༡. ཨཱ་ཧཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡. ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨཱ་ཧཱ་རཱཏི པ་ཙྩ་ཡཱ. པ་ཙྩ་ཡཱ ཧི ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལཾ, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཏྟཱ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ བྷཱུ་ཏཱཏི ཛཱ་ཏཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ. ས་མྦྷ་ཝེ་སི་ནོཏི ཡེ ས་མྦྷ་ཝཾ ཛཱ་ཏིཾ ནི་བྦ་ཏྟིཾ ཨེ་ས་ནྟི ག་ཝེ་ས་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏཱུ་སུ ཡོ་ནཱི་སུ ཨ་ཎྜ་ཛ་ཛ་ལཱ་བུ་ཛཱ ས་ཏྟཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ ཝ་ཏྠི་ཀོ་ས་ཉྩ ན བྷི་ནྡ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ས་མྦྷ་ཝེ་སི་ནོ ནཱ་མ, ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ ཝ་ཏྠི་ཀོ་ས་ཉྩ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟཱ བྷཱུ་ཏཱ ནཱ་མ. སཾ་སེ་ད་ཛཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཙ པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ས་མྦྷ་ཝེ་སི་ནོ ནཱ་མ, དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི བྷཱུ་ཏཱ ནཱ་མ. ཡེ་ན ཝཱ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཡཱ་ཝ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ན པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ས་མྦྷ་ཝེ་སི་ནོ ནཱ་མ, ཏ་ཏོ པ་རཾ བྷཱུ་ཏཱ ནཱ་མ. ཨ་ཐ ཝཱ བྷཱུ་ཏཱཏི ཛཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཡེ བྷཱུ་ཏཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ, ན པུ་ན བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་མྦྷ་ཝ་མེ་ས་ནྟཱི་ཏི ས་མྦྷ་ཝེ་སི་ནོ. ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྟཱ ཨཱ་ཡ་ཏི་མྤི ས་མྦྷ་ཝཾ ཨེ་ས་ནྟཱ་ནཾ སེ་ཀྑ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ས་བྦ་ས་ཏྟེ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. ཝཱས་དྡོ ཙེ་ཏྠ ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠོ, ཏ་སྨཱ བྷཱུ་ཏཱ་ན་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝེ་སཱི་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཋི་ཏི་ཡཱཏི ཋི་ཏ་ཏྠཾ. ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠཾ. ཝ་ཙ་ན་བྷེ་དོ་ཡེ་ཝ ཙེ་ས, ཨ་ཏྠོ པ་ན དྭི་ནྣ་མྤི པ་དཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐ ཝཱ ཋི་ཏི་ཡཱཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཙྪེ་དཱ་ཡ. ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ. ཨུ་བྷོ་པི ཙེ་ཏཱ་ནི ‘‘བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ཋི་ཏི་ཡཱ ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ ཙ, ས་མྦྷ་ཝེ་སཱི་ནཾ ཝཱ ཋི་ཏི་ཡཱ ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ད་ཊྛ་བྦཱ་ནཱི་ཏི.
ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོཏི ཀ་བ་ལ༹ཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ཀོ ཨཱ་ཧཱ་རོ, ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་སཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཡ ཨོ་ཛཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཝཱ སུ་ཁུ་མོ ཝཱཏི ཝ་ཏྠུ་ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ, སུ་ཁུ་མ་ཏཱ་ཡ སུ་ཁུ་མོ. ས་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ་ཝ ཧོ་ཏི. སཱ་པི ཙ་སྶ ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏཱ སུ་ཁུ་མ་ཏཱ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ་ན་ཉྷི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ མོ་རཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ ཀི་ར པཱ་སཱ་ཎེ གི་ལ་ནྟི, ཏེ ཙ ནེ་སཾ ཀུ་ཙྪི་པྤ་ཏྟཱ ཝི་ལཱི་ཡ་ནྟི. མོ་རཱ ས་པྤ་ཝི་ཙྪི་ཀཱ་དི་པཱ་ཎེ ཁཱ་ད་ནྟི. མོ་རཱ་ནཾ པ་ན ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ར་ཙྪཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཏེ ཀི་ར ཏི་ཝ་སྶ་ཚ་ཌྜི་ཏཱ་ནི ཝི་སཱ་ཎཱ་ནི ཙེ་ཝ ཨ་ཊྛཱི་ནི ཙ ཁཱ་ད་ནྟི, ཏཱ་ནི ཙ ནེ་སཾ ཁེ་ལེ༹་ན ཏེ་མི་ཏ་མ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ཀ་ནྡ་མཱུ་ལཾ ཝི་ཡ མུ་དུ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་ར་ཙྪཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཏེ ཧི ནཱ་ནཱ་རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ད་ཡོ ཁཱ་ད་ནྟི. ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ག་ཝ་ཡ་གོ་ཀ་ཎྞ་མི་གཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཏེ ཀི་ར ནི་སྶཱ་རཱ་ནི ནཱ་ནཱ་རུ་ཀྑ་པ་ཎྞཱ་དཱི་ནི ཁཱ་ད་ནྟི. ཏེ་ས་མྤི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ གུ་ནྣཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཏེ ཨ་ལླ་སུ་ཀྑ་ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟི. ཏེ་སཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ས་སཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ས་སཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ས་ཀུ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ས་ཀུ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩ་ནྟ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. པ་ཙྩ་ནྟ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཏེ་ས་མྤི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ བྷུ་མྨཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. བྷུ་མྨཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཏེ་སཾ པ་ནཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ་ཏྭེ་ཝ ནི་ཊྛཾ པ་ཏྟོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨོ་ཛཱ པ་རི་ཏྟཱ ཧོ་ཏི དུ་བྦ་ལཱ, སུ་ཁུ་མེ བ་ལ་ཝ་ཏཱི. ཏ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀ་པ་ཏྟ་པཱུ་ར་མྤི ཡཱ་གུཾ པཱི་ཏོ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཛི་གྷ་ཙྪི་ཏོ ཧོ་ཏི ཡཾ་ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ས་པྤིཾ པ་ན པ་ས་ཏ་མ་ཏྟཾ པི་ཝི་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ཨ་བྷོ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛ་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་རི་སྶ་ཡཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏི, ན པ་ན ས་ཀྐོ་ཏི པཱ་ལེ་ཏུཾ. ཨོ་ཛཱ པ་ན པཱ་ལེ་ཏི, ན ས་ཀྐོ་ཏི པ་རི་སྶ་ཡཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏུཾ. དྭེ པ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་སྶ་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཝི་ནོ་དེ་ནྟི པཱ་ལེ་ནྟི ཙཱ་ཏི.
ཕ་སྶོ དུ་ཏི་ཡོཏི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་དི ཚ་བྦི་དྷོ་པི ཕ་སྶོ ཨེ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་ཧཱ་རེ་སུ དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དེ་ས་ནཱ་ན་ཡོ ཨེ་ཝ ཙེ་ས, ཏ་སྨཱ ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ ཀཱ་ར་ཎེ་ན དུ་ཏི་ཡོ ཏ་ཏི་ཡོ ཙཱ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ན ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཾ. མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱཏི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཙི་ཏྟཾ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རེ ད་སྶེ་སི. ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཧི ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀོ་པི ཨ་ཏྠི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀོ་པི, ཏ་ཐཱ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ. ཏ་ཏྠ ས་པྤཱ་དཱི་ཧི གི་ལི་ཏཱ་ནཾ མ་ཎྜཱུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ. མ་ཎྜཱུ་ཀཱ་ད་ཡོ ཧི ས་པྤཱ་དཱི་ཧི གི་ལི་ཏཱ ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏཱ་པི ཀི་ཉྩི ཀཱ་ལཾ ཛཱི་ཝ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཏེ ཡཱ་ཝ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་པ་ཀྑེ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཾ ན སཱ་དྷེ་ནྟི. བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ན ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་པ་ཀྑེ ཋི་ཏཱ སཱ་དྷེ་ནྟི. ཏ་དཱ་པི ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི. ཨི་དཾ པ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ན རུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ – ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཁཱ་ད་ནྟཱ་ན་མྤི ཨ་ཁཱ་ད་ནྟཱ་ན་མྤི བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ན་མྤི ཨ་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ན་མྤི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཀ་མྨ་ཛཱ ཨོ་ཛཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, སཱ ཡཱ་ཝ་པི ས་ཏྟ་མཱ དི་ཝ་སཱ པཱ་ལེ་ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀཱ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ པ་ན རུ་ལ༹ྷཱི་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི.
ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ‘‘ཡ་དི པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛོ, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཨི་མེ་ཡེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ. ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡོ ཧི ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ, ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕ་སྶོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ནཱ་ཧཱ་རོ ནོ ཏི་ཊྛ་ཏི (སཾ. ནི. ༥.༡༨༣), ཏ་ཐཱ ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ, ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༢.༡; ཝི་བྷ. ༢༢༥).
ཀོ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཀིཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི? ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཨོ་ཛ་ཊྛ་མ་ཀ་རཱུ་པཱ་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ཏི ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རོ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ, མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རོ ཏ་ཡོ བྷ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནྟི.
ཀ་ཐཾ? ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཏཱ་ཝ མུ་ཁེ ཋ་པི་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ད་ནྟ་ཝི་ཙུ་ཎྞི་ཏཾ པ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀཾ སི་ཏྠཾ ཨ་ཊྛ་ཊྛ་རཱུ་པཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཨོ་ཛ་ཊྛ་མ་ཀ་རཱུ་པཱ་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ཏི. ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རོ པ་ན སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོ ཕ་སྶོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོ དུ་ཀྑཾ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རོ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི.
མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱུ་པ་གཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི, རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝཱུ་པ་གཱ་ནི ཏཾ ཏཾ བྷ་ཝཾ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རོ ཏ་ཡོ བྷ་ཝེ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རོ པ་ན ཡེ ཙ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ, ཡཱ་ནི ཙ ཏི་ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཏིཾ་ས རཱུ་པཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ན་ཡེ་ན ཏཱ་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཏ་ཡོ བྷ་ཝེ ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི སཱ་ས་ཝ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ན ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཎ་ཏོ་པེ་ཏེ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་རཱ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་ཧཱ་རེ་སུ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ནྟོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ཏི, ཕ་སྶོ ཕུ་ས་ནྟོ་ཡེ་ཝ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་མཱ་ནཱ་ཝ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཛཱ་ན་ནྟ་མེ་ཝ. ཀ་ཐཾ? ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཧི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཊྛ་པ་ནེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ ཧོ་ཏི. ཀ་མྨ་ཛ་ནི་ཏོ་པི ཧི ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ཏྠ་དྡྷོ ད་ས་པི ཝ་སྶཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི ཡཱ་ཝ ཨཱ་ཡུ་པ་རི་མཱ་ཎཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ མཱ་ཏུ་ཡཱ ཛ་ནི་ཏོ་པི དཱ་ར་ཀོ དྷཱ་ཏི་ཡཱ ཐ་ཉྙཱ་དཱི་ནི པཱ་ཡེ་ཏྭཱ པོ་སི་ཡ་མཱ་ནོ ཙི་རཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ན ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏཾ གེ་ཧཾ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, གེ་ཧེ པ་པ་ཏ་ནྟེ ཨ་ཉྙེ་ན དཱ་རུ་ནཱ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཝ ཏཾ གེ་ཧཾ ན པ་ཏ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ནྟོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ སཱ་དྷེ་ནྟོ་པི ཙ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ དྭི་ནྣཾ རཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཙ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་སྶ ཙ. ཀ་མྨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཛ་ན་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི. ཕ་སྶོ པ་ན སུ་ཁཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཕུ་ས་ནྟོ་ཡེ་ཝ སུ་ཁཱ་དི་ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ ཧོ་ཏི. མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་མཱ་ནཱ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝ་མཱུ་ལ་ནི་པྥཱ་ད་ན་ཏོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ ཧོ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཛཱ་ན་ནྟ་མེ་ཝ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཧཱ་ར་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནེ་སུ པ་ནེ་ཏེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རི བྷ་ཡཱ་ནི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རེ ནི་ཀ་ནྟི་ཡེ་ཝ བྷ་ཡཾ, ཕ་སྶེ ཨུ་པ་ག་མ་ན་མེ་ཝ, མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་མེ་ཝ, ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཨ་བྷི་ནི་པཱ་ཏོ་ཡེ་ཝ བྷ་ཡ་ནྟི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རེ ཧི ནི་ཀ་ནྟིཾ ཀ་ཏྭཱ སཱི་ཏཱ་དཱི་ནཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏཱ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ མུ་དྡཱ་ག་ཎ་ནཱ་དི་ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ ཨ་ན་པྤ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ག་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཙ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནེ་ས་ནཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ ཧོ་ནྟི, ས་མྤ་རཱ་ཡེ་པི, ‘‘ཏ་སྶ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པི ཨཱ་དི་ཏྟཱ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ལ་ཀྑ་ཎ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ (སཾ. ནི. ༢.༢༡༨) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་མ་ཎ་པེ་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ ཏཱ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རེ ཨཱ་ཧཱ་རེ ནི་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝ བྷ་ཡ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཕ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཱ་པི ཕ་སྶ་སྶཱ་དི་ནོ པ་རེ་སཾ ར་ཀྑི་ཏ་གོ་པི་ཏེ་སུ དཱ་རཱ་དཱི་སུ བྷ་ཎྜེ་སུ ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ ས་ཧ བྷ་ཎྜེ་ན བྷ་ཎྜ་སཱ་མི་ཀཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཝཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊེ ཚ་ཌྜེ་ནྟི, ར་ཉྙོ ཝཱ ནི་ཡྻཱ་དེ་ནྟི. ཏ་ཏོ ཏེ རཱ་ཛཱ ཝི་ཝི་དྷཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི. ཀཱ་ཡ་སྶ ཙ བྷེ་དཱ དུ་གྒ་ཏི ཏེ་སཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཕ་སྶ་སྶཱ་ད་མཱུ་ལ་ཀཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་མྤི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ས་བྦ་མཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རེ ཨུ་པ་ག་མ་ན་མེ་ཝ བྷ་ཡ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནེ པ་ན ཏ་མྨཱུ་ལ་ཀཾ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ བྷ་ཡཾ ས་བྦཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་མེ་ཝ བྷ་ཡ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་བྷི་ནི་པ་ཏ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཏ་སྨི་ཉྩ ནི་བྦ་ཏྟེ ས་བྦ་བྷ་ཡཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི ཏ་མྨཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རེ ཨ་བྷི་ནི་པཱ་ཏོ་ཡེ་ཝ བྷ་ཡ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ནི་དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཀཱ་ར་ཎ་ཉྷི ཡ་སྨཱ ཕ་ལཾ ནི་དེ་ཏི, ‘‘ཧ་ནྡ ནཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨ་པྤེ་ཏི ཝི་ཡ, ཏ་སྨཱ ནི་དཱ་ནནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཏཾ ཏ་ཏོ ས་མུ་དེ་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི པ་བྷ་ཝ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་མུ་ད་ཡོ ཛཱ་ཏི པ་བྷ་ཝོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ པ་ད་ཏྠོ – ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ. ཀོ ས་མུ་ད་ཡོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ. ཀཱ ཛཱ་ཏི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ. ཀོ པ་བྷ་ཝོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏེ་སཾ ཏ་ཎྷཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ནི་དཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ས་མུ་ད་ཡོ ཙ ཛཱ་ཏི ཙ པ་བྷ་ཝོ ཙ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ནི་དཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ ཏ་ཎྷཱ་ནི་དཱ་ནཱ་ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ནཾ པུ་རི་མ་ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ནི་དཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཐཾ? པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཏཱ་ཝ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན, སེ་སཱ་ནཾ ཏ་ཏོ ཨཱུ་ན་ཨཱུ་ན་ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱུ་པ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཛཱ་ཏཱ ཨོ་ཛཱ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཡཾ ཏ་ཎྷཱ་ནི་དཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ན ཕ་སྶ་ཙེ་ཏ་ནཱ ས་ཡ་ཉྩ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨི་མེ ཏ་ཎྷཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ-ཕ་སྶ་མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ-ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ པུ་རི་མ་ཏ་ཎྷཱ་ནི་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཨཱ་ཧཱ་རཱ. ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ཋ་མ་བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ནི་བྦ་ཏྟཱ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཡ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ན་མེ་ཝ ནི་དཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨཱ་ཧཱ་ར་ནི་དཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ་པི, ཏ་ཎྷཱ་ཡ ནི་དཱ་ནཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ན་མྤི ནི་དཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཎྷཱ ཙཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝ་ཊྚཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཝི་ཝ་ཊྚཾ ད་སྶེ་སི. ཨི་མ་སྨི་ཉྩ པ་ན ཋཱ་ནེ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་བྷི་མུ་ཁཾ དེ་ས་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏེ་ན ཝ་ཊྚཾ ད་སྶེ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཧི ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ག་ཧི་ཏོ.
ཏ་ཎྷཱ་ཏི ཨི་མ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཛ་ན་ཀཾ ཀ་མྨཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ཕ་སྶ་ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋ་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་རཱ ཏ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཛ་ན་ཀཾ ཀ་མྨཾ. ཨི་ཏི དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ, དྭཱི་སུ ཏ་སྶ ཛ་ན་ཀཾ ཀ་མྨ་ནྟི ས་ངྑེ་པེ་ན ཀ་མྨ་ཉྩེ་ཝ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཉྩཱ་ཏི, དྭེ་པི དྷ་མྨེ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་བྷི་མུ་ཁཾ དེ་ས་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏེ་ན ཝ་ཊྚཾ ད་སྶི་ཏཾ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཏི ན ད་ཊྛ་བྦཱ. ན་ཡ་ཏོ པ་ན པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཏྭེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ ནི་པ་ནྣཾ སུཾ་སུ་མཱ་རཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ པ་ར་བྷཱ་གཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ གཱི་ཝཾ པ་སྶེ་ཡྻ, ཨོ་ར་ཏོ པི་ཊྛིཾ, པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ན་ངྒུ་ཊྛ་མཱུ་ལཾ, ཧེ་ཊྛཱ ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པ་ན ཨུ་ད་ཀ་ག་ཏཾ ཨ་གྒ་ན་ངྒུ་ཊྛ་ཉྩེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ན པ་སྶེ་ཡྻ, སོ ན ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞོ སུཾ་སུ་མཱ་རོ’’ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི, ན་ཡ་ཏོ པ་ན པ་རི་པུ་ཎྞོ་ཏྭེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ ནི་པ་ནྣ་སུཾ་སུ་མཱ་རོ ཝི་ཡ ཧི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝ་ཊྚཾ. ཏཱི་རེ ཋི་ཏོ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ. ཏེ་ན པུ་རི་སེ་ན ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ སུཾ་སུ་མཱ་ར་སྶ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཡོ་གི་ནཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨི་མ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ. པ་ར་ཏོ གཱི་ཝཱ་ཡ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཛ་ནི་ཀཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ. པི་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ. ན་ངྒུ་ཊྛ་མཱུ་ལ་སྶ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཛ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ. ཧེ་ཊྛཱ ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ པ་ན ཨ་གྒ་ན་ངྒུ་ཊྛ་ཉྩེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ཨ་དི་སྭཱ་པི ‘‘ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞོ སུཾ་སུ་མཱ་རོ’’ཏི ཨ་ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་ཡ་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞོ་ཏྭེ་ཝ ག་ཧ་ཎཾ ཝི་ཡ ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་ཊྚཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ན ཨཱ་ག་ཏཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ‘‘དེ་ས་ནཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ’’ཏི ཨ་ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་ཡ་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཏྭེ་ཝ ག་ཧ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཙ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀོ ས་ནྡྷི, ཏ་ཎྷཱ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏི་ས་ནྡྷི་ཙ་ཏུ་ས་ངྑེ་པ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚཾ ད་སྶི་ཏ་ནྟི. པ་ཋ་མཾ.