༤. ཝི་པ་སྶཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཝི་པ་སྶི་སྶཱཏི ཏ་སྶ ཀི་ར བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཡ་ཐཱ ལོ་ཀི་ཡ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ པ་རི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཀ་མྨ་ཛ་པ་སཱ་ད་སྶ དུ་བྦ་ལ་ཏྟཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཝི་པྥ་ནྡ་ནྟི, ན ཨེ་ཝཾ ཝི་པྥ་ནྡིཾ་སུ. བ་ལ་ཝ་ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ པ་ན ཀ་མྨ་ཛ་པ་སཱ་ད་སྶ བ་ལ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་པྥ་ནྡ་ནྟེ་ཧི ཨ་ནི་མི་སེ་ཧི ཨེ་ཝ ཨ་ཀྑཱི་ཧི པ་སྶི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི དེ་ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ནི་མི་ས་ནྟོ ཀུ་མཱ་རོ པེ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་པ་སྶི་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ‘ཝི་པ་སྶཱི ཝི་པ་སྶཱི’ཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༤༠). ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ནི་མི་ས་ཛ་ནི་ཏ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་ར་ཧེ་ན ཝི་སུ་དྡྷཾ པ་སྶ་ཏི, ཝི་ཝ་ཊེ་ཧི ཝཱ ཨ་ཀྑཱི་ཧི པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་སྶཱི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀི་ཉྩཱ་པི པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ནཾ ས་བྦ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ བ་ལ་ཝ་ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཀ་མྨ་ཛ་པ་སཱ་ད་སྶ བ་ལ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི ན ཝི་པྥ་ནྡ་ནྟི, སོ པ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ནཱ་མཾ ལ་བྷི.

ཨ་པི་ཙ ཝི་ཙེ་ཡྻ ཝི་ཙེ་ཡྻ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་སྶཱི, ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀི་ར ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠེ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟ་སྶ ར་ཉྙོ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ངྐེ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ངྐེ ཀ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ལ༹་ཡ་མཱ་ན་སྶེ་ཝ ཨ་མ་ཙྩཱ སཱ་མི་ཀཾ ཨ་སྶཱ་མི་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ས་དྡཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀི་མེ་ཏཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨུ་པ་དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ཉྙཾ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཊྚ་སྶ དུ་བྦི་ནི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པུ་ན སཱ་མི་ཀ་མེ་ཝ སཱ་མི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཉ་ཏྭཱ ནུ ཁོ ཀུ་མཱ་རོ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི? ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ པུ་ན སཱ་མི་ཀཾ ཨ་སྶཱ་མི་ཀ་མ་ཀཾ་སུ. པུ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་ཐེ་ཝ ས་དྡཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ‘‘ཛཱ་ནཱ་ཏི མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ’’ཏི ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཝི་ཙེ་ཡྻ ཝི་ཙེ་ཡྻ ཀུ་མཱ་རོ ཨ་ཏྠེ པ་ནཱ་ཡ་ཏི ཉཱ་ཡེ་ནཱ་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་པ་སྶི་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ‘ཝི་པ་སྶཱི ཝི་པ་སྶཱི’ཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༤༡).

བྷ་ག་ཝ་ཏོཏི བྷཱ་གྱ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ. ཨ་ར་ཧ་ཏོཏི རཱ་གཱ་དི་ཨ་རཱི་ནཾ ཧ་ཏ་ཏྟཱ, སཾ་སཱ་ར་ཙ་ཀྐ་སྶ ཝཱ ཨ་རཱ་ནཾ ཧ་ཏ་ཏྟཱ, པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ གུ་ཎ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནཱ་མ་དྷེ་ཡྻ་སྶ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶཱཏི ས་མྨཱ ན་ཡེ་ན ཧེ་ཏུ་ནཱ སཱ་མཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་པུ་རི་ས་ཀཱ་རེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི བུ་དྡྷ་སྶ. པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱཏི ས་མྦོ་དྷོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཙ་ཏཱུ་སུ མ་གྒེ་སུ ཉཱ་ཎཾ, ཏ་ཏོ པུ་བྦེ་ཝ. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ བོ་དྷཱིཏི ཉཱ་ཎཾ, བོ་དྷི་མཱ ས་ཏྟོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ, ཉཱ་ཎ་ཝཱ པ་ཉྙ་ཝཱ པ་ཎྜི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་རི་མ་བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཎྜི་ཏོ་ཝ སོ ས་ཏྟོ, ན ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལོ་ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ. ཡ་ཐཱ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཋི་ཏཾ པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཏཾ པ་དུ་མཾ སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨི་ས་མྥ་སྶེ་ན ཨ་ཝ་སྶཾ བུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི་ཏི བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་པ་དུ་མ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ལ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་ཝ་སྶཾ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ བུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི་ཏི བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ས་ཏྟོ་ཏི་པི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ. ཡཱ ཙ ཨེ་སཱ ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ བོ་དྷི, ཏཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི བོ་དྷི་ཡཾ ས་ཏྟོ ཨཱ་ས་ཏྟོ་ཏི་པི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ གུ་ཎ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ. ཀི་ཙྪནྟི དུ་ཀྑཾ. ཨཱ་པ་ནྣོཏི ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨ་ཧོ ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ་ཏི. ཙ་ཝ་ཏི ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཙཱཏི ཨི་དཾ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ནི་སྶ་ར་ཎནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ. ཏ་ཉྷི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་དུ་ཀྑ་ཏོ ནི་སྶ་ཊ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀུ་དཱ་སྶུ ནཱ་མཱཏི ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ ནུ ཁོ ཀཱ་ལེ.

ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རཱཏི ཨུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན པ་ཐ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན. ཨ་ཧུ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ས་མ་ཝཱ་ཡོ ས་མཱ་ཡོ་གོ ཨ་ཧོ་སི, ‘‘ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’’ནྟི ཨི་དཾ ཏེ་ན དི་ཊྛ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ཧུ པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ཙ པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧུ. ‘‘ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཁོ ས་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’’ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.

ཨི་ཏི ཧི་དནྟི ཨེ་ཝ་མི་དཾ. ས་མུ་ད་ཡོ ས་མུ་ད་ཡོཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཾ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏྭཱ ནི་དྡི་ས་ཏི. པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སཱུཏི ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཙ་ཏཱུ་སུ ཝཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨེ་སུ. ཙ་ཀྑུནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཉཱ་ཎ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནེ་ཝ. ཉཱ་ཎ་མེ་ཝ ཧེ་ཏྠ ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ཙ་ཀྑུ, ཉཱ་ཏ་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎཾ, པ་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱ, པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་ཛྫཱ, ཨོ་བྷཱ་ས་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ལོ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཾ ནི་དྡི་ཊྛ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ནི་རོ་དྷ་ཝཱ་རེ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.