༩. ཏི་སྶ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༤༣. ན་ཝ་མེ དུ་མྨ་ནོཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་དོ་མ་ན་སྶོ. ཀ་སྨཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནོ ཛཱ་ཏོ་ཏི? ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧེ་ས, ཏེ་ན ནཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ དུ་པ་ཊྚ་སཱ་ཊ་ཀཾ ནི་ཝཱ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ར་ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨ་ཉྫེ་ཏྭཱ མ་ནོ་སི་ལཱ་ཏེ་ལེ་ན སཱི་སཾ མ་ཀྑེ་སུཾ. སོ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཏེ་སུ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནཱ་མ ཝི་ཝི་ཏྟོ་ཀཱ་སེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་པཱི་ཋཾ ཨཱ་རུ་ཧི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. དི་སཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, ‘‘ཨི་མི་ནཱ་ཝ ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ར་ཛོ་ཀི་ཎྞེ་ཧི ག་ཏྟེ་ཧི ན ས་ཀྐཱ ད་ས་བ་ལཾ པ་སྶི་ཏུཾ. བྷ་ཎྜ་ཀཾ ཏཱ་ཝ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. སོ ཏེ་སུ མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་སུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ ནི་ཙྩ་ལོ ནི་སཱི་དི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘པཱ་ད་ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་མ, ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚེ་ན བཱི་ཛཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་པུ་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན ནི་སི་ནྣ་ཀོ་ཝ ‘‘ཀ་ཏི་ཝ་སྶ་ཏྠཱ’’ཏི? པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ‘‘མ་ཡཾ ཨ་ཝ་སྶི་ཀཱ. ཏུ་མྷེ པ་ན ཀ་ཏི་ཝ་སྶ་ཏྠཱ’’ཏི? ཝུ་ཏྟེ, ‘‘མ་ཡཾ ཨ་ཛྫ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ བྷི་ཀྑཱུ, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷུ་ནཱ ཚི་ནྣ་ཙཱུ་ལོ༹་སི, ཨ་ཛྫཱ་པི ཏེ སཱི་ས་མཱུ་ལེ ཨཱུ་ཀཱ་ག་ནྡྷོ ཝཱ་ཡ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏྭཾ ནཱ་མ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ་སུ ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ནྟེ་སུ ནི་སྶ་དྡོ ནི་ཙྩ་ལོ ནི་སི་ནྣོ, ཨ་པ་ཙི་ཏི་མ་ཏྟ་མྤི ཏེ ན་ཏྠི, ཀ་སྶ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་སཱི’’ཏི? པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཏཾ ཝཱ་ཙཱ་ས་ཏྟཱི་ཧི པ་ཧ་ར་ནྟཱ ‘‘ཀིཾ ཏྭཾ ཨི་ཎ་ཊྚོ ཝཱ བྷ་ཡ་ཊྚོ ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི? ཨཱ་ཧཾ་སུ. སོ ཨེ་ཀ་མྤི ཐེ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི, ཏེ་ན ‘‘ཀིཾ མཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི མ་ཧ་ལླ་ཀཱ’’ཏི? ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི, ཏེ་ན་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཐ་སྶ ‘‘ཨི་མེ མཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཙཱ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི ཁ་ཏྟི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཨ་ཀྑཱི་སུ མ་ཎི་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཨ་སྶཱུ་ནི ས་ཉྩ་རིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ནེ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི. ཏེ ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ ‘མ་ཡ྄ཧཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཱ’ཏི? ཨ་མྷེ མ་ཉྙ་སི གི་ཧི་བྱ་ཉྫ་ན་བྷ་ཊྛ་ཀཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏ་མྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སོ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་ཏུ ས་ནྟི་ཀེ ཨཱ་ག་ཏཱ ཏུ་མྷེ, ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཨི་དཱ་ནི ཝོ ཨཱ་ག་ཏ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ག་མ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ག་ཏེ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཏེ ན ནཱི་ཧ་རཱ་པེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནོ ཨ་སྶཱུ་ནི པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ས ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏོ་ཏི.

ཝཱ་ཙཱ་ས་ནྣི་ཏོ་ད་ཀེ་ནཱཏི ཝ་ཙ་ན་པ་ཏོ་དེ་ན. ས་ཉྫ་མྦྷ་རི་མ་ཀཾ་སཱུཏི ས་ཉྫ་མྦྷ་རི་ཏཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཕུ་ཊཾ ཨ་ཀཾ་སུ, ཨུ་པ་རི ཝི་ཛ྄ཛྷིཾ་སཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝ་ཏྟཱཏི པ་རེ ཡ་དི་ཙྪ་ཀཾ ཝ་ད་ཏི་ཡེ་ཝ. ནོ ཙ ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་མོཏི པ་རེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཁ་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་ཝ ཏྭཾ ཨི་མི་ནཱ ཀོ་པེ་ན ཨི་མི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་ཙཱ་ས་ནྣི་ཏོ་ད་ཀེ་ན ཝི་དྡྷོ. ཨ་ཏཱི་ཏེ པ་ན ར་ཊྛ་ཏོ ཙ པ་བྦཱ་ཛི་ཏོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ ཀཱ་ལེ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི? བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ.

ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ – ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. ཨ་ཐེ་ཀོ ཛཱ་ཏི་མཱ, ཨེ་ཀོ མཱ་ཏ་ངྒོ་ཏི དྭེ ཨི་ས་ཡོ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏེ་སུ ཛཱ་ཏི་མཱ པུ་རེ་ཏ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི. མཱ་ཏ་ངྒོ ཏཱ་པ་སོ པ་ཙྪཱ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཡཱ་ཙི ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རོ ‘‘ཨ་ཏྠེ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཏཾ པུ་ཙྪཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་ལཱ་ཡ དྭཱ་ར་མཱུ་ལེ ཋ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཝཱ་སཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘པ་ཝི་ས, བྷོ’’ཏི. པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཾ, ‘‘བྷོ, ཀིཾ གོ་ཏྟོ་སཱི’’ཏི? པུ་ཙྪི. ‘‘ཙ་ཎྜཱ་ལ་གོ་ཏྟོ་མྷཱི’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ག་ཙྪཱ’’ཏི. སོ ཙ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀཾ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི, ཛཱ་ཏི་མཱ དྭཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ནི་པ་ཛྫི. ཨི་ཏ་རོ པ་སྶཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ ཏཾ ཨུ་ར་སྨིཾ ཨ་ཀྐ་མི. ‘‘ཀོ ཨེ་སོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ? ‘‘ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘རེ ཙ་ཎྜཱ་ལ, ཀིཾ ཨ་ཉྙ་ཏོ མ་གྒཾ ན པ་སྶ་སི? ཨ་ཐ མེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཀྐ་མ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཨ་དི་སྭཱ མེ ཨ་ཀྐ་ནྟོ་སི, ཁ་མ མ་ཡ྄ཧ’’ནྟི. སོ མ་ཧཱ་པུ་རི་སེ བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟེ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ཨི་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ་པི ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨི་ཏོ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ, པཱ་ད་ས་མཱི་པེ་ན ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཝི་ས་ནྟོ པུ་ན ཨུ་ར་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀྐ་མི. ‘‘ཀོ ཨེ་སོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ? ‘‘ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ཏེ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ཀ་ཏཾ, ཨི་དཱ་ནི མཾ གྷ་ཊེ་ནྟོ་ཝ ཨ་ཀཱ་སི, སཱུ་རི་ཡེ ཏེ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ནྟེ ས་ཏྟ་དྷཱ མུ་དྡྷཱ ཕ་ལ་ཏཱུ’’ཏི ས་པི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཏྭཱ པུ་རེ་ཨ་རུ་ཎེ་ཡེ་ཝ སཱུ་རི་ཡཾ ག་ཎྷི, ནཱ་སྶ ཨུ་གྒ་ནྟུཾ ཨ་དཱ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཙ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་ད་ཡོ ཙ པ་བུ་ཛ྄ཛྷིཾ་སུ.

མ་ནུ་སྶཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘དེ་ཝ, ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ ཨ་པྤ་བུ་དྡྷོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ན ཙ ཨ་རུ་ཎུ་གྒཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཀི་ནྣུ ཁོ ཨེ་ཏ’’ནྟི? ཏེ་ན ཧི ན་ག་རཾ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་ཐཱ་ཏི. ཏེ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ དྭེ ཏཱ་པ་སེ དི་སྭཱ, ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཨེ་ཏཾ ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ར་ཉྙཱ ཙ ‘‘པུ་ཙྪ་ཐ ནེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཛཱ་ཏི་མ་ནྟཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏ’’ནྟི. ‘‘ན མ་ཡཱ ཀ་ཏཾ, ཨེ་ས པ་ན ཀཱུ་ཊ་ཛ་ཊི་ལོ ཚ་ཝོ ཨ་ན་ནྟ་མཱ་ཡོ, ཏཾ པུ་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཨཱ་མ ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ མཾ ཨ་བྷི་ས་པི, ཏ་སྨཱ མ་ཡཱ ཀ་ཏ’’ནྟི. ཏེ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཾ ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི ཀ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? པུ་ཙྪི. ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་སྨཱ བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨ་བྷི་ས་པི་ཏོ་མྷི, ས་ཙེ མཾ ཨེ་སོ ཁ་མཱ་པེ་སྶ་ཏི, སཱུ་རི་ཡཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཁ་མཱ་པེ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨི་ཏ་རོ ‘‘མཱ་དི་སོ ཛཱ་ཏི་མཱ ཀིཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙ་ཎྜཱ་ལཾ ཁ་མཱ་པེ་སྶ་ཏི? ན ཁ་མཱ་པེ་མཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ནཾ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ན ཀིཾ ཏྭཾ ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙི་ཡཱ ཁ་མཱ་པེ་སྶ་སཱི’’ཏི? ཝ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་སུ ཙ པཱ་དེ་སུ ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཁ་མཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སོ ནི་སྶ་དྡོ ནི་པ་ཛྫི. པུ་ན་པི ནཾ ‘‘ཁ་མཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏ་ཏོ ‘‘ཁ་མ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏཱ་ཝ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཁ་མི་ཏྭཱ སཱུ་རི་ཡཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶཱ་མི, སཱུ་རི་ཡེ པ་ན ཨུ་གྒ་ཏེ ཏ་ཝ སཱི་སཾ ས་ཏྟ་དྷཱ ཕ་ལི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་མ་སྶ སཱི་ས་པྤ་མཱ་ཎཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜཾ མ་ཏྠ་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ ན་དི་ཡཱ ག་ལ་པྤ་མཱ་ཎེ ཨུ་ད་ཀེ ཋ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ནུ་སྶཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སུ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་ར་ཊྛ་ཀཾ རཱ་ཛ་བ་ལཾ ས་ནྣི་པ་ཏི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ སཱུ་རི་ཡཾ མུ་ཉྩི. སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜཾ པ་ཧ་རི. སོ ས་ཏྟ་དྷཱ བྷི་ཛྫི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ སོ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཏི་ཏྠེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡི. ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་ཝ ཏྭཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ པ་རི་བྷཱ་སཾ ལ་བྷ་སི, པུ་བྦེ་པི ཨི་མཾ ཀོ་དྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ ར་ཊྛ་ཏོ པ་བྦཱ་ཛི་ཏོ’’ཏི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཐ ནཾ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ན ཁོ ཏེ ཏཾ ཏི་སྶ པ་ཏི་རཱུ་པནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ན་ཝ་མཾ.