༡༠. ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༦༠. ད་ས་མེ ཀུ་རཱུ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཀུ་རཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རེ ཛ་ན་པ་དེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀ་མྨཱ་ས་དྷ་མྨཾ ནཱ་མ ཀུ་རཱུ་ནཾ ནི་ག་མོཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ ཀུ་རཱུ་ནཾ ནི་ག་མོ, ཏཾ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཡ་སྨཱཏི པི་ཡ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ ག་རུ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཨཱ་ན་ནྡོཏི ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ནཱ་མཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དཱིཏི ཚ ནི་ས་ཛྫ་དོ་སེ ཝི་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ད་ཀྑི་ཎ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ ཨ་བྷི་མུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ ཚ་བྦ་ཎྞཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ར་སྨཱི་ནཾ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ལཱ་ཁཱ་ར་སཾ ཝི་གཱ་ཧ་ནྟོ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊཾ པཱ་རུ་པ་ནྟོ ཝི་ཡ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་ཝི་ཏཱ་ན་མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ནི་སཱི་དི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དཱི’’ཏི.

ཀཱ་ཡ པ་ན ཝེ་ལཱ་ཡ ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ་ཏི? སཱ་ཡ་ནྷ་ཝེ་ལཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ན་ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཀི་ར ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ གྷ་ར་དྭཱ་རེ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ས་ཧ་སྶ་བྷ་ཎྜི་ཀཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝི་ཡ ཀ་མྨཱ་ས་དྷ་མྨཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ས་ཏྠུ ཝ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ས་ཏྠ་རི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ཊྛེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ཝ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ་སུ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙ་མྨ་ཀྑ་ཎྜཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏུ་མྦ་ཏོ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ སཱི་ཏ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ. ཨ་ཐ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རེ ཉཱ་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་སི. སོ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནྟཾ, ཨ་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་དིཾ, ཨུ་བྷ་ཡ་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷཾ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ པཱ་པེ་ནྟོ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ དྭཱ་ད་ས་པ་དཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ས་མྨ་སི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ས་མྨ་ས་ནྟ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ཝི་བྷཱུ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. ཏ་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ས་བྦ་བུ་དྡྷེ་ཧི ག་མྦྷཱི་རོ ཙེ་ཝ ག་མྦྷཱི་རཱ་ཝ་བྷཱ་སོ ཙཱ་ཏི ཀ་ཐི་ཏོ, མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ པ་ན པ་དེ་ས་ཉཱ་ཎེ ཋི་ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ས་ཏོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ ཝི་ཡ ཝི་བྷཱུ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ་ཡེ་ཝ ནུ ཁོ ཨེ་ས ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་མྨ་ཀྑ་ཎྜཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘སཱ་ཡ་ནྷ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ན་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ’’ཏི.

ཡཱ་ཝ ག་མྦྷཱི་རོཏི ཨེ་ཏྠ ཡཱ་ཝས་དྡོ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་མེ. ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ པ་མཱ་ཎཾ ག་མྦྷཱི་རོ, ཨ་ཏི་ག་མྦྷཱི་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ག་མྦྷཱི་རཱ་ཝ་བྷཱ་སོཏི ག་མྦྷཱི་རོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་བྷཱ་ས་ཏི, དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ཉྷི ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ག་མྦྷཱི་རཱ་ཝ་བྷཱ་སཾ ཧོ་ཏི པཱུ་ཏི་པ་ཎྞ་ར་ས་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཾ པུ་རཱ་ཎ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ. ཏ་ཉྷི ཛཱ་ཎུ་པྤ་མཱ་ཎ་མྤི ས་ཏ་པོ་རི་སཾ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཀཾ ག་མྦྷཱི་རཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ་ཝ་བྷཱ་སཾ ཧོ་ཏི མ་ཎི་བྷཱ་སཾ ཝི་པྤ་ས་ནྣ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ. ཏ་ཉྷི ས་ཏ་པོ་རི་ས་མྤི ཛཱ་ཎུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཀཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ་ཝ་བྷཱ་སཾ ཧོ་ཏི པཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ. ཨེ་ཀཾ ག་མྦྷཱི་རཾ ག་མྦྷཱི་རཱ་ཝ་བྷཱ་སཾ ཧོ་ཏི སི་ནེ་རུ་པཱ་ད་ཀ་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་ད་ཀ་མེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི. པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ པ་ནེ་ཏཾ ན་ཏྠི. ཨ་ཡ་ཉྷི ག་མྦྷཱི་རོ ཙ ག་མྦྷཱི་རཱ་ཝ་བྷཱ་སོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ས་མཱ་ནོ་པི ཨ་ཐ ཙ པ་ན མེ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཏ་དི་དཾ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་མྷ་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ ནི་སཱི་དི.

བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ཝ་གྒ་ག་ཧ་ཎཱ་ཡ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ སི་ནེ་རུཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ མི་ཉྫཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཝི་ནཱ ནཱ་ཝཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཏ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཝི་ཡ པ་ཐ་ཝིཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝོ་ཛཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ བུ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཉྷཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་ཏྟཱ་ནུ་ཏྟཱ་ན་ནྟི ཝ་ད་ཏི, ཧ་ནྡ་སྶ ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ མཱ ཧེ་ཝནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ཏ་ཏྠ མཱ ཧེ་ཝནྟི ཧ-ཀཱ་རོ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ མཱ བྷ་ཎཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘མཱ ཧེ་ཝ’’ནྟི ཙ ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨུ་སྶཱ་དེ་ནྟོ་པི བྷ་ཎ་ཏི ཨ་པ་སཱ་དེ་ནྟོ་པི. ཏ་ཏྠ ཨུ་སྶཱ་དེ་ནྟོ་པཱི་ཏི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏྭཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ ཝི་ས་ད་ཉཱ་ཎོ, ཏེ་ན ཏེ ག་མྦྷཱི་རོ་པི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ནེ་ས ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ་ཏི ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦོ, ག་མྦྷཱི་རོ་ཡེ་ཝ ཙ སོ ག་མྦྷཱི་རཱ་ཝ་བྷཱ་སོ ཙ.

ཏ་ཏྠ ཙ་ཏ་སྶོ ཨུ་པ་མཱ ཝ་ད་ནྟི – ཚ མཱ་སེ སུ་བྷོ་ཛ་ན་ར་ས་པུ་ཊྛ་སྶ ཀི་ར ཀ་ཏ་ཡོ་ག་སྶ མ་ཧཱ་མ་ལླ་སྶ ས་མ་ཛྫ་ས་མ་ཡེ ཀ་ཏ་མ་ལླ་པཱ་སཱ་ཎ་པ་རི་ཙ་ཡ་སྶ ཡུ་དྡྷ་བྷཱུ་མིཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ མ་ལླ་པཱ་སཱ་ཎཾ ད་སྶེ་སུཾ. སོ ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. མ་ལླ་པཱ་སཱ་ཎོ་ཏི. ཨཱ་ཧ་ར་ཐ ན་ནྟི. ‘‘ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་ཡཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀུ་ཧིཾ ཨི་མ་སྶ བྷཱ་རི་ཡ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ དྭཱི་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི དྭེ པཱ་སཱ་ཎེ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀཱི་ལཱ༹་གུ་ལེ༹ ཝི་ཡ ཁི་པི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྠ མ་ལླ་སྶ མ་ལླ་པཱ་སཱ་ཎོ ལ་ཧུ་ཀོ་ཏི ན ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ལ་ཧུ་ཀོ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཚ མཱ་སེ སུ་བྷོ་ཛ་ན་ར་ས་པུ་ཊྛོ མ་ལློ ཝི་ཡ ཧི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ. ཡ་ཐཱ མ་ལླ་སྶ མ་ཧཱ་བ་ལ་ཏཱ་ཡ མ་ལླ་པཱ་སཱ་ཎོ ལ་ཧུ་ཀོ, ཨེ་ཝཾ ཐེ་ར་སྶ མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ, སོ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ.

མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཙ ཏི་མི ནཱ་མ མ་ཧཱ་མ་ཙྪོ དྭི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀོ, ཏི་མི་ངྒ་ལོ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀོ, ཏི་མི་ར་པི་ངྒ་ལོ པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀོ, ཨཱ་ན་ནྡོ ཏི་མི་ན་ནྡོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རོ་ཧོ མ་ཧཱ་ཏི་མཱི་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶི་ཀཱ. ཏ་ཏྠ ཏི་མི་ར་པི་ངྒ་ལེ་ནེ་ཝ དཱི་པེ་ནྟི. ཏ་སྶ ཀི་ར ད་ཀྑི་ཎ་ཀ་ཎྞཾ ཙཱ་ལེ་ནྟ་སྶ པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ པ་དེ་སེ ཨུ་ད་ཀཾ ཙ་ལ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཝཱ་མ་ཀ་ཎྞཾ, ཏ་ཐཱ ན་ངྒུ་ཊྛཾ, ཏ་ཐཱ སཱི་སཾ. དྭེ པ་ན ཀ་ཎྞེ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ན་ངྒུ་ཊྛེ་ན པ་ཧ་རི་ཏྭཱ སཱི་སཾ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཀཱི་ལི༹་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་སྶ ས་ཏྟ་ཊྛ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ ཋཱ་ནེ བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ནེ ཨཱ་རོ་པི་ཏཾ ཝི་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཀྐུ་ཐ་ཏི. ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མ་ཏྟེ པ་དེ་སེ ཨུ་ད་ཀཾ པི་ཊྛིཾ ཚཱ་དེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ག་མྦྷཱི་རོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཀུ་ཏ་སྶ ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ, མ་ཡཾ པི་ཊྛི་མ་ཏྟ་ཙྪཱ་ད་ན་མྤི ཨུ་ད་ཀཾ ན ལ་བྷཱ་མཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡཱུ་པ་པ་ནྣ་སྶ ཏི་མི་ར་པི་ངྒ་ལ་སྶ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཏི ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཙྪཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎཱུ་པ་པ་ནྣ་སྶ ཐེ་ར་སྶ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཏི ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. སུ་པ་ཎྞ་རཱ་ཛཱ ཙ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ད་ཀྑི་ཎ་པ་ཀྑོ པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཝཱ་མ་པ་ཀྑོ, པི་ཉྪ་ཝ་ཊྚི ཙ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ, གཱི་ཝཱ ཏིཾ་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ, མུ་ཁཾ ན་ཝ་ཡོ་ཛ་ནཾ, པཱ་དཱ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ, ཏ་སྨིཾ སུ་པ་ཎྞ་ཝཱ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷེ ས་ཏྟ་ཊྛ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ན་པྤ་ཧོ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨ་ན་ནྟོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཀུ་ཏ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ཏཱ, མ་ཡཾ པ་ཀྑ་ཝཱ་ཏ་པྤ་ཏྠ་ར་ཎོ་ཀཱ་ས་མྤི ན ལ་བྷཱ་མཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡཱུ་པ་པ་ནྣ་སྶ སུ་པ་ཎྞ་ར་ཉྙོ ཨཱ་ཀཱ་སོ པ་རི་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཁུ་དྡ་ཀ་པ་ཀྑཱི་ནཾ པ་རི་ཏྟོ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎཱུ་པ་པ་ནྣ་སྶ ཐེ་ར་སྶ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཏི ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ.

རཱ་ཧུ ཨ་སུ་རི་ནྡོ པ་ན པཱ་ད་ནྟ་ཏོ ཡཱ་ཝ ཀེ་ས་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཙ ས་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་སྶ དྭི་ནྣཾ བཱ་ཧཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ, བ་ཧ་ལ་ཏྟེ་ན ཚ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ, ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་ནི, ཏ་ཐཱ མུ་ཁཾ, ཨེ་ཀ་ངྒུ་ལི་པ་བྦཾ པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཏ་ཐཱ བྷ་མུ་ཀ་ནྟ་རཾ, ན་ལཱ་ཊཾ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ, སཱི་སཾ ན་ཝ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ. ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་སྶ ག་མྦྷཱི་རཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཛཱ་ཎུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ག་མྦྷཱི་རོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཀུ་ཏ་སྶ ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ? མ་ཡཾ ཛཱ་ཎུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཨུ་ད་ཀཾ ན ལ་བྷཱ་མཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡཱུ་པ་པ་ནྣ་སྶ རཱ་ཧུ་ནོ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཏི ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎཱུ་པ་པ་ནྣ་སྶ ཐེ་ར་སྶ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཏི ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ན་ནྡཱཏི ཨཱ་ཧ.

ཐེ་ར་སྶ ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ག་མྦྷཱི་རོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? པུ་བྦཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཏི་ཏྠ་ཝཱ་སེ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི.

ཨི་ཏོ ཀི་ར ས་ཏ་ས་ཧ་སྶི་མེ ཀ་པྤེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏ་སྶ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ ན་ག་རཾ ཨ་ཧོ་སི, ཨཱ་ན་ནྡོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ པི་ཏཱ, སུ་མེ་དྷཱ ནཱ་མ དེ་ཝཱི མཱ་ཏཱ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་མཱ་རོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. སོ པུ་ཏྟ་སྶ ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མྨ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་དྷཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་ར’’ནྟི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པཱ་དཾ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པཱ་དཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་རི. ཨ་ཐ པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ པ་དུ་མཾ ཨུ་ཊྛཱ་སི. ཏ་སྶ དྷུ་ར་པ་ཏྟཱ་ནི ན་ཝུ་ཏི་ཧ་ཏྠཱ་ནི, ཀེ་ས་རཾ ཏིཾ་ས་ཧ་ཏྠཾ, ཀ་ཎྞི་ཀཱ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཱ, ན་ཝ་གྷ་ཊ་པྤ་མཱ་ཎཱ རེ་ཎུ ཨ་ཧོ་སི.

ས་ཏྠཱ པ་ན ཨུ་བྦེ་དྷ་ཏོ ཨ་ཊྛ་པ་ཉྙཱ་ས་ཧ་ཏྠོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྶ ཨུ་བྷི་ནྣཾ བཱ་ཧཱ་ན་མ་ནྟ་རཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧ་ཏྠཾ, ན་ལཱ་ཊཾ པ་ཉྩ་ཧ་ཏྠཾ, ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཱ. ཏ་སྶ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ་ན པཱ་དེ་ན དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཎྞི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཀྐ་ནྟ་མ་ཏྟཱ་ཡ ན་ཝ་གྷ་ཊ་པྤ་མཱ་ཎཱ རེ་ཎུ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་པ་ཉྙཱ་ས་ཧ་ཏྠཾ པ་དེ་སཾ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨོ་ཀི་ཎྞ་མ་ནོ་སི་ལཱ་ཙུ་ཎྞཾ ཝི་ཡ པ་ཙྩོ་ཀི་ཎྞཾ. ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ’’ཏྭེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཏ་སྶ དེ་ཝི་ལོ ཙ སུ་ཛཱ་ཏོ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཨ་མི་ཏཱ ཙ ཨ་ས་མཱ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝི་ཀཱ, སུ་མ་ནོ ནཱ་མ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ. པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ བྷ་ག་ཝཱ པི་ཏུ་ས་ངྒ་ཧཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཱ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡཱ ཝ་ས་ཏི.

ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ པ་ན་སྶ སུ་མ་ན་ཀུ་མཱ་རོ ནཱ་མ. ཏ་སྶ རཱ་ཛཱ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཏོ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ བྷོ་གཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཀ་དཱ་ཙི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པི་ཏ་ར་ཉྩ ས་ཏྠཱ་ར་ཉྩ པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་ཙྩ་ནྟོ ཀུ་པི་ཏོ. སུ་མ་ནོ ར་ཉྙོ སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཏྭཾ མ་ཡཱ, ཏཱ་ཏ, ཀ་སྨཱ ཋ་པི་ཏོ’’ཏི པ་ཊི་པེ་སེ་སི. སོ ཙོ་རེ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་པ་ས་ནྟོ, དེ་ཝ, ཛ་ན་པ་དོ’’ཏི ར་ཉྙོ པེ་སེ་སི. རཱ་ཛཱ ཏུ་ཊྛོ ‘‘སཱི་གྷཾ མ་མ པུ་ཏྟོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཨ་མ་ཙྩཱ ཧོ་ནྟི. སོ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ མ་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཏཱ ཏུ་ཊྛོ ས་ཙེ མེ ཝ་རཾ དེ་ཏི, ཀིཾ ག་ཎྷཱ་མཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ‘‘ཧ་ཏྠིཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨ་སྶཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཛ་ན་པ་དཾ ག་ཎྷ་ཐ, ས་ཏྟ་ར་ཏ་ནཱ་ནི ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨ་པ་རེ ‘‘ཏུ་མྷེ པ་ཐ་ཝི་སྶ་ར་སྶ པུ་ཏྟཱ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་ནཾ དུ་ལླ་བྷཾ, ལ་དྡྷ་མྤི ཙེ་ཏཾ ས་བྦཾ པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡཾ, པུ་ཉྙ་མེ་ཝ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡཾ, ཏ་སྨཱ དེ་ཝེ ཝ་རཾ ད་ད་མཱ་ནེ ཏེ་མཱ་སཾ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུཾ ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི. སོ ‘‘ཏུ་མྷེ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱ ནཱ་མ, མ་མེ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ན་ཏྠི, ཏུ་མྷེ་ཧི པ་ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི, ག་ནྟྭཱ པི་ཏ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པི་ཏ་རཱ ཨཱ་ལི་ངྒེ་ཏྭཱ, མ་ཏྠ་ཀེ ཙུ་མྦི་ཏྭཱ ‘‘ཝ་རཾ ཏེ, པུ་ཏྟ, དེ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཏེ་མཱ་སཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་ཝ་ཉྫྷཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཨི་དཾ མེ ཝ་རཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན ས་ཀྐཱ, ཏཱ་ཏ, ཨ་ཉྙཾ ཝ་རེ་ཧཱི་ཏི. དེ་ཝ, ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ནཱ་མ དྭེ་ཀ་ཐཱ ན་ཏྠི, ཨེ་ཏ་མེ་ཝ མེ དེ་ཧི, ན མ་མ་ཉྙེ་ན ཨ་ཏྠོ་ཏི. ཏཱ་ཏ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནཱ་མ ཙི་ཏྟཾ དུ་ཛྫཱ་ནཾ, ས་ཙེ བྷ་ག་ཝཱ ན ཨི་ཙྪི་སྶ་ཏི, མ་ཡཱ དི་ནྣ་མྤི ཀིཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི? ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝ, ཨ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ.

ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ཊྛོ ཧོ་ཏི. སོ མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལེ༹ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ ནཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ ཀ་སྨཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི? བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, ད་སྶེ་ཐ མེ བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ནྟི. ‘‘ན མ་ཡཾ, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ, ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ས་ཏྠཱ་རཾ ད་ཊྛུཾ ལ་བྷཱ་མཱ’’ཏི. ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི? སུ་མ་ན་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཱ་ཏི. སོ ‘‘ཀུ་ཧིཾ བྷ་ནྟེ ཐེ་རོ’’ཏི? ཐེ་ར་སྶ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ – ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་སྶི་ཏུཾ, ད་སྶེ་ཐ མེ བྷ་ག་ཝ་ནྟ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ‘‘ཨེ་ཧི, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཱ’’ཏི ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ ཨཱ་རུ་ཧི. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘སུ་མ་ན, ཀ་སྨཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི. ཏེ་ན ཧི བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཧཱི་ཏི. ཐེ་རོ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཨ་ཀཱ་སི, ‘‘ཀ་དཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སི རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཱ’’ཏི? བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་སུ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ཊྛེ་སུ, བྷི་ཀྑཱུ པ་ན ‘‘ན མ་ཡཾ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་ཊྛུཾ ལ་བྷཱ་མཱ’’ཏི མཾ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ པཱ་ཧེ་སུཾ, ཐེ་རོ པ་ན ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ད་སྶེ་སི, ཐེ་རོ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་ས་ནེ ཝ་ལླ་བྷོ མ་ཉྙེ་ཏི. ཨཱ་མ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཝ་ལླ་བྷོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ས་ནེ་ཏི. བྷ་ནྟེ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ནེ ཀིཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ལླ་བྷོ ཧོ་ཏཱི་ཏི? དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ, ཀུ་མཱ་རཱ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཧ་མྤི ཐེ་རོ ཝི་ཡ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ ཝ་ལླ་བྷོ ཧོ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏེ་མཱ་སཾ མེ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཐཱ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ, ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ག་ཏེ་ན ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྠཱི’’ཏི དི་སྭཱ ‘‘སུ་ཉྙཱ་གཱ་རེ ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀུ་མཱ་རོ ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ སུ་ག་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་མ་ཏ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་མི, མ་ཡཱ པེ་སི་ཏེ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘དི་ནྣཱ མེ, དེ་ཝ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཉྙཱ, མ་ཡཱ པ་ཧི་ཏེ ཏུ་མྷེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པེ་སེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི པི་ཏ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ནེ ཡོ་ཛ་ནེ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ག་ཏོ. ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ག་རེ ཝི་ཧཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཙི་ན་ནྟོ སོ་བྷ་ན་སྶ ནཱ་མ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ དི་སྭཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ན ཀི་ཎི་ཏྭཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ, སེ་ས་བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ཊི་ལེ་ཎ་མ་ཎྜ་པེ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཀྑེ་པཾ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཉྩ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་སི ‘‘ནི་ཊྛི་ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཀི་ཙྩཾ, ས་ཏྠཱ་རཾ པ་ཧི་ཎ་ཐཱ’’ཏི.

རཱ་ཛཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ སུ་མ་ན་སྶ ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏཱི’’ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་བྷི་ཀྑུ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཡོ་ཛ་ནེ ཡོ་ཛ་ནེ ཝི་ཧཱ་རེ་སུ ཝ་ས་མཱ་ནོ ཨ་ག་མཱ་སི. ཀུ་མཱ་རོ ‘‘ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ནཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ –

‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ན མེ ཀཱི་ཏཾ, ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ན མཱ་པི་ཏཾ;

སོ་བྷ་ནཾ ནཱ་མ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ, མ་ཧཱ་མུ་ནཱི’’ཏི. –

ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་སི. སོ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་སེ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟ་དཱ་རེ ཙ ཨ་མ་ཙྩེ ཙ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ –‘‘ས་ཏྠཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ དཱུ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ, བུ་དྡྷཱ ཙ ནཱ་མ དྷ་མྨ་ག་རུ་ནོ་ཝ, ནཱ་མི་ས་ག་རུ་ཀཱ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ དྭེ སཱ་ཊ་ཀེ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ད་ས སཱི་ལཱ་ནི ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་སི་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ཏེ་མཱ་སཾ དཱ་ནཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི.

སོ སུ་མ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ས་བྷཱ་གེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ ཝ་ས་ནྟོ ཡཾ ཐེ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ ས་བྦཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཝ་ལླ་བྷོ ཨེ་ས ཐེ་རོ, ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ, ཨུ་པ་ཀ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ བྷི་ཀྑཱུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཡ་དེ་ཏཾ མ་ཡཱ མ་གྒེ ཡོ་ཛ་ན་ནྟ་རི་ཀ་ཝི་ཧཱ་ར་ཀཱ་རཱ་པ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ཉྙཾ ཀ་ཏཾ, ཏཾ ནེ་ཝ ས་ཀྐ་ས་མྤ་ཏྟིཾ, ན མཱ་ར་བྲ་ཧྨ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟེ་ན, བུ་དྡྷ་སྶ པ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྠེ་ནྟེ་ན ཀ་ཏཾ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཧ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ སུ་མ་ན་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཧོ་མཱི’’ཏི པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན པ་ཏི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ. བྷ་ག་ཝཱ ‘‘མ་ཧ་ནྟཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཙི་ཏྟཾ, ཨི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ, ནོ’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ, ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶི་མེ ཀ་པྤེ གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ –

‘‘ཨི་ཙྪི་ཏཾ པ་ཏྠི་ཏཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ, ས་བྦ་མེ་ཝ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏུ;

ས་བྦེ པཱུ་རེ་ནྟུ ས་ངྐ་པྤཱ, ཙ་ནྡོ པ་ནྣ་ར་སོ ཡ་ཐཱ’’ཏི. –

ཨཱ་ཧ. ཀུ་མཱ་རོ སུ་ཏྭཱ ‘‘བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཨ་དྭེ་ཛ྄ཛྷ་ཀ་ཐཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀ་སྶ་པ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ་པི པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏོ ཐེ་ར་སྶ པ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཨུ་ཏྟ་རི་སཱ་ཊ་ཀཾ ད་ཏྭཱ པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི. པུ་ན ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡོ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ཎི་ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀེ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ད་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨེ་ཏཱ་ནི པཱ་ཀ་ཊ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི.

ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ པ་ན དཱ་ནཾ ད་ད་མཱ་ནོ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཏུ་སི་ཏ་པུ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མི་ཏོ་ད་ན་ས་ཀྐ་སྶ གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཀ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནོ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ག་མ་ནེ་ན ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་རི་ཝཱ་ར་ཏྠཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རེ་སུ པ་བྦ་ཛ་ནྟེ་སུ བྷ་དྡི་ཡཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པུ་ཎྞ་སྶ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ཨེ་ཝ་མེ་ས ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་བྦཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ, ཏ་སྶི་མཱ་ཡ པུ་བྦཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ག་མྦྷཱི་རོ་པི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི.

ཏི་ཏྠ་ཝཱ་སོཏི པ་ན ག་རཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་ས་ཝ་ན་པ་རི་པུ་ཙྪ་ན་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. སོ ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷོ. ཏེ་ནཱ་པི་སྶཱ་ཡཾ ག་མྦྷཱི་རོ་པི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ན་ཉྩ ནཱ་མ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཡ་ཉྩ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ. བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠེ ཨོ་ཝ་ར་ཀེ པ་དཱི་པེ ཛ་ལ་མཱ་ནེ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ ཝི་ཡ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་ཉྩ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་གྒོ. ཨི་ཏི བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་བྷཱ་ཝེ་ནཔི་སྶ ག་མྦྷཱི་རོ་པི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཧི ག་མྦྷཱི་རོ. སཱ པ་ན་སྶ ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ཝ. སཱ ས་བྦཱ་པི ཐེ་ར་སྶ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀཱ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. ཏེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨུ་སྶཱ་དེ་ནྟོ མཱ ཧེ་ཝནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཨཱ་ན་ནྡ, ཏྭཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ ཝི་ས་ད་ཉཱ་ཎོ, ཏེ་ན ཏེ ག་མྦྷཱི་རོ་པི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ ནུ ཁོ ཨེ་ས ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤཱི’’ཏི མཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙ.

ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་པ་སཱ་དེ་ནྟོ’’ཏི, ཏ་ཏྠཱ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཨཱ་ན་ནྡ, ‘‘ཨ་ཐ ཙ པ་ན མེ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི མཱ ཧེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙ. ཡ་དི ཧི ཏེ ཨེ་ས ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཀ་སྨཱ ཏྭཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ནཱ་ཧོ་སི, མ་ཡཱ དི་ནྣ་ན་ཡེ ཋ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི? ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་དཾ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ག་མྦྷཱི་རཾ, པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ པ་ན ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཛཱ་ཏོ, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་གྷ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཾ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡ་ནྟི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀི་ལེ་སེ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ ན ས་ཙྪི་ཀ་རོ་སི, ཏེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀི་ལེ་སེ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ ན ས་ཙྪི་ཀ་རོ་སི, རཱུ་པ་རཱ་གཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཾ བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡ་ནྟི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ཀི་ལེ་སེ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ན ས་ཙྪི་ཀ་རོ་སི? ཀ་སྨཱ ཝཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤཱ་དྷི་ཀཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མི་ནོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ཝི་ཡ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་སི, ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤཱ་དྷི་ཀཱ་ནི དྭེ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མི་ནོ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཝི་ཡ ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་སི? ཡ་དི ཝཱ ཏེ ས་བྦ་ཐཱ་ཝ ཨེ་ས ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ཊྛ སོ་ལ༹་ས ཝཱ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མི་ནོ བུ་དྡྷཱ ཝི་ཡ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ན ས་ཙྪི་ཀ་རོ་སི? ཀིཾ ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ་སི ཨེ་ཏེ་ཧི ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མེ་ཧི? པ་སྶ ཡཱ་ཝ ཙ ཏེ ཨ་པ་ར་དྡྷཾ, ཏྭཾ ནཱ་མ སཱ་ཝ་ཀ་པ་དེ་ས་ཉཱ་ཎེ ཋི་ཏོ ཨ་ཏི་ག་མྦྷཱི་རཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ‘‘ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ཝི་ཡ མེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་སི. ཏ་སྶ ཏེ ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ་ཡ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཏཱ་དི་སེ་ན ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ་ཡ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ་ནྟི ན ཡུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ. ན་ནུ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ནི. པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙ པ་ན མེ ཨ་དི་ནྣ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མཱི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ‘‘ཨ་ཛྫ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ན མེ ནི་རུ་སྶཱ་ཧཾ ཝི་ཡ མཱ་ར་བ་ལཾ ཝི་དྷ་མ་ནྟ་སྶ ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི ནཱ་ཀ་མྤི, ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུཾ ས་མྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ. པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ པ་ན མེ བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ, ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ན་ཝ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི དི་ཊྛ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨ་ཡ་ད་ཎྜེ་ན ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏ་ཀཾ་ས་ཐཱ་ལོ ཝི་ཡ ཝི་ར་ཝ་ས་ཏཾ ཝི་ར་ཝ་ས་ཧ་སྶཾ མུ་ཉྩ་མཱ་ནཱ ཝཱ་ཏཱ་ཧ་ཏེ པ་དུ་མི་ནི་པ་ཎྞེ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ ཝི་ཡ པ་ཀ་མྤི་ཏྠ. ཨེ་ཝཾ ག་མྦྷཱི་རོ ཙཱ་ཡཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ག་མྦྷཱི་རཱ་ཝ་བྷཱ་སོ ཙ, ཨེ་ཏ་སྶ, ཨཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱ…པེ… ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི.

ཨེ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ. ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱཏི ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱ. ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱཏི ཏཱི་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཱ. ཏ་ནྟཱ་ཀུ་ལ་ཀ་ཛཱ་ཏཱཏི ཏ་ནྟཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀུ་ལ་ཛཱ་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ནཱ་མ དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟཾ མཱུ་སི་ཀ་ཙྪི་ནྣཾ པེ་ས་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཏ་ནྟཾ ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ ཨཱ་ཀུ་ལཾ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ ཨ་གྒཾ, ཨི་དཾ མཱུ་ལ’’ནྟི ཨ་གྒེ་ན ཝཱ ཨ་གྒཾ, མཱུ་ལེ་ན ཝཱ མཱུ་ལཾ ས་མཱ་ནེ་ཏུཾ དུ་ཀྐ་རཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ཏྟཱ ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རེ ཁ་ལི་ཏཱ ཨཱ་ཀུ་ལཱ བྱཱ་ཀུ་ལཱ ཧོ་ནྟི, ན ས་ཀྐོ་ནྟི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ནྟཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་པུ་རི་ས་ཀཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ་པི བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན དྭེ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ ཨ་ཉྙོ ས་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨཱ་ཀུ་ལཾ ཏ་ནྟཾ ཀ་ཉྫི་ཡཾ ད་ཏྭཱ ཀོ་ཙྪེ་ན པ་ཧ་ཊཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ གུ་ལ༹་ཀ་ཛཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི ག་ཎྛི་བ་དྡྷཾ, ཨེ་ཝ་མི་མེ ས་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ པ་ཀྑ་ལི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡེ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན གུ་ལ༹་ཀ་ཛཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི ག་ཎྛི་བ་དྡྷཱ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི དི་ཊྛི་ཡོ ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ, ས་བྦེ ཏེ པ་ཙྩ་ཡཾ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ་ཡེ་ཝ.

ཀུ་ལཱ་ག་ཎྛི་ཀ་ཛཱ་ཏཱཏི ཀུ་ལཱ་ག་ཎྛི་ཀཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པེ་ས་ཀཱ་ར་ཀ་ཉྫི་ཡ་སུ་ཏྟཾ. ཀུ་ལཱ ནཱ་མ ས་ཀུ་ཎི་ཀཱ, ཏ་སྶཱ ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀོ་ཏི་པི ཨེ་ཀེ. ཡ་ཐཱ ཧི ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨཱ་ཀུ་ལཾ ཨ་གྒེ་ན ཝཱ ཨ་གྒཾ, མཱུ་ལེ་ན ཝཱ མཱུ་ལཾ ས་མཱ་ནེ་ཏུཾ དུ་ཀྐ་ར་ནྟི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.

མུ་ཉྫ་པ་བྦ་ཛ་བྷཱུ་ཏཱཏི མུ་ཉྫ་ཏི་ཎཾ ཝི་ཡ པ་བྦ་ཛ་ཏི་ཎཾ ཝི་ཡ ཙ བྷཱུ་ཏཱ ཏཱ་དི་སཱ ཛཱ་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ཏཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནི ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ར་ཛྫུ ཛི་ཎྞ་ཀཱ་ལེ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཏི་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཏི་ཎཱ་ནཾ ‘‘ཨི་དཾ ཨ་གྒཾ, ཨི་དཾ མཱུ་ལ’’ནྟི ཨ་གྒེ་ན ཝཱ ཨ་གྒཾ, མཱུ་ལེ་ན ཝཱ མཱུ་ལཾ ས་མཱ་ནེ་ཏུཾ དུ་ཀྐ་རཾ, ཏ་མྤི པ་ཙྩ་ཏྟ་པུ་རི་ས་ཀཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན དྭེ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ ཨ་ཉྙོ ས་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ པ་ཛཱ པ་ཙྩ་ཡཾ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི དི་ཊྛི་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན ག་ཎྛི་ཀ་ཛཱ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ སཾ་སཱ་རཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨ་པཱ་ཡོཏི ནི་ར་ཡ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡཱ. ས་བྦེ་པི ཧི ཏེ ཝ་ཌྜྷི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨ་པཱ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཀྑ་སྶ ག་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་གྒ་ཏི, སུ་ཁ་ས་མུ་སྶ་ཡ་ཏོ ཝི་ནི་པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ནི་པཱ་ཏོ. ཨི་ཏ་རོ པ་ན –

‘‘ཁ་ནྡྷཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་པཱ་ཊི, དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ན ཙ;

ཨ་བྦྷོ་ཙྪི་ནྣཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ, སཾ་སཱ་རོཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི’’.

ཏཾ ས་བྦ་མྤི ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཙུ་ཏི་ཏོ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ ཙུ་ཏི་ནྟི ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ ག་ཎྷ་མཱ་ནཱ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཡོ་ནཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ ག་ཏཱི་སུ ས་ཏྟ་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏཱི་སུ ན་ཝ་སུ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སེ་སུ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཝཱ་ཏ་ཀྑི་ཏྟཱ ནཱ་ཝཱ ཝི་ཡ ཡ་ནྟེ ཡུ་ཏྟ་གོ་ཎོ ཝི་ཡ ཙ པ་རི་བྦྷ་མ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨི་ཏི ས་བྦ་མེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་པ་སཱ་དེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི. ད་ས་མཾ.

དུ་ཀྑ་ཝ་གྒོ ཚ་ཊྛོ.