༦. དྷ་ནུ་གྒ་ཧ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༨. ཚ་ཊྛེ ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨཱ དྷ་ནུ་གྒ་ཧཱཏི ད་ལ༹ྷ་དྷ་ནུ་ནོ ཨི་སྶཱ་སཱ. ད་ལ༹ྷ་དྷ་ནུ ནཱ་མ དྭི་ས་ཧ་སྶ་ཐཱ་མཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, དྭི་ས་ཧ་སྶ་ཐཱ་མཾ ནཱ་མ ཡ་སྶ ཨཱ་རོ་པི་ཏ་སྶ ཛི་ཡཱ་བ་དྡྷོ ལོ་ཧ་སཱི་སཱ་དཱི་ནཾ བྷཱ་རོ ད་ཎྜེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཀ་ཎྜ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་སྶ པ་ཐ་ཝི་ཏོ མུ་ཙྩ་ཏི. སུ་སི་ཀྑི་ཏཱཏི ད་ས་དྭཱ་ད་ས་ཝ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀུ་ལེ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་སི་པྤཱ. ཀ་ཏ་ཧ་ཏྠཱཏི ཡོ སི་པྤ་མེ་ཝ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, སོ ཀ་ཏ་ཧ་ཏྠོ ན ཧོ་ཏི, ཨི་མེ པ་ན ཀ་ཏ་ཧ་ཏྠཱ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཱ. ཀ་ཏཱུ་པཱ་ས་ནཱཏི རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་དཱི་སུ ད་སྶི་ཏ་སི་པྤཱ.
ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཛ་ཝོཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་ཉྙོ པུ་རི་སོ ནཱ་མ ན བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦོ, བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ པ་ན ཛ་ཝ་ན་ཧཾ་ས་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ཨཱ་སི. ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་ཎྜཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི. ཏ་དཱ ཀི་ར་སྶ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏ་རོ ‘‘མ་ཡཾ, བྷཱ་ཏི་ཀ, སཱུ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘སཱུ་རི་ཡོ སཱི་གྷ་ཛ་ཝོ, ན ས་ཀྑི་སྶ་ཐ ཏུ་མྷེ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛ་ཝི་ཏུ’’ནྟི. ཏེ དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ‘‘ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་པ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་རུ་ཧི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཀ་ཧཾ མེ བྷཱ་ཏ་རོ’’ཏི? པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ‘‘སཱུ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛ་ཝི་ཏུཾ ག་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཝི་ན་སྶི་སྶ་ནྟི ཏ་པ་སྶི་ནོ’’ཏི ཏེ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནོ ས་ཡ་མྤི ག་ནྟྭཱ ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ སཱུ་རི་ཡེ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ནྟེ དྭེ་པི བྷཱ་ཏ་རོ སཱུ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྟཱ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ པ་ཀྑ་ནྟོ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་པ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་བྷ་ཏྟ་ས་མ་ཡེ པ་ཀྑ་ནྟ་རེ་སུ ཨ་གྒི ཨུ་ཊྛ་ཧི, སོ བྷཱ་ཏ་རཾ པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ‘‘ན ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་མེ་ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘མཱ བྷཱ་ཡཱི’’ཏི ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཀྑ་པ་ཉྫ་རེ་ན པ་ལི་ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ད་ར་ཐཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪཱ’’ཏི པེ་སེ་སི.
དུ་ཏི་ཡོ ཡཱ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་བྷ་ཏྟཱ ཛ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཀྑ་ནྟ་རེ་སུ ཨ་གྒི་མྷི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏེ ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཧ. ཏ་མྤི སོ ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪཱ’’ཏི པེ་སེ་སི. ས་ཡཾ པ་ན ཡཱ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཱ ཛ་ཝི་ཏྭཱ, ‘‘ཨེ་ཏེ བཱ་ལཱ་ཏི མ་ཡཱ་པི བཱ་ལེ་ན ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་དི་ཊྛ་ས་ཧཱ་ཡ་ཀཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ན་ག་ར་མ་ཏྠ་ཀེ པ་རི་བྦྷ་མ་ནྟེ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ ན་ག་རཾ པ་ཏྟ་ཀ་ཊཱ་ཧེ་ན ཨོ་ཏྠ་ཊ་པ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ པ་རི་བྦྷ་མ་ནྟ་སྶ པ་རི་བྦྷ་མ་ནྟ་སྶ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཚི་དྡཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ. ས་ཡ་མྤི ཨ་ནེ་ཀ་ཧཾ་ས་ས་ཧ་སྶ་ས་དི་སོ པ་ཉྙཱ་ཡི. སོ ཝེ་གཾ པ་ཊི་སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་གེ་ཧཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཨ་ཧོ་སི. རཱ་ཛཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ – ‘‘ཨཱ་ག་ཏོ ཀི་ར མེ པི་ཡ་ས་ཧཱ་ཡོ ཛ་ཝ་ན་ཧཾ་སོ’’ཏི ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ར་ཏ་ན་པཱི་ཋཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ར་ཏ་ན་པཱི་ཋེ ནི་སཱི་དི.
ཨ་ཐ་སྶ རཱ་ཛཱ ས་ཧ་སྶ་པཱ་ཀེ་ན ཏེ་ལེ་ན པ་ཀྑ་ནྟ་རཱ་ནི མ་ཀྑེ་ཏྭཱ, མ་དྷུ་ལཱ་ཛེ ཙེ་ཝ མ་དྷུ་ར་པཱ་ན་ཀ་ཉྩ ཨ་དཱ་སི. ཏ་ཏོ ནཾ ཀ་ཏ་པ་རི་བྷོ་གཾ ‘‘ས་མྨ, ཀ་ཧཾ ཨ་ག་མཱ་སཱི’’ཏི? པུ་ཙྪི. སོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཐཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡཱ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཱ ཛ་ཝི་ཏྭཱ – ‘ན་ཏྠི ཛ་ཝི་ཏེ་ན ཨ་ཏྠོ’ཏི ནི་ཝ་ཏྟོ’’ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཧཾ, སཱ་མི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱུ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛ་ཝ་ན་ཝེ་གཾ པ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི. དུ་ཀྐ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན ས་ཀྐཱ ཏ་ཡཱ པ་སྶི་ཏུ་ནྟི. ཏེ་ན ཧི, སཱ་མི, ས་རི་ཀྑ་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི ད་སྶེ་ཧཱི་ཏི. ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྷ་ནུ་གྒ་ཧེ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཧཱི་ཏི. རཱ་ཛཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་སི. ཧཾ་སོ ཏ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཏོ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གཱི་ཝཱ་ཡ གྷ་ཎྜཾ པི་ལ༹་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཏོ་ར་ཎ་སྶ ཨུ་པ་རི ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཛ་ནཱ ཏོ་ར་ཎཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཙ་ཏུ་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཀ་ཎྜཾ ཁི་པ་ནྟཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ས་ཡཾ པ་ཋ་མ་ཀ་ཎྜེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ, ཏཾ ཀ་ཎྜཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ, ད་ཀྑི་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ག་ཏ་ཀ་ཎྜཾ དྷ་ནུ་ཏོ ར་ཏ་ན་མ་ཏྟཱ་པ་ག་ཏཾ ག་ཎྷི. དུ་ཏི་ཡཾ དྭི་ར་ཏ་ན་མ་ཏྟཱ་པ་ག་ཏཾ, ཏ་ཏི་ཡཾ ཏི་ར་ཏ་ན་མ་ཏྟཱ་པ་ག་ཏཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ བྷཱུ་མིཾ ཨ་པྤ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཎྷི. ཨ་ཐ ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་ཎྜཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏོ་ར་ཎེ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཨ་དྡ་སཾ་སུ. སོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘པ་སྶ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཝཾ་སཱི་གྷོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཛ་ཝོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཛ་ཝ་ན་ཧཾ་ས་ཀཱ་ལེ ཏཱ་ནི ཀ་ཎྜཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
པུ་ར་ཏོ དྷཱ་ཝ་ནྟཱིཏི ཨ་གྒ་ཏོ ཛ་ཝ་ནྟི. ན པ་ནེ་ཏཱ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ པུ་ར་ཏོ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཀ་དཱ་ཙི པུ་ར་ཏོ, ཀ་དཱ་ཙི པ་ཙྪ་ཏོ ཧོ་ནྟི. ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་ཀ་ཝི་མཱ་ནེ་སུ ཧི ཨུ་ཡྻཱ་ནཱ་ནི་པི ཧོ་ནྟི པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ་པི, ཏཱ ཏ་ཏྠ ན་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཨུ་ད་ཀ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལ༹་མཱ་ནཱ པ་ཙྪ་ཏོ་པི ཧོ་ནྟི, ཝེ་གེ་ན པ་ན ག་ནྟྭཱ པུ་ན པུ་ར་ཏོ་ཝ དྷཱ་ཝ་ནྟི. ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱཏི རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཉྷི ཏ་ཏོ སཱི་གྷ་ཏ་རཾ ཁཱི་ཡ་ཏི. ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ན བྷེ་དོ ན ས་ཀྐཱ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ. ཚ་ཊྛཾ.