༧. མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༡. མ་ཧཱ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱཏི ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ར་ཧི་ཏོ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོཏི པུ་ཐཱུ་ནཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཛ་ན་ནཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘པུ་ཐུ ཀི་ལེ་སེ ཛ་ནེ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ’’ཏི ས་བྦཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་པི་ཙ པུ་ཐཱུ་ནཾ ག་ཎ་ན་པ་ཐ་མ་ཏཱི་ཏཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ནཾ ནཱི་ཙ་དྷ་མྨ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ་པི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ, པུ་ཐུ ཝཱ ཨ་ཡཾ ཝི་སུཾ་ཡེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཏོ, ཝི་སཾ་ས་ཊྛོ སཱི་ལ་སུ་ཏཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཨ་རི་ཡེ་ཧི ཛ་ནོ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་ཧི ‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ’’ཏི དྭཱི་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ཡེ ཏེ –
‘‘དུ་ཝེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, བུ་དྡྷེ་ནཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཱ;
ཨ་ནྡྷོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨེ་ཀོ, ཀ་ལྱཱ་ཎེ་ཀོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ’’ཏི. (མ་ཧཱ་ནི. ༩༤); –
དྭེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་སུ ཨ་ནྡྷ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ག་ཧི་ཏོ. ཨི་མ་སྨིནྟི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི. ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀ་སྨིནྟི ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ཡེ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ནི་བྦ་ཏྟེ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་མ་ཡེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་བྦི་ནྡེ་ཡྻཱཏི ཨུ་ཀྐ་ཎྛེ་ཡྻ. ཝི་ར་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ན ར་ཛྫེ་ཡྻ. ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻཱཏི མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨཱ་ཙ་ཡོཏི ཝུ་ཌྜྷི. ཨ་པ་ཙ་ཡོཏི པ་རི་ཧཱ་ནི. ཨཱ་དཱ་ནནྟི ནི་བྦ་ཏྟི. ནི་ཀྑེ་པ་ནནྟི བྷེ་དོ.
ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝུ་ཌྜྷི་ཧཱ་ནི་ནི་བྦ་ཏྟི་བྷེ་དཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀེ ཀཱ་ཡེ རཱུ་པཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་རཱུ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་རཱུ་པཾ ཀ་རོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཏེ་ས་ཉྷི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ རཱུ་པ་སྨིཾ གཱ་ཧོ བ་ལ་ཝཱ ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ, ཏེ་ན ཏེ་སཾ རཱུ་པེ གཱ་ཧ་སྶ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་རཱུ་པ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ནི་ཀྐ་ཌྜྷ་ནྟོ ཨ་རཱུ་པེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཙི་ཏྟནྟི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ. ཏ་ཉྷི ཙི་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་གོ་ཙ་ར་ཏཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ཙི་ཏྟཾ, མ་ན་ན་ཊྛེ་ན མ་ནོ, ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནཱ་ལནྟི ན ས་མ་ཏྠོ. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏནྟི ཏ་ཎྷཱ་ཡ གི་ལི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཾ. མ་མཱ་ཡི་ཏནྟི ཏ་ཎྷཱ་མ་མ་ཏྟེ་ན མ་མ ཨི་ད་ནྟི ག་ཧི་ཏཾ. པ་རཱ་མ་ཊྛནྟི དི་ཊྛི་ཡཱ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཾ. ཨེ་ཏཾ མ་མཱཏི ཏ་ཎྷཱ་གཱ་ཧོ, ཏེ་ན ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ ག་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨཱིཏི མཱ་ན་གཱ་ཧོ, ཏེ་ན ན་ཝ མཱ་ནཱ ག་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱཏི དི་ཊྛི་གཱ་ཧོ, ཏེ་ན དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ ག་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ག་ཧི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ནི་བྦི་ནྡི་ཏུཾ ན ས་མ་ཏྠོ.
ཝ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨི་དཾ ཀ་སྨཱ ཨཱ་ཧ? པ་ཋ་མ་ཉྷི ཏེ་ན རཱུ་པཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་རཱུ་པཾ ཀ་ཏཾ, ཨ་རཱུ་པཾ ཡུ་ཏྟ་རཱུ་པཾ, ཨ་ཐ ‘‘ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ རཱུ་པ་ཏོ གཱ་ཧོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པཾ ག་ཏོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏཾ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏུཾ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཎྷེ་ཡྻ. བྷི་ཡྻོ་པཱིཏི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་མྤི. ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ? ཀིཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ རཱུ་པཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི? ན་ནུ པ་ཋ་མ་ཝ་ཡེ པ་ཝ་ཏྟཾ རཱུ་པཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡེ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཡཾ, པུ་རེ་བྷ་ཏྟེ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟེ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མཾ, པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ པ་ཝ་ཏྟཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི? ཏ་ཐཱ ག་མ་ནེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཋཱ་ནཾ, ཋཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟཾ ནི་ས་ཛྫཾ, ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟཾ ས་ཡ་ནཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་པི པཱ་ད་སྶ ཨུ་དྡྷ་ར་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཏི་ཧ་ར་ཎཾ, ཨ་ཏི་ཧ་ར་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཝཱི་ཏི་ཧ་ར་ཎཾ, ཝཱི་ཏི་ཧ་ར་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཝོ་སྶ་ཛྫ་ནཾ, ཝོ་སྶ་ཛྫ་ནེ པ་ཝ་ཏྟཾ ས་ནྣི་ཀྑེ་པ་ནཾ, ས་ནྣི་ཀྑེ་པ་ནེ པ་ཝ་ཏྟཾ ས་ནྣི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨོ་དྷི ཨོ་དྷི པ་བྦཾ པ་བྦཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྟ་ཀ་པཱ་ལེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཏི་ལཱ ཝི་ཡ པ་ཊ་པ་ཊཱ་ཡ་ནྟཱ ས་ངྑཱ་རཱ བྷི་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ. ཡ་ཐཱ པ་ན པ་དཱི་པ་སྶ ཛ་ལ་ཏོ ཛཱ་ཏཱ ཏཾ ཏཾ ཝ་ཊྚི་པྤ་དེ་སཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན པ་ཝེ་ཎི་ས་མྦ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ཛ་ལི་ཏོ པ་དཱི་པོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི པ་ཝེ་ཎི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཡ་མྤི ཀཱ་ཡོ ཨེ་ཝཾ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏོ.
ར་ཏྟི་ཡཱ ཙ དི་ཝ་ས་སྶ ཙཱཏི ར་ཏྟི་མྷི ཙ དི་ཝ་སེ ཙ. བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཧེ་ཏཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཡཾ ར་ཏྟིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཙ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ དི་ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་མེ་ཝ ཨ་ཉྙཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན ཨ་ཏྠོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ‘‘ར་ཏྟི་ཡཱ ཙ དི་ཝ་ས་སྶ ཙཱ’’ཏི ཨི་དཾ པུ་རི་མ་པ་ཝེ་ཎི་ཏོ པ་རི་ཏྟ་ཀཾ པ་ཝེ་ཎིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝེ་ཎི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ པ་ན ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ཋཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཨ་ཙྪ་རཱ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཙི་ཏྟ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ མི་ལི་ནྡ་པ་ཉྷེ –
‘‘ཝཱ་ཧ་ས་ཏཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝཱི་ཧཱི་ནཾ, ཨ་ཌྜྷ་ཙཱུ་ལ༹་ཉྩ ཝཱ་ཧཱ, ཝཱི་ཧི་ས་ཏྟ་མྦ་ཎཱ་ནི, དྭེ ཙ ཏུ་མྦཱ, ཨེ་ཀ་ཙྪ་རཱ་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཝཱི་ཧཱི ལ་ཀྑཾ ཋ་པཱི་ཡ་མཱ་ནཱ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ག་ཙྪེ་ཡྻུ’’ནྟི.
པ་ཝ་ནེཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ. ཏཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ན སོ ག་ཎྷི་ཏ་བྦ་སཱ་ཁཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ བྷཱུ་མིཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྨིཾ མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཏཾ ཏཾ སཱ་ཁཾ ག་ཎྷ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ད་སྶི་ཏོ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ཨ་ར་ཉྙ་མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཝི་ཡ ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨིཾ ཝ་ནེ ཝི་ཙ་ར་ཎ་མ་ཀྐ་ཊོ ཝི་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཙི་ཏྟཾ. སཱ་ཁཱ་ག་ཧ་ཎཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ལུ་བྦྷ་ནཾ. ཡ་ཐཱ སོ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ མ་ཀྐ་ཊོ ཏཾ ཏཾ སཱ་ཁཾ པ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཏཾ སཱ་ཁཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་དཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ནེ ཝི་ཙ་ར་ནྟཾ ཙི་ཏྟ་མྤི ཀ་དཱ་ཙི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི ས་དྡཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ, ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ཏཱི་ཏཾ, ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཝཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཝཱ, ཏ་ཐཱ ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ, ཀ་དཱ་ཙི བཱ་ཧི་རཾ. ཡ་ཐཱ ཙ སོ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ མ་ཀྐ་ཊོ སཱ་ཁཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཨེ་ཀཾ པ་ན པ་ཎྞ་སཱ་ཁཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ནེ ཝི་ཙ་ར་ནྟཾ ཙི་ཏྟ་མྤི ཨེ་ཀཾ ཨོ་ལུ་བྦྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཡཾ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ རཱུ་པ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པེ གཱ་ཧོ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏོ, ཨ་རཱུ་པ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ རཱུ་པེ.
ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོཏི དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཨ་ཡཾ པ་ན་ཏྠོ ཨཱ་སཱི་ཝི་ས་ད་ཊྛཱུ་པ་མཱ་ཡ དཱི་པེ་ཏ་བྦོ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར པུ་རི་སོ ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ་ན ད་ཊྛོ, ཨ་ཐ་སྶ ཝི་སཾ ཧ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཚེ་ཀོ བྷི་ས་ཀྐོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་མ་ནཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ག་རུ་ལོ༹, ཨུ་པ་རི ནཱ་གོ་ཏི མ་ནྟཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཝི་སཾ ཨུ་པ་རི ཨཱ་རོ་པེ་སི. སོ ཡཱ་ཝ ཨ་ཀྑི་པྤ་དེ་སཱ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ པ་རཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏུཾ ན ད་སྶཱ་མི, ད་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པ་རི ག་རུ་ལོ༹, ཧེ་ཊྛཱ ནཱ་གོ་ཏི མ་ནྟཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀ་ཎྞེ དྷུ་མེ་ཏྭཱ ད་ཎྜ་ཀེ་ན པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་སཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ད་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཋ་པེ་སི. ཏ་ཏྲ་སྶ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ག་ད་ལེ་པེ་ན ཝི་སཾ ནི་མྨ་ཐེ་ཏྭཱ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘སུ་ཁཱི ཧོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཡེ་ན་ཀཱ་མཾ པ་ཀྐཱ་མི.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ་ན ད་ཊྛ་སྶ ཀཱ་ཡེ ཝི་ས་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་མེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ རཱུ་པེ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་གཱ་ཧ་ཀཱ་ལོ, ཚེ་ཀོ བྷི་ས་ཀྐོ ཝི་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, མ་ནྟཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཝི་ས་སྶ ཨཱ་རོ་པི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ རཱུ་པ་ཏོ གཱ་ཧཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏ་ཀཱ་ལོ, ཡཱ་ཝ ཨ་ཀྑི་པྤ་དེ་སཱ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་ཝི་ས་སྶ ཨུ་པ་རི ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ པུ་ན མ་ནྟ་བ་ལེ་ན ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ད་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཋ་པ་ནཾ ཝི་ཡ ས་ཏྠཱ་རཱ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་རཱུ་པ་ཏོ གཱ་ཧཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ རཱུ་པེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏ་ཀཱ་ལོ. ད་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏ་སྶ ཝི་ས་སྶ ཨ་ག་ད་ལེ་པེ་ན ནི་མྨ་ཐ་ནཾ ཝི་ཡ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོ གཱ་ཧཾ ནཱི་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨི་མི་སྶཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ, ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཕ་ལཾ, ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ. པ་ཋ་མཾ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༢. དུ་ཏི་ཡེ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡནྟི སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡཾ. ཕ་སྶནྟི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་དིཾ. ན་ནུ ཙ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི? ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ན ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ན ཛ་ཝ་ན་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཧོ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. སོ་ཏ་ས་མྥ་སྶཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཛྫནྟི ཏ་ཛྫཱ་ཏི་ཀཾ ཏ་སྶཱ་རུ་པྤཾ, ཏ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ས་མོ་དྷཱ་ནཱཏི ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནེ་ན ཙེ་ཝ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ན ཙ, ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ས་མྤི་ཎྜ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་སྨཱཏི ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རོ. ཏེ་ཛོ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཨ་གྒི་ཙུ་ཎྞོ ནི་ཀྑ་མ་ཏཱི་ཏི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨུ་སྨཱ་ཀཱ་ར་སྶེ་ཝ པ་ན ཨེ་ཏཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏྠ དྭི་ནྣཾ ཀ་ཊྛཱ་ནནྟི དྭི་ནྣཾ ཨ་ར་ཎཱི་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་དྷོ་ཨ་ར་ཎཱི ཝི་ཡ ཝ་ཏྠུ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ར་ཎཱི ཝི་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནཾ ཝི་ཡ ཕ་སྶོ, ཨུ་སྨཱ་དྷཱ་ཏུ ཝི་ཡ ཝེ་ད་ནཱ. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. པུ་ཏྟ་མཾ་སཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཡ་སྨཱ པ་ན་སྶ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཀོ ནི་ཀྑེ་པོ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི. ཀ་ཏ་རཱ་ཡ པ་ན ཨི་དཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ནྟི? ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རེ་ན. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀི་ར མ་ཧཱ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻེ པཱུ་རི་ཏ་དཱ་ན་པཱ་ར་མཱི་ས་ཉྩ་ཡ་སྶ. ས་བྦ་དི་སཱ་སུ ཧི་སྶ ཡ་མ་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ མ་ཧོ་གྷཾ ཝི་ཡ ས་བྦ་པཱ་ར་མི་ཡོ ‘‘ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་མྤི་ཎྜི་ཏཱ ཝི་ཡ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་མ་ཧོ་གྷཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཡིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ཡཱ་ན་ཝ་ཏྠ་མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, ‘‘ཀ་ཧཾ བུ་དྡྷོ, ཀ་ཧཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཀ་ཧཾ དེ་ཝ་དེ་ཝོ ན་རཱ་ས་བྷོ པུ་རི་ས་སཱི་ཧོ’’ཏི? བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི. ས་ཀ་ཊ་ས་ཏེ་ཧི་པི པ་ཙྩ་ཡེ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ས་མ་ནྟཱ གཱ་ཝུ་ཏ་པྤ་མཱ་ཎ་མྤི ས་ཀ་ཊ་དྷུ་རེ་ན ས་ཀ་ཊ་དྷུ་རཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ནྟི ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ཙ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ས་བྦཾ ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཏེ་སུ ཏེ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཙ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶཱ་པི. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ –
‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐ་ཏོ ཧོ་ཏི ག་རུ་ཀ་ཏོ མཱ་ནི་ཏོ པཱུ་ཛི་ཏོ ཨ་པ་ཙི་ཏོ ལཱ་བྷཱི ཙཱི་ཝ་ར-པི་ཎྜ་པཱ་ཏ-སེ་ནཱ་ས་ན-གི་ལཱ་ན-པ་ཙྩ་ཡ-བྷེ་ས་ཛྫ-པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ་པི ཁོ ས་ཀྐ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ན’’ནྟི (ཨུ་དཱ. ༡༤; སཾ. ནི. ༢.༧༠).
ཏ་ཐཱ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ངྒྷོ ཝཱ ག་ཎོ ཝཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ནཱ་ཧཾ, ཙུ་ནྡ, ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཀ་ས་ངྒྷ་མྤི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཨེ་ཝཾ ལཱ་བྷ་གྒ་ཡ་ས་གྒ་པ་ཏྟཾ ཡ་ཐ་རི་ཝཱ་ཡཾ, ཙུ་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༡༧༦).
སྭཱ་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ དྭི་ནྣཾ མ་ཧཱ་ན་དཱི་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ ར་ཧོ་ག་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཧཱ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨ་ཏཱི་ཏ་བུ་དྡྷཱ་ན་མྤི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ན་མྤི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀེ་ན ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ ནི་ཙྪ་ནྡ་རཱ་གཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ན ས་ཀྐོ་ནྟཱི’’ཏི?
སོ ཨ་དྡ་ས ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨ་དྷུ་ནཱ པ་བྦ་ཛི་ཏེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནེ. དི་སྭཱ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཡཱ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ནྟེ་ན ན ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་ཧེ་ཏུ པཱུ་རི་ཏཱ, ཨུ་ཏྟ་མ་ཕ་ལ་སྶ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ པཱུ་རི་ཏཱ. ཨི་མེ་པི བྷི་ཀྑཱུ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛ་ནྟཱ ན ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་ཧེ་ཏུ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶེ་ཝ པ་ན ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ. ཏེ ཨི་དཱ་ནི ཨ་སཱ་ར་མེ་ཝ སཱ་རཾ ཨ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཙ ཨ་ཏྠཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མ་སྶ དྷ་མྨ་སཾ་ཝེ་གོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏ་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙེ པ་ཉྩ་མཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་བྷོ་གོ པ་ཉྩ་མཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ན པ་ན ས་ཀྐཱ ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཏུཾ, དྷུ་ཝ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ན་ཉྷེ་ཏཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཀ་ཐི་ཏེ པ་ཉྩ་མཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝི་ཡ ནཾ པ་སྶི་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཱ་དཱ་སཾ སཾ་ཝ་རཾ མ་རི་ཡཱ་དཾ ཋ་པེ་སྶཱ་མི, ཡཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨི་མཱ་ཡ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨི་མཾ པུ་ཏྟ་མཾ་སཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རཱཏི་ཨཱ་དི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ན ཨཱ་ཧཱ་རེ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ ད་ཊྛ་བྦོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ? ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱཏི ཛཱ་ཡཱ ཙེ་ཝ པ་ཏི ཙ. པ་རི་ཏྟཾ ས་མྦ་ལནྟི པུ་ཊ་བྷ་ཏྟ་ས་ཏྟུ་མོ་ད་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ པཱ་ཐེ་ཡྻཾ. ཀ་ནྟཱ་ར་མ་གྒནྟི ཀ་ནྟཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ མ་གྒཾ, ཀ་ནྟཱ་རེ ཝཱ མ་གྒཾ. ཀ་ནྟཱ་རནྟི ཙོ་ར་ཀ་ནྟཱ་རཾ ཝཱ་ལ༹་ཀ་ནྟཱ་རཾ ཨ་མ་ནུ་སྶ་ཀ་ནྟཱ་རཾ ནི་རུ་ད་ཀ་ཀ་ནྟཱ་རཾ ཨ་པྤ་བྷ་ཀྑ་ཀ་ནྟཱ་ར་ནྟི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ. ཏེ་སུ ཡ་ཏྠ ཙོ་ར་བྷ་ཡཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཙོ་ར་ཀ་ནྟཱ་རཾ. ཡ་ཏྠ སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ་ད་ཡོ ཝཱ་ལཱ༹ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཝཱ་ལ༹་ཀ་ནྟཱ་རཾ. ཡ་ཏྠ བ་ལ་ཝཱ་མུ་ཁ་ཡ་ཀྑི་ནི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན བྷ་ཡཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཨ་མ་ནུ་སྶ་ཀ་ནྟཱ་རཾ. ཡ་ཏྠ པཱ་ཏུཾ ཝཱ ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ཝཱ ཨུ་ད་ཀཾ ན་ཏྠི, ཏཾ ནི་རུ་ད་ཀ་ཀ་ནྟཱ་རཾ. ཡ་ཏྠ ཁཱ་དི་ཏ་བྦཾ ཝཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཀ་ནྡ་མཱུ་ལཱ་དི་མ་ཏྟ་མྤི ན་ཏྠི, ཏཾ ཨ་པྤ་བྷ་ཀྑ་ཀ་ནྟཱ་རཾ ནཱ་མ. ཡ་ཏྠ པ་ནེ་ཏཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་མྤི བྷ་ཡཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཀ་ནྟཱ་ར་མེ་ཝ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཀཱ་ཧ་དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནི་ཏྠ་རི་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་ཏྠི, ན ཏཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨི་དྷ པ་ན ནི་རུ་ད་ཀཾ ཨ་པྤ་བྷ་ཀྑཾ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀ་ཀ་ནྟཱ་རཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཀ་ནྟཱ་རེ མ་གྒཾ. པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻུནྟི ཚཱ་ཏ་ཀ་བྷ་ཡེ་ན ཙེ་ཝ རོ་ག་བྷ་ཡེ་ན ཙ རཱ་ཛ་བྷ་ཡེ་ན ཙ ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻུཾ ‘‘ཨེ་ཏཾ ཀ་ནྟཱ་རཾ ནི་ཏྠ་རི་ཏྭཱ དྷ་མྨི་ཀ་སྶ ར་ཉྙོ ནི་རུ་པ་དྡ་ཝེ ར་ཊྛེ སུ་ཁཾ ཝ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ.
ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོཏི ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ཐི་ར་ས་རཱི་རོ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ. ཝ་ལླཱུ་ར་ཉྩ སོ་ཎྜི་ཀ་ཉྩཱཏི གྷ་ན་གྷ་ན་ཊྛཱ་ན་ཏོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ལླཱུ་རཾ, ཨ་ཊྛི་ནི་སྶི་ཏ་སི་རཱ་ནི་སྶི་ཏ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱུ་ལ་མཾ་ས་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་པི་སེ་ཡྻུནྟི པ་ཧ་རེ་ཡྻུཾ. ཀ་ཧཾ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀཱཏི ཨ་ཡཾ ཏེ་སཾ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ་ཀཱ་རོ.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ བྷཱུ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ – དྭེ ཀི་ར ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ པུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཏྟེ་ན པཱ་ཐེ་ཡྻེ་ན ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ ཀ་ནྟཱ་ར་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཏེ་སཾ པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ནྟྭཱ པཱ་ཐེ་ཡྻཾ ནི་ཊྛཱ་སི, ཏེ ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ་ཏུ་རཱ ཝི་ར་ལ༹་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཏ་ཏོ པུ་རི་སོ བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ ཨི་ཏོ ས་མ་ནྟཱ པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི གཱ་མོ ཝཱ ནི་ག་མོ ཝཱ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཡཾ ཏཾ པུ་རི་སེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ བ་ཧུ་མྤི ཀ་སི་གོ་ར་ཀྑཱ་དི་ཀ་མྨཾ, ན དཱ་ནི ས་ཀྐཱ ཏཾ མ་ཡཱ ཀཱ་ཏུཾ, ཨེ་ཧི མཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཌྜྷ་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ པཱ་ཐེ་ཡྻཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ནྟཱ་རཾ ནི་ཏྠ་རཱ་ཧཱི’’ཏི. པུ་ན སཱ་པི ཏཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘སཱ་མི མ་ཡཱ དཱ་ནི ཡཾ ཏཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ བ་ཧུ་མྤི སུ་ཏྟ་ཀ་ནྟ་ནཱ་དི་ཀ་མྨཾ, ཏཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨེ་ཧི མཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཌྜྷ་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ པཱ་ཐེ་ཡྻཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ནྟཱ་རཾ ནི་ཏྠ་རཱ་ཧཱི’’ཏི. པུ་ན སོ་པི ཏཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་མ་ར་ཎེ་ན དྭི་ནྣཾ མ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ན ཧི མ་ནྡོ ཀུ་མཱ་རོ མཱ་ཏ་རཱ ཝི་ནཱ ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཡ་དི པ་ན མ་ཡཾ ཛཱི་ཝཱ་མ. པུ་ན དཱ་ར་ཀཾ ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ. ཧ་ནྡ དཱ་ནི པུ་ཏྟ་ཀཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ, མཾ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ནྟཱ་རཾ ནི་ཏྠ་རཱ་མཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟ་མཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏ, པི་ཏུ་ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཱ’’ཏི, སོ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ པི་ཏཱ, ‘‘མ་ཡཱ ‘པུ་ཏྟ་ཀཾ པོ་སེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཀ་སི་གོ་ར་ཀྑཱ་དཱི་ཧི ཨ་ན་པྤ་ཀཾ དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ, ན ས་ཀྐོ་མི ཨ་ཧཾ པུ་ཏྟཾ མཱ་རེ་ཏུཾ, ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ཏ་ཝ པུ་ཏྟཾ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏ མཱ་ཏུ་ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི, ‘‘མ་ཡཱ པུ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ནྟི་ཡཱ གོ་ཝ་ཏ་ཀུ་ཀྐུ་ར་ཝ་ཏ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡཱ་ཙ་ནཱ་དཱི་ཧི་པི ཏཱ་ཝ ཨ་ན་པྤ་ཀཾ དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཀུ་ཙྪི་ནཱ པ་རི་ཧ་ར་ནྟི་ཡཱ? ན ས་ཀྐོ་མི ཨ་ཧཾ པུ་ཏྟཾ མཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, པི་ཏུ་ས་ནྟི་ཀ་མེ་ཝ ག་ཙྪཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ སོ དྭི་ནྣ་མ་ནྟ་རཱ ག་ཙྪ་ནྟོ་ཡེ་ཝ མ་ཏོ. ཏེ ཏཾ དི་སྭཱ པ་རི་དེ་ཝི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན མཾ་སཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནྟཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
ཏེ་སཾ སོ པུ་ཏྟ་མཾ་སཱ་ཧཱ་རོ ན་ཝ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏྟཱ ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡ ཧོ་ཏི, ན མ་དཱ་ཡ, ན མ་ཎྜ་ནཱ་ཡ, ན ཝི་བྷཱུ་ས་ནཱ་ཡ, ཀེ་ཝ་ལཾ ཀ་ནྟཱ་ར་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ན་ཝ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཊི་ཀཱུ་ལོ་ཏི ཙེ? ས་ཛཱ་ཏི་མཾ་ས་ཏཱ་ཡ ཉཱ་ཏི་མཾ་ས་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟ་མཾ་ས་ཏཱ་ཡ པི་ཡ་པུ་ཏྟ་མཾ་ས་ཏཱ་ཡ ཏ་རུ་ཎ་མཾ་ས་ཏཱ་ཡ ཨཱ་མ་ཀ་མཾ་ས་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷོ་ག་མཾ་ས་ཏཱ་ཡ ཨ་ལོ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷཱུ་པི་ཏ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ ན་ཝ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཊི་ཀཱུ་ལཾ ཏཾ པུ་ཏྟ་མཾ་སཾ ཁཱ་ད་ནྟཱ ན སཱ་ར་ཏྟཱ གི་དྡྷ་མཱ་ན་སཱ ཧུ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ པ་ན ནི་ཙྪ་ནྡ་རཱ་ག་པ་རི་བྷོ་གེ ཋི་ཏཱ ཁཱ་དིཾ་སུ. ན ཨ་ཊྛི་ནྷཱ་རུ་ཙ་མྨ་ནི་སྶི་ཏ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཐཱུ་ལ་ཐཱུ་ལཾ ཝ་ར་མཾ་ས་མེ་ཝ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཧ་ཏྠ་ས་མྤ་ཏྟཾ མཾ་ས་མེ་ཝ པ་ན ཁཱ་དིཾ་སུ. ན ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཀ་ཎྛ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ པ་ན ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཁཱ་དིཾ་སུ. ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མ་ཙྪ་རཱ་ཡ་ནྟཱ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཝི་ག་ཏ་མ་ཙྪེ་ར་མ་ལེ་ན པ་ན པ་རི་སུ་དྡྷེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏ་སཱ ཁཱ་དིཾ་སུ. ན ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི མི་ག་མཾ་སཾ ཝཱ མོ་ར་མཾ་སཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཁཱ་དཱ་མཱ་ཏི ས་མྨཱུ་ལ༹ྷཱ ཁཱ་དིཾ་སུ, པི་ཡ་པུ་ཏྟ་མཾ་ས་བྷཱ་ཝཾ པ་ན ཛཱ་ན་ནྟཱ་ཝ ཁཱ་དིཾ་སུ. ན ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མ་ཡཾ པུ་ན་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པུ་ཏྟ་མཾ་སཾ ཁཱ་དེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ, པ་ཏྠ་ནཾ པ་ན ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ. ན ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀ་ནྟཱ་རེ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཀ་ནྟཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ལོ་ཎ་མྦི་ལཱ་དཱི་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་ནྣི་དྷིཾ ཨ་ཀཾ་སུ, ཀ་ནྟཱ་ར་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན ‘‘པུ་རེ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝཱ ནི་ཁ་ཎིཾ་སུ, ཨ་གྒི་ནཱ ཝཱ ཛྷཱ་པ་ཡིཾ་སུ. ན ‘‘ཀོ་ཙི ཨ་ཉྙོ ཨ་མྷེ ཝི་ཡ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པུ་ཏྟ་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི མཱ་ནཾ ཝཱ ད་པྤཾ ཝཱ ཨ་ཀཾ་སུ, ནི་ཧ་ཏ་མཱ་ནཱ པ་ན ནི་ཧ་ཏ་ད་པྤཱ ཧུ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ. ‘‘ཀིཾ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ལོ་ཎེ་ན ཨ་ན་མྦི་ལེ་ན ཨ་དྷཱུ་པི་ཏེ་ན དུ་གྒ་ནྡྷེ་ནཱ’’ཏི ན ཧཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཧཱི་ལ༹་ནཾ པ་ན ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ. ན ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་གོ མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་གོ ཏ་ཝ པུ་ཏྟོ མ་མ པུ་ཏྟོ’’ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ཏི་མ་ཉྙིཾ་སུ. ས་མ་གྒཱ པ་ན ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ. ཨི་མཾ ནེ་སཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ནི་ཙྪ་ནྡ་རཱ་གཱ་དི་པ་རི་བྷོ་གཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་མྤི ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ནྟོ ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པི ནུ ཏེ ད་ཝཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཡྻུནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ད་ཝཱ་ཡ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༨) ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནེ་ཝ. ཀ་ནྟཱ་ར་སྶཱཏི ནི་ཏྟི་ཎྞཱ་ཝ་སེ་ས་སྶ ཀ་ནྟཱ་ར་སྶ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ན་ཝ་ནྣཾ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པི་ཡ་པུ་ཏྟ་མཾ་ས་ས་དི་སོ ཀ་ཏྭཱ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ ན་ཝ་ནྣཾ? ག་མ་ན་པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ. ག་མ་ན་པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ་པི ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, པ་རི་ཡེ་ས་ན་པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ་པི, པ་རི་བྷོ་ག་ནི་དྷཱ་ན་ཨཱ་ས་ཡ་པ་རི་པ་ཀྐཱ་པ་རི་པ་ཀྐ་ས་མྨ་ཀྑ་ཎ་ནི་སྶ་ནྡ་པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ་པི, ཏཱ་ནི པ་ནེ་ཏཱ་ནི ག་མ་ན་པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ་དཱི་ནི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༢༩༤) ཨཱ་ཧཱ་ར་པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ་ནི་དྡེ་སེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནེ་ཝ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ ན་ཝ་ནྣཾ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པུ་ཏྟ་མཾ་སཱུ་པ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ.
ཡ་ཐཱ ཏེ ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱཾ པི་ཡ་པུ་ཏྟ་མཾ་སཾ ཁཱ་ད་ནྟཱ ན སཱ་ར་ཏྟཱ གི་དྡྷ་མཱ་ན་སཱ ཧུ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ ནི་ཙྪ་ནྡ་རཱ་ག་པ་རི་བྷོ་གེ ཋི་ཏཱ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཨེ་ཝཾ ནི་ཙྪ་ནྡ་རཱ་ག་པ་རི་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ན ཨ་ཊྛི་ནྷཱ་རུ་ཙ་མྨ་ནི་སྶི་ཏཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཐཱུ་ལ་ཐཱུ་ལཾ ཝ་ར་མཾ་ས་མེ་ཝ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཧ་ཏྠ་ས་མྤ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ན ཁཱ་དིཾ་སུ, ཨེ་ཝཾ སུ་ཀྑ་བྷ་ཏྟ་མ་ནྡ་བྱ་ཉྫ་ནཱ་དཱི་ནི པི་ཊྛི་ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝ་ཊྚ་ཀེ་ན ཝི་ཡ ཀུ་ཀྐུ་ཊེ་ན ཝི་ཡ ཙ ཨོ་དྷིཾ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ས་པྤི་མཾ་སཱ་དི་སཾ་ས་ཊྛ་ཝ་ར་བྷོ་ཛ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨ་བྷུ་ཉྫ་ནྟེ་ན སཱི་ཧེ་ན ཝི་ཡ ས་པ་དཱ་ནཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ.
ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ན ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཀ་ཎྛ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ པ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ་ར་ཧ་ཏྠ་ཀཱ་དི་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝི་ཡ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཨུ་ད་རཱ་ཝ་དེ་ཧ་ཀཾ ཨ་བྷུ་ཉྫ་ནྟེ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝཱ ཨཱ་ལོ་པཱ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ཝ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ཝི་ཡ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ. སོ ཀི་ར པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ ‘‘པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟེ ཨ་མྦི་ལུ་གྒཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ན ཨཱ་ཧཱ་རེ་སི’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྩ ཨཱ་ལོ་པེ, ཨ་བྷུ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ པི་ཝེ;
ཨ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ, པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༩༨༣);
ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མ་ཙྪ་རཱ་ཡ་ནྟཱ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་རེ་ན པ་ན པ་རི་སུ་དྡྷེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏ་སཱ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྪ་རཱ་ཡི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ས་བྦཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ས་བྦཾ ད་སྶཱ་མི, ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ, ས་ཙེ ག་ཧི་ཏཱ་ཝ་སེ་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨེ ཋི་ཏེ་ནེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ན ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི མ་ཡཾ མི་ག་མཾ་སཾ ཝཱ མོ་ར་མཾ་སཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཁཱ་དཱ་མཱ’’ཏི ས་མྨཱུ་ལ༹ྷཱ ཁཱ་དིཾ་སུ, པི་ཡ་པུ་ཏྟ་མཾ་ས་བྷཱ་ཝཾ པ་ན ཛཱ་ན་ནྟཱ་ཝ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཁཱ་དཱ་མི བྷུ་ཉྫཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟཱུ་པ་ལ་དྡྷི་ས་མྨོ་ཧཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀ་ཀཱ་ཡཾ ཝ་ཌྜྷེ་མཱི’ཏི, ཀཱ་ཡོ་པི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ མཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱི’’’ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མྨོ་ཧཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ. ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཙེ་ས ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷེ་ནེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ.
ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ན ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མ་ཡཾ པུ་ན་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པུ་ཏྟ་མཾ་སཾ ཁཱ་དེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ, པ་ཏྠ་ནཾ པ་ན ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ ལ་དྡྷཱ ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ སྭེ་པི པུ་ན་དི་ཝ་སེ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ལ་བྷེ་ཡྻཾ’, ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་ན ལ་དྡྷཱ ‘‘ཧི་ཡྻོ ཝི་ཡ མེ ཨ་ཛྫ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ ན ལ་དྡྷ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་སོ་ཙ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ནི་ཏྟ་ཎྷེ་ན –
‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནུ་སོ་ཙཱ་མི, ན་པྤ་ཛ་པྤཱ་མི་ནཱ་ག་ཏཾ;
པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ན ཡཱ་པེ་མི, ཏེ་ན ཝ་ཎྞོ པ་སཱི་ད་ཏཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༩༠) –
ཨི་མཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟེ་ན ‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ནེ་ཝ ཡཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ.
ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ན ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀ་ནྟཱ་རེ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཀ་ནྟཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ལོ་ཎ་མྦི་ལཱ་དཱི་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་ནྣི་དྷིཾ ཨ་ཀཾ་སུ, ཀ་ནྟཱ་ར་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན ‘‘པུ་རེ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝཱ ནི་ཁ་ཎིཾ་སུ, ཨ་གྒི་ནཱ ཝཱ ཛྷཱ་པ་ཡིཾ་སུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ –
‘‘ཨ་ནྣཱ་ན་མ་ཐོ པཱ་ནཱ་ནཾ,
ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཐོ་པི ཝ་ཏྠཱ་ནཾ;
ལ་དྡྷཱ ན ས་ནྣི་དྷིཾ ཀ་ཡི་རཱ,
ན ཙ པ་རི་ཏྟ་སེ ཏཱ་ནི ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ’’ཏི. (སུ. ནི. ༩༣༠); –
ཨི་མཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟེ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཡཾ ཡཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, སེ་སཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་ནྣི་དྷིཾ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནྟེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ན ‘‘ཀོ་ཙི ཨ་ཉྙོ ཨ་མྷེ ཝི་ཡ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པུ་ཏྟ་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི མཱ་ནཾ ཝཱ ད་པྤཾ ཝཱ ཨ་ཀཾ་སུ, ནི་ཧ་ཏ་མཱ་ནཱ པ་ན ནི་ཧ་ཏ་ད་པྤཱ ཧུ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧ་མ་སྨི ལཱ་བྷཱི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་དཱི་ན’’ནྟི ན མཱ་ནོ ཝཱ ད་པྤོ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ‘‘ནཱ་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་ཧེ་ཏུ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ པ་ནཱ་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ནི་ཧ་ཏ་མཱ་ན་ད་པྤེ་ནེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ.
ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ‘‘ཀིཾ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ལོ་ཎེ་ན ཨ་ན་མྦི་ལེ་ན ཨ་དྷཱུ་པི་ཏེ་ན དུ་གྒ་ནྡྷེ་ནཱ’’ཏི ཧཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ན ཁཱ་དིཾ་སུ, ཧཱི་ལ༹་ནཾ པ་ན ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨི་མི་ནཱ ཨ་སྶ་གོ་ཎ་བྷ་ཏྟ་ས་དི་སེ་ན ལཱུ་ཁེ་ན ནི་ར་སེ་ན, སུ་ཝཱ་ན་དོ་ཎི་ཡཾ ཏཾ པ་ཀྑི་པ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཝཱ ‘‘ཀོ ཨི་མཾ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏི, ཀཱ་ཀ་སུ་ན་ཁཱ་དཱི་ནཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ དཱ་ཡ་ཀཾ ཝཱ ཨ་ཧཱི་ལེ༹་ནྟེ་ན –
‘‘ས པ་ཏྟ་པཱ་ཎི ཝི་ཙ་ར་ནྟོ, ཨ་མཱུ་གོ མཱུ་ག་ས་མྨ་ཏོ;
ཨ་པྤཾ དཱ་ནཾ ན ཧཱི་ལེ༹་ཡྻ, དཱ་ཏཱ་རཾ ནཱ་ཝ་ཛཱ་ནི་ཡཱ’’ཏི. (སུ. ནི. ༧༡༨); –
ཨི་མཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ན ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་གོ, མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་གོ, ཏ་ཝ པུ་ཏྟོ མ་མ པུ་ཏྟོ’’ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ཏི་མ་ཉྙིཾ་སུ, ས་མ་གྒཱ པ་ན, ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་ཙྩོ ‘‘ཀོ ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ་ནཾ ད་སྶ་ཏི ནི་ཀྐཱ་ར་ཎཱ ཨུ་མྨཱ་རེ་སུ པ་ཀྑ་ལ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་ཛཱ་ཏ་མཱ་ཏཱ་པི ཝོ དཱ་ཏ་བྦཾ ན མ་ཉྙ་ཏི, མ་ཡཾ པ་ན ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ལ་བྷཱ་མཱ’’ཏི སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཏི་མ་ཉྙ་ཏི, ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ཎྞ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཉྙེ པེ་ས་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏི་མ་ཉྙ་ཏི. ཏ་ཉྷི ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས་སྶ ཧོ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༡༦༡).
ཨེ་ཝཾ ཀ་ཉྩི ཨ་ན་ཏི་མ་ཉྙི་ཏྭཱ ས་བྦེ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མ་གྒེ་ན ས་མྨོ་ད་མཱ་ནེ་ན ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ.
པ་རི་ཉྙཱ་ཏེཏི ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཏི ཨི་མཱ་ཧི ཏཱི་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ. ཀ་ཐཾ? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ‘‘ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ཨ་ཡཾ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ཛ་ཊྛ་མ་ཀ་རཱུ་པཾ ཧོ་ཏི, ཨོ་ཛ་ཊྛ་མ་ཀ་རཱུ་པཾ ཀ་ཏྠ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི? ཛི་ཝ྄ཧཱ་པ་སཱ་དེ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་པ་སཱ་དོ ཀི་ནྣི་སྶི་ཏོ? ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ནི་སྶི་ཏོ. ཨི་ཏི ཨོ་ཛ་ཊྛ་མ་ཀཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་པ་སཱ་དོ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨི་མེ དྷ་མྨཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ, ཏཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཨི་ཏི ས་བྦེ་པི་མེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ནཱ་མ་རཱུ་པ་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ ཏེ དྷ་མྨེ ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་ནེ་ན ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་མུ་ཁེ་ན ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་སྶ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ དི་ཊྛ་ཏྟཱ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཉྙཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. སོ ཏ་དེ་ཝ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་མྨ་ས་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་ནེ་ན སོ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ས་མྨ་ས་ན་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཉྙཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ་རཱུ་པེ ཚ་ནྡ་རཱ་གཱ་ཝ་ཀ་ཌྜྷ་ནེ་ན ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན པ་རི་ཛཱ་ན་ཏཱ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཉྙཱ་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀོཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་མྦྷ་ཝོ རཱ་གོ པ་རི་ཉྙཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཏི་སྶོ པ་རི་ཉྙཱ ཨེ་ཀ་པ་རི་ཉྙཱ ས་བྦ་པ་རི་ཉྙཱ མཱུ་ལ་པ་རི་ཉྙཱ་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ ཨེ་ཀ་པ་རི་ཉྙཱ? ཡོ བྷི་ཀྑུ ཛི་ཝ྄ཧཱ་དྭཱ་རེ ཨེ་ཀ་ར་ས་ཏ་ཎྷཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏེ་ན པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀོ རཱ་གོ པ་རི་ཉྙཱ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ. སཱ་ཡེ་ཝ ཧི ཏ་ཎྷཱ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ རཱུ་པ་རཱ་གོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་དྡ་རཱ་གཱ་ད་ཡོ. ཨི་ཏི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཙོ་ར་སྶ པ་ཉྩ་མ་གྒེ ཧ་ན་ཏོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ མ་གྒེ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱི་སེ ཚི་ནྣེ པ་ཉྩ་པི མ་གྒཱ ཁེ་མཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་དྭཱ་རེ ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀོ རཱ་གོ པ་རི་ཉྙཱ་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀ་པ་རི་ཉྙཱ ནཱ་མ.
ཀ་ཏ་མཱ ས་བྦ་པ་རི་ཉྙཱ? པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་ཏྟ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སྨི་ཉྷི ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀ་རཱ་གོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཀ་ཐཾ? པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཏཱ་ཝ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་ཏོ རཱུ་པ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཎྷེ ས་པྤི་མྷི ཏ་ཏྠ ཨཱ་སི་ཉྩ་ནྟེ པ་ཊ་པ་ཊཱ་ཏི ས་དྡོ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟ་སྶ མུ་རུ་མུ་རཱུ་ཏི ས་དྡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཡ་ཏོ ས་དྡ་རཱ་གོ. ཛཱི་ར་ཀཱ་དི་ཝ་ས་ག་ནྡྷཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟ་སྶ ག་ནྡྷ་རཱ་གོ, སཱ་དུ་ར་ས་ཝ་སེ་ན ར་ས་རཱ་གོ. མུ་དུ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཕ་སྶ་ཝ་ནྟ་ནྟི ཨ་སྶཱ་ད་ཡ་ཏོ ཕོ་ཊྛ་བྦ་རཱ་གོ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཙྪ་ནྡ་རཱ་ག་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཏྟེ ས་བྦོ་པི སོ པ་རི་ཉྙཱ་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ས་བྦ་པ་རི་ཉྙཱ ནཱ་མ.
ཀ་ཏ་མཱ མཱུ་ལ་པ་རི་ཉྙཱ? པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀ་རཱ་ག་སྶ ཧི ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ མཱུ་ལཾ. ཀ་སྨཱ? ཏ་སྨིཾ ས་ཏི ཏ་སྶུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཏི་སྶ་བྷ་ཡེ ཀི་ར དྭཱ་ད་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི. ཀ་སྨཱ? ཨཱ་ཧཱ་ར་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ. བྷ་ཡེ པ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟེ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀོ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པོ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཛཱ་ཏ་མ་ངྒ་ལེ་ཧི ཨེ་ཀ་མ་ངྒ་ལོ ཨ་ཧོ་སི. ཨི་ཏི མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏེ ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀོ རཱ་གོ པ་རི་ཉྙཱ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ མཱུ་ལ་པ་རི་ཉྙཱ ནཱ་མ.
ན་ཏྠི ཏཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནནྟི ཏེ་ན རཱ་གེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཧཱ་ནེ་ཀ་ཊྛ་ཏཱ་ཡ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་ན མཱ ཝོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫིཾ་སཱུ’’ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. པ་ཋ་མཱ་ཧཱ་རོ (ནི་ཊྛི་ཏོ).
དུ་ཏི་ཡེ ནི་ཙྩ་མྨཱཏི ཁུ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ སི་ངྒ་མཱུ་ལཱ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་ར་ཏོ ཨུ་དྡཱ་ལི་ཏ་ཙ་མྨཱ ཀིཾ་སུ་ཀ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞཱ. ཀ་སྨཱ པ་ན ཨ་ཉྙཾ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་གོ་ཎཱ་དི་ཨུ་པ་མཾ ཨ་ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཙྩ་མྨ་གཱ་ཝཱུ་པ་མཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི? ཏི་ཏི་ཀྑི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ. མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཧི ཨུ་པྤ་ནྣཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཾ ཏི་ཏི་ཀྑི་ཏུཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རོ ཨ་བ་ལོ དུ་བྦ་ལོ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ས་དི་ས་མེ་ཝ ཨུ་པ་མཾ ཨཱ་ཧ་རི. ཀུ་ཊྚནྟི སི་ལཱ་ཀུ་ཊྚཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ. ཀུ་ཊྚ་ནི་སྶི་ཏཱ པཱ་ཎཱ ནཱ་མ ཨུ་ཎྞ་ནཱ་བྷི་ས་ར་བཱུ་མཱུ་སི་ཀཱ་ད་ཡོ. རུ་ཀྑ་ནི་སྶི་ཏཱཏི ཨུ་ཙྩཱ་ལི་ངྒ་པཱ་ཎ་ཀཱ་ད་ཡོ. ཨུ་ད་ཀ་ནི་སྶི་ཏཱཏི མ་ཙྪ་སུཾ་སུ་མཱ་རཱ་ད་ཡོ. ཨཱ་ཀཱ་ས་ནི་སྶི་ཏཱཏི ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཀཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ལཱ་ད་ཡོ. ཁཱ་དེ་ཡྻུནྟི ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཁཱ་དེ་ཡྻུཾ. སཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཏཾ ཏཾ་ཋཱ་ན་ས་ནྣི་སྶ་ཡ་མཱུ་ལི་ཀཾ པཱ་ཎ་ཁཱ་ད་ན་བྷ་ཡཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནཾ, ན པི་ཊྛི་པ་རི་ཀ་མྨ་ས་རཱི་ར་ས་མྦཱ་ཧ་ན་ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀཱ་ནི ཨི་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑུ ཕ་སྶཱ་ཧཱ་ར་མཱུ་ལ་ཀཾ ཀི་ལེ་ས་པཱ་ཎ་ཀ་ཁཱ་ད་ན་བྷ་ཡཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཕ་སྶེ་ན ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ ཧོ་ཏི.
ཕ་སྶེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེཏི ཏཱི་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ. ཨི་དྷཱ་པི ཏི་སྶོ པ་རི་ཉྙཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཕ་སྶོ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ, ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ཉྙཱ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཏེ་སཾ ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་སྶ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ད་སྶ་ནཾ ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ. ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ཏུ་ལ་ནཾ ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ནཱ་མ་རཱུ་པེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ནི་ཀྐ་ཌྜྷ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ. ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རེ ཏཱི་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི ཏ་མྨཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ. ཨི་ཏི ཕ་སྶཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. དུ་ཏི་ཡཱ་ཧཱ་རོ.
ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སཱུཏི ཨ་ངྒཱ་རཱ་ནཾ ཀཱ་སུ. ཀཱ་སཱུཏི རཱ་སི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་ཝཱ་ཊོ་པི.
‘‘ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུཾ ཨ་པ་རེ ཕུ་ཎ་ནྟི,
ན་རཱ རུ་ད་ནྟཱ པ་རི་ད་ཌྜྷ་ག་ཏྟཱ;
བྷ་ཡ་ཉྷི མཾ ཝི་ནྡ་ཏི སཱུ་ཏ དི་སྭཱ,
པུ་ཙྪཱ་མི ཏཾ མཱ་ཏ་ལི དེ་ཝ་སཱ་ར་ཐཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༤༦༢); –
ཨེ་ཏྠ རཱ་སི ‘‘ཀཱ་སཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ.
‘‘ཀི་ནྣུ ས་ནྟ་ར་མཱ་ནོ་ཝ, ཀཱ་སུཾ ཁ་ན་སི སཱ་ར་ཐཱི’’ཏི? (ཛཱ. ༢.༢༢.༣). –
ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཝཱ་ཊོ. ཨི་དྷཱ་པི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. སཱ་དྷི་ཀ་པོ་རི་སཱཏི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པོ་རི་སཱ པ་ཉྩ་ར་ཏ་ན་པྤ་མཱ་ཎཱ. ཝཱི་ཏ་ཙྩི་ཀཱ་ནཾ ཝཱི་ཏ་དྷཱུ་མཱ་ནནྟི ཨེ་ཏེ་ན་སྶ མ་ཧཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཛཱ་ལཱ་ཡ ཝཱ ཧི དྷཱུ་མེ ཝཱ ས་ཏི ཝཱ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, པ་རི་ལཱ༹་ཧོ མ་ཧཱ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ཝཱ་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་རི་ལཱ༹་ཧོ མ་ཧཱ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ར་ཀཱ་ཝ་སྶཱཏི དཱུ་རེ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝེ་ཡྻ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ ཝི་ཡ ཧི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝ་ཊྚཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཛཱི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཝ་ཊྚ་ནི་སྶི་ཏོ བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. དྭེ བ་ལ་ཝ་ནྟོ པུ་རི་སཱ ཝི་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ. ཏེ་སཾ ཏཾ པུ་རི་སཾ ནཱ་ནཱ་བཱ་ཧཱ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུཾ ཨུ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀཱ་ལོ. ཀ་མྨ་ཉྷི ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཡ་མཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི ནཱ་མ. ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ་ནི་དཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་ཡ ཀ་མྨ་ནི་དཱ་ནཾ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
པ་རི་ཉྙཱ་ཏེཏི ཏཱི་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ. པ་རི་ཉྙཱ་ཡོ་ཛ་ནཱ པ་ནེ་ཏྠ ཕ་སྶེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏི་སྶོ ཏ་ཎྷཱཏི ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཏི ཨི་མཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཀ་སྨཱ? ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཡ. ན ཧི ཧེ་ཏུ་མྷི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནེ ཕ་ལཾ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཨི་ཏི མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན་པི ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཏ་ཏི་ཡཱ་ཧཱ་རོ.
ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨཱ་གུ་ཙཱ་རིནྟི པཱ་པ་ཙཱ་རིཾ དོ་ས་ཀཱ་ར་ཀཾ. ཀ་ཐཾ སོ པུ་རི་སོཏི སོ པུ་རི་སོ ཀ་ཐཾ་བྷཱུ་ཏོ, ཀིཾ ཡཱ་པེ་ཏི, ན ཡཱ་པེ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི? ཏ་ཐེ་ཝ དེ་ཝ ཛཱི་ཝ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ པུ་བྦེ, ཨི་དཱ་ནི་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཛཱི་ཝ་ཏི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨི་དྷཱ་པི ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ཧི ཀ་མྨཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཨཱ་གུ་ཙཱ་རཱི པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཝ་ཊྚ་ས་ནྣི་སྶི་ཏོ བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ, ཏཱི་ཎི ས་ཏྟི་ས་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨཱ་གུ་ཙཱ་རིཾ པུ་རི་སཾ ‘‘ཏཱི་ཧི ས་ཏྟི་ས་ཏེ་ཧི ཧ་ན་ཐཱ’’ཏི ར་ཉྙཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཀ་མྨ་ར་ཉྙཱ ཝ་ཊྚ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ པ་ཀྑི་པ་ན་ཀཱ་ལོ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཏཱི་ཎི ས་ཏྟི་ས་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ས་ཏྟཱི་སུ པ་ན དུ་ཀྑཾ ན་ཏྠི, ས་ཏྟཱི་ཧི པ་ཧ་ཊ་ཝ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡ་མྤི དུ་ཀྑཾ ན་ཏྠི, དི་ནྣཱ་ཡ པ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟེ ཝི་པཱ་ཀ་དུ་ཀྑཾ ས་ཏྟི་པ་ཧ་ཊ་ཝ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི.
པ་རི་ཉྙཱ་ཏེཏི ཏཱི་ཧེ་ཝ པ་རི་ཉྙཱ་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ. ཨི་དྷཱ་པི པ་རི་ཉྙཱ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ནཱ་མ་རཱུ་པནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨི་ཉྷི པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ ཏཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ཏ་མྨཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ ས་ཧུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཙ. ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན་པི ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་ཧཱ་རོ. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཨ་ཏྠི་རཱ་ག་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ རཱ་གོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ལོ་བྷ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཱ་ནི. སོ ཧི ར་ཉྫ་ན་ཝ་སེ་ན རཱ་གོ, ན་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན ན་ནྡཱི, ཏ་ཎྷཱ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་ཎྷཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷནྟི ཀ་མྨཾ ཛ་ཝཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཉྩེ་ཝ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷ་ཉྩ. ཡ་ཏྠཱཏི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝ་ཊྚེ བྷུ་མྨཾ, ས་བྦ་ཏྠ ཝཱ པུ་རི་མ་པུ་རི་མ་པ་དེ ཨེ་ཏཾ བྷུ་མྨཾ. ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཝུ་དྡྷཱིཏི ཨི་དཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚེ ཋི་ཏ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏི་ཝ་ཊྚ་ཧེ་ཏུ་ཀེ ས་ངྑཱ་རེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཏྠ ཨ་ཏྠི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཨ་ཏྠི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ར་ཛ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་རཱ ཝི་ཡ ཧི ས་ཧ་ཀ་མྨ་ས་མྦྷཱ་རཾ ཀ་མྨཾ, ཕ་ལ་ཀ་བྷི་ཏྟི་དུ་སྶ་པ་ཊཱ ཝི་ཡ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝ་ཊྚཾ. ཡ་ཐཱ ར་ཛ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་རཱ པ་རི་སུ་དྡྷེ་སུ ཕ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཀ་ཀ་མྨཾ བྷ་ཝེ་སུ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཙི་ཏྟ་ཀཱ་རེ་ན ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏཾ རཱུ་པཾ ཝི་རཱུ་པཾ ཧོ་ཏི དུ་སྶ་ཎྛི་ཏཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ ཀ་མྨཾ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟཾ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ད་ཏྭཱ དུ་བྦ་ཎྞཾ དུ་སྶ་ཎྛི་ཏཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ན་མྤི ཨ་མ་ནཱ་པཾ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཀུ་ས་ལེ་ན ཙི་ཏྟ་ཀཱ་རེ་ན ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏཾ རཱུ་པཾ སུ་རཱུ་པཾ ཧོ་ཏི སུ་ས་ཎྛི་ཏཾ མ་ནཱ་པཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ ཀ་མྨཾ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟཾ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞཾ སུ་ས་ཎྛི་ཏཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ ཝི་ཡ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ནཱ་མ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀོ ས་ནྡྷི, ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་དྷིཾ ནཱ་མ་རཱུ་པེ་ན ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀོ ས་ནྡྷི, ས་ངྑཱ་རཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ཡ་ཏི་བྷ་ཝ་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀོ ས་ནྡྷཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རནྟི ཨེ་ཀ་ཀ་ཎྞི་ཀཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཨ་གཱ་རཾ. ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱཏི དྭེ ཀ་ཎྞི་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་སཱ་ལཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཀ་མྨཾ སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨི་ས་མཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨི པ་ན ཨ་ཏྠི, སཱ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཾ. ཏ་སྶ ཧི ཀཱ་ཡཱ་ད་ཡོ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ཧི པ་ན ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཀི་རི་ཡ་མ་ཏྟེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏ་ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ན་ག་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༥. པ་ཉྩ་མེ ནཱ་མ་རཱུ་པེ ཁོ ས་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཙ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་བྦཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ན ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་རཱ ཧི ཏ་ཏི་ཡོ བྷ་ཝོ, ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཡཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ན གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཧི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛོ་ཏི.
ན་ནུ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་དི་ཊྛེ་སུ ན ས་ཀྐཱ བུ་དྡྷེ་ན བྷ་ཝི་ཏུ་ནྟི. ས་ཙྩཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཏེ བྷ་ཝ་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛཱ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ གོ་དྷཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟོ པུ་རི་སོ ཏཾ ཀཱུ་པཾ པ་ཝི་ཊྛཾ དི་སྭཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་ཝི་ཊྛ་ཊྛཱ་ནཾ ཁ་ཎི་ཏྭཱ གོ་དྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ན པ་ར་བྷཱ་གཾ ཁ་ནེ་ཡྻ, ཀ་སྨཱ? ཀ་སྶ་ཙི ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ་པི གོ་དྷཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཨི་མ་སྶ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཨི་མ་སྶ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ཡཱ་ཝ ནཱ་མ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ་པི པ་ཙྩ་ཡཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ཨ་དྡ་ས. ཏ་ཏོ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀོ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན ས་མྨ་ས་ན་ཙཱ་རོ’’ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་སི, པ་ར་ཏོ ཏུ་ཙྪ་ཀཱུ་པ་སྶ ཨ་བྷི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་ར་དྭ་ཡཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་དེ་ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ས་མྨ་ས་ནཱུ་པ་གཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ཨ་གྒ་ཧེ་སི.
པ་ཙྩུ་དཱ་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཏ་མཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཙྩུ་དཱ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི? པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཏོ པ་རཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ཡེ་ཐ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ པ་ཙྩ་ཡེ ཧོ་ནྟེ, ནཱ་མ་རཱུ་པེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡེ ཧོ་ནྟེ, དྭཱི་སུ་པི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཧོ་ནྟེ་སུ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཛཱ་ཡེ་ཐ ཝཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཐ ཝཱ. ཨི་ཏོ ཧི པ་རཾ ཀི་མ་ཉྙཾ ཛཱ་ཡེ་ཐ ཝཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཐ ཝཱ, ན་ནུ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཛཱ་ཡ་ཏི ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཙཱ་ཏི?
ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷིཾ ཨ་པ་རཱ་པ་ར་ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷཱི་ཧི པ་ཉྩ པ་དཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ནྟོ ཡ་དི་དཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པནྟི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཨཱ་ཡ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨ་ཉྫ་སནྟི མ་གྒ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་དྡྷཱ་པ་ཝ་ནྟནྟི ཨཱ་པ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་དྡྷཱ་པ་ནྟི ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན པཱ་ཀཱ་ར་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. ར་མ་ཎཱི་ཡནྟི ས་མ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ དྭཱ་རཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཙ ནཱ་ནཱ་བྷ་ཎྜཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ. མཱ་པེ་ཧཱིཏི མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཝཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཧི. མཱ་པེ་ཡྻཱཏི ཝཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཡྻ. ཀཱ་རེ་ནྟོ ཙ པ་ཋ་མཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མ་ནུ་སྶ་ཀོ་ཊི་ཡོ པེ་སེ་ཏྭཱ ‘‘ས་མྤུ་ཎྞ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ན ཏཱ་ཝ ས་མྤུ་ཎྞ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཨ་པ་རཱ་ནི པ་ཉྩ་ཀུ་ལཱ་ནི པེ་སེ་ཡྻ. པུ་ན པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ན ཏཱ་ཝ ས་མྤུ་ཎྞ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཨ་པ་རཱ་ནི པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས་ཀུ་ལཱ་ནི པེ་སེ་ཡྻ. པུ་ན པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ན ཏཱ་ཝ ས་མྤུ་ཎྞ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཨ་པ་རཱ་ནི ཏིཾ་ས ཀུ་ལཱ་ནི པེ་སེ་ཡྻ. པུ་ན པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ན ཏཱ་ཝ ས་མྤུ་ཎྞ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཨ་པ་རཾ ཀུ་ལ་ས་ཧ་སྶཾ པེ་སེ་ཡྻ. པུ་ན པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ན ཏཱ་ཝ ས་མྤུ་ཎྞ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཨ་པ་རཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ན་ཧུ་ཏཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི པེ་སེ་ཡྻ. པུ་ན པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ན ཏཱ་ཝ ས་མྤུ་ཎྞ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཨ་པ་རཱ་ནི ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཀུ་ལ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པེ་སེ་ཡྻ. པུ་ན ‘‘ས་མྤུ་ཎྞ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏེ, ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀིཾ ཝ་དེ་སི? མ་ཧ་ནྟཾ ན་ག་རཾ ཨ་ས་མྦཱ་དྷཾ, ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཀུ་ལཱ་ནི པེ་སེ་ཏྭཱ ན ས་ཀྐཱ པཱུ་རེ་ཏུཾ, བྷེ་རིཾ པ་ན ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ན་ག་རཾ ཨི་མཱ་ཡ ཙ ཨི་མཱ་ཡ ཙ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་མྤ་ནྣཾ, ཡེ ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ག་ཙྪ་ནྟུ, ཨི་མ་ཉྩི་མ་ཉྩ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷི་སྶ་ནྟཱི’ཏི ན་ག་ར་སྶ ཙེ་ཝ ཝ་ཎྞཾ ལོ་ཀ་སྶ ཙ པ་རི་ཧཱ་ར་ལཱ་བྷཾ གྷོ་སཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ. སོ ཨེ་ཝཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཏ་ཏོ མ་ནུ་སྶཱ ན་ག་ར་གུ་ཎ་ཉྩེ་ཝ པ་རི་ཧཱ་ར་ལཱ་བྷ་ཉྩ སུ་ཏྭཱ ས་བྦ་དི་སཱ་ཧི ས་མོ་ས་རི་ཏྭཱ ན་ག་རཾ པཱུ་རེ་ཡྻུཾ. ཏཾ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཨ་སྶ ཕཱི་ཏ་ཉྩ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏ་ད་སྶ ན་ག་རཾ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཨི་དྡྷནྟི ས་མི་དྡྷཾ སུ་བྷི་ཀྑཾ. ཕཱི་ཏནྟི ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ཧི པུ་པྥི་ཏཾ. བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙནྟི བ་ཧཱུ་ཧི ཉཱ་ཏ་བྦཾ, བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཧི་ཏཾ ཝཱ. ‘‘བ་ཧུ་ཛ་ན’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ. ཨཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶནྟི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨཱ་ཀི་ཎྞཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཕུ་ཊྛཾ. ཝུ་ཌྜྷི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟནྟི ཝུ་ཌྜྷི་པྤ་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟ་ཉྩ, སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཉྩེ་ཝ ཝི་པུ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ པ་ཏྟཾ, ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ཨ་གྒ་ན་ག་རཾ ཛཱ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ཨ་ར་ཉྙ་པ་ཝ་ནེ ཙ་ར་མཱ་ན་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཧི དཱི་པ་ངྐ་ར་པཱ་ད་མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནོ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ པུ་བྦ་ཀེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨ་ནུ་ཡཱ་ཏ་མ་གྒ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་སྶ ད་སྶ་ནཾ, པུ་རི་ས་སྶ ཏཾ ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀ་མ་གྒཾ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ མ་ཧཱ་མ་གྒ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་རི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཙི་ཎྞ་ནྟེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ད་སྶ་ནཾ, པུ་རི་ས་སྶ ཏེ་ནེ་ཝ མ་གྒེ་ན ག་ཙྪ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ན་ག་ར་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་ན་ག་ར་ད་སྶ་ནཾ, བ་ཧི་ན་ག་རཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཉྙེ་ན དི་ཊྛཾ, ཨ་ཉྙེ་ན མ་ནུ་སྶ་ཝཱ་སཾ ཀ་ཏཾ, ནི་བྦཱ་ན་ན་ག་རཾ ས་ཏྠཱ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་སྶི, ས་ཡཾ ཝཱ་ས་མ་ཀཱ་སི. ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཙ་ཏུ་ནྣཾ དྭཱ་རཱ་ནཾ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་གྒཱ་ནཾ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ, ཏ་སྶ ཙ་ཏཱུ་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ན་ག་རཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧི ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ, ཏ་སྶ ན་ག་ར་བྦྷ་ནྟ་རེ བྷ་ཎྜ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ན པ་རོ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀཱ་ལོ. ན་ག་ར་སྶ ཨ་གཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཀུ་ལ་པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ས་ཏྠུ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ཏྟེ ཝོ་ལོ་ཀ་ན་ཀཱ་ལོ, ཏེ་ན པུ་རི་སེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏ་སྶ ར་ཉྙོ ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀཾ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཡཱ་ཙི་ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་ཏྠེ་རཾ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ, ར་ཉྙོ མ་ཧཱ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ན་ག་ར་ཝཱ་སཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི པ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཡོ་ཛ་ན་མ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷི་པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨི་སི་པ་ཏ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑིཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏ་ཀཱ་ལོ, མ་ཧཱ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀེ་ན ཨ་ཊྛཱ་ར་ས པུ་རི་ས་ཀོ་ཊི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་ག་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ པ་ཝ་ཏྟི་ཏེ ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི བྲ་ཧྨ་ཀོ་ཊཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལོ, ཨེ་ཝཾ ནི་བྦཱ་ན་ན་ག་རཾ པ་ཋ་མཾ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཏཾ, ཏ་ཏོ ས་མྤུ་ཎྞཾ ན་ག་ར་ནྟི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ན ཏཱ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཉྩ ཀུ་ལཱ་ནི ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཀུ་ལ་ས་ཧ་སྶ་པེ་ས་ནཾ ཝི་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཉྩ་མ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་ནི དེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡ་ས་པ་མུ་ཁཱ པ་ཉྩ་པ་ཎྞཱ་ས ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ, ཏིཾ་ས བྷ་དྡ་ཝ་གྒི་ཡཱ, ས་ཧ་སྶ་པུ་རཱ་ཎ་ཛ་ཊི་ལཱ, བི་མྦི་སཱ་ར་པ་མུ་ཁཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་པུ་རི་ས་ན་ཧུ་ཏཱ་ནི, ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཱ་ནུ་མོ་ད་ནེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཛ་ན་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་ན་ག་རཾ པེ་སི་ཏ་ཀཱ་ལོ, ཨ་ཐ ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ན་ག་རེ ཨ་པཱུ་རི་ཡ་མཱ་ནེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ན་ག་ར་སྶ ཝ་ཎྞ་གྷོ་ས་ནཾ ཀུ་ལཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱ་ར་ལཱ་བྷ་གྷོ་ས་ནཾ ཝི་ཡ ཙ མཱ་ས་སྶ ཨ་ཊྛ དི་ཝ་སེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་ཝ་ཎྞ་སྶ ཙེ་ཝ ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཀ་ནྟཱ་རཱ་དི་ནི་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནི་སཾ་ས་སྶ ཙ གྷོ་ས་ནཾ, ཏ་ཏོ ས་བྦ་དི་སཱ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ན་ག་ར་ས་མོ་ས་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་ས་མོ་ས་ར་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
པུ་རཱ་ཎཾ མ་གྒནྟི ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ པ་ཝཱ་ར་ཎ་སུ་ཏྟེ (སཾ. ནི. ༡.༢༡༥) ཨ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀ་ཊྛེ་ན ‘‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་མ་གྒོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨ་ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཊྛེ་ན ‘‘པུ་རཱ་ཎ་མ་གྒོ’’ཏི. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧཾ ས་ཀ་ལ་སཱ་ས་ནཾ. ཨི་དྡྷནྟི ཛྷཱ་ན་སྶཱ་དེ་ན ས་མི་དྡྷཾ སུ་བྷི་ཀྑཾ. ཕཱི་ཏནྟི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་བྷ་ར་ཎེ་ཧི པུ་པྥི་ཏཾ. ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀནྟི ཝི་ཏྠི་ཎྞཾ. བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙནྟི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ. ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏནྟི ཡཱ་ཝ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི པ་རི་ཙྪེ་དོ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏཾ སུ་དེ་སི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ས་མྨ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༦. ཚ་ཊྛེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི? ཡ་སྨཱ་སྶ སུ་ཁུ་མཱ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཧ་ཏཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཀི་ར ཛ་ན་པ་དེ མ་ནུ་སྶཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ པ་ཉྙ་ཝ་ནྟོ. སི་ནི་དྡྷཱ་ནི ཀི་རེ་ཏྠ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི, ཏཱ་ནི་སེ་ཝ་ཏོ ཛ་ན་སྶ པ་ཉྙཱ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཏེ ག་མྦྷཱི་རཾ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཧ་ཏཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ དཱི་གྷ་མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་སུ མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི (དཱི. ནི. ༢.༣༧༢ ཨཱ་ད་ཡོ) མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ནཾ (དཱི. ནི. ༢.༩༥ ཨཱ་ད་ཡོ), ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་པྤཱ་ཡཾ (མ. ནི. ༣.༦༦ ཨཱ་ད་ཡོ), སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ ཙཱུ་ལ༹་ནི་དཱ་ནཱ་དི་སུ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཨ་ཉྙཱ་ནི ག་མྦྷཱི་རཱ་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀ་ཐེ་སི. ས་མྨ་ས་ཐ ནོཏི ས་མྨ་ས་ཐ ནུ. ཨ་ནྟ་རཾ ས་མྨ་སནྟི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྨ་ས་ནཾ. ན སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་སཱིཏི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན བྱཱ་ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་ཐཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་རི་ཏྭཱ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི.
ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི དེ་ས་ནཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ ན ག་ཏཱ, དེ་ས་ནཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ག་མ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ. ཏེ་ན་ཧཱ་ན་ནྡ, སུ་ཎཱ་ཐཱཏི ཨི་དཾ ཏེ་པི་ཊ་ཀེ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་པ་དཾ. ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཧི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨུ་པ་དྷི་ནི་དཱ་ནནྟི ཁ་ནྡྷུ་པ་དྷི་ནི་དཱ་ནཾ. ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་ཉྷེ་ཏྠ ཨུ་པ་དྷཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཛཱ་ཡ་ཏི. ནི་ཝི་ས་ཏཱིཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ཏི.
ཡཾ ཁོ ལོ་ཀེ པི་ཡ་རཱུ་པཾ སཱ་ཏ་རཱུ་པནྟི ཡཾ ལོ་ཀ་སྨིཾ པི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ཉྩེ་ཝ མ་དྷུ་ར་ས་བྷཱ་ཝ་ཉྩ. ཙ་ཀྑུཾ ལོ་ཀེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ལོ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ མ་མ་ཏྟེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛཱ ས་ཏྟཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་ཀྑུཾ ཨཱ་དཱ་སཱ་དཱི་སུ ནི་མི་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝི་པྤ་ས་ནྣ་པ་ཉྩ་པ་སཱ་དཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝི་མཱ་ནེ ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏ་མ་ཎི་སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རཾ ཝི་ཡ མ་ཉྙ་ནྟི, སོ་ཏཾ ར་ཛ་ཏ་པ་ནཱ་ལི༹་ཀཾ ཝི་ཡ པཱ་མ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཙ མ་ཉྙ་ནྟི, ཏུ་ངྒ་ནཱ་སཱ་ཏི ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རཾ གྷཱ་ནཾ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཧ་རི་ཏཱ་ལ་ཝ་ཊྚིཾ ཝི་ཡ མ་ཉྙ་ནྟི, ཛི་ཝ྄ཧཾ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་པ་ཊ་ལཾ ཝི་ཡ མུ་དུ་སི་ནི་དྡྷ་མ་དྷུ་ར་ར་ས་དཾ མ་ཉྙ་ནྟི, ཀཱ་ཡཾ སཱ་ལ་ལ་ཊྛིཾ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་ཏོ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཙ མ་ཉྙ་ནྟི, མ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ མ་ནེ་ན ཨ་ས་དི་སཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ མ་ཉྙ་ནྟི.
ནི་ཙྩ་ཏོ ཨ་དྡ་ཀྑུནྟི ནི་ཙྩ་ནྟི ཨ་དྡ་སཾ་སུ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ན པ་རི་མུ་ཙྩིཾ་སུ དུ་ཀྑ་སྨཱཏི ས་ཀ་ལ་སྨཱ་པི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཱ ན པ་རི་མུ་ཙྩིཾ་སུ. ད་ཀྑི་སྶ་ནྟཱིཏི པ་སྶི་སྶ་ནྟི. ཨཱ་པཱ་ནཱི་ཡ་ཀཾ་སོཏི ས་ར་ཀ་སྶ ནཱ་མཾ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་པཾ པི་ཝ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨཱ་པཱ་ནཱི་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨཱ་པཱ་ནཱི་ཡོ ཙ སོ ཀཾ་སོ ཙཱ་ཏི ཨཱ་པཱ་ནཱི་ཡ་ཀཾ་སོ. སུ་རཱ་མ་ཎྜ་ས་ར་ཀ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ‘‘ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན ཀཾ་སེ ཋི་ཏ་པཱ་ན་མེ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟོཏི གྷ་མྨེ་ན ཨ་བྷི་ཏ་ཏྟོ. གྷ་མྨ་པ་རེ་ཏོཏི གྷ་མྨེ་ན ཕུ་ཊྛོ, ཨ་ནུ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པི་ཝ་ཏོ ཧི ཁོ ཏཾ ཚཱ་དེ་སྶ་ཏཱིཏི པི་ཝ་ནྟ་སྶ ཏཾ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཝ་ཎྞཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ རུ་ཙྩི་སྶ་ཏི, ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཝཱ ཕ་རི་ཏྭཱ ཏུ་ཊྛིཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ ཋ་སྶ་ཏི. ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྑཱཏི ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ཨཱ་པཱ་ནཱི་ཡ་ཀཾ་སོ ཝི་ཡ ཧི ལོ་ཀེ པི་ཡ་རཱུ་པཾ སཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཝ་ཊྚ་ནི་སྶི་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ, ཨཱ་པཱ་ནཱི་ཡ་ཀཾ་སེ་ན ནི་མ་ནྟ་ན་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ལོ་ཀེ པི་ཡ་རཱུ་པེ་ན སཱ་ཏ་རཱུ་པེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ནི་མ་ནྟ་ཀ་ཛ་ནོ, ཨཱ་པཱ་ནཱི་ཡ་ཀཾ་སེ ས་མྤ་ཏྟི་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ ཨཱ་པཱ་ན་ཀ་མ་ནུ་སྶོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་དི་ཀོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་པ་ལོ་ཀི་ཏ་མ་ནུ་སྶོ ཨཱ་པཱ་ནཱི་ཡ་ཀཾ་སེ གུ་ཎ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཀ་ཐེ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཨཱ་པཱ་ནཱི་ཡ་ཀཾ་ས་མྷི གུ་ཎེ ཙ ཨཱ་དཱི་ན་ཝེ ཙ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ སོ པུ་རི་སོ པི་ཡ་ཝ་ཎྞཱ་དི་ས་མྤ་དཱ་ཡ་མེ་ཝ ས་ཉྫཱ་ཏ་ཝེ་གོ ‘‘ས་ཙེ མ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་ཙྪཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཧ་སཱ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཏཾ པི་ཝི་ཏྭཱ མ་ར་ཎཾ ཝཱ མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ནི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ, བྷི་ཀྑུ, ‘‘པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ད་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་སོ་མ་ན་སྶ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་སྶཱ་དོ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པ་ན དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀོ བ་ཧུ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རོ, ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ ཀཱ་མཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཧི ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ – ‘‘ས་མ་ཎ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ, ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ བྷ་ཝ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཛཱ་ག་རི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏོ་པི ཨ་སྶཱ་ད་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ‘‘ས་ཙེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་ཙྪཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཝ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཉྩ པ་ཧཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་མི་ས་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཏོ དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པཱུ་རེ་ནྟོ ས་ནྡྷི་ཙྪེ་ད་ནཱ་དི་ཀཱ་ལེ ‘‘ཙོ་རོ ཨ་ཡ’’ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ད་སྶི་ཏོ ཨི་དྷེ་ཝ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དི་ཚེ་ད་ནཾ པ་ཏྭཱ ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི.
པཱ་ནཱི་ཡེ་ན ཝཱ ཝི་ནེ་ཏུནྟི སཱི་ཏེ་ན ཝཱ་རི་ནཱ ཧ་རི་ཏུཾ. ད་དྷི་མ་ཎྜ་ཀེ་ནཱཏི ད་དྷི་མ་ཎྜ་ན་མ་ཏྟེ་ན. བྷ་ཊྛ་ལོ་ཎི་ཀཱ་ཡཱཏི ས་ལོ་ཎེ་ན ས་ཏྟུ་པཱ་ནཱི་ཡེ་ན. ལོ་ཎ་སོ་ཝཱི་ར་ཀེ་ནཱཏི ས་བྦ་དྷ་ཉྙ་ཕ་ལ་ཀ་ལཱི༹་རཱ་དཱི་ནི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ལོ་ཎ་སོ་ཝཱི་ར་ཀཾ ནཱ་མ ཀ་རོ་ནྟི, ཏེ་ན.
ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ – གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཝ་ཊྚ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཨཱ་པཱ་ནཱི་ཡ་ཀཾ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ནཱི་ཡཱ་དཱི་ཧི པི་པཱ་ས་སྶ ཝི་ནོ་ད་ནཾ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ ཚ་དྭཱ་རཱ་དཱི་ནི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཱ་དྷི་ག་མོ, པཱ་ནཱི་ཡཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་ནཱ་ནི ཝི་ཡ ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒཱ, ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པི་ཝི་ཏྭཱ སུ་རཱ་པི་པཱ་སི་ཏཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ སུ་ཁི་ནོ ཡེ་ན ཀཱ་མཾ ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཙ་ཏུ་མ་གྒ་པཱ་ནཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ག་ཏ་པུ་བྦཾ ནི་བྦཱ་ན་དི་སཾ ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ན་ལ༹་ཀ་ལཱ་པཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༧. ས་ཏྟ་མེ ཀི་ནྣུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཀ་སྨཱ པུ་ཙྪ་ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ. ཨ་པི་ཙ ཨ་ཏཱི་ཏེ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨི་མཾ པ་ཉྷཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟཱི་ཏི་པི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཁོ མ་ཡནྟི ཨི་དཾ ཐེ་རོ ཡ་སྶ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་དེ་ཝ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ. ན་ལ༹་ཀ་ལཱ་པི་ཡོཏི ཨི་དྷ པ་ན ཨ་ཡ་ཀ་ལཱ་པཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་མཾ ཨ་ནཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནཱ་མ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་བ་ལ་དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ ཨཱ་བྷ་ཏཱ.
ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཚ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ ཝ་ཏྠཱུ་ཧཱིཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏེ་སུ དྭཱ་ད་ས་སུ པ་དེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཎྞཾ ཝ་སེ་ན ཚ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཋ་མོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་གུ་ཎོ, དུ་ཏི་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི, ཏ་ཏི་ཡཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ན་ཡེ་ན དེ་ས་ནཱ་ས་མྤ་ཏྟི ཀ་ཐི་ཏཱ, དུ་ཏི་ཡེ་ན སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི, ཏ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མཱི་ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཀོ་ས་མྦི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝཱཏི ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི པ་ར་སྶ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ཡཾ ཨེ་ས བྷ་ཎ་ཏི, ཏཾ བྷཱུ་ཏ་ནྟི ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་པ་ར་སྶ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶ ཡཾ ཀཱ་ར་ཎཾ རུ་ཙྩ་ཏི, སོ ‘‘ཨ་ཏྠི ཨེ་ཏ’’ནྟི རུ་ཙི་ཡཱ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཀོ ‘‘ཙི་ར་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་སྶ་ཝོ ཨ་ཏྠི, བྷཱུ་ཏ་མེ་ཏ’’ནྟི ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཉྙ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཨེ་ཀཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, སོ ‘‘ཨ་ཏྠེ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་པ་ར་སྶ ཙི་ནྟ་ཡ་ཏོ ཨེ་ཀཱ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཡཱ་ཡ་སྶ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཁ་མ་ཏི, སོ ‘‘ཨ་ཏྠེ་ཏ’’ནྟི དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཐེ་རོ པ་ན པ་ཉྩ་པི ཨེ་ཏཱ་ནི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ, ཨཱ་ཝུ་སོ མུ་སི་ལ, ས་དྡྷཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝཱཏི ས་དྡྷཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཝི་ནཱ ཨེ་ཏེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ནནྟི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ནཾ.
ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སཱིཏི ཐེ་རོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ, ཨ་ཧཾ པ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཏི ཝཱ ན ཝཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི་ཡེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ར་དོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པ་ཝི་ཊྛཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཀ་སྨཱ ཨ་ཝོ་ཙ? སོ ཀི་ར ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ཏི སེ་ཁེ་ཧི་པི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ པ་ཉྷོ ཨེ་ས, ཨ་ཡཾ པ་ན ཐེ་རོ ཨི་མཾ ཐེ་རཾ ཨ་སེ་ཁ་བྷཱུ་མི་ཡཱ ཀཱ་རེ་ཏི, ཨི་མཾ ཋཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་ཝོ་ཙ.
ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛནྟི ས་ཧ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ སུ་ཊྛུ དི་ཊྛཾ. ན ཙ་མྷི ཨ་ར་ཧནྟི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧཾ ན ཧོ་མཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཡཾ པ་ན་སྶ ཨི་དཱ་ནི ‘‘བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ཏཾ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ. ཨུ་ད་པཱ་ནོཏི ཝཱི་ས་ཏིཾ་ས་ཧ་ཏྠ་ག་མྦྷཱི་རོ པཱ་ནཱི་ཡ་ཀཱུ་པོ. ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ར་ཀོཏི ཨུ་ད་ཀ་ཨུ་སྶི་ཉྩ་ན་ཝཱ་ར་ཀོ. ཨུ་ད་ཀ་ནྟི ཧི ཁོ ཉཱ་ཎཾ ཨ་སྶཱཏི ཏཱི་རེ ཋི་ཏ་སྶ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ན ཙ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱཏི ཨུ་ད་ཀཾ པ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ. ཨུ་ད་པཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ཧི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ, གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི, ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ར་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ, ཡ་ཐཱ གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟ་པུ་རི་སོ ཨུ་ད་པཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀཾ པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ན ‘‘ཨུ་པ་རི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མ་ཡོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན སོ པུ་རི་སོ ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ར་ཀ་སྶ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཨུ་པ་ཡ་ནྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༩. ན་ཝ་མེ ཨུ་པ་ཡ་ནྟོཏི ཨུ་ད་ཀ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ས་མ་ཡེ ཨུ་པ་རི ག་ཙྪ་ནྟོ. མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོཏི ག་ངྒཱ་ཡ་མུ་ནཱ་དི་ཀཱ མ་ཧཱ་ས་རི་ཏཱ་ཡོ. ཨུ་པ་ཡཱ་པེ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་རི ཡཱ་པེ་ཏི, ཝ་ཌྜྷེ་ཏི པཱུ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པ་ཡ་ནྟཱིཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པ་རི ག་ཙྪ་ནྟཱི ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎ་ནྟཱི. ས་ངྑཱ་རེ ཨུ་པ་ཡཱ་པེ་ཏཱིཏི ས་ངྑཱ་རེ ཨུ་པ་རི ཡཱ་པེ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པ་ཡ་ནྟོཏི ཨ་པ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨོ་ས་ར་ནྟོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་པ་ཡ་ནྟཱིཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་པ་ག་ཙྪ་མཱ་ནཱ ཨོ་ས་ར་མཱ་ནཱ ཨུ་པ་རི ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ངྑཱ་རེ ཨ་པ་ཡཱ་པེ་ཏཱིཏི ས་ངྑཱ་རེ ཨ་པ་ག་ཙྪཱ་པེ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་པ་དེ་སུ. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. སུ་སི་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༠. ད་ས་མེ ག་རུ་ཀ་ཏོཏི ས་བྦེ་ཧི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི པཱ་སཱ་ཎ་ཙྪ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟེ་ན ག་རུ་ཀ་ཏོ. མཱ་ནི་ཏོཏི མ་ནེ་ན པི་ཡཱ་ཡི་ཏོ. པཱུ་ཛི་ཏོཏི ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛི་ཏོ. ཨ་པ་ཙི་ཏོཏི ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་པ་ཙི་ཏོ. ས་ཏྠཱ་ར་ཉྷི དི་སྭཱ མ་ནུ་སྶཱ ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཨོ་ཏ་ར་ནྟི མ་གྒཾ དེ་ནྟི, ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊ་ཏོ སཱ་ཊ་ཀཾ ཨ་པ་ནེ་ནྟི, ཨཱ་ས་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི ཝ་ནྡ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ སོ ཏེ་ཧི ཨ་པ་ཙི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སུ་སི་མོཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ ཝེ་ད་ངྒེ་སུ ཀུ་ས་ལོ པ་ཎྜི་ཏ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ. ཨེ་ཧི ཏྭནྟི ཏེ་སཾ ཀི་ར ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ན ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ག་མྨ ལཱ་བྷ་གྒ་པྤ་ཏྟོ ཛཱ་ཏོ, ཀ་ཝི་སེ་ཊྛོ པ་ནེ་ས ཨུ་ཏྟ་མ་ཀ་ཝི་ཏཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ག་ནྠཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ དེ་ཏི, ཏཾ ཏེ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སི་ནྣ་ཀ་ཐ་མྤི ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་མྤི ས་ར་བྷ་ཉྙ་མྤཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཀ་ཐེ་ནྟི, ཏེ ཏེ་སཾ པ་ས་ནྣཱ ལཱ་བྷཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟི. ས་ཙེ མ་ཡཾ ཡཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཏོ ཐོ་ཀཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་མ, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མ་ཡཾ ཏ་ཏྠ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མ་ཡ་མྤི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཡྻཱ་མ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཏེ་ཧི ལཱ་བྷི་ཏ་རཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་མ. ཀོ ནུ ཁོ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘སུ་སི་མོ པ་ཊི་བ་ལོ’’ཏི དི་སྭཱ ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ.
ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི? ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི, ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཁི་པྤཾ ལ་དྡྷུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི? ཏ་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ག་རུ ཏེ་ཛུ་སྶ་དོ ནི་ཡ་མ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, ན ས་ཀྐཱ ཨ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ, ཨ་ཉྙེ་པི བ་ཧཱུ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ད་ཡོ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི, ཏ་སྨི་མྤི ས་མ་ཡེ ན ས་ཀྐཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ. སཱ་ཝ་ཀེ་སུ་པི་སྶ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་མྷི ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ, མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ས་མཱ་དྷི་ལ་ཀྑ་ཎ་སྨིཾ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ, མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ དྷུ་ཏ་ངྒ་དྷ་རེ་སུ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀེ་སུ, པུ་ཎྞོ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀེ་སུ, ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རོ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ་སུ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ, ཨ་ཡཾ པ་ན ཨཱ་ན་ནྡོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཏི་པི་ཊ་ཀ་དྷ་རོ, ས་ཏྠཱ་པི་སྶ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཀ་ཐི་ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ, ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཝ་རཱ་ནཾ ལཱ་བྷཱི, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཏ་སྶ ས་མཱི་པཾ ག་ཏོ ཁི་པྤཾ དྷ་མྨཾ ལ་དྡྷུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.
ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཀ་སྨཱ ས་ཡཾ ཨ་པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི? ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཏི་ཏྠི་ཡ་ས་མ་ཡེ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ‘ཨ་ཧཾ ས་ཏྠཱ’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟོ ཙ་ར་ཏི, པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ སཱ་ས་ན་སྶ ཨ་ལཱ་བྷཱ་ཡ་པི པ་རི་ས་ཀྐེ་ཡྻ. ན ཁོ པ་ན་སྶཱ་ཧཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི, ས་ཏྠཱ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ན་ཧཱ་ན་ནྡ, སུ་སི་མཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཐཱཏི ས་ཏྠཱ ཀི་ར ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏི་ཏྠི་ཡ་ས་མ་ཡེ ‘ཨ་ཧཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ས་ཏྠཱ’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ཙ་ར་ཏི, ‘ཨི་དྷ མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུཾ ཨི་ཙྪཱ་མཱི’ཏི ཀི་ར ཝ་ད་ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ མ་ཡི པ་ས་ནྣོ, ཨུ་དཱ་ཧུ མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ, ཨུ་དཱ་ཧུ མ་ཡ྄ཧཾ ཝཱ མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཝཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་ས་ནྣོ’’ཏི? ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ་པི པ་སཱ་དཱ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ མ་མ སཱ་ས་ནེ དྷ་མྨཾ ཐེ་ནེ་སྶཱ་མཱི་ཏི པ་བྦ་ཛ་ཏི. ཨི་ཏི་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ; ནི་པྥ་ཏྟི ནུ ཁོ ཀཱི་དི་སཱ’’ཏི? ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི ‘དྷ་མྨཾ ཐེ་ནེ་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་བྦ་ཛ་ཏི, ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ པ་ན གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་ན་ཧཱ་ན་ནྡ, སུ་སི་མཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཏེ ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་མཱ་སཾ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ཏེ་མཱ་སེ གྷ་ཊེ་ནྟཱ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷིཾ་སུ. ཏེ ‘‘པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི པ་ཝཱ་རི་ཏ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཉྙཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ནཱ་མཾ. བྱཱ་ཀ་ཏཱཏི ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཱ. ཨ་སྶོ་སཱིཏི སོ ཀི་ར ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི ཏཾ ཏཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཎི་ཏུ་ཀཱ་མོ. ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི? ཏཾ ཀི་ར་སྶ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཉྙཱ ནཱ་མ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ པ་ར་མ་པྤ་མཱ་ཎཾ སཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མུ་ཊྛི མ་ཉྙེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ནཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི.
ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏནྟི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཾ. ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷནྟི ཨི་དྡྷི་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ. ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝཾ ཏི་རོ་བྷཱ་ཝནྟི ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏི་རོ་བྷཱ་ཝཾ, ཏི་རོ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཐཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚནྟི པ་ར་ཀུ་ཊྚཾ. ཨི་ཏ་ར་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫནྟི ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ན་ཉྩ ནི་མུ་ཛྫ་ན་ཉྩ. པ་ལླ་ངྐེ་ནཱཏི པ་ལླ་ངྐ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན. ཀ་མ་ཐཱཏི ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཝཱ ག་ནྟུཾ ཝཱ ས་ཀྐོ་ཐཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི? པ་ཀྑཱི ས་ཀུ་ཎོཏི པ་ཀྑ་ཡུ་ཏྟོ ས་ཀུ་ཎོ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ཨི་མ་སྶ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་སྶ, ཨི་ཏོ པ་རེ་སཾ དི་བྦ་སོ་ཏཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
ས་ནྟཱ ཝི་མོ་ཀྑཱཏི ཨ་ངྒ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ས་ནྟཱ ཨཱ་རུ་པྤ་ཝི་མོ་ཀྑཱ. ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱཏི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ. པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱ ཁོ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཡཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀཱ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀཱ པ་ཉྙཱ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི ཝཱ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སུ་སི་མ, ན ཝཱ ཏྭཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ? ཨེ་ཝཾ ཀི་ར ནེ་སཾ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མ, ད་ས་བ་ལཾ པ་ན པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ནི་ཀྐ་ངྑོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ, ཏཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ནི་བྦཱ་ནེ ཉཱ་ཎནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཙི་ཎྞ་ནྟེ པ་ཝ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ, ཏཾ པ་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི ཝཱཏི་ཨཱ་དི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ? ཝི་ནཱ་པི ས་མཱ་དྷིཾ ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཨི་ད་ཉྷི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – སུ་སི་མ, མ་གྒོ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ན ས་མཱ་དྷི་ནི་སྶ་ནྡོ, ན ས་མཱ་དྷི་ཨཱ་ནི་སཾ་སོ, ན ས་མཱ་དྷི་སྶ ནི་པྥ་ཏྟི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ནེ་སོ ནི་སྶ་ནྡོ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ནི་པྥ་ཏྟི, ཏ་སྨཱ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི ཝཱ ཏྭཾ, ན ཝཱ ཏྭཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ཐ ཁོ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎཾ པུ་བྦེ, པ་ཙྪཱ ནི་བྦཱ་ནེ ཉཱ་ཎ་ནྟི.
ཨི་དཱ་ནི་སྶ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་བྷ་བྦ་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཏེ་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ དེ་སེ་ནྟོ ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སུ་སི་མ? རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ? ཏེ པ་རི་ཝ་ཊྚ་དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ པ་ན ཐེ་རོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ. ཨི་དཱ་ནི་སྶ ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟོ ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི, སུ་སི་མ, པ་སྶ་སཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་པི པ་ན ཏྭཾ, སུ་སི་མཱཏི ཨི་དཾ ཀ་སྨཱ ཨཱ་ར་བྷི? ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀཱ་ནཾ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏྭ་མེ་ཝ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀོ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ, ཨེ་ཏེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི. ད་ས་མཾ.
མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ ས་ཏྟ་མོ.