༢. ཀ་ལཱ༹་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢. དུ་ཏི་ཡེ ཀ་ལཱ༹་ར་ཁ་ཏྟི་ཡོཏི ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ནཱ་མཾ. ད་ནྟཱ པ་ན་སྶ ཀ་ལཱ༹་རཱ ཝི་ས་མ་ས་ཎྛཱ་ནཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཀ་ལཱ༹་རོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟོཏི ཧཱི་ན་སྶ གི་ཧི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཝ་ཏྟོ. ཨ་སྶཱ་ས་མ་ལ་ཏྠཱཏི ཨ་སྶཱ་སཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཾ ན ཧི ནཱུ་ན ཨ་ལ་ཏྠ, ཏ་ཡོ མ་གྒེ ཏཱི་ཎི ཙ ཕ་ལཱ་ནི ནཱུ་ན ནཱ་ལ་ཏྠཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཡ་དི ཧི ཏཱ་ནི ལ་བྷེ་ཡྻ, ན སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཐེ་ར་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ན ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ‘‘ཨ་སྶཱ་སཾ པ་ཏྟོ, ན པ་ཏྟོ’’ཏི ན ཀ་ངྑཱ་མི. ཐེ་ར་སྶ ཧི སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ, ཏ་སྨཱ སོ ན ཀ་ངྑ་ཏི. ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏཱ, ན ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏཱ’’ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ན ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་མཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཐེ་རོ ཏ་ཏྠ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི.
ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ‘‘ཨི་མཾ སུ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏཱིཏི ན ཐེ་རེ་ན ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ཏཱ, ཨ་ཡཾ པ་ན ཐེ་རོ ཏུ་ཊྛོ པ་ས་ནྣོ ཨེ་ཝཾ པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི ཏཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟོ དྷཱི་རོ ག་མྦྷཱི་རོ. ན སོ ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི. སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན པ་ན པ་ཉྷོ བྱཱ་ཀ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ནཾ པ་ཉྷཾ བྱཱ་ཀ་རཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི.
ས་ཙེ ཏཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཱཏི ཨི་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ན ཨེ་ས ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི, པ་ཉྷ་མེ་ཏཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, ཏཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ་ཝ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རཱ་པེ་ཏུཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪི. ཡཾ་ནི་དཱ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཛཱ་ཏཱིཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི ནཱ་མ ཡཾ་པ་ཙྩ་ཡཱ, ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཁ་ཡཱ ཁཱི་ཎ་སྨིཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡེ ཛཱ་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཕ་ལཾ ཁཱི་ཎ་ནྟི ཝི་དི་ཏཾ. ཨི་དྷཱ་པི ཙ ཐེ་རོ པ་ཉྷེ ཨ་ཀ་ངྑི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ ཀ་ངྑ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཉྙཱ ནཱ་མ ཏ་ཎྷཱ ཁཱི་ཎཱ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཁཱི་ཎཾ, བྷ་ཝོ ཁཱི་ཎོ, པ་ཙྩ་ཡོ ཁཱི་ཎོ, ཀི་ལེ་སཱ ཁཱི་ཎཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི བ་ཧཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་ཀྐཱ བྱཱ་ཀཱ་ཏུཾ, ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ པ་ན ས་ཏྠུ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ ཀ་ངྑ་ཏི, པ་ཉྷཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ་ཝ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན བྱཱ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ་པི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ནེ་ཝ བྱཱ་ཀ་རཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ས བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ག་ཎྷི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ‘‘ག་ཧི་ཏོ མེ ས་ཏྠུ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ’’ཏི ཨ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ན་ཡ་ས་ཏེ་ན ན་ཡ་ས་ཧ་སྶེ་ན པ་ཉྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. ཡ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རི པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ་ན ཏཾ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ཐཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་ན ཏེཏི ཨི་དཾ ཀ་སྨཱ ཨཱ་ར་བྷི? ས་ཝི་ས་ཡེ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དཱ་པེ་ཏུཾ. ཐེ་རོ ཀི་ར སཱུ་ཀ་ར་ནི་ཁཱ་ཏ་ལེ་ཎ་དྭཱ་རེ དཱི་གྷ་ན་ཁ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་གྒ་ཧ་སུ་ཏྟེ ཀ་ཐི་ཡ་མཱ་ནེ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ བཱི་ཛ་ཡ་མཱ་ནོ ཋི་ཏོ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ ཨ་དྷི་ག་ཏོ, ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་ཝི་ས་ཡོ. ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཝི་ས་ཡེ ཋི་ཏོ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ས་ཏྠཱ ཨི་དཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. ཨ་ནི་ཙྩཱཏི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ. ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑནྟི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཋི་ཏི་སུ་ཁཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཋི་ཏི་དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་སུ་ཁཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཉཱ་ཎ་སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་དུ་ཀྑཱ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ པ་ན ས་བྦཱ་ཝ དུ་ཀྑཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ. ཝི་དི་ཏནྟི ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཝི་དི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཡཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ, སཱ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་སཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
སཱ་དྷུ སཱ་དྷཱུཏི ཐེ་ར་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཛཱ་ན་ནེ ས་མྤ་ཧཾ་ས་ནཾ. ཐེ་རོ ཧི ཝེ་ད་ནཱ ཨེ་ཀཱ་ཏི ཝཱ དྭེ ཏི་སྶོ ཙ་ཏ་སྶོ་ཏི ཝཱ ཨ་ཝུ་ཏྟེ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཏཱ་སཾ ཏི་སྶོ་ཏི པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨ་ཉྙཱ་སི, ཏེ་ན ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་མྤ་ཧཾ་ས་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. དུ་ཀྑ་སྨིནྟི ཨི་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཧ – ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡཾ ཏ་ཡཱ ‘ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཏ་ཎྷཱ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་སཱི’ཏི བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཏཾ སུ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ‘ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ’ཏི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟེ་ན པ་ན ཏེ ཨ་ཏི་པྤ་པ་ཉྩོ ཀ་ཏོ, ཏཾ ‘དུ་ཀྑ་སྨི’ནྟི བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟེ་ན་པི ཧི ཏེ སུ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མེ་ཝ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ, ཏཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཉཱ་ཏ་མ་ཏྟེ་པི ཧི ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཏ་ཎྷཱ ན ཏི་ཊྛ་ཏི’’.
ཀ་ཐཾ ཝི་མོ་ཀྑཱཏི ཀ་ཏ་རཱ ཝི་མོ་ཀྑཱ, ཀ་ཏ་རེ་ན ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཏ་ཡཱ ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ? ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝི་མོ་ཀྑཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ནྟི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྷི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སི་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ་དྷ་མྨཱ་པི ད་ཊྛ་བྦཱ་ཡེ་ཝ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་པི. ཏ་སྨཱ ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཉཱ་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཏེ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ་པི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ན་ཀཱ་ལེ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཀོ་ཙི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཉཱ་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཏེ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྶ བ་ཧི་དྡྷཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ན་ཀཱ་ལེ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཀོ་ཙི བ་ཧི་དྡྷཱ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཉཱ་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ, ཏེ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མྤི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྶ བ་ཧི་དྡྷཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ན་ཀཱ་ལེ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཀོ་ཙི བ་ཧི་དྡྷཱ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཉཱ་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཏེ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ན་ཀཱ་ལེ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྲ ཐེ་རོ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀཱ་ལེ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ་སྨཱི’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨཱ་ཧ.
ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡཱཏི ས་བྦེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཁ་ཡེ་ན. ཏ་ཐཱ ས་ཏོ ཝི་ཧ་རཱ་མཱིཏི ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཡ་ཐཱ ས་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟནྟི ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན མཾ ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ. ཨཱ་ས་ཝཱ ནཱ་ནུ་སྶ་ཝ་ནྟཱིཏི ཙ་ཀྑུ་ཏོ རཱུ་པེ ས་ཝ་ནྟི ཨཱ་ས་ཝ་ནྟི ས་ནྡ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཚ་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ས་ཝ་ན་དྷ་མྨཱ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ས་ཝཱ ནཱ་ནུ་སྶ་ཝ་ནྟི ནཱ་ནུ་པྤ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཡ་ཐཱ མེ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ནཱ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་མཱིཏི ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ན ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཨི་མི་ནཱ ཨོ་མཱ་ན་པ་ཧཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི པ་ཛཱ་ན་ནཱ པ་ས་ནྣཱ ཧོ་ཏི.
ས་མ་ཎེ་ནཱཏི བུ་དྡྷ་ས་མ་ཎེ་ན. ཏེ་སྭཱ་ཧཾ ན ཀ་ངྑཱ་མཱིཏི ཏེ་སུ ཨ་ཧཾ ‘‘ཀ་ཏ་རོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ, ཀ་ཏ་རོ བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ, ཀ་ཏ་རོ དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ, ཀ་ཏ་རོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་རཱུ་པ་བྷེ་ད་ཏོ་པི, ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ས་ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ་པི ན ཀ་ངྑཱ་མི. ཏེ མེ པ་ཧཱི་ནཱ་ཏི ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་མཱིཏི ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཧཱི་ནཱ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་མི. ཨི་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟེ་ན་པི ཏ་ཡཱ སུ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ ‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན ཏེ ཝ་ད་ནྟེ་ན ཨ་ཏི་པྤ་པ་ཉྩོ ཀ་ཏོ’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ.
ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སཱིཏི པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ན་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནྟོ་མ་ཧཱ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པཱ་ཝི་སི ཨ་ས་མྦྷི་ནྣཱ་ཡ ཨེ་ཝ པ་རི་སཱ་ཡ. ཀ་སྨཱ? བུ་དྡྷཱ ཧི ཨ་ནི་ཊྛི་ཏཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱ པུ་གྒ་ལ་ཐོ་མ་ན་ཏྠཾ ཝཱ པ་ཝི་ས་ནྟི དྷ་མྨ་ཐོ་མ་ན་ཏྠཾ ཝཱ. ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ཐོ་མ་ན་ཏྠཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མཾ མ་ཡཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་ཊྛཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཙ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཝཱ ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནཾ ཝཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་སྶ་ནྟི, ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ ཉཱ་ཎེ་ན སཾ་ས་ནྡེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏོ་པི དྷ་མྨ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ པུ་ན མཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ནྟི. ཏེ་ས་མ་ཧཾ ‘སུ་ཀ་ཐི་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ན་ནྡེ་ན, སུ་ཀ་ཐི་ཏཾ ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནེ་ན, མཾ ཙེ་པི ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨ་ཧ་མྤི ནཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏེ པུ་གྒ་ལེ ཐོ་མེ་སྶཱ་མི. ཏ་ཏོ ཏེ་སུ གཱ་ར་ཝཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶ་ནྟི, ཏེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏྠེ ཙ དྷ་མྨེ ཙ ནི་ཡོ་ཛེ་སྶ་ནྟི, ཏེ ཏེ་ཧི ནི་ཡོ་ཛི་ཏཱ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཝཱ པ་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨེ་ས མ་ཡི པ་ཀྐ་ནྟེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ ཨ་ཧ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཐོ་མེ་སྶཱ་མི, ཏཾ མ་མ ཐོ་མ་ནཾ སུ་ཏྭཱ གཱ་ར་ཝ་ཛཱ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ, ཝ་ཙ་ན་ཉྩ་སྶ སོ་ཏ་བྦཾ ས་དྡྷཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ཏཾ ཏེ་སཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི དྷ་མྨ་ཐོ་མ་ན་ཏྠཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སི ཡ་ཐཱ དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་ད་སུ་ཏྟེ ཙི་ནྟེ་སི. ཏ་ཏྲ ཧི་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཡི ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛེ ཨཱ་མི་ས་དཱ་ཡཱ་དཾ ག་ར་ཧ་ནྟོ དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་ད་ཉྩ ཐོ་མེ་ནྟོ ཨི་མི་སྶཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ས་ཏི ནི་སི་ནྣོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དྭི་ནྣ་མྤི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ཡ མ་ཏི་ཡཱ དེ་སི་ཏཱ ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ཨ་གྒཱ ཙ ག་རུ་ཀཱ ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པཱ་སཱ་ཎ་ཙྪ་ཏྟ་ས་དི་སཱ’’ཏི.
ཨི་དྷ པ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨུ་ཀྐཾ་སེ་ཏྭཱ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ པུ་གྒ་ལ་ཐོ་མ་ན་ཏྠཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི. ཨཱི་དི་སེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ བྷ་ག་ཝཱ ནི་སི་ནྣཱ་ས་ནེ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ཙི་ཏྟ་ག་ཏི་ཡཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ས་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་དི ཧི ཀཱ་ཡ་ག་ཏི་ཡཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ས་བྦཱ པ་རི་སཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ, སཱ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ བྷི་ནྣཱ པུ་ན དུ་སྶ་ནྣི་པཱ་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ཙི་ཏྟ་ག་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཝ པཱ་ཝི་སི.
ཨེ་ཝཾ པ་ཝི་ཊྛེ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པ་མེ་ཝ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི. པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏནྟི ཨི་དཾ ནཱ་མ པུ་ཙྪི་སྶ་ཏཱི་ཏི པུ་བྦེ མ་ཡཱ ཨ་ཝི་དི་ཏཾ ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ. པ་ཋ་མཾ པ་ཉྷནྟི, ‘‘ས་ཙེ ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ ཀ་ཐཾ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་ན ཏ་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀ་ཐཾ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཾ པ་ཋ་མཾ པ་ཉྷཾ. ད་ནྡྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟནྟི ས་ཏྠུ ཨཱ་ས་ཡ་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ ད་ནྡྷ་བྷཱ་ཝོ ཨ་སཱི་གྷ་ཏཱ. པ་ཋ་མཾ པ་ཉྷཾ ཨ་ནུ་མོ་དཱིཏི, ‘‘ཛཱ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ’’ཏི ཨི་མཾ དུ་ཏི་ཡཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ, ‘‘ཡཾ་ནི་དཱ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཛཱ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ པ་ཉྷཾ ཨ་ནུ་མོ་དི.
ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སཱིཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏེ ན་ཡ་ས་ཏེ་ན ན་ཡ་ས་ཧ་སྶེ་ན པ་ཉྷ་སྶ ཨེ་ཀ་ངྒ་ཎི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི. དི་ཝ་ས་མྤཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻནྟི ས་ཀ་ལ་དི་ཝ་ས་མྤི ཨ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཏྠཾ པུ་ཊྛོ ས་ཀ་ལ་དི་ཝ་ས་མྤི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ. ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཐེ་རོ ཨུ་ལཱ༹་ར་སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, སུ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨེ་ཏཾ, ད་ས་བ་ལ་སྶ ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.
སཱ ཧི བྷི་ཀྑུ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཨེ་ཏྠ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཝི་ཝ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ས་མ་ཏྠཾ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ. སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ཉྷི སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏི་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ དྷ་མྨཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཐེ་ར་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ ས་བྦེ་པི སཱ་ཝ་ཀ་ཉཱ་ཎ་སྶ གོ་ཙ་ར་དྷ་མྨེ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.