཝུ་ཏོ ཡ་ཏྠ དུ་ཀྑཾ ནི་ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཡེ་སུ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ སཾ་ཝ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏོ དུ་ཀྑཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཏེ་ས་ཉྩ ཡེ སཾ་ཝ་ར་ཎཾ ཨ་ཝེ་དི་སུནྟི ཡེ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཾ ཝི་ནྡིཾ་སུ པ་ཊི་ལ་བྷིཾ་སུ. ཝི་ཧ་ར་ནྟཱ་ན་ཝ་སྶུ་ཏཱཏི ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏཱ ཨ་ཏི་ནྟཱ.
ཨ་སཱ་དི་ཏ་ཉྩ སཱ་དུནྟི ཨ་སྶཱ་ད་ཝ་ནྟ་ཉྩ མ་དྷུ་ར་ཉྩ. ཕ་སྶ་དྭ་ཡཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑེ ཨུ་པེ་ཀྑེཏི སུ་ཁ་ཕ་སྶ་ཉྩ དུ་ཀྑ་ཕ་སྶ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་དཾ ཕ་སྶ་དྭ་ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑེ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཕ་སྶ་དྭ་ཡཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པེ་ཀྑོ་ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ཕ་སྶ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པེ་ཀྑོ, སུ་ཁེ ཨ་ནུ་རོ་དྷཾ དུ་ཀྑེ ཙ ཝི་རོ་དྷཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནཱ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨ་ཝི་རུ་དྡྷོ ཀེ་ན་ཙཱིཏི ཀེ་ན་ཙི ས་དྡྷིཾ ནེ་ཝ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ན ཝི་རུ་དྡྷོ བྷ་ཝེ་ཡྻ.
པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱཏི ཀི་ལེ་ས་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ. ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རཱ ན་རཱཏི ལཱ་མ་ཀ་ས་ཏྟཱ པ་པ་ཉྩ་ཡ་ནྟཱ ཨུ་པ་ཡ་ནྟཱིཏི པ་པ་ཉྩ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝ་ཊྚཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི. ས་ཉྙི་ནོཏི ས་ས་ཉྙཱ ས་ཏྟཱ. མ་ནོ་མ་ཡཾ གེ་ཧ་སི་ཏ་ཉྩ ས་བྦནྟི ས་བྦ་མེ་ཝ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་གེ་ཧ་ནི་སྶི་ཏཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ. པ་ནུ་ཛྫཱཏི པ་ནུ་དི་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ. ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཾ ཨི་རཱི་ཡ་ཏཱིཏི ད་བྦ་ཛཱ་ཏི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཾ ཨི་རི་ཡེ་ན ཨི་རཱི་ཡ་ཏི.
ཚ་སྶུ ཡ་དཱ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏོཏི ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཡ་དཱ སུ་ཊྛུ བྷཱ་ཝི་ཏོ. ཕུ་ཊྛ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ཝི་ཀ་མྤ་ཏེ ཀྭ་ཙཱིཏི སུ་ཁ་ཕ་སྶེ་ན ཝཱ དུ་ཀྑ་ཕ་སྶེ་ན ཝཱ ཕུ་ཊྛ་སྶ ཀི་སྨི་ཉྩི ཙི་ཏྟཾ ན ཀ་མྤ་ཏི ན ཝེ་དྷ་ཏི. བྷ་ཝ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་སྶ པཱ་ར་གཱཏི ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎཱ་ནཾ པཱ་རཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ག་མ་ཀཱ ཧོ་ཐ.
༢. མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༥. དུ་ཏི་ཡེ མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟོཏི མཱ་ལུ་ཀྱ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པུ་ཏྟོ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཏ་ཝ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ཡཱ་ཙ་ནེ. ཨི་མི་ནཱ ཐེ་རཾ ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏི་པི ཨུ་སྶཱ་དེ་ཏི་པི. ཀ་ཐཾ? ཨ་ཡཾ ཀི་ར ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨེ་ཏྠ ད་ཧ་རེ ཀིཾ ཝ་ཀྑཱ་མ? མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཏུ་མྷེ་པི ཏ་རུ་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན བྷ་ཎ་ནྟོ ཐེ་རཾ ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏི ནཱ་མ.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཐེ་རོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ་པི ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨེ་ཏྠ ད་ཧ་རེ ཀིཾ ཝ་ཀྑཱ་མ? ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ་པི ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ཏི, ཏུ་མྷེ ནཱ་མ ཏ་རུ་ཎ་ཀཱ་ལེ་པི ཝཱི་རི་ཡཾ ན ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན བྷ་ཎ་ནྟོ ཐེ་རཾ ཨུ་སྶཱ་དེ་ཏི ནཱ་མ.
ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མཱཏི ཡོ ནཱ་མ. ཀི་ཉྩཱ་པཱ་ཧནྟི ཀི་ཉྩཱ་པི ‘‘ཨ་ཧཾ མ་ཧ་ལླ་ཀོ’’ཏི ཉཱ་ཏཾ. ཡ་དི ཨ་ཧཾ མ་ཧ་ལླ་ཀོ, མ་ཧ་ལླ་ཀོ ས་མཱ་ནོ་པི ས་ཀྑི་སྶཱ་མི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ, དེ་སེ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན མ་ཧ་ལླ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨོ་ཝཱ་ད་ཉྩ པ་སཾ་ས་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཨ་དི་ཊྛཱ ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་དི་ཊྛཱ ཨ་ཏཱི་ཏེ་པི ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ. ན ཙ པ་སྶ་སཱིཏི ཨེ་ཏ་ར་ཧི་པི ན པ་སྶ་སི. ན ཙ ཏེ ཧོ་ཏི པ་སྶེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཝཾ ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རོ་པི ཏེ ཡ་ཏྠ ན་ཏྠི, ཨ་པི ནུ ཏེ ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུ་ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི.
དི་ཊྛེ དི་ཊྛ་མ་ཏྟནྟི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན དི་ཊྛེ དི་ཊྛ་མ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྷི རཱུ་པེ རཱུ་པ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ན ནི་ཙྩཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཾ, ཨི་ཏི སེ་ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ཧི་པི མེ ཨེ་ཏྠ དི་ཊྛ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ དི་ཊྛེ དི་ཊྛཾ ནཱ་མ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, རཱུ་པེ རཱུ་པ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. མ་ཏྟཱཏི པ་མཱ་ཎཾ, དི་ཊྛཾ མ་ཏྟཱ ཨ་སྶཱ་ཏི དི་ཊྛ་མ་ཏྟཾ, ཙི་ཏྟཾ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ མེ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏ་རཱུ་པེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན ར་ཛྫ་ཏི ན དུ་སྶ་ཏི ན མུ་ཡ྄ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ རཱ་གཱ་དི་ཝི་ར་ཧེ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཛ་ཝ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ཛ་ཝ་ནཾ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ དི་ཊྛཾ ནཱ་མ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན དི་ཊྛ་རཱུ་པཾ, དི་ཊྛེ དི་ཊྛ་མ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཙི་ཏྟ་ཏྟ་ཡཾ. ཡ་ཐཱ ཏཾ ན ར་ཛྫ་ཏི, ན དུ་སྶ་ཏི, ན མུ་ཡ྄ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ རཱུ་པེ ཏེ་ནེ་ཝ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཱ་དི་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཛ་ཝ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མི, ནཱ་ཧཾ ཏཾ པ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ར་ཛྫ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ད་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ སུ་ཏ་མུ་ཏེ་སུ.
ཝི་ཉྙཱ་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་མ་ཏྟནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ ནཱ་མ མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཏ་སྨིཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་མ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་པ་མཱ་ཎཾ. ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ན ར་ཛྫ་ཏི ན དུ་སྶ་ཏི ན མུ་ཡ྄ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ར་ཛྫ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་པ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ.
ཡ་ཏོཏི ཡ་དཱ. ཏ་ཏོཏི ཏ་དཱ. ན ཏེ་ནཱཏི ཏེ་ན རཱ་གེ་ན ཝཱ ར་ཏྟོ, དོ་སེ་ན ཝཱ དུ་ཊྛོ, མོ་ཧེ་ན ཝཱ མཱུ་ལ༹ྷོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ ཏྭཾ མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟ ན ཏ་ཏྠཱཏི ཡ་དཱ ཏྭཾ ཏེ་ན རཱ་གེ་ན ཝཱ དོ་ས་མོ་ཧེ་ཧི ཝཱ ར་ཏྟོ ཝཱ དུ་ཊྛོ ཝཱ མཱུ་ལ༹ྷོ ཝཱ ན བྷ་ཝི་སྶ་སི, ཏ་དཱ ཏྭཾ ན ཏ་ཏྠ ཏ་སྨིཾ དི་ཊྛེ ཝཱ སུ་ཏ་མུ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཏེ ཝཱ པ་ཊི་བ་དྡྷོ ཨ་ལླཱི་ནོ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་སི. ནེ་ཝི་དྷཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ.
ས་ཏི མུ་ཊྛཱཏི ས་ཏི ན་ཊྛཱ. ཏ་ཉྩ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱཏི ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ གི་ལི་ཏྭཱ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཙ ཝི་ཧེ་སཱ ཙཱཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ ཙ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཡ ཙ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ཏ་སྶ ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི’’ཏི པ་དེ་ནཱ་པི ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཙ ཝི་ཧེ་སཱ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་པི དྭེ དྷ་མྨཱ ཏ་སྶ ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཙི་ཏྟ་མ་སྶཱུ་པ་ཧ་ཉྙ་ཏཱིཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཝི་ཧེ་སཱ་ཧི ཨ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཧ་ཉྙ་ཏི. ཨཱ་ཙི་ན་ཏོཏི ཨཱ་ཙི་ན་ནྟ་སྶ. ཨཱ་རཱ ནི་བྦཱ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མ དཱུ་རེ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི. གྷ་ཏྭཱཏི གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ. བྷོ་ཏྭཱཏི བྷུ་ཏྭཱ སཱ་ཡི་ཏྭཱ ལེ་ཧི་ཏྭཱ. ཕུ་སྶཱཏི ཕུ་སི་ཏྭཱ. པ་ཊི་སྶ་ཏོཏི པ་ཊི་སྶ་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཡུ་ཏྟོ. སེ་ཝ་ཏོ ཙཱ་པི ཝེ་ད་ནནྟི ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝེ་ད་ནཾ སེ་ཝ་ནྟ་སྶ. ཁཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཁ་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཀིཾ ཏཾ? དུ་ཀྑ་མྤི ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏ་མྤི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོཏི ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རོ ཨེ་ཀོ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ གཱ་ཐཱ་ཧི་པི ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༣. པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༦. ཏ་ཏི་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨནྟི པ་རི་ཧཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ. ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱིཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ས་ར་ས་ངྐ་པྤཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ར་ནྟཱི་ཏི ས་རཱ, དྷཱ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་རཱ ཙ ཏེ ས་ངྐ་པྤཱ ཙ ས་ར་ས་ངྐ་པྤཱ. སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱཏི བ་ནྡྷ་ནི་ཡཱ བ་ནྡྷ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑཱུཏི ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ, ཏཾ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏཱིཏི ཙི་ཏྟེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ་སེ་ཏི. ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏཱིཏི ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ན པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྷེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱཏི ཨེ་ཏཾ བུ་དྡྷེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨི་དྷ དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན དྷ་མྨོ ད་སྶི་ཏོ.
༤. པ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༧. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏ་སྶཱཏི ཨ་པི་ཧི་ཏ་སྶ ན པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ས་ཉྪཱ་དི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་སྶ. བྱཱ་སི་ཉྩ་ཏཱིཏི ཝི་ཨཱ་སི་ཉྩ་ཏི, ཀི་ལེ་ས་ཏི་ནྟཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་ཏི. པཱ་མོ་ཛྫནྟི དུ་བྦ་ལ་པཱི་ཏི. པཱི་ཏཱིཏི བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི. པ་སྶ་དྡྷཱིཏི ད་ར་ཐ་པ་སྶ་དྡྷི. དྷ་མྨཱ ན པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱིཏི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ པུ་གྒ་ལཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟེ་ན དྷ་མྨེ་ན པུ་གྒ་ལོ ད་སྶི་ཏོ.
༥. སཾ་ཝ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༨. པ་ཉྩ་མེ ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སཾ་ཝ་རོཏི ཨི་དཾ མ་གྒ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝཱ་མཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎཾ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི པ་ཋ་མཾ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་མ་གྒ་ཀྑཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨུ་དྡེ་ས་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ཝ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ པ་ཋ་མཾ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ཀྑཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དྷ དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ དྷ་མྨོ་ཝ ཝི་བྷ་ཏྟོ.
༦. ས་མཱ་དྷི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༩. ཚ་ཊྛེ ས་མཱ་དྷིནྟི ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཾ. ཨི་ད་ཉྷི སུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནེ དི་སྭཱ, ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཾ ལ་བྷ་ནྟཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཕཱ་ཏིཾ ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༧. པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༠. ས་ཏྟ་མེ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནནྟི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀཾ. ཨི་ད་ཉྷི སུ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀེ་ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནེ དི་སྭཱ, ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ལ་བྷ་ནྟཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཕཱ་ཏིཾ ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༨-༩. པ་ཋ་མ་ན་ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༡-༡༠༢. ཨ་ཊྛ་མཾ ཨུ་པ་མཱ་ཡ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཱ་ནཾ, ན་ཝ་མཾ སུ་དྡྷི་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠོ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི ཁ་ནྡྷི་ཡ་ཝ་གྒེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༠. ཨུ་ད་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༣. ད་ས་མེ ཨུ་ད་ཀོ སུ་དནྟི ཨེ་ཏྠ སུ་དནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཨུ་ད་ཀོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. ཨི་དཾ ཛཱ་ཏུ ཝེ་ད་གཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨི་དཾ མ་མ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཎཱ་ཐཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཛཱ་ཏུ ཝེ་ད་གཱུཏི ཨ་ཧཾ ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་ད་གཱུ, ཝེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ནེ་ཡྻེ་སུ ག་ཏོ, ཝེ་དཾ ཝཱ ག་ཏོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ, པ་ཎྜི་ཏོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦ་ཛཱིཏི ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ས་བྦ་ཝ་ཊྚཾ ཛི་ནི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་སྨཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨ་པ་ལི་ཁ་ཏཾ ག་ཎྜ་མཱུ་ལནྟི ཨ་པ་ལི་ཁ་ཏཾ དུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ. པ་ལི་ཁ་ཎིནྟི པ་ལི་ཁ་ཏཾ མ་ཡཱ, ཁ་ནི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་སྨཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་ཀ་ས་མྦྷ་ཝ་སྶཱཏི མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟེ་ན མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་ཀེ་ན སུ་ཀྐ་སོ་ཎི་ཏེ་ན ས་མྦྷཱུ་ཏ་སྶ. ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་སཱུ་པ་ཙ་ཡ་སྶཱཏི ཨོ་ད་ནེ་ན ཙེ་ཝ ཀུ་མྨཱ་སེ་ན ཙ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་སྶ ཝ་ཌྜྷི་ཏ་སྶ. ཨ་ནི་ཙྩུ་ཙྪཱ་ད་ན་པ་རི་མ་དྡ་ན་བྷེ་ད་ན་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་དྷ་མྨ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩ་དྷ་མྨོ, དུ་གྒ་ནྡྷ་ཝི་གྷཱ་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ཏ་ནུ་ཝི་ལེ་པ་ནེ་ན ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་དྷ་མྨོ, ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་བཱ་དྷ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ་ས་མྦཱ་ཧ་ནེ་ན པ་རི་མ་དྡ་ན་དྷ་མྨོ, ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ ཝཱ ཨཱུ་རཱུ་སུ ས་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ ག་བྦྷ་ཝཱ་སེ་ན དུ་སྶ་ཎྛི་ཏཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ས་ཎྛཱ་ན་ས་མྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ ཨ་ཉྪ་ན་པཱི་ལ༹་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་རི་མ་དྡ་ན་དྷ་མྨོ, ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏོ་པི ཙ བྷེ་ད་ན་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་དྷ་མྨོ བྷི་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཝ ཝི་ཀི་ར་ཏི ཙ, ཨེ་ཝཾ ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་ཏྠ མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་ཀ་ས་མྦྷ་ཝ་ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་སཱུ་པ་ཙ་ཡ་པ་རི་མ་དྡ་ན་པ་དེ་ཧི ཝ་ཌྜྷི ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨ་ནི་ཙྩ་བྷེ་ད་ན་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་པ་དེ་ཧི པ་རི་ཧཱ་ནི. པུ་རི་མེ་ཧི ཝཱ ཏཱི་ཧི ས་མུ་ད་ཡོ, པ་ཙྪི་མེ་ཧི ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཝ་ཌྜྷི་པ་རི་ཧཱ་ནི་ནི་བྦ་ཏྟི་བྷེ་དཱ ད་སྶི་ཏཱ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ས་ལ༹་ཝ་གྒོ ད་ས་མོ.
དུ་ཏི་ཡོ པ་ཎྞཱ་ས་ཀོ.