༥. ཙཱུ་ལ༹་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༨༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཙཱུ་ལ༹་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ སུ་བྷོཏི སོ ཀི་ར ད་སྶ་ནཱི་ཡོ ཨ་ཧོ་སི པཱ་སཱ་དི་ཀོ, ཏེ་ན་སྶ ཨ་ངྒ་སུ་བྷ་ཏཱ་ཡ སུ་བྷོ་ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. མཱ་ཎ་ཝོཏི པ་ན ཏཾ ཏ་རུ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཝོ་ཧ་རིཾ་སུ, སོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ་པི ཏེ་ནེ་ཝ ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཝོ་ཧ་རི་ཡ་ཏི. ཏོ་དེ་ཡྻ་པུ་ཏྟོཏི ཏོ་དེ་ཡྻ་སྶ ནཱ་མ པ་སེ་ན་དི་ར་ཉྙོ པུ་རོ་ཧི་ཏ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པུ་ཏྟོ. སོ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཏུ་དི་གཱ་མོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཏྟཱ ཏོ་དེ་ཡྻོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏོ. མ་ཧཱ་དྷ་ནོ པ་ན ཧོ་ཏི ས་ཏྟཱ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝོ པ་ར་མ་མ་ཙྪ་རཱི, ‘‘ད་ད་ཏོ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཀྑ་ཡོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩི ན དེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ཨ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ དི་སྭཱ, ཝ་མྨི་ཀཱ་ན་ཉྩ ས་ཉྩ་ཡཾ;
མ་དྷཱུ་ན་ཉྩ ས་མཱ་ཧཱ་རཾ, པ་ཎྜི་ཏོ གྷ་ར་མཱ་ཝ་སེ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཨ་དཱ་ན་མེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པེ་སི. དྷུ་ར་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཡཱ་གུ་ཨུ་ལུ༹་ངྒ་མ་ཏྟཾ ཝཱ བྷ་ཏྟ་ཀ་ཊ་ཙྪུ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་ད་ཏྭཱ དྷ་ན་ལོ་བྷེ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ གྷ་རེ སུ་ན་ཁོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ. སུ་བྷོ ཏཾ སུ་ན་ཁཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པི་ཡཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ བྷུ་ཉྫ་ན་ཀ་བྷ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ བྷོ་ཛེ་ཏི, ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝ་ར་ས་ཡ་ནེ ས་ཡཱ་པེ་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏཾ སུ་ན་ཁཾ དི་སྭཱ – ‘‘ཏོ་དེ་ཡྻ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ དྷ་ན་ལོ་བྷེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ གྷ་རེ སུ་ན་ཁོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨ་ཛྫ མ་ཡི སུ་བྷ་སྶ གྷ་རཾ ག་ཏེ མཾ དི་སྭཱ སུ་ན་ཁོ བྷུ་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶཱ་ཧཾ ཨེ་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཀྑཱ་མི, སོ ‘ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི ག་ནྟྭཱ ཨུ་དྡྷ་ན་ཊྛཱ་ནེ ནི་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ སུ་བྷ་སྶ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀོ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, སོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏི, སུ་ན་ཁོ པ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཾ མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ དི་ཝ་སཾ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟེ མཱ་ཎ་ཝེ ཏཾ གྷ་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི.
སུ་ན་ཁོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ བྷུ་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མཱི་པཾ ག་ཏོ. ཏ་ཏོ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏོ་དེ་ཡྻ ཏྭཾ པུ་བྦེ་པི མཾ བྷོ བྷོ་ཏི པ་རི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ སུ་ན་ཁོ ཛཱ་ཏོ, ཨི་དཱ་ནི་པི བྷུ་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཝཱི་ཙིཾ ག་མི་སྶ་སཱི’’ཏི. སུ་ན་ཁོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ – ‘‘ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’’ཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧུ་ཏྭཱ གཱི་ཝཾ ཨོ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ན་ནྟ་རེ ཚཱ་རི་ཀཱ་ཡཾ ནི་པ་ནྣོ. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ཡ་ནེ ས་ཡཱ་པེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ. སུ་བྷོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ – ‘‘ཀེ་ནཱ་ཡཾ སུ་ན་ཁོ ས་ཡ་ནཱ ཨོ་རོ་པི་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ནུ་སྶཱ ན ཀེ་ན་ཙཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. མཱ་ཎ་ཝོ སུ་ཏྭཱ – ‘‘མ་མ པི་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཏོ་དེ་ཡྻོ ནཱ་མ སུ་ན་ཁོ ན་ཏྠི. ས་མ་ཎོ པ་ན གོ་ཏ་མོ པི་ཏ་རཾ སུ་ན་ཁཾ ཀ་རོ་ཏི, ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨེ་ས མུ་ཁཱ་རུ་ལ༹ྷཾ བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ནི་གྒ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪི.
བྷ་ག་ཝཱ་པི ཏ་སྶ ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཏེ མཱ་ཎ་ཝ པི་ཏ་རཱ ཨ་ན་ཀྑཱ་ཏཾ དྷ་ན’’ནྟི. ཨ་ཏྠི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཱ སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་དུ་ཀཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ནྟི. ག་ཙྪ ཏཾ སུ་ན་ཁཾ ཨ་པྤོ་ད་ཀ་པཱ་ཡཱ་སཾ བྷོ་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་ནེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨཱི་ས་ཀཾ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟ་ཀཱ་ལེ པུ་ཙྪ, ས་བྦཾ ཏེ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི ‘‘པི་ཏཱ མེ ཨེ་སོ’’ཏི. མཱ་ཎ་ཝོ – ‘‘ས་ཙེ ས་ཙྩཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, དྷ་ནཾ ལ་ཙྪཱ་མི, ནོ ཙེ, ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ནི་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི དྭཱི་ཧི་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཏུ་ཊྛོ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. སུ་ན་ཁོ – ‘‘ཉཱ་ཏོ་མྷི ཨི་མི་ནཱ’’ཏི རོ་དི་ཏྭཱ ཧུཾ ཧུ་ནྟི ཀ་རོ་ནྟོ དྷ་ན་ནི་དྷཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ པཱ་དེ་ན པ་ཐ་ཝིཾ ཁ་ཎི་ཏྭཱ ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི, མཱ་ཎ་ཝོ དྷ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ – ‘‘བྷ་ཝ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ སུ་ཁུ་མཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨ་ནྟ་རཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ, ཨ་དྡྷཱ ཨེ་ས ས་བྦ་ཉྙཱུ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཙུ་དྡ་ས པ་ཉྷེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི. ཨ་ངྒ་ཝི་ཛྫཱ་པཱ་ཋ་ཀོ ཀི་རེ་ས, ཏེ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་དཾ དྷ་མྨ་པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ པ་ཉྷེ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི དུ་ཏི་ཡ་ག་མ་ནེ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཏེ་ན པུ་ཊྛ་པ་ཉྷེ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ཀ་མྨ་སྶ་ཀཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ས་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཎྜ་ཀ་ནྟི ཀ་མྨ་སྶ་ཀཱ. ཀ་མྨ་སྶ དཱ་ཡཱ་དཱ་ཏི ཀ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ, ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏེ་སཾ དཱ་ཡ་ཛྫཾ བྷ་ཎྜ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཡོ་ནི ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཀ་མྨ་ཡོ་ནཱི. ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏེ་སཾ བ་ནྡྷཱུ་ཏི ཀ་མྨ་བ་ནྡྷཱུ, ཀ་མྨ་ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི ཀ་མྨ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. ཡ་དི་དཾ ཧཱི་ན་པྤ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ་ཡཱཏི ཡཾ ཨི་དཾ ‘‘ཏྭཾ ཧཱི་ནོ བྷ་ཝ, ཏྭཾ པ་ཎཱི་ཏོ, ཏྭཾ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀོ, ཏྭཾ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀོ…པེ… ཏྭཾ དུ་པྤ་ཉྙོ བྷ་ཝ, ཏྭཾ པ་ཉྙ་ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཧཱི་ན་པྤ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཝི་བྷ་ཛ་ནཾ, ཏཾ ན ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཀ་རོ་ཏི, ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟེ ཝི་བྷ་ཛ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན མཱ་ཎ་ཝོ ཀ་ཐི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་སི, གྷ་ན་དུ་སྶ་པ་ཊྚེ་ན་སྶ མུ་ཁཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ མ་དྷུ་རཾ པུ་ར་ཏོ ཋ་པི་ཏཾ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. མཱ་ན་ནི་སྶི་ཏོ ཀི་རེ་ས པ་ཎྜི་ཏ་མཱ་ནཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མཾ ན པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ‘‘ཀིཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཀ་ཐེ་ཏི, ཡ་མ་ཧཾ ཛཱ་ནཱ་མི, ཏ་དེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ མཱ་ནོ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི མཱ་ན་བྷ་ཉྫ་ན་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, ཏ་ཏོ ‘ནཱ་ཧཾ བྷོ གོ་ཏ་མ ཛཱ་ནཱ་མི, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན མེ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཐཱ’ཏི མཾ ཡཱ་ཙི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶཱ་ཧཾ ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, ཨེ་ཝ་ཉྩ་སྶ སཱ་ཏྠ་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི.
ཨི་དཱ་ནི སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ན ཁོ ཨ་ཧནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༢༩༠. ས་མ་ཏྟེ་ནཱཏི པ་རི་པུ་ཎྞེ་ན. ས་མཱ་དི་ནྣེ་ནཱཏི ག་ཧི་ཏེ་ན པ་རཱ་མ་ཊྛེ་ན. ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ ཨེ་སཱ, མཱ་ཎ་ཝ, པ་ཊི་པ་དཱ ཡ་དི་དཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱིཏི ཡཾ ཨི་དཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ, ཨེ་སཱ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི.
ཀ་ཐཾ པ་ནེ་སཱ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི? ཙ་ཏྟཱ་རི ཧི ཀ་མྨཱ་ནི ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀཾ ཛ་ན་ཀཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ནྟི. བ་ལ་ཝ་ཀ་མྨེ་ན ཧི ནི་བྦ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟེ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ན ཏེ ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏུཾ ད་དེ་ཡྻཾ, ཙ་ཏཱུ་སུ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པེ་ཡྻཾ. ཧོ་ཏུ, ཏྭཾ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་བྦ་ཏྟ, ཨ་ཧཾ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཏཾ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ནི་རོ་ཛཾ ནི་ཡཱུ་སཾ ཀ་ས་ཊཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ ཏཱ་དི་སཾ ཀ་རོ་ཏི. ཀིཾ ཀ་རོ་ཏི? པ་རི་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, བྷོ་གེ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི.
ཏ་ཏྠ དཱ་ར་ཀ་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱ་ཏུ ཨ་སྶཱ་དོ ཝཱ སུ་ཁཾ ཝཱ ན ཧོ་ཏི, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པཱི་ལཱ༹་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་རི་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི. དཱ་ར་ཀ་སྶ པ་ན མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ གེ་ཧེ བྷོ་གཱ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཏྭཱ ལོ་ཎཾ ཝི་ཡ རཱ་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ན་སྶ་ནྟི, ཀུ་མྦྷ་དོ་ཧ་ན་དྷེ་ནུ་ཡོ ཁཱི་རཾ ན དེ་ནྟི, སཱུ་ར་ཏཱ གོ་ཎཱ ཙ་ཎྜཱ ཧོ་ནྟི, ཀཱ་ཎཱ ཧོ་ནྟི, ཁུ་ཛྫཱ ཧོ་ནྟི, གོ་མ་ཎྜ་ལེ རོ་གོ པ་ཏ་ཏི, དཱ་སཱ་ད་ཡོ ཝ་ཙ་ནཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, ཝཱ་པི་ཏཾ ས་སྶཾ ན ཛཱ་ཡ་ཏི, གེ་ཧ་ག་ཏཾ གེ་ཧེ, ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཨ་ར་ཉྙེ ན་སྶ་ཏི, ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ན་མ་ཏྟཾ དུ་ལླ་བྷཾ ཧོ་ཏི, ག་བྦྷ་པ་རི་ཧཱ་རོ ན ཧོ་ཏི, ཝི་ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལེ མཱ་ཏུ་ཐ་ཉྙཾ ཚི་ཛྫ་ཏི, དཱ་ར་ཀོ པ་རི་ཧཱ་རཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ པཱི་ལི༹་ཏོ ནི་རོ་ཛོ ནི་ཡཱུ་སོ ཀ་ས་ཊོ ཧོ་ཏི, ཨི་དཾ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན པ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཡུཾ ཚི་ནྡ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་སོ ཨ་ཊྛུ་ས་བྷ་ག་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ས་རཾ ཁི་པེ་ཡྻ ཏ་མ་ཉྙོ དྷ་ནུ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟ་མ་ཏྟཾ མུ་གྒ་རེ་ན པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ པཱ་ཏེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཡུཾ ཚི་ནྡ་ཏི. ཀིཾ ཀ་རོ་ཏི? ཙོ་རཱ་ནཾ ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝེ་སེ་ཏི, ཝཱ་ལ༹་མ་ཙྪོ་ད་ཀཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ན ས་པ་རི་སྶ་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཨི་དཾ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ, ‘‘ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀ’’ནྟི་པི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ.
པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཾ པ་ན ཀ་མྨཾ ཛ་ན་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨ་པྤ་བྷོ་ག་ཀུ་ལཱ་དཱི་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ བྷོ་ག་ས་མྤ་དཱ་དི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ པུ་རི་མཱ་ནི དྭེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནེ་ཝ, ཛ་ན་ཀཾ ཀུ་ས་ལ་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མྤི, ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཾ ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ. ཏ་ཏྠ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀ་མྨེ་ན ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཧོ་ཏི. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནཱ ཝཱ ཀ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ ན ཧོ་ཏི, དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་མེ་ཝ ཝཱ ནི་ཡཱ་མེ་ཏྭཱ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, པུ་བྦཱ་པ་ར་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀོ ཧོ་ཏི.
དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ ཨེ་སཱ མཱ་ཎ་ཝ པ་ཊི་པ་དཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཏྟ་ཀ་མྨེ་ན་པི ནི་བྦ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟེ ཨེ་ཏཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝི་ར་ཏི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ན ཏེ ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏུཾ ད་དེ་ཡྻཾ, དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཏཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པེ་ཡྻཾ. ཧོ་ཏུ, ཏྭཾ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་བྦ་ཏྟི, ཨ་ཧཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཐ་མྦྷཾ ཏེ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷཾ ཀ་རོ་ཏི. ཀིཾ ཀ་རོ་ཏི? པ་རི་སྶ་ཡཾ ནཱ་སེ་ཏི, བྷོ་གེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི.
ཏ་ཏྠ དཱ་ར་ཀ་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ སུ་ཁ་མེ་ཝ སཱ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡེ་པི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ མ་ནུ་སྶཱ་མ་ནུ་སྶ་པ་རི་སྶ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ས་བྦེ ཨ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་རི་སྶ་ཡཾ ནཱ་སེ་ཏི. དཱ་ར་ཀ་སྶ པ་ན མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ གེ་ཧེ བྷོ་གཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ ན ཧོ་ཏི, ནི་དྷི་ཀུ་མྦྷི་ཡོ པུ་ར་ཏོ་པི པ་ཙྪ་ཏོ་པི གེ་ཧཾ པ་ཝ་ཊྚ་མཱ་ནཱ པ་ཝི་ས་ནྟི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་རེ་ཧི ཋ་པི་ཏ་དྷ་ན་སྶཱ་པི ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟི. དྷེ་ནུ་ཡོ བ་ཧུ་ཁཱི་རཱ ཧོ་ནྟི, གོ་ཎཱ སུ་ཁ་སཱི་ལཱ ཧོ་ནྟི, ཝ་པྤ་ཊྛཱ་ནེ ས་སྶཱ་ནི ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི. ཝ་ཌྜྷི་ཡཱ ཝཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ, ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཝཱ དི་ནྣཾ དྷ་ནཾ ཨ་ཙོ་དི་ཏཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དེ་ནྟི, དཱ་སཱ་ད་ཡོ སུ་ཝ་ཙཱ ཧོ་ནྟི, ཀ་མྨ་ནྟཱ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི. དཱ་ར་ཀོ ག་བྦྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི, ཀོ་མཱ་རི་ཀ་ཝེ་ཛྫཱ ས་ནྣི་ཧི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ག་ཧ་པ་ཏི་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ སེ་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་མ་ཙྩ་ཀུ་ལཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཏོ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ལ་བྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷོ་གེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. སོ ཨ་པ་རི་སྶ་ཡོ ས་བྷོ་གོ ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནཱ ཝཱ ཀ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་མྤི ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ ཧོ་ཏི, དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་མེ་ཝ ཝཱ ནི་ཡཱ་མེ་ཏྭཱ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི. ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, པུ་བྦཱ་པ་ར་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཝི་ཧེ་ཋ་ན་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི་པི ཧི པ་ཝ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་ད་མཱ་ནཱ་ནི ཝི་ཡ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ནེ་ན ནི་བྦྷོ་ག་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ རོ་གུ་པྤཱ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི ཝཱ, ཝི་ཧེ་ཋ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ནུ་ལཱ༹་ར་ཏཱ་ཡ ཝཱ, ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནི་ཡཱ་མ་ནེ་ན ཝཱ, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ བ་ཧྭཱ་བཱ་དྷ་ཏཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཝི་ཧེ་ཋ་ནཱ་དཱི་ནི་པི ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷ་ཏཱ་དཱི་ནཱི་ཏི.
༢༩༣. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨི་སྶཱ་མ་ན་ཀོཏི ཨི་སྶཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ. ཨུ་པ་དུ་སྶ་ཏཱིཏི ཨི་སྶཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་ཀྐོ་ས་ནྟོ དུ་སྶ་ཏི. ཨི་སྶཾ བ་ནྡྷ་ཏཱིཏི ཡ་ཝ་ཀ་ལཱ་པཾ བ་ནྡྷ་ནྟོ ཝི་ཡ ཡ་ཐཱ ན ན་སྶ་ཏི ཨེ་ཝཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཋ་པེ་ཏི. ཨ་པྤེ་ས་ཀྑོཏི ཨ་པྤ་པ་རི་ཝཱ་རོ, ར་ཏྟིཾ ཁི་ཏྟོ ཝི་ཡ ས་རོ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་ཧ་ཏྠོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་དཱ་ཡ་ཀ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏི.
༢༩༤. ན དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ན དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ནཱཏི ཏེ་ན མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཀ་མྨེ་ན.
༢༩༥. ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏ་བྦནྟི ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་ར་ཧཾ བུ་དྡྷཾ ཝཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཝཱ. པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀ་ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཀ་མྨཱ་ནི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ན ཧི པ་ཝ་ཏྟེ ནཱི་ཙ་ཀུ་ལི་ནཾ ཝཱ ཨུ་ཙྩཱ་ཀུ་ལི་ནཾ ཝཱ ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུཾ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་མེ་ཝ པ་ན ནི་ཡཱ་མེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙ་ཀུ་ལི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ནཱི་ཙ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ཀུ་ལི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཀུ་ལེ.
༢༩༦. ན པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་པ་རི་པུ་ཙྪ་ནེ་ན ནི་ར་ཡེ ན ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཨ་པ་རི་པུ་ཙྪ་ཀོ པ་ན ‘‘ཨི་དཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཨི་དཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ན ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ ས་གྒེ. ཨི་ཏི ཁོ, མཱ་ཎ་ཝ…པེ… ཡ་དི་དཾ ཧཱི་ན་པྤ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ་ཡཱཏི ས་ཏྠཱ དེ་ས་ནཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ པཱ་པེ་སི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཙཱུ་ལ༹་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
སུ་བྷ་སུ་ཏྟ་ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི.