༣. དྷཱ་ཏུ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ
༡. ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་གྒོ
༡.དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༥. དྷཱ་ཏུ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མེ ནི་སྶ་ཏྟ་ཊྛ་སུ་ཉྙ་ཏ་ཊྛ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝོ དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ. ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏཱུཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དོ ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ, རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ, ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ. སོ་ཏ་པ་སཱ་དོ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ, ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་དྡ་དྷཱ་ཏུ, སོ་ཏ་པ་སཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ. གྷཱ་ན་པ་སཱ་དོ གྷཱ་ན་དྷཱ་ཏུ, ག་ནྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ ག་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ, གྷཱ་ན་པ་སཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ. ཛི་ཝ྄ཧཱ་པ་སཱ་དོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་དྷཱ་ཏུ, ར་སཱ་ར་མྨ་ཎཾ ར་ས་དྷཱ་ཏུ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་པ་སཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ. ཀཱ་ཡ་པ་སཱ་དོ ཀཱ་ཡ་དྷཱ་ཏུ, ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཕོ་ཊྛ་བྦ་དྷཱ་ཏུ, ཀཱ་ཡ་པ་སཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ. ཏི་སྶོ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ, ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཱ་ནི ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ, ས་བྦ་མྤི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ སོ་ལ༹་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, ཨ་ཝ་སཱ་ནེ དྭེ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀཱ་ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཕ་སྶ་ནཱ་ན་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༦. དུ་ཏི་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཕ་སྶ་ནཱ་ན་ཏྟནྟི ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝོ ཕ་སྶོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་ད་ཡོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ. མ་ནོ་དྷཱ་ཏུཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཀི་རི་ཡཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་ས་མྥ་སྶོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ནོ་ཕ་སྶ་ནཱ་ན་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༧. ཏ་ཏི་ཡེ ནོ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུཏི མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཝེ་ད་ནཱ་ནཱ་ན་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༨. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦཱ་པི ཏ་སྨིཾ དྭཱ་རེ ཝེ་ད་ནཱ ཝ་ཏྟེ་ཡྻུཾ, ནི་བྦ་ཏྟི་ཕཱ་སུ་ཀ་ཏྠཾ པ་ན ཨ་ན་ནྟ་རཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཝེ་ད་ན་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ནོ་ས་མྥ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ས་མྥ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཝེ་ད་ནཱ, པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་ས་མྥ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ དུ་ཏི་ཡ་ཛ་ཝ་ན་ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. དུ་ཏི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཱ་ན་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༩. པ་ཉྩ་མེ ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ཝ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ དེ་སི་ཏཱ་ཏི. ཨི་ཏི དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུཾ མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ག་ཧི་ཏཾ. ས་བྦཱ་ནི ཙེ་ཏཱ་ནི ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཀ་ཐི་ཏེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན དེ་སི་ཏཱ་ནི. ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. བཱ་ཧི་ར་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༠. ཚ་ཊྛེ པ་ན པ་ཉྩ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀཱ་ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ས་ཉྙཱ་ནཱ་ན་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༡. ས་ཏྟ་མེ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཨཱ་པཱ་ཐེ པ་ཏི་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ པ་ར་སྶ ཝཱ སཱ་ཊ་ཀ་ཝེ་ཋ་ནཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ. རཱུ་པ་ས་ཉྙཱཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ. རཱུ་པ་ས་ངྐ་པྤོཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ས་ངྐ་པྤོ. རཱུ་པ་ཙྪ་ནྡོཏི རཱུ་པེ ཚ་ནྡི་ཀ་ཏ་ཊྛེ་ན ཚ་ནྡོ. རཱུ་པ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོཏི རཱུ་པེ ཨ་ནུ་ཌ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན པ་རི་ལཱ༹་ཧོ. རཱུ་པ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱཏི པ་རི་ལཱ༹་ཧེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ས་ནྡི་ཊྛ་ས་མྦྷ་ཏྟེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ རཱུ་པ་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ས་ཉྙཱ་ས་ངྐ་པྤ་ཚ་ནྡཱ ཨེ་ཀ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རེ་པི ནཱ་ནཱ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རེ་པི ལ་བྦྷ་ནྟི, པ་རི་ལཱ༹་ཧ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ པ་ན ནཱ་ནཱ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རེ་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟནྟི ཨེ་ཏྠ ཙ ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་དི་ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ དྷཱ་ཏུཾ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་དི་ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ནོ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ནཱ་ན་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༢. ཨ་ཊྛ་མེ ནོ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དྷ་མྨ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཏཾ པ་ཊི་སེ་དྷ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. བཱ་ཧི་ར་ཕ་སྶ་ནཱ་ན་ཏྟ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༣-༩༤. ན་ཝ་མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི རཱུ་པ་ས་ཉྙཱཏི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ས་ཉྙཱ. རཱུ་པ་ས་ངྐ་པྤོཏི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏཱི་ཧི ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་ངྐ་པྤོ. རཱུ་པ་ས་མྥ་སྶོཏི ཏ་དེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཕུ་ས་མཱ་ནོ ཕ་སྶོ. ཝེ་ད་ནཱཏི ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ཝ. རཱུ་པ་ལཱ་བྷོཏི པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ལ་དྡྷཾ ས་ཧ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ‘‘རཱུ་པ་ལཱ་བྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ན་ཡོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཡེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ཨ་པ་རོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎ་མི་སྶ་ཀོ ཧོ་ཏི – རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ རཱུ་པ་ས་ངྐ་པྤོ ཕ་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཨི་མེ ཏཱ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ དྷུ་ཝ་པ་རི་བྷོ་གེ ནི་བ་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎེ ཧོ་ནྟི. ནི་བ་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྷི ཨི་ཊྛཾ ཀ་ནྟཾ མ་ནཱ་པཾ པི་ཡཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ན ཡཾ་ཀི་ཉྩི ས་མཱ་ན་མྤི ཁོ་བྷེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཨ་མ་ཙྩ་པུ་ཏྟོ གཱ་མི་ཡེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ གཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྨི་ཉྩ་སྶ ས་མ་ཡེ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ན་དིཾ ག་ནྟྭཱ ནྷ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ དྷཱ་ཏི་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏཱ གེ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི. སོ དཱུ་ར་ཏོ དི་སྭཱ ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་མཱ་ཏུ་གཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ, བྷ་ཎེ ཛཱ་ནཱ་ཧི, ཀཱ ཨེ་སཱ’’ཏི པུ་རི་སཾ པེ་སེ་སི. སོ ག་ནྟྭཱ ཏཾ དི་སྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་ཏོ, ‘‘ཀཱ ཨེ་སཱ’’ཏི པུ་ཊྛོ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཁོ་བྷེ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཚ་ནྡོ རཱུ་པ་ཚ་ནྡོ ནཱ་མ, ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣོ པ་རི་ལཱ༹་ཧོ རཱུ་པ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ནཱ་མ, ས་ཧཱ་ཡེ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ རཱུ་པ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ ནཱ་མ, པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ལ་དྡྷཾ ས་ཧ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ རཱུ་པ་ལཱ་བྷོ ནཱ་མ.
ཨུ་རུ་ཝ་ལླི་ཡ་ཝཱ་སཱི ཙཱུ་ལ༹་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཕ་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ པཱ་ལི༹་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ག་ཧི་ཏཱ, པཱ་ལི༹ཾ པ་ན པ་རི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཉྙཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ས་ངྐ་པྤོ རཱུ་པ་ས་ངྐ་པྤོ ཏ་སྨིཾ ཚ་ནྡོ རཱུ་པ་ཙྪ་ནྡོ, ཏ་སྨིཾ པ་རི་ལཱ༹་ཧོ རཱུ་པ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ, ཏ་སྨིཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ རཱུ་པ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ, པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ལ་དྡྷཾ ས་ཧ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ རཱུ་པ་ལཱ་བྷོ. ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ན ཕུ་ས་ནཾ ཕ་སྶོ, ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ. རཱུ་པ་ས་མྥ་སྶོ རཱུ་པ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཨི་དཾ དྭ་ཡཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་པ་ར་མྤི ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་རཾ ནཱ་མ ག་ཎྷ་ནྟི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྷི སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝཱ པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ ཏི་ཎ་པ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི ཝཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ‘‘ཨུ་པ་ཌྜྷཾ དི་ཊྛཾ མེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སུ་ཊྛུ ནཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་ཏོ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཉྙཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ ནཱ་མ. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ རཱུ་པ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཙ ས་ཉྙཱ་ས་ངྐ་པྤ་ཕ་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ཚ་ནྡཱ ཨེ་ཀ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རེ་པི ནཱ་ནཱ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རེ་པི ལ་བྦྷ་ནྟི, པ་རི་ལཱ༹་ཧ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ལཱ་བྷཱ ནཱ་ནཱ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རེ་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ད་ས་མཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི. ན་ཝ་མ་ད་ས་མཱ་ནི.
ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. ས་ཏྟ་དྷཱ་ཏུ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༥. དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨཱ་བྷཱ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཨཱ་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ. ཨཱ་ལོ་ཀ་སྶ་པི ཨཱ་ལོ་ཀ་ཀ་སི་ཎེ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶཱ་པཱི་ཏི ས་ཧཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. སུ་བྷ་དྷཱ་ཏཱུཏི སུ་བྷ་ཀ་སི་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ཧཱ་ར་མྨ་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ. ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷོ་ཝ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་དྷཱ་ཏུ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀུ་ས་ལ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ དེ་ནྟོ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི.
ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཧི ཨཱ་ལོ་ཀེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣོ, ཨཱ་ལོ་ཀོ་པི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ་ན. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ་ན ཧི སོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་སུ་བྷཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་སུ་བྷ་ཉྷི སུ་བྷེ་ན, སུ་བྷ་ཉྩ ཨ་སུ་བྷེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ, ཨ་སུ་བྷེ ས་ཏི སུ་བྷཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. རཱུ་པཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཙྩ. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཧི ས་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ཧོ་ཏི རཱུ་པ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ཝཱ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ནི་རོ་དྷཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཙྩ. ཁ་ནྡྷ་ནི་རོ་དྷ་ཉྷི པ་ཊི་ཙྩ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ན ཁ་ནྡྷ་པ་ཝ་ཏྟིཾ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ་ཝ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀ་ཐཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི པ་ཏྟ་བྦཱཏི ཀ་ཐཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཀཱི་དི་སཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི? ས་ཉྙཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི པ་ཏྟ་བྦཱཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཉྙཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ཉྙཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་བྦཱ. ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ་སེ་ས་ས་མཱ་པ་ཏྟི པ་ཏྟ་བྦཱཏི སུ་ཁུ་མ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ་སེ་ས་ས་མཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་བྦཱ. ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི པ་ཏྟ་བྦཱཏི ནི་རོ་དྷོ་ཝ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཋ་མཾ.
༢. ས་ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༦. དུ་ཏི་ཡེ ས་ནི་དཱ་ནནྟི བྷཱ་ཝ་ན་པུཾ་ས་ཀ་མེ་ཏཾ, ས་ནི་དཱ་ནོ ས་པ་ཙྩ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ་པི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨཱ་པི, ཝི་སེ་ས་ཏོ ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལ་མྤི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ? ཀཱ་མ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཏ་ཀྐོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ས་ངྐ་པྤོ ཨ་པྤ་ནཱ བྱ་པྤ་ནཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ནཱ མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ. ཧེ་ཊྛ་ཏོ ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་ར་ཡཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་ཏོ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི དེ་ཝེ ཨ་ནྟོ་ཀ་རི་ཏྭཱ ཡཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཏྠཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ རཱུ་པཱ ཝེ་ད་ནཱ ས་ཉྙཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ. ས་བྦེ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༡༨༢).
ཨེ་ཏྠ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀཱ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣཱ་ཏི དྭེ ཀ་ཐཱ ཧོ་ནྟི. ཀ་ཐཾ? ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཧི བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏུ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ག་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀཱ. ཏཱ་སཾ པ་ན དྭི་ནྣཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཝི་སུཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ སེ་ས་དྷ་མྨཱ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ཀ་ཐཱ. ཨ་ཡ་མི་དྷ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ ཨི་མཾ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཊི་ཙྩ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀཱ་མ་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཀཱ་མ་ས་ཉྙཾ པ་ན ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཊི་ཙྩ ཀཱ་མ་ས་ངྐ་པྤོ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧཱིཏི ཏཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. མི་ཙྪཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི.
བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏུཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨེ་ཏྠ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ་པི བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏུ བྱཱ་པཱ་དོ་པི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏུ? བྱཱ་པཱ་ད་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཏ་ཀྐོ ཝི་ཏ་ཀྐོ…པེ… ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏུ. ད་ས་སུ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་རོ་དྷོ ཀོ་པོ པ་ཀོ་པོ…པེ… ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཙི་ཏྟ་སྶ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༡༨༢).
ཨི་མཾ བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏུཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཙྩ བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཉྙཱ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ་པི ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུ ཝི་ཧིཾ་སཱ་པི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུ? ཝི་ཧིཾ་སཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཏ་ཀྐོ ཝི་ཏ་ཀྐོ…པེ… ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུ. ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎི་ནཱ ཝཱ ལེ་ཌྜུ་ནཱ ཝཱ ད་ཎྜེ་ན ཝཱ ས་ཏྠེ་ན ཝཱ ར་ཛྫུ་ཡཱ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝཱ ས་ཏྟེ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏི. ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཧེ་ཋ་ནཱ ཝི་ཧེ་ཋ་ནཱ ཧིཾ་ས་ནཱ ཝི་ཧིཾ་ས་ནཱ རོ་ས་ནཱ པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༡༨༢).
ཨི་མཾ ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཙྩ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ས་ཉྙཱ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སེ་ས་མི་དྷཱ་པི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏི་ཎ་དཱ་ཡེཏི ཏི་ཎ་ག་ཧ་ནེ ཨ་ར་ཉྙེ. ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནནྟི ཨ་ཝུ་ཌྜྷིཾ ཝི་ནཱ་སཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ སུ་ཀྑ་ཏི་ཎ་དཱ་ཡོ ཝི་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཏི་ཎུ་ཀྐཱ ཝི་ཡ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྙཱ, ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་ནི་སྶི་ཏཱ པཱ་ཎཱ ཝི་ཡ ཨི་མེ ས་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ སུ་ཀྑ་ཏི་ཎ་དཱ་ཡེ ཋ་པི་ཏཾ ཏི་ཎུ་ཀྐཾ ཁི་པྤཾ ཝཱ་ཡ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནི་བྦཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཏེ པཱ་ཎཱ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡེ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྙཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏ་ད་ངྒ་ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནེ་ཧི ན་པྤ་ཛ་ཧ་ནྟི, ཏེ དུ་ཀྑཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.
ཝི་ས་མ་ག་ཏནྟི རཱ་ག་ཝི་ས་མཱ་དཱི་ནི ཨ་ནུ་ག་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྙཾ. ན ཁི་པྤ་མེ་ཝ པ་ཛ་ཧ་ཏཱིཏི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན སཱི་གྷཾ ན་པྤ་ཛ་ཧ་ཏི. ན ཝི་ནོ་དེ་ཏཱིཏི ན ནཱི་ཧ་ར་ཏི. ན བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏཱིཏི བྷ་ངྒ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ་ནྟོ ན ཝི་ག་ཏ་ནྟཾ ཀ་རོ་ཏི. ན ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏཱིཏི ན ཨ་ནུ་ཨ་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་དེ་སུ ན – ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦོ. པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱཏི པཱ་ཊི་ཀ་ངྑི་ཏ་བྦཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ.
ནེ་ཀྑ་མྨ་དྷཱ་ཏུཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨེ་ཏྠ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐོ་པི ནེ་ཀྑ་མྨ་དྷཱ་ཏུ ས་བྦེ་པི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་དྷཱ་ཏུ? ནེ་ཀྑ་མྨ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཏ་ཀྐོ ཝི་ཏ་ཀྐོ…པེ… ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནེ་ཀྑ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༡༨༢).
ཨི་དྷཱ་པི དུ་ཝི་དྷཱ ཀ་ཐཱ. ནེ་ཀྑ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཧི ཨི་ཏ་རཱ་པི དྭེ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ག་ཧ་ཎཾ ག་ཙྪ་ནྟི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ, ཨ་ཡཾ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀཱ. ཏཱ པ་ན དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝི་སུཾ དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཏཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ ས་བྦ་ཀུ་ས་ལཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣཱ. ཨི་མཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་དྷཱ་ཏུཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཙྩ ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ཉྙཱ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ས་ཉྙཱ་དཱི་ནི པ་ཊི་ཙྩ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ.
ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏུཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ་པི ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏུ ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ་པི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏུ? ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཏ་ཀྐོ…པེ… ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏུ. ཡཱ ས་ཏྟེ་སུ མེ་ཏྟི མེ་ཏྟཱ་ཡ་ནཱ མེ་ཏྟཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ མེ་ཏྟཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༡༨༢).
ཨི་མཾ ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཉྙཱ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ་པི ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུ ཀ་རུ་ཎཱ་པི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུ? ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཏ་ཀྐོ…པེ… ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུ. ཡཱ ས་ཏྟེ་སུ ཀ་རུ་ཎཱ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ་ནཱ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ ཀ་རུ་ཎཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༡༨༢).
ཨི་མཾ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ས་ཉྙཱ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. གི་ཉྫ་ཀཱ་ཝ་ས་ཐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༧. ཏ་ཏི་ཡེ དྷཱ་ཏུཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ དྷཱ་ཏཱུ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ས་ཉྙཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཨི་དྷཱ་པི ‘‘ཀ་ཙྩཱ་ནོ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏ་སྶ ཨོ་ཀཱ་ས་དཱ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་ཝ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་སཱུཏི ཚ་སུ ས་ཏྠཱ་རེ་སུ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱཏི མ་ཡ་མ་སྨ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ཏི. ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཀི་སྨིཾ ས་ཏི ཧོ་ཏཱི་ཏི? ས་ཏྠཱ་རཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ དི་ཊྛིཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་སུ ཏེ་སུ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཏེ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་མྤི དི་ཊྛིཾ པུ་ཙྪ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དྷཱ་ཏུཾ པ་ཊི་ཙྩ སཱ དི་ཊྛི ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དྷཱ་ཏུ ཙ ནཱ་མ མ་ཧ་ཏཱི དྷཱ་ཏུ, ཏ་སྨཱ མ་ཧ་ཏིཾ དྷཱ་ཏུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་སྶཱ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ དཱི་པེ་ནྟོ མ་ཧ་ཏཱི ཁོ ཨེ་སཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཧཱི་ནཾ, ཀ་ཙྩཱ་ན, དྷཱ་ཏུཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཧཱི་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ. པ་ཎི་དྷཱིཏི ཙི་ཏྟ་ཊྛ་པ་ནཾ. སཱ པ་ནེ་སཱ ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ མ་ཀྐ་ཊཱ་དི་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ པ་ཏྠེ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཧཱི་ནོ པུ་གྒ་ལོཏི ཡ་སྶེ་ཏེ ཧཱི་ནཱ དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ས་བྦོ སོ པུ་གྒ་ལོ་པི ཧཱི་ནོ ནཱ་མ. ཧཱི་ནཱ ཝཱ་ཙཱཏི ཡཱ ཏ་སྶ ཝཱ་ཙཱ, སཱ་པི ཧཱི་ནཱ. ཧཱི་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏཱིཏི སོ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ་པི ཧཱི་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི, དེ་སེ་ནྟོ་པི ཧཱི་ན་མེ་ཝ དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་པ་དཱ་ནི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨུ་པ་པ་ཏྟཱིཏི དྭེ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟི ཙ. ནི་བྦ་ཏྟི ཧཱི་ན་ཀུ་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཧཱི་ན་ཏྟི་ཀ་ཝ་སེ་ན. ཀ་ཐཾ? ཏ་སྶ ཧི པ་ཉྩ་སུ ནཱི་ཙ་ཀུ་ལེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཧཱི་ནཱ ནི་བྦ་ཏྟི, ཝེ་སྶ་སུ་དྡ་ཀུ་ལེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ, ཁ་ཏྟི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ པ་ཎཱི་ཏཱ. དྭཱ་ད་སཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ པ་ན པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ ཧཱི་ནོ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ, ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ པ་ཎཱི་ཏོ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཧཱི་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༨. ཙ་ཏུ་ཏྠེ སཾ་ས་ནྡ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཀ་ཏོ ཧོ་ནྟི. ས་མེ་ནྟཱིཏི ས་མཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ནི་ར་ནྟ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཧཱི་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀཱཏི ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ. ཀ་ལྱཱ་ཎཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀཱཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཙ་ངྐ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༩. པ་ཉྩ་མེ པ་སྶ་ཐ ནོཏི པ་སྶ་ཐ ནུ. ས་བྦེ ཁོ ཨེ་ཏེཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༨༩) མ་ཧཱ་པ་ཉྙེ་སུ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ. ཨི་ཏི ནཾ ‘‘ཁ་ནྡྷ་ནྟ་རཾ དྷཱ་ཏྭ་ནྟ་རཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟ་རཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨ་ནྟ་རཾ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཧ་ཏཾ ག་མྦྷཱི་རཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི. སོ་པི ཏེ་སཾ པ་ཐ་ཝིཾ པ་ཏྠ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ སི་ནེ་རུ་པཱ་ད་ཏོ ཝཱ་ལི་ཀཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏཾ བྷི་ནྡ་ནྟོ ཝི་ཡ སི་ནེ་རུཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ པུ་ཙྪི་ཏ་པུ་ཙྪི་ཏཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦེ ཁོ ཨེ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ’’ཏི.
མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ’’ཏི ཨི་དྡྷི་མ་ནྟེ་སུ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ. ཨི་ཏི ནཾ ‘‘པ་རི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི. སོ་པི ཏེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏ་པུ་ཙྪི་ཏཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦེ ཁོ ཨེ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ’’ཏི.
མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ’’ཏི དྷུ་ཏ་ཝཱ་དེ་སུ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ. ཨི་ཏི ནཾ ‘‘དྷུ་ཏ་ངྒ་པ་རི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ བྷེ་དཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱ’’ཏི དྷུ་ཏ་ཝཱ་དཱ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི. སོ་པི ཏེ་སཾ ཏ་ཐེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏ་པུ་ཙྪི་ཏཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦེ ཁོ ཨེ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དཱ’’ཏི.
ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༩༢) དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀེ་སུ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ. ཨི་ཏི ནཾ ‘‘དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱ’’ཏི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི. སོ་པི ཏེ་སཾ ཏ་ཐེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏ་པུ་ཙྪི་ཏཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦེ ཁོ ཨེ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ’’ཏི.
པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ པུ་ཎྞོ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༩༦) དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀེ་སུ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ. ཨི་ཏི ནཾ ‘‘དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ངྑེ་པ་ཝི་ཏྠཱ་ར་ག་མྦྷཱི་རུ་ཏྟཱ་ན་ཝི་ཙི་ཏྲ་ཀ་ཐཱ་དཱི་སུ ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱ’’ཏི དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི. སོ་པི ཏེ་སཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀེ་ན ནཱ་མ ཨཱ་དི་ཏོ པ་རི་སཾ ཝ་ཎྞེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷེ སུ་ཉྙ་ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ, ཨ་ནྟེ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཀཱུ་ཊཾ ག་ཎྷི་ཏུ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཏཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦེ ཁོ ཨེ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ’’ཏི.
ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨུ་པཱ་ལཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༢༨) ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ་སུ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ. ཨི་ཏི ནཾ ‘‘ག་རུ་ཀ་ལ་ཧུ་ཀཾ ས་ཏེ་ཀི་ཙྪ་ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི. སོ་པི ཏེ་སཾ པུ་ཙྪི་ཏ་པུ་ཙྪི་ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦེ ཁོ ཨེ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ’’ཏི.
ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨཱ་ན་ནྡོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༢༣) བ་ཧུ་སྶུ་ཏེ་སུ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ. ཨི་ཏི ནཾ ‘‘ད་ས་ཝི་དྷཾ བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷིཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ པུ་བྦཱ་པ་རཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱ’’ཏི བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི. སོ་པི ཏེ་སཾ ‘‘ཨི་དཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨི་དཾ ཨེ་ཝཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ས་བྦཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦེ ཁོ ཨེ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ’’ཏི.
དེ་ཝ་ད་ཏྟོ པ་ན པཱ་པི་ཙྪོ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏོ, ཏེ་ན ནཾ ‘‘ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཎྷ་ན་པ་རི་ཧཱ་རཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཀོ་ཧ་ཉྙ་ཏཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པཱ་པི་ཙྪཱ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི. སོ་པི ཏེ་སཾ ཏཾ ཏཾ ནི་ཡཱ་མཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦེ ཁོ ཨེ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ པཱ་པི་ཙྪཱ’’ཏི.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏེ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཙ་ངྐ་མིཾ་སཱུ་ཏི. ‘‘དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ས་ཏྠ་རི པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ན་ཏྠ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨཱ་ར་ཀྑ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ. ཨ་ཐ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཀ་སྨཱ ཙ་ངྐ་མཱི་ཏི? ‘‘ཨ་ཀཱ་ར་ཀོ ཨ་ཡཾ, ཡ་དི ཀཱ་ར་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ན ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏ་དོ་ས་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠཾ. ཀིཾ པ་ན དེ་ཝ་ད་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ན་ཏྠཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝཱ ཨཱ་ར་ཀྑ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི? ན་ཏྠི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཱུ་པ་ཀྐ་མེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༤༡). བྷི་ཀྑཱུ པ་ན ས་ཏྠ་རི གཱ་ར་ཝེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ. ཏེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཧི, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ’’ནྟི ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་སི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ས་གཱ་ཐཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༠. ཚ་ཊྛེ གཱུ་ཐོ གཱུ་ཐེ་ན སཾ་ས་ནྡ་ཏི ས་མེ་ཏཱིཏི ས་མུ་དྡ་ནྟ་རེ ཛ་ན་པ་ད་ནྟ་རེ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ནྟ་རེ ཋི་ཏོ་པི ཝ་ཎྞེ་ན་པི ག་ནྡྷེ་ན་པི ར་སེ་ན་པི ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟོ སཾ་ས་ནྡ་ཏི ས་མེ་ཏི, ཨེ་ཀ་ས་དི་སོ་ཝ ཧོ་ཏི ནི་ར་ནྟ་རོ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ནི་ཊྛ་ཨུ་པ་མཱ ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནཾ ཧཱི་ན་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་སྶ ས་རི་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་ཊཱ, ཁཱི་རཱ་དི་ཝི་སི་ཊྛོ་པ་མཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་སྶ ས་རི་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ.
སཾ་ས་གྒཱཏི ད་སྶ་ན་ས་ཝ་ན་སཾ་ས་གྒཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀེ་ན ཏ་ཎྷཱ་སྣེ་ཧེ་ན. ཝ་ན་ཐོ ཛཱ་ཏོཏི ཀི་ལེ་ས་ཝ་ནཾ ཛཱ་ཏཾ. ཨ་སཾ་ས་གྒེ་ན ཚི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀ་ཏོ ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་སཾ་ས་གྒེ་ན ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན ཚི་ཛྫ་ཏི. སཱ་དྷུ་ཛཱི་ཝཱིཏི པ་རི་སུ་དྡྷ་ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཛཱི་ཝ་མཱ་ནོ. ས་ཧཱ་ཝ་སེཏི ས་ཧ་ཝཱ་སཾ ཝ་སེ་ཡྻ. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ཨ་སྶ་དྡྷ་སཾ་ས་ནྡ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༡. ས་ཏྟ་མེ ཨ་སྶ་དྡྷཱ ཨ་སྶ་དྡྷེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ བུ་དྡྷེ ཝཱ དྷ་མྨེ ཝཱ ས་ངྒྷེ ཝཱ ས་དྡྷཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ ནི་རོ་ཛཱ ནི་ར་སཱ པུ་གྒ་ལཱ ས་མུ་དྡ་སྶ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ ཋི་ཏཱ པཱ་རི་མ་ཏཱི་རེ་པི ཋི་ཏེ་ཧི ཨ་སྶ་དྡྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏཱ་ཡ ཨ་སྶ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ས་དི་སཱ ནི་ར་ནྟ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཨ་ཧི་རི་ཀཱ བྷི་ནྣ་མ་རི་ཡཱ་དཱ ཨ་ལ་ཛྫི་པུ་གྒ་ལཱ ཨ་ཧི་རི་ཀེ་ཧི, ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤི་ནོ པཱ་པ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི་ཧི, ཨ་པྤ་སྶུ་ཏཱ སུ་ཏ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ ཨ་པྤ་སྶུ་ཏེ་ཧི, ཀུ་སཱི་ཏཱ ཨཱ་ལ་སི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ ཀུ་སཱི་ཏེ་ཧི, མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་ནོ བྷ་ཏྟ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཀ་མཾ་ས་ནི་ཀྑི་ཏྟ་སི་ངྒཱ་ལ་ས་དི་སཱ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི་ཧི, དུ་པྤ་ཉྙཱ ཁ་ནྡྷཱ་དི་པ་རི་ཙྪེ་དི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་པྤ་ཉྙཱ ཏཱ་དི་སེ་ཧེ་ཝ དུ་པྤ་ཉྙེ་ཧི, ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ནྣཱ ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩ་པ་སུ་ཏཱ ས་དྡྷེ་ཧི, ཧི་རི་མ་ནཱ ལ་ཛྫི་པུ་གྒ་ལཱ ཧི་རི་མ་ནེ་ཧི, ཨོ་ཏྟ་པྤི་ནོ པཱ་པ་བྷཱི་རུ་ཀཱ ཨོ་ཏྟ་པྤཱི་ཧི, བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ སུ་ཏ་དྷ་རཱ ཨཱ་ག་མ་དྷ་རཱ ཏ་ནྟི་པཱ་ལ་ཀཱ ཝཾ་སཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཀཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏེ་ཧི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ར་ཀྐ་མཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ་ཧི, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏཱི ས་བྦ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏཱི་ཧི, པ་ཉྙ་ཝ་ནྟོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙེ་ཧི ཝ་ཛི་རཱུ་པ་མ་ཉཱ་ཎེ་ཧི པ་ཉྙ་ཝ་ནྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ དཱུ་རེ ཋི་ཏཱ་པི ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ སཾ་ས་ནྡ་ནྟི ས་མེ་ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨-༡༢. ཨ་སྶ་དྡྷ་མཱུ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༢-༡༠༦. ཨ་ཊྛ་མཱ་དཱི་ནི ཏེ་ཡེ་ཝ ཨ་སྶ་དྡྷཱ་དི་དྷ་མྨེ ཏི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏྭཱ དེ་སི་ཏཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་སྶ་དྡྷཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀཱ ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑ་སུ་ཀྐ་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ ཏི་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ, ན་ཝ་མེ ཨ་ཧི་རི་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ. ད་ས་མེ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཏ་ཡོ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ ཨ་པྤ་སྶུ་ཏ་མཱུ་ལ་ཀཱ དྭེ, དྭཱ་ད་ས་མེ ཀུ་སཱི་ཏ་མཱུ་ལ་ཀོ ཨེ་ཀོ ཏི་ཀོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ས་བྦེ་པི པ་ཉྩ་སུ སུ་ཏྟ་ནྟེ་སུ པ་ནྣ་ར་ས ཏི་ཀཱ ཧོ་ནྟི. པ་ནྣ་ར་ས ཙེ་ཏེ སུ་ཏྟ་ནྟཱ་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཏི་ཀ་པེ་ཡྻཱ་ལོ ནཱ་མ. ཨ་ཊྛ་མཱ་དཱི་ནི.
དུ་ཏི་ཡོ ཝ་གྒོ.
༣. ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་གྒོ
༡-༢. ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༧-༡༠༨. ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ པ་ཋ་མཾ ཨ་སྶ་དྡྷཱ་དི་པ་ཉྩ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ. པ་ཋ་མེ པ་ན ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་པ་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, དུ་ཏི་ཡེ དུ་སྶཱི་ལ་པ་དཾ. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཧི ཨེ་ཏཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨེ་ཏྠ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི་ར་ཧི་ཏཱ. དུ་སྶཱི་ལཱཏི ནི་སྶཱི་ལཱ. པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡཱ་ནི.
༣-༥. པ་ཉྩ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༩-༡༡༡. ཏ་ཏི་ཡཾ པ་ཉྩ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ས་ཏྟ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན, པ་ཉྩ་མཾ ད་ས་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏི་ཡེ སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ཡི་ནོཏི སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་ཛྫཾ ཡཱ་ཡ པ་མཱ་ད་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ པི་ཝ་ནྟི, སཱ ‘‘སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་དོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི་ཏི སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ཡི་ནོ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ.
པ་ཉྩ་མེ པཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་པཱ་ཏེ་ནྟཱི་ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནོ, པཱ་ཎ་གྷཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡི་ནོ, པ་ར་སྶ་ཧཱ་རི་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་སུ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ན མི་ཙྪཱ ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རི་ནོ. མུ་སཱ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི མུ་སཱ་ཝཱ་དི་ནོ, པ་རེ་སཾ ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ཀཾ ཏུ་ཙྪཾ ཨ་ལི་ཀཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ. མ་མྨ་ཙྪེ་དི་ཀཱ ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ. ས་མྥཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ལ་པ་ནྟཱི་ཏི ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པི་ནོ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ་ནོ, པ་ར་བྷ་ཎྜེ ལུ་བྦྷ་ན་སཱི་ལཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྱཱ་པ་ནྣཾ པཱུ་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ ཙི་ཏྟ་མེ་ཏེ་ས་ནྟི བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ. མི་ཙྪཱ པཱ་པི་ཀཱ ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཏེ་སཾ དི་ཊྛཱི་ཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ, ཀ་མྨ་པ་ཐ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ཡ ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཡ མི་ཙྪ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ཡ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྨཱ སོ་བྷ་ནཱ ཝི་ཉྙུ་པ་ས་ཏྠཱ ཨེ་ཏེ་སཾ དི་ཊྛཱི་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ, ཀ་མྨ་པ་ཐ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མྨ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ཡ མ་གྒ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ནཱ་ནཾ པ་དཱ་ནཾ པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་མ་ཏྟཾ.
ཡོ པ་ན ཏེ་སཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ བྱཱ་པཱ་དོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ད་ས་ཝི་དྷོ ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏི་པཱ་ཏོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ, པཱ་ཎ་ཝ་དྷོ པཱ་ཎ་གྷཱ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པཱ་ཎོཏི ཙེ་ཏྠ ཝོ་ཧཱ་ར་ཏོ ས་ཏྟོ, པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ཏ་སྨིཾ པ་ན པཱ་ཎེ པཱ་ཎ་ས་ཉྙི་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཝ་དྷ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ. སོ གུ་ཎ་ཝི་ར་ཧི་ཏེ་སུ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་དཱི་སུ པཱ་ཎེ་སུ ཁུ་དྡ་ཀེ པཱ་ཎེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧཱ་ས་རཱི་རེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཀ་སྨཱ? པ་ཡོ་ག་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ, པ་ཡོ་ག་ས་མ་ཏྟེ་པི ཝ་ཏྠུ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ. གུ་ཎ་ཝ་ནྟེ་སུ མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་སུ ཨ་པྤ་གུ་ཎེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧཱ་གུ་ཎེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ས་རཱི་ར་གུ་ཎཱ་ནཾ པ་ན ས་མ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མཱ་ན་ཉྩ མུ་དུ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཏི་བྦ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་སྶ པ་ཉྩ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – པཱ་ཎོ, པཱ་ཎ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ, ཨུ་པ་ཀྐ་མོ, ཏེ་ན མ་ར་ཎ་ནྟི. ཚ པ་ཡོ་གཱ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ, ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀོ, ནི་སྶ་གྒི་ཡོ, ཐཱ་ཝ་རོ, ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡོ, ཨི་དྡྷི་མ་ཡོ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཏི་པྤ་པ་ཉྩོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཡཱ་མ, ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ. ཨ་ཏྠི་ཀེ་ཧི པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡༧༢) ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
ཨ་དི་ནྣ་སྶ ཨཱ་དཱ་ནཾ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ, པ་ར་སྶ་ཧ་ར་ཎཾ ཐེ་ཡྻཾ ཙོ་རི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་དི་ནྣནྟི པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཡ་ཏྠ པ་རོ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཀཱ་རི་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ད་ཎྜཱ་ར་ཧོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ན པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏེ པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ཉྙི་ནོ ཏ་དཱ་དཱ་ཡ་ཀ་ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཐེ་ཡྻ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ. ཏཾ ཧཱི་ནེ པ་ར་ས་ནྟ་ཀེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ, པ་ཎཱི་ཏེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ. ཀ་སྨཱ? ཝ་ཏྠུ་པ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ. ཝ་ཏྠུ་ས་མ་ཏྟེ ས་ཏི གུ་ཎཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཀེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ, ཏཾ ཏཾ གུ་ཎཱ་དྷི་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཧཱི་ན་གུ་ཎ་སྶ ས་ནྟ་ཀེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ.
ཏ་སྶ པ་ཉྩ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟཾ, ཨུ་པ་ཀྐ་མོ, ཏེ་ན ཧ་ར་ཎ་ནྟི. ཚ པ་ཡོ་གཱ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ད་ཡོ་ཝ. ཏེ ཙ ཁོ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཐེ་ཡྻཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་ས་ཡ྄ཧཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་རི་ཀ་པྤཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, ཀུ་སཱ་ཝ་ཧཱ་རོ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཝ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༩༢) ཝུ་ཏྟོ.
ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀཱ་མེ་སཱུཏི མེ་ཐུ་ན་ས་མཱ་ཙཱ་རེ་སུ. མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོཏི ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་ནྡི་ཏོ ལཱ་མ་ཀཱ་ཙཱ་རོ. ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ན ཨ་ས་དྡྷ་མྨཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ པུ་རི་སཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷ་གི་ནི་ར་ཀྑི་ཏཱ ཉཱ་ཏི་ར་ཀྑི་ཏཱ གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱ སཱ་ར་ཀྑཱ ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ་ཏི མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ་ད་ཡོ ད་ས, དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ ཚ་ནྡ་ཝཱ་སི་ནཱི བྷོ་ག་ཝཱ་སི་ནཱི པ་ཊ་ཝཱ་སི་ནཱི ཨོ་ད་པ་ཏྟ་ཀི་ནཱི ཨོ་བྷ་ཏ་ཙུ་མྦ་ཊཱ དཱ་སཱི ཙ བྷ་རི་ཡཱ ཙ ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱི ཙ བྷ་རི་ཡཱ ཙ དྷ་ཛཱ་ཧ་ཊཱ མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཏཱ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ་ད་ཡོ ད་སཱ་ཏི ཝཱི་ས་ཏི ཨི་ཏྠི་ཡོ. ཨི་ཏྠཱི་སུ པ་ན དྭི་ནྣཾ སཱ་ར་ཀྑ་ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ་ནཾ, ད་ས་ནྣ་ཉྩ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ་དཱི་ན་ནྟི དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཨ་ཉྙེ པུ་རི་སཱ. ཨི་དཾ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ. སོ པ་ནེ་ས མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ར་ཧི་ཏེ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ – ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཏྠུ, ཏ་སྨིཾ སེ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟཾ, སེ་ཝ་ན་པྤ་ཡོ་གོ, མ་གྒེ་ན་མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ནྟི. ཨེ་ཀོ པ་ཡོ་གོ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ ཨེ་ཝ.
མུ་སཱཏི ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ན་ཀོ ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་གོ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཡོ་གོ ཝཱ, ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པ་ན་སྶ པ་ར་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ, མུ་སཱ་ཝཱ་དོ. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – མུ་སཱཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཝ་ཏྠུ. ཝཱ་དོཏི ཏ་སྶ བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཏ་ཙྪ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཾ. ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ན ཨ་ཏ་ཐཾ ཝ་ཏྠུཾ ཏ་ཐ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ. སོ ཡ་མ་ཏྠཾ བྷ་ཉྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་པྤ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཨ་པི ཙ ག་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ན་ཏྠཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ས་ཀྑི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཀ་མྤི ཏེ་ལཾ ཝཱ ས་པྤིཾ ཝཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨ་ཛྫ གཱ་མེ ཏེ་ལཾ ན་དཱི མ་ཉྙེ ས་ནྡ་ཏཱི’’ཏི པཱུ་ར་ཎ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཨ་དི་ཊྛཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ‘‘དི་ཊྛ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – ཨ་ཏ་ཐཾ ཝ་ཏྠུ, ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཙི་ཏྟཾ, ཏ་ཛྫོ ཝཱ་ཡཱ་མོ, པ་ར་སྶ ཏ་ད་ཏྠ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ནྟི. ཨེ་ཀོ པ་ཡོ་གོ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ་ཝ. སོ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ པ་ར་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎེ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏཱ་ཡ ཙེ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་རོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀི་རི་ཡཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཀ་མྨུ་ནཱ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ, ཡ་སྶ ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཏ་སྶ ཧ་ད་ཡེ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ, པ་ར་སྶ ཙ སུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི, སཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ. ཡཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཏྟཱ་ན་མྤི པ་ར་མྤི ཕ་རུ་སཾ ཀ་རོ་ཏི, ཡཱ ཝཱ་ཙཱ ས་ཡ་མྤི ཕ་རུ་སཱ, ནེ་ཝ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ ན ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ, ཨ་ཡཾ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ. ཡེ་ན པ་ན ས་མྥཾ པ་ལ་པ་ཏི ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ, སོ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ. ཏེ་སཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ་དི་ནཱ་མ་མེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི. སཱ ཨེ་ཝ ཙ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་རེ་སཾ ཝཱ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ. སཱ ཡ་སྶ བྷེ་དཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, མ་ཧཱ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ. ཏ་སྶཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ – བྷི་ནྡི་ཏ་བྦོ པ་རོ, ཨི་ཏི ཨི་མེ ནཱ་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི བྷེ་ད་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ, ཨི་ཏི ཨ་ཧཾ པི་ཡོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ་ཏི པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ ཝཱ, ཏ་ཛྫོ ཝཱ་ཡཱ་མོ, ཏ་སྶ ཏ་ད་ཏྠ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ནྟི.
པ་ར་སྶ མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཕ་རུ་ས་ཙེ་ཏ་ནཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ. ཏ་སྶཱ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠ་མི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར དཱ་ར་ཀོ མཱ་ཏུ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ཏི. མཱ་ཏཱ ཏཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི, ‘‘ཙ་ཎྜཱ ཏཾ མ་ཧིཾ་སཱི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་ཀྐོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ར་ཉྙེ མ་ཧིཾ་སཱི ཨུ་ཊྛཱ་སི. དཱ་ར་ཀོ, ‘‘ཡཾ མ་མ མཱ་ཏཱ མུ་ཁེ་ན ཀ་ཐེ་སི, ཏཾ མཱ ཧོ་ཏུ, ཡཾ ཙི་ཏྟེ་ན ཙི་ནྟེ་སི, ཏཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི. མ་ཧིཾ་སཱི ཏ་ཏྠེ་ཝ བ་དྡྷཱ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཝཾ མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀོ་པི པ་ཡོ་གོ ཙི་ཏྟ་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ན ཧོ་ཏི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧི ཀ་དཱ་ཙི པུ་ཏྟ་ཀེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཙོ་རཱ ཝོ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟཱུ’’ཏི, ཨུ་པྤ་ལ་པ་ཏྟ་མྤི ཙ ནེ་སཾ ཨུ་པ་རི པ་ཏ་ནྟཾ ན ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ཙ ཀ་དཱ་ཙི ནི་སྶི་ཏ་ཀེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཀིཾ ཨི་མེ ཨ་ཧི་རི་ཀཱ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤི་ནོ ཙ་ར་ནྟི, ནི་དྡྷ་མ་ཐ ནེ’’ཏི. ཨ་ཐ ཙ ནེ་སཾ ཨཱ་ག་མཱ་དྷི་ག་མ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ ཙི་ཏྟ་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙ་ན་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ་པི ན ཧོ་ཏི. ན ཧི མཱ་རཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ‘‘ཨི་མཾ སུ་ཁཾ ས་ཡཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ཧོ་ཏི. ཙི་ཏྟ་ཕ་རུ་ས་ཏཱ་ཡ པ་ནེ་སཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ་ཝ. སཱ ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ, ཏ་སྶ ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, མ་ཧཱ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ. ཏ་སྶཱ ཏ་ཡོ ས་མྦྷཱ་རཱ – ཨ་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦོ པ་རོ, ཀུ་པི་ཏ་ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཀྐོ་ས་ནཱ་ཏི.
ཨ་ན་ཏྠ་ཝི་ཉྙཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ. སོ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཨཱ་སེ་ཝ་ན་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཏ་སྶ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ – བྷཱ་ར་ཏ་ཡུ་དྡྷ-སཱི་ཏཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དི-ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཀ་ཐཱ-པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱི་ཀ་ཐཱ་ཀ་ཐ་ན་ཉྩཱ་ཏི.
ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ. པ་ར་བྷ་ཎྜཱ་བྷི་མུ་ཁཱི ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ནྣི་ནྣ་ཏཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏི་དཾ མ་མ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ར་བྷ་ཎྜཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཙ. ཏ་སྶཱ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ པ་ར་བྷ་ཎྜཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་ཉྩ. པ་ར་བྷ་ཎྜ་ཝ་ཏྠུ་ཀེ ཧི ལོ་བྷེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ན ཏཱ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ ན ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏི་དཾ མ་མ་སྶཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏཱི་ཏི.
ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི, བྱཱ་པཱ་དོ. སོ པ་ར་ཝི་ནཱ་སཱ་ཡ མ་ནོ་པ་དོ་ས་ལ་ཀྑ་ཎོ. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ. ཏ་སྶ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ པ་ར་ས་ཏྟོ ཙ, ཏ་སྶ ཙ ཝི་ནཱ་ས་ཙི་ནྟཱ. པ་ར་ས་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཀེ ཧི ཀོ་དྷེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ན ཏཱ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ ན ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ཨུ་ཙྪི་ཛྫེ་ཡྻ ཝི་ན་སྶེ་ཡྻཱ’’ཏི ཏ་སྶ ཝི་ནཱ་སཾ ཙི་ནྟེ་ཏི.
ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩ་ག་ཧ་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ་ན མི་ཙྪཱ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. སཱ ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཙ. ཨ་པི ཙ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, ནི་ཡ་ཏཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ. ཏ་སྶཱ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ – ཝ་ཏྠུ་ནོ ཙ ག་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏཱ ཡ་ཐཱ ཙ ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན ད་ས་ནྣཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཏོ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏོ མཱུ་ལ་ཏོ་ཏི པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཏོཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཧི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཙེ་ཏ་ནཱ་དྷ་མྨཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཏི་སྶོ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ནོ མཱུ་ལཱ་ནི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་དཱ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཙེ་ཝ མཱུ་ལཱ་ནི ཙ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཧི མཱུ་ལཾ པ་ཏྭཱ ལོ་བྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ ཧོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་དོ དོ་སོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ, མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ཕོ་ཊྛ་བྦ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཝ, ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཏི་པི ཨེ་ཀེ. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ, ཏ་ཐཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཝ. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ དི་ཊྛ་སུ་ཏ་མུ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ, ཏ་ཐཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ. བྱཱ་པཱ་དོ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཝ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ.
ཝེ་ད་ནཱ་ཏོཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནོ ཧོ་ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི རཱ་ཛཱ་ནོ ཙོ་རཾ དི་སྭཱ ཧ་ས་མཱ་ནཱ་པི ‘‘ག་ཙྪ་ཐ ནཾ གྷཱ་ཏེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ན ནེ་སཾ དུ་ཀྑ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཏི་ཝེ་ད་ནཾ, མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ སུ་ཁ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དྭི་ཝེ་ད་ནོ, ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙི་ཏྟེ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནོ ན ཧོ་ཏི. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཏི་ཝེ་ད་ནོ, ཏ་ཐཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཏི་ཝེ་ད་ནོ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ སུ་ཁ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དྭི་ཝེ་ད་ནཱ, ཏ་ཐཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. བྱཱ་པཱ་དོ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནོ.
མཱུ་ལ་ཏོཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན དྭི་མཱུ་ལ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ, མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ, ཏ་ཐཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཙ. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་མཱུ་ལཱ, ཏ་ཐཱ བྱཱ་པཱ་དོ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན དྭི་མཱུ་ལཱ་ཏི.
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཨེ་ཝ. ཡཱ་ཡ པ་ན ཝི་ར་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏེ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, སཱ བྷེ་ད་ཏོ ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ར་ཏི ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་ར་ཏི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ར་ཏཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ས་མཱ་དི་ནྣ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་ཝ་ཡ་བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཱ་དཱི་ནི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི ས་མྤ་ཏྟཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཝི་ར་ཏི ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ར་ཏཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ ཙ་ཀྐ་ན་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཝི་ཡ. ཏ་སྶ ཀི་ར ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ མཱ་ཏུ རོ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཝེ་ཛྫེ་ན ཙ ‘‘ཨ་ལླ་ས་ས་ཀ་མཾ་སཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ ཙ་ཀྐ་ན་སྶ བྷཱ་ཏཱ ‘‘ག་ཙྪ ཏཱ་ཏ ཁེ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜཱ་ཧཱི’’ཏི ཙ་ཀྐ་ནཾ པེ་སེ་སི. སོ ཏ་ཏྠ ག་ཏོ. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ཨེ་ཀོ ས་སོ ཏ་རུ་ཎ་ས་སྶཾ ཁཱ་དི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. སོ ཏཾ དི་སྭཱ ཝེ་གེ་ན དྷཱ་ཝ་ནྟོ ཝ་ལླི་ཡཱ བ་དྡྷོ ‘‘ཀི་རི ཀི་རཱི’’ཏི ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི. ཙ་ཀྐ་ནོ ཏེ་ན ས་དྡེ་ན ག་ནྟྭཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘མཱ་ཏུ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི. པུ་ན ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ན མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཡྭཱ་ཧཾ མཱ་ཏུ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ པ་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ག་ཙྪ ཨ་ར་ཉྙེ ས་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏི་ཎོ་ད་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ’’ཏི མུ་ཉྩི. བྷཱ་ཏ་རཱ ཙ ‘‘ཀིཾ ཏཱ་ཏ ས་སོ ལ་དྡྷོ’’ཏི? པུ་ཙྪི་ཏོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཏ་ཏོ ནཾ བྷཱ་ཏཱ པ་རི་བྷཱ་སི. སོ མཱ་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘ཡ་ཏོ་ཧཾ ཛཱ་ཏོ, ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ས་ཉྩི་ཙྩ པཱ་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏཱ’’ཏི ས་ཙྩཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ་སྶ མཱ་ཏཱ ཨ་རོ་གཱ ཨ་ཧོ་སི.
ས་མཱ་དི་ནྣ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་མཱ་དཱ་ནེ ཙ ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཝི་ར་ཏི ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་ར་ཏཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨུ་ཏྟ་ར་ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་པ་བྦ་ཏ་ཝཱ་སཱི་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཝི་ཡ. སོ ཀི་ར ཨ་མྦ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི་པི་ངྒ་ལ་བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟཾ ཀ་ས་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ གོ་ཎོ ན་ཊྛོ, སོ ཏཾ ག་ཝེ་ས་ནྟོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་པ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་རུ་ཧི, ཏ་ཏྲ ནཾ མ་ཧཱ་ས་པྤོ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ཏི་ཁི་ཎཱ་ཡ ཝཱ་སི་ཡཱ སཱི་སཾ ཚི་ནྡཱ་མཱི’’ཏི. པུ་ན ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ན མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཡྭཱ་ཧཾ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ ག་རུ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ནྡེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛཱ་མི, ན སི་ཀྑཱ་པ་ད’’ནྟི ཨཾ་སེ ཋ་པི་ཏཾ ཏི་ཁི་ཎ་ད་ཎྜ་ཝཱ་སིཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཚ་ཌྜེ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ མ་ཧཱ་ཝཱ་ལོ༹ ནཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སཱི་ཏི.
ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ན ཝི་ར་ཏི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ར་ཏཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཡ་སྶཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི པཱ་ཎཾ གྷཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་མྤི ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་ས་མྤི ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཏོ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏོ མཱུ་ལ་ཏོ་ཏི པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཏོཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཧི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟི ཝི་ར་ཏི་ཡོ་པི, ཨ་ནྟེ ཏ་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ.
ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཨེ་ཝ, ན མཱུ་ལཱ་ནི, ཨ་ནྟེ ཏ་ཡོ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཙེ་ཝ མཱུ་ལཱ་ནི ཙ. ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཧི མཱུ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ལོ་བྷོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་དོ་སོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཨ་མོ་ཧོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནེ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧི ཝི་ར་ཏི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་པེ་ཏེ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི དུ་སྶཱི་ལྱཱ་ནི པ་ཛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཝེ་ད་ནཱ་ཏོཏི ས་བྦེ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ ཝཱ. ཀུ་ས་ལཾ པ་ཏྭཱ ཧི དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
མཱུ་ལ་ཏོཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ ཨ་ལོ་བྷ་ཨ་དོ་ས་ཨ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཏི་མཱུ་ལཱ ཧོ་ནྟི, ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ དྭི་མཱུ་ལཱ. ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ དྭི་མཱུ་ལཱ ཧོ་ཏི, ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀ་མཱུ་ལཱ. ཨ་ལོ་བྷོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱུ་ལཾ ན ཧོ་ཏི. ཨ་བྱཱ་པཱ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཨ་ལོ་བྷ་ཨ་དོ་ས་ཝ་སེ་ན དྭི་མཱུ་ལཱ་ཝཱ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནི.
༦. ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༢. ཚ་ཊྛཾ ཨ་ཊྛ་མ་གྒ་ངྒ་ཝ་སེ་ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ད་ས་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༣. ས་ཏྟ་མཾ ད་ས་མི་ཙྪ་ཏྟ་ས་མྨ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎི་ནོཏི མི་ཙྪཱ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ནོཏི ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཝི་མུ་ཏྟི་ནོ ཀུ་ས་ལ་ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ. ས་མྨཱ་ཉཱ་ཎི་ནོཏི ས་མྨཱ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ. ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ནོཏི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ་ཡ ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.
༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝ་གྒོ
༡. ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏཱུཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་དྷཱ་ཏུ. ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཨཱ་བ་ནྡྷ་ན་དྷཱ་ཏུ. ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏཱུཏི པ་རི་པཱ་ཙ་ན་དྷཱ་ཏུ. ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཝི་ཏྠ་མྦྷ་ན་དྷཱ་ཏུ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ཝཱི་ས་ཏི་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཏཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ. པ་ཋ་མཾ.
༢. པུ་བྦེ་ས་མྦོ་དྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༥. དུ་ཏི་ཡེ ཨ་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་སྶཱ་དོཏི ཨ་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ནི་སྶ་ཡོ ཨ་སྶཱ་དོ. སྭཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་བྦྷུ་ནྣཱ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་རཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་དྷ མེ ཨ་ངྒུ་ལཾ པ་ཝེ་སི་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་མཾ ནཱ་མེ་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ཝ་ད་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ནི་ཙྩཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ, པ་ཊི་པཱི་ལ༹་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན དུ་ཀྑཱ, ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་ག་མཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ. ཨ་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོཏི ཡེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན སཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཡ་མཱ་ཀཱ་རོ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཝི་ནཱི་ཡ་ཏི ཙེ་ཝ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི ཙ, ཏ་སྨཱ ནི་བྦཱ་ན་མ་སྶཱ ནི་སྶ་ར་ཎཾ.
ཨ་ཡཾ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་སྶཱ་དོཏི ཨ་ཡཾ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ནི་སྶ་ཡོ ཨ་སྶཱ་དོ. སྭཱ་ཡཾ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་པ་དྡུ་ཏཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཀིཾ ཨ་ཡཾ ནི་པ་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་སྶཱ་ཝ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁོ ནི་ཀྑ་མ་ཏི ཙེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི ཙ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི་སྶ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ སེ་ད་ཏི་ནྟཾ ཝ་ཏྠཾ པཱི་ལེ༹་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཀཱ་རཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ ག་ཎྷི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, མ་ཡཾ པ་ན སཱ་ཡཾ ནི་པ་ནྣཱ པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧཱ་མ, མཱ་ས་པུ་ཎྞ་གྷ་ཊོ ཝི་ཡ ནོ ས་རཱི་རཾ, མ་ཧཱ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ སེ་ད་མ་ཏྟ་མྤི ནོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ས་ནི་ས་དྡེ་ན ཝི་ཡ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ ས་རཱི་རེ ཨུ་སུ་མཱ་ཀཱ་ར་མ་ཏྟ་མྤི ནོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཡཾ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་སྶཱ་དོཏི ཨ་ཡཾ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ནི་སྶ་ཡོ ཨ་སྶཱ་དོ. སྭཱ་ཡཾ སཱི་ཏ་ག་ཧ་ཎི་ཀེ དི་སྭཱ, ‘‘ཀིཾ ཨི་མེ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་ཁ་ཛྫ་མ་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཐ་དྡྷ་ཀུ་ཙྪི་ནོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀ་ཊཱ་ཧཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི, ཕུ་སི་ཏ་མ་ཏྟེ་སུ་པི ས་རཱི་རེ པ་ཏི་ཏེ་སུ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀ་ཊཱ་ཧཾ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ་ཝ ནི་པ་ཛྫ་ནྟི? མ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཏི་ཐ་དྡྷ་མྤི མཾ་སཾ ཝཱ པཱུ་ཝཾ ཝཱ ཁཱ་དཱ་མ, ཀུ་ཙྪི་པཱུ་རཾ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫཱ་མ, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ནོ ས་བྦཾ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜོ ཝི་ཡ ཝི་ལཱི་ཡ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧ་ཝ་དྡ་ལི་ཀཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ས་རཱི་རེ སཱི་ཏཱ་ནུ་ད་ཧ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ནོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཡཾ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་སྶཱ་དོཏི ཨ་ཡཾ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ནི་སྶ་ཡོ ཨ་སྶཱ་དོ. སྭཱ་ཡཾ ཨ་ཉྙེ ཝཱ་ཏ་བྷཱི་རུ་ཀེ དི་སྭཱ, ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ ས་རཱི་རཾ ཝཱ་ཏོ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, གཱ་ཝུ་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ག་ཏཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ སཱི་ད་ནྟི, པི་ཊྛི རུ་ཛྫ་ཏི, ཀུ་ཙྪི་ཝཱ་ཏ་སཱི་ས་ཝཱ་ཏ་ཀ་ཎྞ་ཝཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ནི་ཙྩུ་པ་དྡུ་ཏཱ ཏེ་ལ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི ཝཱ་ཏ་བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟཱ ཨ་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན མ་ཧཱ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ན་མྤི ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ན་མྤི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ད་ས ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ནྟཱ་ན་མྤི ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་སཾ་སཱི་ད་ན་མ་ཏྟཾ ཝཱ པི་ཊྛི་རུ་ཛྫ་ན་མ་ཏྟཾ ཝཱ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ ཧི ཨེ་ཏཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟི ནཱ་མ.
ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིནྟི ཨ་བྷི་ཝི་སི་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཉྙཱ་སིཾ. ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིནྟི ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ས་བྦ་སེ་ཊྛཾ ས་མྨཱ སཱ་མ་ཉྩ བོ་དྷིཾ, ཨ་ཐ ཝཱ པ་ས་ཏྠཾ སུ་ནྡ་ར་ཉྩ བོ་དྷིཾ. བོ་དྷཱིཏི རུ་ཀྑོ་པི མ་གྒོ་པི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ནི་བྦཱ་ན་མྤི. ‘‘བོ་དྷི་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡; ཨུ་དཱ. ༡) ཙ ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ ཙ བོ་དྷིཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ ག་ཡ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༡; མ.ནི. ༡.༢༨༥) ཙ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཧི རུ་ཀྑོ བོ་དྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘བོ་དྷི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཙ་ཏཱུ་སུ མ་གྒེ་སུ ཉཱ་ཎ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ནི. ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས ༡༢༡) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ མ་གྒོ. ‘‘པ་པྤོ་ཏི བོ་དྷིཾ ཝ་ར་བྷཱུ་རི་མེ་དྷ་སོ’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༢༡༧) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ. ‘‘པ་ཏྭཱ་ན བོ་དྷིཾ ཨ་མ་ཏཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨི་དྷ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ.
སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ བོ་དྷི ཧོ་ཏི, ན ཧོ་ཏཱི་ཏི? ན ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ས་བྦ་གུ་ཎ་དཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཱ. ཏེ་ས་ཉྷི ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་མེ་ཝ དེ་ཏི, ཀ་སྶ་ཙི ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ, ཀ་སྶ་ཙི ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ, ཀ་སྶ་ཙི ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ, ཀ་སྶ་ཙི སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ན་མྤི པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎ་མེ་ཝ དེ་ཏི. བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན ས་བྦ་གུ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དེ་ཏི ཨ་བྷི་སེ་ཀོ ཝི་ཡ ར་ཉྙོ ས་བྦ་ལོ་ཀི་སྶ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི་པི ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ བོ་དྷི ན ཧོ་ཏི.
ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིནྟི ‘‘ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨ་ཧཾ པ་ཏྟོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནིཾ. ཉཱ་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ད་སྶ་ནཾ ཨུ་ད་པཱ་དཱིཏི ཨ་དྷི་ག་ཏ་གུ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མ་ཏྠཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ མེ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཨ་ཀུ་པྤཱ མེ ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་ཀུ་པྤཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏ་ཏྠ དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཀུ་པྤ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཙ. སཱ ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧི ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པུ་ན ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ་པི ཨ་ཀུ་པྤཱ, ཨ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ་པི ཨ་ཀུ་པྤཱ. ཨ་ནྟི་མཱཏི པ་ཙྪི་མཱ. ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོཏི ཨི་དཱ་ནི པུ་ན ཨ་ཉྙོ བྷ་ཝོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི.
ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. ཀ་ཐཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ ཧི དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨ་སྶཱ་དོ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, ནི་སྶ་ར་ཎཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ, ནི་རོ་དྷ་པྤ་ཛཱ་ན་ནོ མ་གྒོ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝ་སེ་ན་པི ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ ཧི ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨ་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་སྶཱ་དོ་ཏི པ་ཧཱ་ན་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ. ཡཱ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ་ཏི པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ. ཡོ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཨི་དཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ནི་སྶ་ར་ཎ་ནྟི ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ. ཡཱ ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ དི་ཊྛི ས་ངྐ་པྤོ ཝཱ་ཙཱ ཀ་མྨ་ནྟོ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཝཱ་ཡཱ་མོ ས་ཏི ས་མཱ་དྷི, ཨ་ཡཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ མ་གྒ་ས་ཙྩ་ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཨ་ཙ་རིཾ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༦. ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་ཙ་རིནྟི ཉཱ་ཎ་ཙཱ་རེ་ན ཨ་ཙ་རིཾ, ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཙཱ་རེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཱ་ཝ་ཏཱཏི ཡ་ཏྟ་ཀོ. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ནོ་ཙེ་དཾ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༧. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ནི་སྶ་ཊཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དི་ཏོ ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་སེ་དྷེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ན ནི་སྶ་ཊཱ, ན ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ, ན ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཱ, ན ཝི་མ་རི་ཡཱ་དི་ཀ་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་རིཾ་སཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡེ ཝི་མ་རི་ཡཱ་དི་ཀ་ཏེ་ནཱཏི ནི་མྨ་རི་ཡཱ་དི་ཀ་ཏེ་ན. ཏ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷཱ མ་རི་ཡཱ་དཱ ཀི་ལེ་ས་མ་རི་ཡཱ་དཱ ཝ་ཊྚ་མ་རི་ཡཱ་དཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཙ ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཌྜྷཱ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ, ཨུ་པ་ཌྜྷཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ, ཝ་ཊྚཾ ཝཱ པ་ན ཨུ་པ་ཌྜྷཾ པ་ཧཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཾ, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་སེ ཝཱ ཝ་ཊྚཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝི་མ་རི་ཡཱ་དི་ཀ་ཏཾ, ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་སེ ཝཱ ཝ་ཊྚཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ ན ཝི་མ་རི་ཡཱ་དི་ཀ་ཏཾ. ཨི་དྷ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་སྶཱ་པི པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ‘‘ཝི་མ་རི་ཡཱ་དི་ཀ་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, མ་རི་ཡཱ་དཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མ་རི་ཡཱ་དེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི ཏཱི་སུ་པི ཨི་མེ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༨. པ་ཉྩ་མེ ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑཱཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ ཏ་ཏྟ་ཀཱ་རོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑཱ. དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་ཏི་ཏཱཏི དུ་ཀྑེ་ན ཨ་ནུ་པ་ཏི་ཏཱ. དུ་ཀྑཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟཱཏི དུ་ཀྑེ་ན ཨོ་ཀྐ་ནྟཱ ཨོ་ཏི་ཎྞཱ. སུ་ཁཱཏི སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. པ་ཉྩ་མཾ.
༦-༡༠. ཨ་བྷི་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༩-༡༢༣. ཚ་ཊྛ་ས་ཏྟ་མེ་སུ ཝི་ཝ་ཊྚཾ, ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཏཱི་སུ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་མེ་ཝཱ་ཏི. ཚ་ཊྛཱ་དཱི་ནི.
ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཝ་གྒོ.
དྷཱ་ཏུ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.