༣. ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་གྒོ
༡-༢. ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༧-༡༠༨. ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ པ་ཋ་མཾ ཨ་སྶ་དྡྷཱ་དི་པ་ཉྩ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ. པ་ཋ་མེ པ་ན ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་པ་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, དུ་ཏི་ཡེ དུ་སྶཱི་ལ་པ་དཾ. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཧི ཨེ་ཏཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨེ་ཏྠ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི་ར་ཧི་ཏཱ. དུ་སྶཱི་ལཱཏི ནི་སྶཱི་ལཱ. པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡཱ་ནི.
༣-༥. པ་ཉྩ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༩-༡༡༡. ཏ་ཏི་ཡཾ པ་ཉྩ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ས་ཏྟ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན, པ་ཉྩ་མཾ ད་ས་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏི་ཡེ སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ཡི་ནོཏི སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་ཛྫཾ ཡཱ་ཡ པ་མཱ་ད་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ པི་ཝ་ནྟི, སཱ ‘‘སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་དོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི་ཏི སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ཡི་ནོ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ.
པ་ཉྩ་མེ པཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་པཱ་ཏེ་ནྟཱི་ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནོ, པཱ་ཎ་གྷཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡི་ནོ, པ་ར་སྶ་ཧཱ་རི་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་སུ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ན མི་ཙྪཱ ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རི་ནོ. མུ་སཱ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི མུ་སཱ་ཝཱ་དི་ནོ, པ་རེ་སཾ ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ཀཾ ཏུ་ཙྪཾ ཨ་ལི་ཀཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ. མ་མྨ་ཙྪེ་དི་ཀཱ ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ. ས་མྥཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ལ་པ་ནྟཱི་ཏི ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པི་ནོ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ་ནོ, པ་ར་བྷ་ཎྜེ ལུ་བྦྷ་ན་སཱི་ལཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྱཱ་པ་ནྣཾ པཱུ་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ ཙི་ཏྟ་མེ་ཏེ་ས་ནྟི བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ. མི་ཙྪཱ པཱ་པི་ཀཱ ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཏེ་སཾ དི་ཊྛཱི་ཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ, ཀ་མྨ་པ་ཐ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ཡ ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཡ མི་ཙྪ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ཡ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྨཱ སོ་བྷ་ནཱ ཝི་ཉྙུ་པ་ས་ཏྠཱ ཨེ་ཏེ་སཾ དི་ཊྛཱི་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ, ཀ་མྨ་པ་ཐ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མྨ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ཡ མ་གྒ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ནཱ་ནཾ པ་དཱ་ནཾ པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་མ་ཏྟཾ.
ཡོ པ་ན ཏེ་སཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ བྱཱ་པཱ་དོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ད་ས་ཝི་དྷོ ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏི་པཱ་ཏོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ, པཱ་ཎ་ཝ་དྷོ པཱ་ཎ་གྷཱ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པཱ་ཎོཏི ཙེ་ཏྠ ཝོ་ཧཱ་ར་ཏོ ས་ཏྟོ, པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ཏ་སྨིཾ པ་ན པཱ་ཎེ པཱ་ཎ་ས་ཉྙི་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཝ་དྷ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ. སོ གུ་ཎ་ཝི་ར་ཧི་ཏེ་སུ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་དཱི་སུ པཱ་ཎེ་སུ ཁུ་དྡ་ཀེ པཱ་ཎེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧཱ་ས་རཱི་རེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཀ་སྨཱ? པ་ཡོ་ག་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ, པ་ཡོ་ག་ས་མ་ཏྟེ་པི ཝ་ཏྠུ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ. གུ་ཎ་ཝ་ནྟེ་སུ མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་སུ ཨ་པྤ་གུ་ཎེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧཱ་གུ་ཎེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ས་རཱི་ར་གུ་ཎཱ་ནཾ པ་ན ས་མ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མཱ་ན་ཉྩ མུ་དུ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཏི་བྦ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་སྶ པ་ཉྩ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – པཱ་ཎོ, པཱ་ཎ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ, ཨུ་པ་ཀྐ་མོ, ཏེ་ན མ་ར་ཎ་ནྟི. ཚ པ་ཡོ་གཱ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ, ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀོ, ནི་སྶ་གྒི་ཡོ, ཐཱ་ཝ་རོ, ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡོ, ཨི་དྡྷི་མ་ཡོ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཏི་པྤ་པ་ཉྩོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཡཱ་མ, ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ. ཨ་ཏྠི་ཀེ་ཧི པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡༧༢) ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
ཨ་དི་ནྣ་སྶ ཨཱ་དཱ་ནཾ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ, པ་ར་སྶ་ཧ་ར་ཎཾ ཐེ་ཡྻཾ ཙོ་རི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་དི་ནྣནྟི པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཡ་ཏྠ པ་རོ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཀཱ་རི་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ད་ཎྜཱ་ར་ཧོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ན པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏེ པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ཉྙི་ནོ ཏ་དཱ་དཱ་ཡ་ཀ་ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཐེ་ཡྻ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ. ཏཾ ཧཱི་ནེ པ་ར་ས་ནྟ་ཀེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ, པ་ཎཱི་ཏེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ. ཀ་སྨཱ? ཝ་ཏྠུ་པ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ. ཝ་ཏྠུ་ས་མ་ཏྟེ ས་ཏི གུ་ཎཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཀེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ, ཏཾ ཏཾ གུ་ཎཱ་དྷི་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཧཱི་ན་གུ་ཎ་སྶ ས་ནྟ་ཀེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ.
ཏ་སྶ པ་ཉྩ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟཾ, ཨུ་པ་ཀྐ་མོ, ཏེ་ན ཧ་ར་ཎ་ནྟི. ཚ པ་ཡོ་གཱ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ད་ཡོ་ཝ. ཏེ ཙ ཁོ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཐེ་ཡྻཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་ས་ཡ྄ཧཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་རི་ཀ་པྤཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, ཀུ་སཱ་ཝ་ཧཱ་རོ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཝ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༩༢) ཝུ་ཏྟོ.
ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀཱ་མེ་སཱུཏི མེ་ཐུ་ན་ས་མཱ་ཙཱ་རེ་སུ. མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོཏི ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་ནྡི་ཏོ ལཱ་མ་ཀཱ་ཙཱ་རོ. ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ན ཨ་ས་དྡྷ་མྨཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ པུ་རི་སཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷ་གི་ནི་ར་ཀྑི་ཏཱ ཉཱ་ཏི་ར་ཀྑི་ཏཱ གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱ སཱ་ར་ཀྑཱ ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ་ཏི མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ་ད་ཡོ ད་ས, དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ ཚ་ནྡ་ཝཱ་སི་ནཱི བྷོ་ག་ཝཱ་སི་ནཱི པ་ཊ་ཝཱ་སི་ནཱི ཨོ་ད་པ་ཏྟ་ཀི་ནཱི ཨོ་བྷ་ཏ་ཙུ་མྦ་ཊཱ དཱ་སཱི ཙ བྷ་རི་ཡཱ ཙ ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱི ཙ བྷ་རི་ཡཱ ཙ དྷ་ཛཱ་ཧ་ཊཱ མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཏཱ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ་ད་ཡོ ད་སཱ་ཏི ཝཱི་ས་ཏི ཨི་ཏྠི་ཡོ. ཨི་ཏྠཱི་སུ པ་ན དྭི་ནྣཾ སཱ་ར་ཀྑ་ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ་ནཾ, ད་ས་ནྣ་ཉྩ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ་དཱི་ན་ནྟི དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཨ་ཉྙེ པུ་རི་སཱ. ཨི་དཾ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ. སོ པ་ནེ་ས མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ར་ཧི་ཏེ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ – ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཏྠུ, ཏ་སྨིཾ སེ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟཾ, སེ་ཝ་ན་པྤ་ཡོ་གོ, མ་གྒེ་ན་མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ནྟི. ཨེ་ཀོ པ་ཡོ་གོ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ ཨེ་ཝ.
མུ་སཱཏི ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ན་ཀོ ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་གོ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཡོ་གོ ཝཱ, ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པ་ན་སྶ པ་ར་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ, མུ་སཱ་ཝཱ་དོ. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – མུ་སཱཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཝ་ཏྠུ. ཝཱ་དོཏི ཏ་སྶ བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཏ་ཙྪ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཾ. ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ན ཨ་ཏ་ཐཾ ཝ་ཏྠུཾ ཏ་ཐ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ. སོ ཡ་མ་ཏྠཾ བྷ་ཉྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་པྤ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཨ་པི ཙ ག་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ན་ཏྠཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ས་ཀྑི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཀ་མྤི ཏེ་ལཾ ཝཱ ས་པྤིཾ ཝཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨ་ཛྫ གཱ་མེ ཏེ་ལཾ ན་དཱི མ་ཉྙེ ས་ནྡ་ཏཱི’’ཏི པཱུ་ར་ཎ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཨ་དི་ཊྛཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ‘‘དི་ཊྛ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – ཨ་ཏ་ཐཾ ཝ་ཏྠུ, ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཙི་ཏྟཾ, ཏ་ཛྫོ ཝཱ་ཡཱ་མོ, པ་ར་སྶ ཏ་ད་ཏྠ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ནྟི. ཨེ་ཀོ པ་ཡོ་གོ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ་ཝ. སོ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ པ་ར་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎེ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏཱ་ཡ ཙེ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་རོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀི་རི་ཡཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཀ་མྨུ་ནཱ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ, ཡ་སྶ ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཏ་སྶ ཧ་ད་ཡེ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ, པ་ར་སྶ ཙ སུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི, སཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ. ཡཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཏྟཱ་ན་མྤི པ་ར་མྤི ཕ་རུ་སཾ ཀ་རོ་ཏི, ཡཱ ཝཱ་ཙཱ ས་ཡ་མྤི ཕ་རུ་སཱ, ནེ་ཝ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ ན ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ, ཨ་ཡཾ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ. ཡེ་ན པ་ན ས་མྥཾ པ་ལ་པ་ཏི ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ, སོ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ. ཏེ་སཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ་དི་ནཱ་མ་མེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི. སཱ ཨེ་ཝ ཙ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་རེ་སཾ ཝཱ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ. སཱ ཡ་སྶ བྷེ་དཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, མ་ཧཱ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ. ཏ་སྶཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ – བྷི་ནྡི་ཏ་བྦོ པ་རོ, ཨི་ཏི ཨི་མེ ནཱ་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི བྷེ་ད་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ, ཨི་ཏི ཨ་ཧཾ པི་ཡོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ་ཏི པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ ཝཱ, ཏ་ཛྫོ ཝཱ་ཡཱ་མོ, ཏ་སྶ ཏ་ད་ཏྠ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ནྟི.
པ་ར་སྶ མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཕ་རུ་ས་ཙེ་ཏ་ནཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ. ཏ་སྶཱ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠ་མི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར དཱ་ར་ཀོ མཱ་ཏུ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ཏི. མཱ་ཏཱ ཏཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི, ‘‘ཙ་ཎྜཱ ཏཾ མ་ཧིཾ་སཱི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་ཀྐོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ར་ཉྙེ མ་ཧིཾ་སཱི ཨུ་ཊྛཱ་སི. དཱ་ར་ཀོ, ‘‘ཡཾ མ་མ མཱ་ཏཱ མུ་ཁེ་ན ཀ་ཐེ་སི, ཏཾ མཱ ཧོ་ཏུ, ཡཾ ཙི་ཏྟེ་ན ཙི་ནྟེ་སི, ཏཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི. མ་ཧིཾ་སཱི ཏ་ཏྠེ་ཝ བ་དྡྷཱ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཝཾ མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀོ་པི པ་ཡོ་གོ ཙི་ཏྟ་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ན ཧོ་ཏི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧི ཀ་དཱ་ཙི པུ་ཏྟ་ཀེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཙོ་རཱ ཝོ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟཱུ’’ཏི, ཨུ་པྤ་ལ་པ་ཏྟ་མྤི ཙ ནེ་སཾ ཨུ་པ་རི པ་ཏ་ནྟཾ ན ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ཙ ཀ་དཱ་ཙི ནི་སྶི་ཏ་ཀེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཀིཾ ཨི་མེ ཨ་ཧི་རི་ཀཱ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤི་ནོ ཙ་ར་ནྟི, ནི་དྡྷ་མ་ཐ ནེ’’ཏི. ཨ་ཐ ཙ ནེ་སཾ ཨཱ་ག་མཱ་དྷི་ག་མ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ ཙི་ཏྟ་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙ་ན་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ་པི ན ཧོ་ཏི. ན ཧི མཱ་རཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ‘‘ཨི་མཾ སུ་ཁཾ ས་ཡཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ཧོ་ཏི. ཙི་ཏྟ་ཕ་རུ་ས་ཏཱ་ཡ པ་ནེ་སཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ་ཝ. སཱ ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ, ཏ་སྶ ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, མ་ཧཱ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ. ཏ་སྶཱ ཏ་ཡོ ས་མྦྷཱ་རཱ – ཨ་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦོ པ་རོ, ཀུ་པི་ཏ་ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཀྐོ་ས་ནཱ་ཏི.
ཨ་ན་ཏྠ་ཝི་ཉྙཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ. སོ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཨཱ་སེ་ཝ་ན་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཏ་སྶ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ – བྷཱ་ར་ཏ་ཡུ་དྡྷ-སཱི་ཏཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དི-ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཀ་ཐཱ-པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱི་ཀ་ཐཱ་ཀ་ཐ་ན་ཉྩཱ་ཏི.
ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ. པ་ར་བྷ་ཎྜཱ་བྷི་མུ་ཁཱི ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ནྣི་ནྣ་ཏཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏི་དཾ མ་མ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ར་བྷ་ཎྜཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཙ. ཏ་སྶཱ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ པ་ར་བྷ་ཎྜཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་ཉྩ. པ་ར་བྷ་ཎྜ་ཝ་ཏྠུ་ཀེ ཧི ལོ་བྷེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ན ཏཱ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ ན ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏི་དཾ མ་མ་སྶཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏཱི་ཏི.
ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི, བྱཱ་པཱ་དོ. སོ པ་ར་ཝི་ནཱ་སཱ་ཡ མ་ནོ་པ་དོ་ས་ལ་ཀྑ་ཎོ. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ. ཏ་སྶ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ པ་ར་ས་ཏྟོ ཙ, ཏ་སྶ ཙ ཝི་ནཱ་ས་ཙི་ནྟཱ. པ་ར་ས་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཀེ ཧི ཀོ་དྷེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ན ཏཱ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ ན ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ཨུ་ཙྪི་ཛྫེ་ཡྻ ཝི་ན་སྶེ་ཡྻཱ’’ཏི ཏ་སྶ ཝི་ནཱ་སཾ ཙི་ནྟེ་ཏི.
ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩ་ག་ཧ་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ་ན མི་ཙྪཱ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. སཱ ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཙ. ཨ་པི ཙ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, ནི་ཡ་ཏཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ. ཏ་སྶཱ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ – ཝ་ཏྠུ་ནོ ཙ ག་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏཱ ཡ་ཐཱ ཙ ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན ད་ས་ནྣཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཏོ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏོ མཱུ་ལ་ཏོ་ཏི པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཏོཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཧི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཙེ་ཏ་ནཱ་དྷ་མྨཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཏི་སྶོ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ནོ མཱུ་ལཱ་ནི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་དཱ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཙེ་ཝ མཱུ་ལཱ་ནི ཙ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཧི མཱུ་ལཾ པ་ཏྭཱ ལོ་བྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ ཧོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་དོ དོ་སོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ, མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ཕོ་ཊྛ་བྦ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཝ, ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཏི་པི ཨེ་ཀེ. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ, ཏ་ཐཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཝ. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ དི་ཊྛ་སུ་ཏ་མུ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ, ཏ་ཐཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ. བྱཱ་པཱ་དོ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཝ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ.
ཝེ་ད་ནཱ་ཏོཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནོ ཧོ་ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི རཱ་ཛཱ་ནོ ཙོ་རཾ དི་སྭཱ ཧ་ས་མཱ་ནཱ་པི ‘‘ག་ཙྪ་ཐ ནཾ གྷཱ་ཏེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ན ནེ་སཾ དུ་ཀྑ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཏི་ཝེ་ད་ནཾ, མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ སུ་ཁ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དྭི་ཝེ་ད་ནོ, ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙི་ཏྟེ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནོ ན ཧོ་ཏི. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཏི་ཝེ་ད་ནོ, ཏ་ཐཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཏི་ཝེ་ད་ནོ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ སུ་ཁ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དྭི་ཝེ་ད་ནཱ, ཏ་ཐཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. བྱཱ་པཱ་དོ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནོ.
མཱུ་ལ་ཏོཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན དྭི་མཱུ་ལ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ, མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ, ཏ་ཐཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཙ. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་མཱུ་ལཱ, ཏ་ཐཱ བྱཱ་པཱ་དོ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན དྭི་མཱུ་ལཱ་ཏི.
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཨེ་ཝ. ཡཱ་ཡ པ་ན ཝི་ར་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏེ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, སཱ བྷེ་ད་ཏོ ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ར་ཏི ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་ར་ཏི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ར་ཏཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ས་མཱ་དི་ནྣ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་ཝ་ཡ་བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཱ་དཱི་ནི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི ས་མྤ་ཏྟཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཝི་ར་ཏི ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ར་ཏཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ ཙ་ཀྐ་ན་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཝི་ཡ. ཏ་སྶ ཀི་ར ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ མཱ་ཏུ རོ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཝེ་ཛྫེ་ན ཙ ‘‘ཨ་ལླ་ས་ས་ཀ་མཾ་སཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ ཙ་ཀྐ་ན་སྶ བྷཱ་ཏཱ ‘‘ག་ཙྪ ཏཱ་ཏ ཁེ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜཱ་ཧཱི’’ཏི ཙ་ཀྐ་ནཾ པེ་སེ་སི. སོ ཏ་ཏྠ ག་ཏོ. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ཨེ་ཀོ ས་སོ ཏ་རུ་ཎ་ས་སྶཾ ཁཱ་དི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. སོ ཏཾ དི་སྭཱ ཝེ་གེ་ན དྷཱ་ཝ་ནྟོ ཝ་ལླི་ཡཱ བ་དྡྷོ ‘‘ཀི་རི ཀི་རཱི’’ཏི ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི. ཙ་ཀྐ་ནོ ཏེ་ན ས་དྡེ་ན ག་ནྟྭཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘མཱ་ཏུ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི. པུ་ན ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ན མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཡྭཱ་ཧཾ མཱ་ཏུ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ པ་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ག་ཙྪ ཨ་ར་ཉྙེ ས་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏི་ཎོ་ད་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ’’ཏི མུ་ཉྩི. བྷཱ་ཏ་རཱ ཙ ‘‘ཀིཾ ཏཱ་ཏ ས་སོ ལ་དྡྷོ’’ཏི? པུ་ཙྪི་ཏོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཏ་ཏོ ནཾ བྷཱ་ཏཱ པ་རི་བྷཱ་སི. སོ མཱ་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘ཡ་ཏོ་ཧཾ ཛཱ་ཏོ, ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ས་ཉྩི་ཙྩ པཱ་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏཱ’’ཏི ས་ཙྩཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ་སྶ མཱ་ཏཱ ཨ་རོ་གཱ ཨ་ཧོ་སི.
ས་མཱ་དི་ནྣ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་མཱ་དཱ་ནེ ཙ ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཝི་ར་ཏི ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་ར་ཏཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨུ་ཏྟ་ར་ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་པ་བྦ་ཏ་ཝཱ་སཱི་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཝི་ཡ. སོ ཀི་ར ཨ་མྦ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི་པི་ངྒ་ལ་བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟཾ ཀ་ས་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ གོ་ཎོ ན་ཊྛོ, སོ ཏཾ ག་ཝེ་ས་ནྟོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་པ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་རུ་ཧི, ཏ་ཏྲ ནཾ མ་ཧཱ་ས་པྤོ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ཏི་ཁི་ཎཱ་ཡ ཝཱ་སི་ཡཱ སཱི་སཾ ཚི་ནྡཱ་མཱི’’ཏི. པུ་ན ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ན མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཡྭཱ་ཧཾ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ ག་རུ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ནྡེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛཱ་མི, ན སི་ཀྑཱ་པ་ད’’ནྟི ཨཾ་སེ ཋ་པི་ཏཾ ཏི་ཁི་ཎ་ད་ཎྜ་ཝཱ་སིཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཚ་ཌྜེ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ མ་ཧཱ་ཝཱ་ལོ༹ ནཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སཱི་ཏི.
ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ན ཝི་ར་ཏི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ར་ཏཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཡ་སྶཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི པཱ་ཎཾ གྷཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་མྤི ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་ས་མྤི ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཏོ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏོ མཱུ་ལ་ཏོ་ཏི པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཏོཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཧི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟི ཝི་ར་ཏི་ཡོ་པི, ཨ་ནྟེ ཏ་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ.
ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཨེ་ཝ, ན མཱུ་ལཱ་ནི, ཨ་ནྟེ ཏ་ཡོ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཙེ་ཝ མཱུ་ལཱ་ནི ཙ. ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཧི མཱུ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ལོ་བྷོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་དོ་སོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཨ་མོ་ཧོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནེ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧི ཝི་ར་ཏི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་པེ་ཏེ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི དུ་སྶཱི་ལྱཱ་ནི པ་ཛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཝེ་ད་ནཱ་ཏོཏི ས་བྦེ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ ཝཱ. ཀུ་ས་ལཾ པ་ཏྭཱ ཧི དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
མཱུ་ལ་ཏོཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ ཨ་ལོ་བྷ་ཨ་དོ་ས་ཨ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཏི་མཱུ་ལཱ ཧོ་ནྟི, ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ དྭི་མཱུ་ལཱ. ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ དྭི་མཱུ་ལཱ ཧོ་ཏི, ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀ་མཱུ་ལཱ. ཨ་ལོ་བྷོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱུ་ལཾ ན ཧོ་ཏི. ཨ་བྱཱ་པཱ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཨ་ལོ་བྷ་ཨ་དོ་ས་ཝ་སེ་ན དྭི་མཱུ་ལཱ་ཝཱ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནི.
༦. ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༢. ཚ་ཊྛཾ ཨ་ཊྛ་མ་གྒ་ངྒ་ཝ་སེ་ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ད་ས་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༣. ས་ཏྟ་མཾ ད་ས་མི་ཙྪ་ཏྟ་ས་མྨ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎི་ནོཏི མི་ཙྪཱ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ནོཏི ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཝི་མུ་ཏྟི་ནོ ཀུ་ས་ལ་ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ. ས་མྨཱ་ཉཱ་ཎི་ནོཏི ས་མྨཱ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ. ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ནོཏི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ་ཡ ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.