༤. ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་གྒོ
༡. བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༧༢. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ བྷ་དྡ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ. ཨུ་དྡེ་སནྟི མཱ་ཏི་ཀཾ. ཝི་བྷ་ངྒནྟི ཝི་ཏྠཱ་ར་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ.
ཨ་ཏཱི་ཏནྟི ཨ་ཏཱི་ཏེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ. ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཡྻཱཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི ནཱ་ནུ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ན་པྤ་ཊི་ཀ་ངྑེཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི ན པ་ཏྠེ་ཡྻ. ཡ་ད་ཏཱི་ཏནྟི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་སྨཱ ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, ཏཾ པ་ཧཱི་ནཾ ནི་རུ་དྡྷཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཏཾ པུ་ན ནཱ་ནུ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཡ་སྨཱ ཙ ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ, ཏཾ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་ནི་བྦ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་མྤི ན པ་ཏྠེ་ཡྻ.
ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་མྤི དྷ་མྨཾ ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཙ ནཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཧི ཡོ ཝི་པ་སྶ་ཏི ཨ་ར་ཉྙཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ཏི. ཨ་སཾ་ཧཱི་རཾ ཨ་སཾ་ཀུ་པྤནྟི ཨི་དཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཧི རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ན སཾ་ཧཱི་ར་ཏི ན སཾ་ཀུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཨ་སཾ་ཧཱི་རཾ ཨ་སཾ་ཀུ་པྤཾ, ཏཾ ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡེ ཝ་ཌྜྷེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཝི་པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ནི་བྦཱ་ནཾ རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ན སཾ་ཧཱི་ར་ཏི ན སཾ་ཀུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཨ་སཾ་ཧཱི་རཾ ཨ་སཾ་ཀུ་པྤཾ. ཏཾ ཝི་དྭཱ པ་ཎྜི་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡེ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཏཾ ཏཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ནྟོ ཝ་ཌྜྷེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་སྶ པ་ན ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ནྟ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ – ཨ་ཛྫེ་ཝ ཀི་ཙྩ་མཱ་ཏ་པྤནྟི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པ་ན་པ་རི་ཏཱ་པ་ནེ་ན ཨཱ་ཏ་པྤ་ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཛྫེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཀོ ཛ་ཉྙཱ མ་ར་ཎཾ སུ་ཝེཏི སྭེ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཝཱ མ་ར་ཎཾ ཝཱ ཀོ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཛྫེ་ཝ དཱ་ནཾ ཝཱ ད་སྶཱ་མི, སཱི་ལཾ ཝཱ ར་ཀྑི་སྶཱ་མི, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ན ཀུ་ས་ལཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཧི ‘‘ཨ་ཛྫ ཏཱ་ཝ པ་པ་ཉྩོ ཨ་ཏྠི, སྭེ ཝཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཝཱ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཛྫེ་ཝ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. མ་ཧཱ་སེ་ནེ་ནཱཏི ཨ་གྒི་ཝི་ས་ས་ཏྠཱ་དཱི་ནི ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི མ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཏ་སྶ སེ་ནཱ, ཏཱ་ཡ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་སེ་ནེ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན མ་ཙྩུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ‘‘ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ག་མེ་ཧི ཡཱ་ཝཱ་ཧཾ བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཱ་དིཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཝ་སྶ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝཱ་ཀཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝཱ, ‘‘ཨི་དཾ ས་ཏཾ ཝཱ ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཨཱ་ག་མེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ལ་ཉྫཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝཱ, ‘‘ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ བ་ལ་རཱ་སི་ནཱ པ་ཊི་བཱ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ བ་ལ་རཱ་སི་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝཱ ས་ངྒ་རོ ན་ཏྠི. ས་ངྒ་རོཏི ཧི མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝཱ་ཀཱ་ར་ལ་ཉྫཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་བ་ལ་རཱ་སཱི་ནཾ ནཱ་མཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ.
ཨ་ཏ་ནྡི་ཏནྟི ཨ་ན་ལ་སཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཧ་ཀཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ བྷ་དྡོ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟོ ཨ་སྶཱ་ཏི བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟོ. ཨི་ཏི ཏཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་པུ་གྒ་ལཾ ‘‘བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟོ ཨ་ཡ’’ནྟི. རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟོ བུ་དྡྷ་མུ་ནི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི.
༢༧༣. ཨེ་ཝཾ་རཱུ་པོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀཱ་ལོ༹་པི ས་མཱ་ནོ ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་མ་ཎི་ཝ་ཎྞོ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་ཉྙ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཝཾ་རཱུ་པོ ཨ་ཧོ་སིཾ. ཀུ་ས་ལ་སུ་ཁ་སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཝཾ་ཝེ་ད་ནོ. ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙོ ཨེ་ཝཾ་ས་ངྑཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཉྙཱ་ཎོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ན་ནྡིཾ ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏཱིཏི ཏེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཏ་ཎྷཾ ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཧཱི་ན་རཱུ་པཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨེ་ཝཾ་རཱུ་པོ ཨ་ཧོ་སིཾ…པེ… ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཉྙཱ་ཎོ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ན མ་ཉྙ་ཏི.
ན་ནྡིཾ ན ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏཱིཏི ཏ་ཎྷཾ ཝཱ ཏ་ཎྷཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དི་ཊྛིཾ ཝཱ ནཱ་ནུ་པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ཏི.
༢༧༤. ཨེ་ཝཾ་རཱུ་པོ སི་ཡནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཏཾ་མ་ནུ་ཉྙ་རཱུ་པཱ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་པ་ཝ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ན་ནྡི་ས་མ་ནྭཱ་ན་ཡ་ནཱ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༢༧༥. ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ སཾ་ཧཱི་ར་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཡོ དྷ་མྨཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ཏི. ཨ་སཾ་ཧཱི་རཾ ཨ་སཾ་ཀུ་པྤ’’ནྟི ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ནི་དྡེ་ས་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀཱ་མ་ཉྩེ་ཏྠ ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ དྷ་མྨཾ ན ཝི་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཡ་སྨཱ པ་ན ཨ་སཾ་ཧཱི་རཱ་ཏི ཙ ཨ་སཾ་ཀུ་པྤཱ་ཏི ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ བྷཱ་ཝ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏུཾ སཾ་ཧཱི་ར་ཏཱི་ཏི མཱ་ཏི་ཀཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ སཾ་ཧཱི་ར་ཏཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཡ་ཏི. ན སཾ་ཧཱི་ར་ཏཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི ནཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཡ་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཨཱ་ན་ནྡ་བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༧༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཨཱ་ན་ནྡ་བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོཏི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏོ. ཀོ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཛཱ་ན་ནྟོ་ཝ ཀ་ཐཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཏྠཾ པུ་ཙྪི.
༢༧༨. སཱ་དྷུ སཱ་དྷཱུཏི ཐེ་ར་སྶ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཱ་སི. སཱ་དྷུ ཁོ ཏྭནྟི པ་རི་མ་ཎྜ་ལེ་ཧི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི པ་རི་སུ་དྡྷེ་ཧི ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ དེ་ས་ནཾ པ་སཾ་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨཱ་ན་ནྡ་བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༧༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་པོ་དཱ་རཱ་མེཏི ཏ་ཏྟོ་ད་ཀ་སྶ ར་ཧ་ད་སྶ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ ཨཱ་རཱ་མེ. ཝེ་བྷཱ་ར་པ་བྦ་ཏ་སྶ ཀི་ར ཧེ་ཊྛཱ བྷཱུ་མ་ཊྛ་ཀ་ནཱ་གཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ས་དི་སཾ མ་ཎི་མ་ཡེ་ན ཏ་ལེ་ན ཨཱ་རཱ་མ་ཨུ་ཡྻཱ་ནེ་ཧི ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ, ཏ་ཏྠ ནཱ་གཱ་ནཾ ཀཱི་ལ༹་ན་ཊྛཱ་ནེ མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དོ, ཏ་ཏོ ཏ་པོ་དཱ ནཱ་མ ན་དཱི ས་ནྡ་ཏི ཀུ་ཐི་ཏཱ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀཱ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་སཱ ཨེ་དི་སཱ ཛཱ་ཏཱ? རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཀི་ར པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ པེ་ཏ་ལོ་ཀོ, ཏ་ཏྠ དྭི་ནྣཾ མ་ཧཱ་ལོ་ཧ་ཀུ་མྦྷི་ནི་ར་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ་ན ཨ་ཡཾ ཏ་པོ་དཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ སཱ ཀུ་ཐི་ཏཱ ས་ནྡ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ – ‘‘ཡ་ཏཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་པོ་དཱ ས་ནྡ་ཏི, སོ ད་ཧོ ཨ་ཙྪོ་ད་ཀོ སཱི་ཏོ་ད་ཀོ སཱ་ཏོ་ད་ཀོ སེ་ཏོ་ད་ཀོ སུ་པྤ་ཏི་ཏྠོ ར་མ་ཎཱི་ཡོ པ་ཧཱུ་ཏ་མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པོ, ཙ་ཀྐ་མ་ཏྟཱ་ནི ཙ པ་དུ་མཱ་ནི པུ་པྥ་ནྟི. ཨ་པི་ཙཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་པོ་དཱ དྭི་ནྣཾ མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ་ནཱ་ཡཾ ཏ་པོ་དཱ ཀུ་ཐི་ཏཱ ས་ནྡ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ༢༣༡). ཨི་མ་སྶ པ་ན ཨཱ་རཱ་མ་སྶ ཨ་བྷི་ས་མྨུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ ཏ་ཏོ མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དོ ཛཱ་ཏོ, ཏ་སྶ ནཱ་མ་ཝ་སེ་ནཱ་ཡཾ ཝི་ཧཱ་རོ ཏ་པོ་དཱ་རཱ་མོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༢༨༠. ས་མི་དྡྷཱིཏི ཏ་སྶ ཀི་ར ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ས་མི་དྡྷོ ཨ་བྷི་རཱུ་པོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ, ཏ་སྨཱ ས་མི་དྡྷི་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཏོ. ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀོཏི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་དི པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་བྷཱུ་ཏོ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱཏི མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཀ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༡.༡༩༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
༢༨༢. ཨི་ཏི མེ ཙ་ཀྑུནྟི ཨི་མ་སྨིཾ ཀི་ར སུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་སི. ཐེ་རོ་པི ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧེ་ཊྛཱ དྭཱི་སུ, ཨུ་པ་རི ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ སུ་ཏྟེ་སུ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ ཙ ཝི་བྷ་ངྒོ ཙ ཀ་ཏོ, ཨི་དྷ པ་ན དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝི་བྷ་ཛ་ན་ཏྠཾ མཱ་ཏི་ཀཱ ཋ་པི་ཏཱ’’ཏི ན་ཡཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨི་མཾ པ་ན ན་ཡཾ ལ་བྷ་ནྟེ་ན ཐེ་རེ་ན བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་ཏཾ, ཨ་པ་དེ པ་དཾ ད་སྶི་ཏཾ, ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་དཾ ཀ་ཏཾ, ཏེ་ན ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མ་མེ་ཝ སུ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ – ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༩༧) ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཙ་ཀྑཱུཏི ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དོ. རཱུ་པཱཏི ཙ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་རཱུ་པཱ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སེ་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ནི་ཀ་ནྟི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ཏཱིཏི ཏཾ ཙ་ཀྑུ་ཉྩེ་ཝ རཱུ་པ་ཉྩ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི. ཨ་ནྭཱ་ག་མེ་ཏཱིཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏི.
ཨི་ཏི མེ མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི དྷ་མྨཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན མ་ནོཏི བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟཾ. དྷ་མྨཱཏི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ.
༢༨༣. པ་ཎི་ད་ཧ་ཏཱིཏི པ་ཏྠ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཋ་པེ་སི. པ་ཎི་དྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱཏི པ་ཏྠ་ནཱ་ཊྛ་པ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ལོ་མ་ས་ཀ་ངྒི་ཡ་བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༨༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ལོ་མ་ས་ཀ་ངྒི་ཡ་བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ལོ་མ་ས་ཀ་ངྒི་ཡོཏི ཨ་ངྒ་ཐེ་རོ ཀི་ར ནཱ་མེ་ས, ཀཱ་ཡ་སྶ པ་ན ཨཱི་ས་ཀ་ལོ་མ་སཱ་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ ལོ་མ་ས་ཀ་ངྒི་ཡོ་ཏི པཱ་ཀ་ཊོ ཛཱ་ཏོ. ཙ་ནྡ་ནོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོཏི ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཀི་རེ་ས ཙ་ནྡ་ནོ ནཱ་མ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨ་ཌྜྷོ མ་ཧ་དྡྷ་ནོ ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ, པུ་རི་མ་ནཱ་མེ་ན ཙ་ནྡ་ནོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཏོ. པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཱ་ཡནྟི ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཱ་ཡཾ. ཏ་སྶཱ ཀི་ར ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་སྶེ་ཝ ཛ་ཡ་སུ་མ་ན་པུ་པྥ་རཱ་སི ཝི་ཡ ཝ་ཎྞོ, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཀ་དཱ པ་ན ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཧཱ་སཱི་ཏི? བོ་དྷི་པ་ཏྟི་ཏོ ས་ཏྟ་མེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷཱི་མཱ་ས་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཀ་ཎྜ་མྦ་མཱུ་ལེ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ མ་ཧཱ་ཝི་དུ་གྒ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཡ་སྨཱ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་པ་ཐེ ན ཝ་ས་ནྟི, ཏ་སྨཱ པ་སྶ་མཱ་ན་སྶེ་ཝ ཏ་སྶ ཛ་ན་སྶ པ་ད་ཝཱི་ཀྐ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་མཱུ་ལེ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཱ་ཡཾ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧཱ་སི.
ཏ་ཏྲ བྷ་ག་ཝཱཏི ཏ་ཏྲ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ད་ས་ཧི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ མཱ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ག་མྦྷཱི་རཾ ནི་པུ་ཎཾ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཧ་ཏཾ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀ་ཐཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ སཾ་ཝེ་ག་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ས་དྡྷིཾ ཝི་བྷ་ངྒེ་ན ཨུ་གྒ་ཎྷི, དེ་ཝ་ཏྟ་སྶ པ་ན པ་མཱ་དཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ དི་བྦེ་ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཧི ནི་པྤཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སུ་ཏྟཾ ས་མྨུ་ཊྛོ གཱ་ཐཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ དྷཱ་རེ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཁོ ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑུ དྷཱ་རེ་མི བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཡོ གཱ་ཐཱ’’ཏི.
ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཧི ཏྭནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སུ་ཎ་ནྟོ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ནཱ་མ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ནཱ་མ, ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝཱ་ཙེ་ནྟོ དྷཱ་རེ་ཏི ནཱ་མ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ལོ་མ་ས་ཀ་ངྒི་ཡ་བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ཙཱུ་ལ༹་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༨༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཙཱུ་ལ༹་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ སུ་བྷོཏི སོ ཀི་ར ད་སྶ་ནཱི་ཡོ ཨ་ཧོ་སི པཱ་སཱ་དི་ཀོ, ཏེ་ན་སྶ ཨ་ངྒ་སུ་བྷ་ཏཱ་ཡ སུ་བྷོ་ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. མཱ་ཎ་ཝོཏི པ་ན ཏཾ ཏ་རུ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཝོ་ཧ་རིཾ་སུ, སོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ་པི ཏེ་ནེ་ཝ ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཝོ་ཧ་རི་ཡ་ཏི. ཏོ་དེ་ཡྻ་པུ་ཏྟོཏི ཏོ་དེ་ཡྻ་སྶ ནཱ་མ པ་སེ་ན་དི་ར་ཉྙོ པུ་རོ་ཧི་ཏ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པུ་ཏྟོ. སོ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཏུ་དི་གཱ་མོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཏྟཱ ཏོ་དེ་ཡྻོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏོ. མ་ཧཱ་དྷ་ནོ པ་ན ཧོ་ཏི ས་ཏྟཱ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝོ པ་ར་མ་མ་ཙྪ་རཱི, ‘‘ད་ད་ཏོ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཀྑ་ཡོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩི ན དེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ཨ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ དི་སྭཱ, ཝ་མྨི་ཀཱ་ན་ཉྩ ས་ཉྩ་ཡཾ;
མ་དྷཱུ་ན་ཉྩ ས་མཱ་ཧཱ་རཾ, པ་ཎྜི་ཏོ གྷ་ར་མཱ་ཝ་སེ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཨ་དཱ་ན་མེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པེ་སི. དྷུ་ར་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཡཱ་གུ་ཨུ་ལུ༹་ངྒ་མ་ཏྟཾ ཝཱ བྷ་ཏྟ་ཀ་ཊ་ཙྪུ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་ད་ཏྭཱ དྷ་ན་ལོ་བྷེ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ གྷ་རེ སུ་ན་ཁོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ. སུ་བྷོ ཏཾ སུ་ན་ཁཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པི་ཡཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ བྷུ་ཉྫ་ན་ཀ་བྷ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ བྷོ་ཛེ་ཏི, ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝ་ར་ས་ཡ་ནེ ས་ཡཱ་པེ་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏཾ སུ་ན་ཁཾ དི་སྭཱ – ‘‘ཏོ་དེ་ཡྻ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ དྷ་ན་ལོ་བྷེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ གྷ་རེ སུ་ན་ཁོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨ་ཛྫ མ་ཡི སུ་བྷ་སྶ གྷ་རཾ ག་ཏེ མཾ དི་སྭཱ སུ་ན་ཁོ བྷུ་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶཱ་ཧཾ ཨེ་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཀྑཱ་མི, སོ ‘ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི ག་ནྟྭཱ ཨུ་དྡྷ་ན་ཊྛཱ་ནེ ནི་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ སུ་བྷ་སྶ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀོ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, སོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏི, སུ་ན་ཁོ པ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཾ མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ དི་ཝ་སཾ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟེ མཱ་ཎ་ཝེ ཏཾ གྷ་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི.
སུ་ན་ཁོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ བྷུ་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མཱི་པཾ ག་ཏོ. ཏ་ཏོ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏོ་དེ་ཡྻ ཏྭཾ པུ་བྦེ་པི མཾ བྷོ བྷོ་ཏི པ་རི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ སུ་ན་ཁོ ཛཱ་ཏོ, ཨི་དཱ་ནི་པི བྷུ་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཝཱི་ཙིཾ ག་མི་སྶ་སཱི’’ཏི. སུ་ན་ཁོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ – ‘‘ཛཱ་ནཱ་ཏི མཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’’ཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧུ་ཏྭཱ གཱི་ཝཾ ཨོ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ན་ནྟ་རེ ཚཱ་རི་ཀཱ་ཡཾ ནི་པ་ནྣོ. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ཡ་ནེ ས་ཡཱ་པེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ. སུ་བྷོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ – ‘‘ཀེ་ནཱ་ཡཾ སུ་ན་ཁོ ས་ཡ་ནཱ ཨོ་རོ་པི་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ནུ་སྶཱ ན ཀེ་ན་ཙཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. མཱ་ཎ་ཝོ སུ་ཏྭཱ – ‘‘མ་མ པི་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཏོ་དེ་ཡྻོ ནཱ་མ སུ་ན་ཁོ ན་ཏྠི. ས་མ་ཎོ པ་ན གོ་ཏ་མོ པི་ཏ་རཾ སུ་ན་ཁཾ ཀ་རོ་ཏི, ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨེ་ས མུ་ཁཱ་རུ་ལ༹ྷཾ བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ནི་གྒ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪི.
བྷ་ག་ཝཱ་པི ཏ་སྶ ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཏེ མཱ་ཎ་ཝ པི་ཏ་རཱ ཨ་ན་ཀྑཱ་ཏཾ དྷ་ན’’ནྟི. ཨ་ཏྠི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཱ སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་དུ་ཀཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ནྟི. ག་ཙྪ ཏཾ སུ་ན་ཁཾ ཨ་པྤོ་ད་ཀ་པཱ་ཡཱ་སཾ བྷོ་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་ནེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨཱི་ས་ཀཾ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟ་ཀཱ་ལེ པུ་ཙྪ, ས་བྦཾ ཏེ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི ‘‘པི་ཏཱ མེ ཨེ་སོ’’ཏི. མཱ་ཎ་ཝོ – ‘‘ས་ཙེ ས་ཙྩཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, དྷ་ནཾ ལ་ཙྪཱ་མི, ནོ ཙེ, ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ནི་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི དྭཱི་ཧི་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཏུ་ཊྛོ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. སུ་ན་ཁོ – ‘‘ཉཱ་ཏོ་མྷི ཨི་མི་ནཱ’’ཏི རོ་དི་ཏྭཱ ཧུཾ ཧུ་ནྟི ཀ་རོ་ནྟོ དྷ་ན་ནི་དྷཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ པཱ་དེ་ན པ་ཐ་ཝིཾ ཁ་ཎི་ཏྭཱ ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི, མཱ་ཎ་ཝོ དྷ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ – ‘‘བྷ་ཝ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ སུ་ཁུ་མཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨ་ནྟ་རཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ, ཨ་དྡྷཱ ཨེ་ས ས་བྦ་ཉྙཱུ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཙུ་དྡ་ས པ་ཉྷེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི. ཨ་ངྒ་ཝི་ཛྫཱ་པཱ་ཋ་ཀོ ཀི་རེ་ས, ཏེ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་དཾ དྷ་མྨ་པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ པ་ཉྷེ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི དུ་ཏི་ཡ་ག་མ་ནེ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཏེ་ན པུ་ཊྛ་པ་ཉྷེ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ཀ་མྨ་སྶ་ཀཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ས་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཎྜ་ཀ་ནྟི ཀ་མྨ་སྶ་ཀཱ. ཀ་མྨ་སྶ དཱ་ཡཱ་དཱ་ཏི ཀ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ, ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏེ་སཾ དཱ་ཡ་ཛྫཾ བྷ་ཎྜ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཡོ་ནི ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཀ་མྨ་ཡོ་ནཱི. ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏེ་སཾ བ་ནྡྷཱུ་ཏི ཀ་མྨ་བ་ནྡྷཱུ, ཀ་མྨ་ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི ཀ་མྨ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. ཡ་དི་དཾ ཧཱི་ན་པྤ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ་ཡཱཏི ཡཾ ཨི་དཾ ‘‘ཏྭཾ ཧཱི་ནོ བྷ་ཝ, ཏྭཾ པ་ཎཱི་ཏོ, ཏྭཾ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀོ, ཏྭཾ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀོ…པེ… ཏྭཾ དུ་པྤ་ཉྙོ བྷ་ཝ, ཏྭཾ པ་ཉྙ་ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཧཱི་ན་པྤ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཝི་བྷ་ཛ་ནཾ, ཏཾ ན ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཀ་རོ་ཏི, ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟེ ཝི་བྷ་ཛ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན མཱ་ཎ་ཝོ ཀ་ཐི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་སི, གྷ་ན་དུ་སྶ་པ་ཊྚེ་ན་སྶ མུ་ཁཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ མ་དྷུ་རཾ པུ་ར་ཏོ ཋ་པི་ཏཾ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. མཱ་ན་ནི་སྶི་ཏོ ཀི་རེ་ས པ་ཎྜི་ཏ་མཱ་ནཱི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མཾ ན པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ‘‘ཀིཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཀ་ཐེ་ཏི, ཡ་མ་ཧཾ ཛཱ་ནཱ་མི, ཏ་དེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ མཱ་ནོ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི མཱ་ན་བྷ་ཉྫ་ན་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, ཏ་ཏོ ‘ནཱ་ཧཾ བྷོ གོ་ཏ་མ ཛཱ་ནཱ་མི, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན མེ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཐཱ’ཏི མཾ ཡཱ་ཙི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶཱ་ཧཾ ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, ཨེ་ཝ་ཉྩ་སྶ སཱ་ཏྠ་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི.
ཨི་དཱ་ནི སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ན ཁོ ཨ་ཧནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༢༩༠. ས་མ་ཏྟེ་ནཱཏི པ་རི་པུ་ཎྞེ་ན. ས་མཱ་དི་ནྣེ་ནཱཏི ག་ཧི་ཏེ་ན པ་རཱ་མ་ཊྛེ་ན. ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ ཨེ་སཱ, མཱ་ཎ་ཝ, པ་ཊི་པ་དཱ ཡ་དི་དཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱིཏི ཡཾ ཨི་དཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ, ཨེ་སཱ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི.
ཀ་ཐཾ པ་ནེ་སཱ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི? ཙ་ཏྟཱ་རི ཧི ཀ་མྨཱ་ནི ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀཾ ཛ་ན་ཀཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ནྟི. བ་ལ་ཝ་ཀ་མྨེ་ན ཧི ནི་བྦ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟེ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ན ཏེ ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏུཾ ད་དེ་ཡྻཾ, ཙ་ཏཱུ་སུ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པེ་ཡྻཾ. ཧོ་ཏུ, ཏྭཾ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་བྦ་ཏྟ, ཨ་ཧཾ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཏཾ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ནི་རོ་ཛཾ ནི་ཡཱུ་སཾ ཀ་ས་ཊཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ ཏཱ་དི་སཾ ཀ་རོ་ཏི. ཀིཾ ཀ་རོ་ཏི? པ་རི་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, བྷོ་གེ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི.
ཏ་ཏྠ དཱ་ར་ཀ་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱ་ཏུ ཨ་སྶཱ་དོ ཝཱ སུ་ཁཾ ཝཱ ན ཧོ་ཏི, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པཱི་ལཱ༹་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་རི་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི. དཱ་ར་ཀ་སྶ པ་ན མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ གེ་ཧེ བྷོ་གཱ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཏྭཱ ལོ་ཎཾ ཝི་ཡ རཱ་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ན་སྶ་ནྟི, ཀུ་མྦྷ་དོ་ཧ་ན་དྷེ་ནུ་ཡོ ཁཱི་རཾ ན དེ་ནྟི, སཱུ་ར་ཏཱ གོ་ཎཱ ཙ་ཎྜཱ ཧོ་ནྟི, ཀཱ་ཎཱ ཧོ་ནྟི, ཁུ་ཛྫཱ ཧོ་ནྟི, གོ་མ་ཎྜ་ལེ རོ་གོ པ་ཏ་ཏི, དཱ་སཱ་ད་ཡོ ཝ་ཙ་ནཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, ཝཱ་པི་ཏཾ ས་སྶཾ ན ཛཱ་ཡ་ཏི, གེ་ཧ་ག་ཏཾ གེ་ཧེ, ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཨ་ར་ཉྙེ ན་སྶ་ཏི, ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ན་མ་ཏྟཾ དུ་ལླ་བྷཾ ཧོ་ཏི, ག་བྦྷ་པ་རི་ཧཱ་རོ ན ཧོ་ཏི, ཝི་ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལེ མཱ་ཏུ་ཐ་ཉྙཾ ཚི་ཛྫ་ཏི, དཱ་ར་ཀོ པ་རི་ཧཱ་རཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ པཱི་ལི༹་ཏོ ནི་རོ་ཛོ ནི་ཡཱུ་སོ ཀ་ས་ཊོ ཧོ་ཏི, ཨི་དཾ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན པ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཡུཾ ཚི་ནྡ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་སོ ཨ་ཊྛུ་ས་བྷ་ག་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ས་རཾ ཁི་པེ་ཡྻ ཏ་མ་ཉྙོ དྷ་ནུ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟ་མ་ཏྟཾ མུ་གྒ་རེ་ན པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ པཱ་ཏེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཡུཾ ཚི་ནྡ་ཏི. ཀིཾ ཀ་རོ་ཏི? ཙོ་རཱ་ནཾ ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝེ་སེ་ཏི, ཝཱ་ལ༹་མ་ཙྪོ་ད་ཀཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ན ས་པ་རི་སྶ་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཨི་དཾ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ, ‘‘ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀ’’ནྟི་པི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ.
པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཾ པ་ན ཀ་མྨཾ ཛ་ན་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨ་པྤ་བྷོ་ག་ཀུ་ལཱ་དཱི་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ བྷོ་ག་ས་མྤ་དཱ་དི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ པུ་རི་མཱ་ནི དྭེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནེ་ཝ, ཛ་ན་ཀཾ ཀུ་ས་ལ་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མྤི, ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཾ ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ. ཏ་ཏྠ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀ་མྨེ་ན ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཧོ་ཏི. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནཱ ཝཱ ཀ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ ན ཧོ་ཏི, དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་མེ་ཝ ཝཱ ནི་ཡཱ་མེ་ཏྭཱ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, པུ་བྦཱ་པ་ར་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀོ ཧོ་ཏི.
དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ ཨེ་སཱ མཱ་ཎ་ཝ པ་ཊི་པ་དཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཏྟ་ཀ་མྨེ་ན་པི ནི་བྦ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟེ ཨེ་ཏཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝི་ར་ཏི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ན ཏེ ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏུཾ ད་དེ་ཡྻཾ, དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཏཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པེ་ཡྻཾ. ཧོ་ཏུ, ཏྭཾ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་བྦ་ཏྟི, ཨ་ཧཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཐ་མྦྷཾ ཏེ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷཾ ཀ་རོ་ཏི. ཀིཾ ཀ་རོ་ཏི? པ་རི་སྶ་ཡཾ ནཱ་སེ་ཏི, བྷོ་གེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི.
ཏ་ཏྠ དཱ་ར་ཀ་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ སུ་ཁ་མེ་ཝ སཱ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡེ་པི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ མ་ནུ་སྶཱ་མ་ནུ་སྶ་པ་རི་སྶ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ས་བྦེ ཨ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་རི་སྶ་ཡཾ ནཱ་སེ་ཏི. དཱ་ར་ཀ་སྶ པ་ན མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ གེ་ཧེ བྷོ་གཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ ན ཧོ་ཏི, ནི་དྷི་ཀུ་མྦྷི་ཡོ པུ་ར་ཏོ་པི པ་ཙྪ་ཏོ་པི གེ་ཧཾ པ་ཝ་ཊྚ་མཱ་ནཱ པ་ཝི་ས་ནྟི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་རེ་ཧི ཋ་པི་ཏ་དྷ་ན་སྶཱ་པི ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟི. དྷེ་ནུ་ཡོ བ་ཧུ་ཁཱི་རཱ ཧོ་ནྟི, གོ་ཎཱ སུ་ཁ་སཱི་ལཱ ཧོ་ནྟི, ཝ་པྤ་ཊྛཱ་ནེ ས་སྶཱ་ནི ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི. ཝ་ཌྜྷི་ཡཱ ཝཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ, ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཝཱ དི་ནྣཾ དྷ་ནཾ ཨ་ཙོ་དི་ཏཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དེ་ནྟི, དཱ་སཱ་ད་ཡོ སུ་ཝ་ཙཱ ཧོ་ནྟི, ཀ་མྨ་ནྟཱ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི. དཱ་ར་ཀོ ག་བྦྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི, ཀོ་མཱ་རི་ཀ་ཝེ་ཛྫཱ ས་ནྣི་ཧི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ག་ཧ་པ་ཏི་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ སེ་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་མ་ཙྩ་ཀུ་ལཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཏོ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ལ་བྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷོ་གེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. སོ ཨ་པ་རི་སྶ་ཡོ ས་བྷོ་གོ ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནཱ ཝཱ ཀ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་མྤི ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ ཧོ་ཏི, དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་མེ་ཝ ཝཱ ནི་ཡཱ་མེ་ཏྭཱ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི. ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, པུ་བྦཱ་པ་ར་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཝི་ཧེ་ཋ་ན་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི་པི ཧི པ་ཝ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་ད་མཱ་ནཱ་ནི ཝི་ཡ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ནེ་ན ནི་བྦྷོ་ག་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ རོ་གུ་པྤཱ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི ཝཱ, ཝི་ཧེ་ཋ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ནུ་ལཱ༹་ར་ཏཱ་ཡ ཝཱ, ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནི་ཡཱ་མ་ནེ་ན ཝཱ, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ བ་ཧྭཱ་བཱ་དྷ་ཏཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཝི་ཧེ་ཋ་ནཱ་དཱི་ནི་པི ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷ་ཏཱ་དཱི་ནཱི་ཏི.
༢༩༣. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨི་སྶཱ་མ་ན་ཀོཏི ཨི་སྶཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ. ཨུ་པ་དུ་སྶ་ཏཱིཏི ཨི་སྶཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་ཀྐོ་ས་ནྟོ དུ་སྶ་ཏི. ཨི་སྶཾ བ་ནྡྷ་ཏཱིཏི ཡ་ཝ་ཀ་ལཱ་པཾ བ་ནྡྷ་ནྟོ ཝི་ཡ ཡ་ཐཱ ན ན་སྶ་ཏི ཨེ་ཝཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཋ་པེ་ཏི. ཨ་པྤེ་ས་ཀྑོཏི ཨ་པྤ་པ་རི་ཝཱ་རོ, ར་ཏྟིཾ ཁི་ཏྟོ ཝི་ཡ ས་རོ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་ཧ་ཏྠོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་དཱ་ཡ་ཀ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏི.
༢༩༤. ན དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ན དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ནཱཏི ཏེ་ན མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཀ་མྨེ་ན.
༢༩༥. ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏ་བྦནྟི ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་ར་ཧཾ བུ་དྡྷཾ ཝཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཝཱ. པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀ་ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཀ་མྨཱ་ནི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ན ཧི པ་ཝ་ཏྟེ ནཱི་ཙ་ཀུ་ལི་ནཾ ཝཱ ཨུ་ཙྩཱ་ཀུ་ལི་ནཾ ཝཱ ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུཾ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་མེ་ཝ པ་ན ནི་ཡཱ་མེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙ་ཀུ་ལི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ནཱི་ཙ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ཀུ་ལི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཀུ་ལེ.
༢༩༦. ན པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་པ་རི་པུ་ཙྪ་ནེ་ན ནི་ར་ཡེ ན ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཨ་པ་རི་པུ་ཙྪ་ཀོ པ་ན ‘‘ཨི་དཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཨི་དཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ན ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ ས་གྒེ. ཨི་ཏི ཁོ, མཱ་ཎ་ཝ…པེ… ཡ་དི་དཾ ཧཱི་ན་པྤ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ་ཡཱཏི ས་ཏྠཱ དེ་ས་ནཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ པཱ་པེ་སི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཙཱུ་ལ༹་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
སུ་བྷ་སུ་ཏྟ་ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༦. མ་ཧཱ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩༨. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི མ་ཧཱ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ མོ་གྷནྟི ཏུ་ཙྪཾ ཨ་ཕ་ལཾ. ས་ཙྩནྟི ཏ་ཐཾ བྷཱུ་ཏཾ. ཨི་ད་ཉྩ ཨེ་ཏེ་ན ན ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏཾ, ཨུ་པཱ་ལི་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༢.༥༦) པ་ན – ‘‘མ་ནོ་ཀ་མྨཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་རཾ པ་ཉྙ་པེ་མི པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ, ནོ ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནོ ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ’’ནྟི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི, སཱ ཀ་ཐཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ པཱ་ཀ་ཊཱ ཛཱ་ཏཱ, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ས ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཏྠི ཙ སཱ ས་མཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨི་དཾ – ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ, བྷོ, ཨ་བྷི་ས་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི པོ་ཊྛ་པཱ་ད་སུ་ཏྟེ (དཱི. ནི. ༡.༤༠༦ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་བྷི་ས་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷ་ཀ་ཐཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ན ཀི་ཉྩི ཝེ་དི་ཡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀ་ཝེ་ད་ན་མྤི ན ཝེ་དི་ཡ་ཏི. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོཏི ཐེ་རོ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. པ་རི་ར་ཀྑི་ཏ་བྦནྟི ག་ར་ཧ་ཏོ མོ་ཙ་ནེ་ན ར་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཾ, སཱ་བྷི་ས་ནྡྷི་ཀཾ ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཀྑཾ སོཏི ཐེ་རོ ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ པུ་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི.
ད་སྶ་ན་མྤི ཁོ ཨ་ཧནྟི བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒེ་པི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ལ་མ་ཏྟ་མྤི ས་ངྑཱ་རཾ མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ་ནཱ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཡ་ཉྩ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ན དཱུ་རེ གཱ་ཝུ་ཏ་མ་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཝ་ས་ཏི, ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་ཏི? ས་མཱ་ག་མ་ད་སྶ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ་མཱ་ཧ.
༢༩༩. ཨུ་དཱ་ཡཱིཏི ལཱ་ལུ་དཱ་ཡཱི. ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨིནྟི ས་བྦཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་མེ་ཝ. ཨི་ཏི ཨི་མཾ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑཾ ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ས་ཙེ བྷཱ་སི་ཏཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི པུ་ཙྪ་ཏི.
༣༠༠. ཨུ་མྨ་ངྒནྟི པ་ཉྷཱ་ཨུ་མྨ་ངྒཾ. ཨུ་མྨུ་ཛྫ་མཱ་ནོཏི སཱི་སཾ ནཱི་ཧ་ར་མཱ་ནོ. ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཨུ་མྨུ་ཛྫི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན སཱི་སཾ ནཱི་ཧ་རི་སྶ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ན་ནྟོ ནེ་ཝ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ན ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉཱ་ཎེ་ན ཛཱ་ནི, ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ན ཨ་ཉྙཱ་སི. ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཧི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ནཱ་མ སུ་ཝི་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ གཱི་ཝཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཧ་ནུ་ཀཾ ཙཱ་ལེ་ཏི, མུ་ཁ་མ་སྶ ཕ་ནྡ་ཏི, ས་ནྣི་སཱི་དི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨུ་དཱ་ཡཱི ས་ནྣི་སཱི་དི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཡཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ, ཏ་དེ་ཝ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་སི. ཨཱ་དིཾ ཡེ་ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མྷི་ཡེ་ཝ. ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱཏི ‘‘ཀིཾ སོ ཝེ་དི་ཡ་ཏཱི’’ཏི? པུ་ཙྪ་ནྟེ་ན ‘‘ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ པུ་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ པུ་ཙྪི་ཏཱ. སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡནྟི སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཏོ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཙེ་ཏ་ནཱ, ཧེ་ཊྛཱ ཏི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཝ་ཏྟེ་སུ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཛ་ན་ན་ཏོ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཉྩེ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན སུ་ཁཾ ཛ་ནེ་ཏི, པ་ཝ་ཏྟེ ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་མྤི.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཝ་ཏྟེ་སུ དུ་ཀྑ་སྶེ་ཝ ཛ་ན་ན་ཏོ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཙེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན དུ་ཀྑཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་མྤི, སཱ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ དུ་ཀྑཱ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཏཱ.
ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཏོ པ་ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཙེ་ཏ་ནཱ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཏོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཝ་ཏྟེ་སུ ཏ་ཏི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཛ་ན་ན་ཏོ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཛ་ནེ་ཏི, པ་ཝ་ཏྟེ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ སུ་ཁ་མྤི. ཨ་པི་ཙ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ཝ་སེ་ན ས་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨེ་ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱཏི ཐེ་རོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན མ་ཧཱ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཀ་ཐ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ལ་ཡོ ད་སྶི་ཏོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཉཱ་ཎཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒནྟི མ་ཧཱ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ཛ་ནཾ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ…པེ… ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ…པེ… ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ན མ་ཧཱ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཉཱ་ཎ་བྷཱ་ཛ་ནཾ, མ་ཧཱ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཉཱ་ཎ་བྷཱ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་པ་ནཾ.
༣༠༡. ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱཏི པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི. ཨི་ད་ཉྷི བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨི་དཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་མཾ པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨི་དཾ ད་སྶ་ནཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཏ་པྤནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ་པི ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཱ་ནི. ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིནྟི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ས་མཱ་དྷིཾ. པ་སྶ་ཏཱིཏི ‘‘སོ ས་ཏྟོ ཀུ་ཧིཾ ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པ་སྶ་ཏི. ཡེ ཨ་ཉྙ་ཐཱཏི ཡེ ‘‘ད་ས་ནྣཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནཾ པཱུ་རི་ཏ་ཏྟཱ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ནྟི, མི་ཙྪཱ ཏེ་སཾ ཉཱ་ཎ་ནྟི ཝ་ད་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝི་དི་ཏནྟི པཱ་ཀ་ཊཾ. ཐཱ་མ་སཱཏི དི་ཊྛི་ཐཱ་མེ་ན. པ་རཱ་མཱ་སཱཏི དི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སེ་ན. ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཝོ་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཝོ་ཧ་ར་ཏི.
༣༠༢. ཏ་ཏྲཱ་ན་ནྡཱཏི ཨི་ད་མྤི ན མ་ཧཱ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ བྷཱ་ཛ་ནཾ, ཨ་ཐ ཁྭཱ་སྶ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་པ་ན་མེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨེ་ཏེ་སཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནེ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཏི ཨི་དཾ ད་སྶི་ཏཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྲཱཏི ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ. ཨི་ད་མ་སྶཱཏི ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་སྶ. ཨ་ཉྙ་ཐཱཏི ཨ་ཉྙེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཝཱ་དེ དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ, ཏཱི་སུ ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཉྙཱ ནཱ་ནུ་ཉྙཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༣༠༣. ཨེ་ཝཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནེ ཨ་ནུ་ཉྙཱ ཙ ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ ཙ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི མ་ཧཱ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཉཱ་ཎཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ཏ་ཏྲཱ་ན་ནྡ, ཡྭཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
པུ་བྦེ ཝཱ་སྶ ཏཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཡཾ ཨི་མི་ནཱ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀེ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ དི་ཊྛོ, ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཀ་ཏཾ. པུ་བྦེ ཀ་ཏེ་ན་པི ཧི ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, པ་ཙྪཱ ཀ་ཏེ་ན་པི ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཝཱ པ་ན – ‘‘ཁ་ནྡོ སེ་ཊྛོ སི་ཝོ སེ་ཊྛོ, པི་ཏཱ་མ་ཧོ སེ་ཊྛོ, ཨི་སྶ་རཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ལོ་ཀོ ཝི་ས་ཊྛོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ མི་ཙྪཱ་ད་སྶ་ནེ་ན་པི ནི་བྦ་ཏྟ་ཏེ་ཝ. དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེཏི ཡཾ ཏ་ཏྠ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ, ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ, ཏ་སྶ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ, ཡཾ ཨ་པ་རཱ་པ་རི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ, ཏ་སྶ ཨ་པ་ར་སྨིཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི.
ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨེ་ཀཾ ཀ་མྨ་རཱ་སིཾ ཨེ་ཀ་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀ་རཱ་སིཾ ཨ་དྡ་ས, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨི་མི་ནཱ ཨ་དི་ཊྛེ ཏ་ཡོ ཀ་མྨ་རཱ་སཱི, དྭེ ཙ ཝི་པཱ་ཀ་རཱ་སཱི ཨ་དྡ་ས. ཨི་མི་ནཱ པ་ན དི་ཊྛེ ཨ་དི་ཊྛེ ཙ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་མྨ་རཱ་སཱི ཏ་ཡོ ཙ ཝི་པཱ་ཀ་རཱ་སཱི ཨ་དྡ་ས. ཨི་མཱ་ནི ས་ཏྟ ཋཱ་ནཱ་ནི ཛཱ་ན་ན་ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀེ་ན ཀི་ཉྩི ན དི་ཊྛཾ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན པ་ན ཏ་ཡོ ཀ་མྨ་རཱ་སཱི, དྭེ ཙ ཝི་པཱ་ཀ་རཱ་སཱི དི་ཊྛཱ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི་པི པ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཛཱ་ན་ན་ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ. སེ་ས་ཝཱ་ར་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་བྷ་བྦནྟི བྷཱུ་ཏ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ. ཨ་བྷ་བྦཱ་བྷཱ་སནྟི ཨ་བྷ་བྦཾ ཨཱ་བྷཱ་ས་ཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བ་ཧུ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏེ བ་ལ་ཝ་ཀ་མྨཾ དུ་བྦ་ལ་ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི ཨི་དཾ ཨ་བྷ་བྦ་ཉྩེ་ཝ ཨ་བྷ་བྦཱ་བྷཱ་ས་ཉྩ. ཀུ་ས་ལཾ པ་ན ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནྣེ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨི་དཾ ཨ་བྷ་བྦཾ བྷ་བྦཱ་བྷཱ་སཾ. བ་ཧུ་མྷི ཀུ་ས་ལེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏེ་པི བ་ལ་ཝ་ཀ་མྨཾ དུ་བྦ་ལ་ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨི་དཾ བྷ་བྦ་ཉྩེ་ཝ བྷ་བྦཱ་བྷཱ་ས་ཉྩ. ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ན ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནྣེ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨི་དཾ བྷ་བྦཾ ཨ་བྷ་བྦཱ་བྷཱ་སཾ.
ཨ་པི་ཙ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན་པེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ད་ཉྷི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷ་བྦ་ཏོ ཨཱ་བྷཱ་ས་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྷ་བྦཱ་བྷཱ་སཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཡྭཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཨི་དྷ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་སུ པ་ཋ་མ་སྶ ཀ་མྨཾ ཨ་བྷ་བྦཾ ཨ་བྷ་བྦཱ་བྷཱ་སཾ, ཏ་ཉྷི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་བྦཾ, ཏ་སྶ ཙ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཀ་མྨཾ ཨ་བྷ་བྦཾ བྷ་བྦཱ་བྷཱ་སཾ, ཏ་ཉྷི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་བྦཾ. ཏ་སྶ པ་ན ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨི་ཏ་ར་སྨི་མྤི ཀ་མྨ་དྭ་ཡེ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
མ་ཧཱ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༠༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི ས་ཧ་ཝི་པ་སྶ་ནེ་ན མ་གྒེ་ན ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ་ནི. མ་ནོ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ. ཝི་ཏ་ཀྐུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཉྷི མ་ནོ ཨི་དྷ མ་ནོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, མ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ཏི མ་ནོ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱ. ས་ཏྟ་པ་དཱཏི ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ནི་སྶི་ཏཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་དཱ. ཨེ་ཏྠ ཧི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝ་ཊྚ་པ་དཱ ནཱ་མ, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝི་ཝ་ཊྚ་པ་དཱ ནཱ་མ, ཏེ་པི ས་ཧ་ཝི་པ་སྶ་ནེ་ན མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡོ་གྒཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནནྟི ཧ་ཏྠི་ཡོ་གྒཱ་དི་ཨཱ་ཙཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ཀཱ་ནཾ, ད་མེ་ཏ་བྦ་ད་མ་ཀཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ཝི་བྷ་ངྒེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ཡ་མུ་དྡེ་སོཏི ཨི་དཾ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་པ་ནཾ.
༣༠༥. ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱདཱི་ནི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏོ དྭེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི. སེ་ས་པ་སཱ་ད་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མཱ་ནི པ་ན ད་ས ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཾ ཨི་དྷ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ.
ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོཏི ཙ་ཀྑུ་མྷི ས་མྥ་སྶོ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་མྥ་སྶ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན རཱུ་པཾ དི་སྭཱ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. སོ་མ་ན་སྶ་ཊྛཱ་ནི་ཡནྟི སོ་མ་ན་སྶ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ. ཨུ་པ་ཝི་ཙ་ར་ཏཱིཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཙཱ་ར་པ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ཨུ་པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཝི་ཏ་ཀྐོ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཱ མ་ནོ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཚ སོ་མ་ན་སྶཱུ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན སོ་མ་ན་སྶེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་པ་ཝི་ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི སོ་མ་ན་སྶཱུ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱ. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༣༠༦. གེ་ཧ་སི་ཏཱ་ནཱིཏི ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ནི་སྶི་ཏཱ་ནི. ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ་ནཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་སྶི་ཏཱ་ནི. ཨི་ཊྛཱ་ནནྟི པ་རི་ཡེ་སི་ཏཱ་ནཾ. ཀ་ནྟཱ་ནནྟི ཀཱ་མི་ཏཱ་ནཾ. མ་ནོ་ར་མཱ་ནནྟི མ་ནོ ཨེ་ཏེ་སུ ར་མ་ཏཱི་ཏི མ་ནོ་ར་མཱ་ནི, ཏེ་སཾ མ་ནོ་ར་མཱ་ནཾ. ལོ་ཀཱ་མི་ས་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནནྟི ཏ་ཎྷཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ. ཨ་ཏཱི་ཏནྟི པ་ཊི་ལ་དྡྷཾ. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ར་བྦྷ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏུ, ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀ་ཐཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཏཱི་ཏེ་པི – ‘‘ཡ་ཐཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝཱ་མི, ཨེ་ཝཾ པུ་བྦེ་པི ཨ་ནུ་བྷ་ཝི’’ནྟི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟ་སྶ བ་ལ་ཝ་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཨ་ནི་ཙྩ་ཏནྟི ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཀཱ་རཾ. ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷནྟི པ་ཀ་ཏི་ཝི་ཛ་ཧ་ནེ་ན ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཾ, ཝི་ག་ཙྪ་ནེ་ན ཝི་རཱ་གཾ, ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན ནི་རོ་དྷཾ. ས་མྨ་པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཾ སོ་མ་ན་སྶནྟི ཨི་དཾ ར་ཉྙོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ སི་རི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ བྷེ་དཾ པ་སྶ་ཏོ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏ་མྷི ཏི་ཀྑེ སཱུ་རེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ ཝ་ཧ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་སོ་མ་ན་སྶཾ ‘‘ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཾ སོ་མ་ན་སྶ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛ་སྶ, ས་ནྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ;
ཨ་མཱ་ནུ་སཱི ར་ཏཱི ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ དྷ་མྨཾ ཝི་པ་སྶ་ཏོ.
ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ཏི, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ;
ལ་བྷ་ཏཱི པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ, ཨ་མ་ཏ་ནྟཾ ཝི་ཛཱ་ན་ཏ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༣༧༣-༣༧༤);
ཨི་མཱ་ནཱིཏི ཨི་མཱ་ནི ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ་ནི སོ་མ་ན་སྶཱ་ནི.
༣༠༧. ཨ་ཏཱི་ཏནྟི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཏཱ་ཝ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏུ, ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀ་ཐཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཏཱི་ཏེ་པི ‘‘ཡ་ཐཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ན ལ་བྷཱ་མི, ཨེ་ཝཾ པུ་བྦེ་པི པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ན ལ་བྷི’’ནྟི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟ་སྶ བ་ལ་ཝ་དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ་སུ ཝི་མོ་ཀྑེ་སཱུཏི ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ཝི་མོ་ཀྑོ ནཱ་མ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. པི་ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པ་ཡ་ཏོཏི པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ནྟ་སྶ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨི་ཏི པ་ཏྠ་ནཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ ‘‘པི་ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པ་ཡ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མཱ་ནི ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ་ནི དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཱིཏི ཨི་མཱ་ནི ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པི་ཧཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ད་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ – ‘‘ཨི་མ་མྤི པ་ཀྑཾ ཨི་མ་མྤི མཱ་སཾ ཨི་མ་མྤི སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི’’ནྟི ཨ་ནུ་སོ་ཙ་ཏོ གཱ་མ་ནྟ་པ་བྦྷཱ་ར་ཝཱ་སི་མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ཡ ཨ་སྶུ་དྷཱ་རཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནི ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཝ་ཏྠུ པ་ན སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ཀྐ་པ་ཉྷ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༦༡) ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཾ, ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ན ཏ་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
༣༠༨. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནཱ་མ ཨ་ཉྙཱ་ཎུ་པེ་ཁཱ. ཨ་ནོ་དྷི་ཛི་ན་སྶཱཏི ཀི་ལེ་སོ་དྷིཾ ཛི་ནི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨོ་དྷི་ཛི་ནོ ནཱ་མ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛི་ན་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ་པི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཛི་ནི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་ཛི་ནོ ནཱ་མ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོཏི་ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་དྡ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ནྟ་སྶ. ཨི་མཱ ཚ གེ་ཧ་སི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱཏི ཨི་མཱ ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ གུ་ལ༹་པི་ཎྜ་ཀེ ནི་ལཱི་ན་མ་ཀྑི་ཀཱ ཝི་ཡ རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཏ་ཏྠ ལ་གྒཱ ལ་གྒི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཚ གེ་ཧ་སི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
རཱུ་པཾ སཱ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི རཱུ་པཾ སཱ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཏ་ཏྠ ནི་ཀ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨི་མཱ ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱཏི ཨི་མཱ ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཨི་ཊྛེ ཨ་ར་ཛྫ་ནྟ་སྶ, ཨ་ནི་ཊྛེ ཨ་དུ་སྶ་ནྟ་སྶ, ཨ་ས་མ་པེ་ཀྑ་ནེ ཨ་ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ནྟ་སྶ, ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ-ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༣༠༩. ཏ་ཏྲ ཨི་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨི་དཾ པ་ཛ་ཧ་ཐཱཏི ཏེ་སུ ཚ་ཏྟིཾ་ས་ས་ཏྟ་པ་དེ་སུ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས པ་ཛ་ཧ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝ – ‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ནི ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ག་མྨཱཏི པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་སྶཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨཱ་ག་མྨ ཙ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན གེ་ཧ་སི་ཏཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ས་རི་ཀྑ་ཀེ་ནེ་ཝ ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ཛ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི བ་ལ་ཝ་ཏཱ དུ་བྦ་ལཾ ཛ་ཧཱ་པེ་ནྟོ – ‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ནི ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ་ནི སོ་མ་ན་སྶཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ་སོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནི, ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཧི ཙ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ་སོ་མ་ན་སྶཱ་ནི ཛ་ཧཱ་པེ་ནྟེ་ན བ་ལ་ཝ་ཏཱ དུ་བྦ་ལ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ.
ཨེ་ཏྠ པ་ན ཋ་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཀ་ཐཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ཨ་ཊྛ་སུ ཧི ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་སུ པ་ཋ་མཱ་དཱི་ནི ཙ ཏཱི་ཎི ཛྷཱ་ནཱ་ནི, སུ་དྡྷ་ས་ངྑཱ་རེ ཙ པཱ་ད་ཀེ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ར་དྡྷཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝི་པ་སྶ་ནཱ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཝཱ, ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི པ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཝ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི པཱ་ད་ཀཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ར་དྡྷཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝི་པ་སྶ་ནཱ པུ་རི་མ་ས་དི་སཱ་ཝ. ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི པ་ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ – ‘‘ཡཱ ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཏཱ ནི་སྶཱ་ཡ ཏཱ ཨཱ་ག་མྨ, ཡཱ་ནི ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ་ནི སོ་མ་ན་སྶཱ་ནི, ཏཱ་ནི པ་ཛ་ཧ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཝཾ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཡཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཝི་སེ་སོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་པི པ་ན ཛྷཱ་ན་ངྒ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་མ་གྒ་ངྒཱ་ན་མྤི ཝི་སེ་སོ ཧོ་ཏི.
ཀོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་སེ་སཾ ནི་ཡ་མེ་ཏི? ཀེ་ཙི ཏཱ་ཝ ཐེ་རཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཀེ་ཙི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ ཁ་ནྡྷཱ ནི་ཡ་མེ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཀེ་ཙི པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ་ས་མྤི ཝཱ་དེ ཨ་ཡ་མེ་ཝ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟཱ་ཝ.
༣༡༠. ནཱ་ན་ཏྟཱཏི ནཱ་ནཱ བ་ཧཱུ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཱ. ནཱ་ན་ཏྟ་སི་ཏཱཏི ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ནི་སྶི་ཏཱ. ཨེ་ཀ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཀཱ. ཨེ་ཀ་ཏྟ་སི་ཏཱཏི ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎ་ནི་སྶི་ཏཱ. ཀ་ཏ་མཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི? ཧེ་ཊྛཱ ཏཱ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་ཎུ་པེ་ཀྑཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཨུ་པ་རི ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ ཝ་ཀྑ་ཏི, ཨི་དྷ ས་མ་ཐ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི དྭེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ག་ཧི་ཏཱ.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨ་ཉྙཱ་ཝ རཱུ་པེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཨ་ཉྙཱ་ཝ ས་དྡཱ་དཱི་སུ, ན ཧི ཡཱ རཱུ་པེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, སཱ ས་དྡཱ་དཱི་སུ ཧོ་ཏི. རཱུ་པེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཙ རཱུ་པ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, ན ས་དྡཱ་ད་ཡོ. རཱུ་པེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཨ་ཉྙཱ ས་མ་ཐ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཉྙཱ ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་ནི. ཏ་སྨཱ ནཱ་ན་ཏྟཾ ནཱ་ན་ཏྟ་སི་ཏཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ རཱུ་པེ་སཱུཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཡ་སྨཱ པ་ན དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཝཱ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་ཏྟ་སི་ཏཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་སྶི་ཏཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཨུ་པེ་ཀྑཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་སྶི་ཏཱ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཁ་ནྡྷེ ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་སྶི་ཏཱ. སེ་སཱ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཨུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཛ་ཧཱ་པེ་ཏི, ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཾ.
ཨ་ཏ་མྨ་ཡ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ཏ་མྨ་ཡ་ཏཱ ནཱ་མ ཏ་ཎྷཱ, ཏ་སྶཱ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ཏ་མྨ་ཡ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐཱཏི ཨི་དྷ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཨུ་པེ་ཀྑ་ཉྩ ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑ་ཉྩ པ་ཛ་ཧཱ་པེ་ཏི.
༣༡༡. ཡ་ད་རི་ཡོཏི ཡེ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་རི་ཡོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ སེ་ཝ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་ཏིཾ པ་ཊྛ་པེ་ནྟོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ སེ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ན སུ་སྶཱུ་ས་ནྟཱིཏི ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ སོ་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ནྟི. ན ཨ་ཉྙཱཏི ཛཱ་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ནྟི. ཝོ་ཀྐ་མྨཱཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ. ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནཱཏི ས་ཏྠུ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ པཱུ་རེ་ཏ་བྦཾ ན མ་ཉྙ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཙ ཨ་ཏྟ་མ་ནོཏི ན ས་ཀ་མ་ནོ. ཨེ་ཏྠ ཙ གེ་ཧ་སི་ཏ་དོ་མ་ན་སྶ་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་ཏཱི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་ཀེ་སུ པ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏོཏི པ་ཊི་གྷ་ཨ་ཝ་སྶ་ཝེ་ན ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏོ. ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ས་ཏི་ཡཱ ཙ ཉཱ་ཎེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོཏི ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོཏི ཨི་དྷཱ་པི གེ་ཧ་སི་ཏ་སོ་མ་ན་སྶ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏོ་ཏི ན ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ, པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀེ་སུ པ་ན ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏོཏི རཱ་གཱ་ཝ་སྶ་ཝེ་ན ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏོ.
༣༡༢. སཱ་རི་ཏོཏི ད་མི་ཏོ. ཨེ་ཀ་མེ་ཝ དི་སཾ དྷཱ་ཝ་ཏཱིཏི ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ དྷཱ་ཝ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ དི་སཾ དྷཱ་ཝ་ཏི, ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ན ཨ་པ་རཾ དྷཱ་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ཊྛ དི་སཱ ཝི་དྷཱ་ཝ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀ་པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣོ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ་ཝ ཝི་མོ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨ་ཊྛ དི་སཱ ཝི་དྷཱ་ཝ་ཏི, པུ་ར་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཝཱ ད་ཀྑི་ཎཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཝཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. ཨུ་དྡེ་ས་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཨུ་དྡེ་ས་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨུ་དྡེ་ས་ཝི་བྷ་ངྒནྟི ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ, མཱ་ཏི་ཀ་ཉྩ ཝི་བྷ་ཛ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑེ་ཡྻཱཏི ཏུ་ལེ་ཡྻ ཏཱི་རེ་ཡྻ པ་རི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ པ་རི་ཙྪི་ནྡེ་ཡྻ. བ་ཧི་དྡྷཱཏི བ་ཧི་དྡྷཱ་ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ. ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་ཝི་ས་ཊནྟི ནི་ཀ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝི་ས་ཊཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་ས་ཎྛི་ཏནྟི གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ ནི་ཀ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་ཎྛི་ཏཾ. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ན པ་རི་ཏ་སྶེ་ཡྻཱཏི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན པ་རི་ཏ་སྶེ་ཡྻ. ཡ་ཐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་ཝི་ས་ཊཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་ས་ཎྛི་ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ན པ་རི་ཏ་སྶེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡ་ས་མྦྷ་ཝོཏི ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ ཙེ་ཝ ཨ་ཝ་སེ་ས་སྶ ཙ དུ་ཀྑ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༡༦. རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རཱིཏི རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ཨ་ནུ་དྷཱ་ཝ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རཱི.
༣༡༨. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་ས་ཎྛི་ཏནྟི ནི་ཀ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་ཎྛི་ཏཾ. ནི་ཀ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཧི ཨ་ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
༣༢༠. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱཏི ས་ཏྠཱ་རཱ ཁ་ནྡྷི་ཡ་ཝ་གྒེ ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ཏ་སྶ་ན་ཉྩ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་སེ་སྶཱ་མི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཨ་པ་རི་ཏ་སྶ་ན་ཉྩཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༧) ཨེ་ཝཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ, ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ཙ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཏཾ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ཨུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ཏ་སྶ་ན་མེ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ཏ་སྶ་ན་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཀ་ཐཾ པ་ནེ་སཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨུ་པཱ་དཱ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་དི ཧི ཀོ་ཙི ས་ངྑཱ་རོ ནི་ཙྩོ ཝཱ དྷུ་ཝོ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡོ ཝཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཨ་ཡཾ པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ཨུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ་ཝ ཨ་སྶ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཏ་བྦོ ས་ངྑཱ་རོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣཱ་པི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་སཱ དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ་པི ས་མཱ་ནཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཧོ་ཏཱིཏི པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི པ་ཀ་ཏི་ཛ་ཧ་ནེ་ན ན་སྶ་ཏི, རཱུ་པ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟཱིཏི ‘‘མ་མ རཱུ་པཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏ’’ནྟི ཝཱ, ‘‘ཡཾ ཨ་ཧུ, ཏཾ ཝ་ཏ མེ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝཱ ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༢༤༢) ན་ཡེ་ན ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ རཱུ་པ་སྶ བྷེ་དཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཛཱཏི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་སྶ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཛཱ་ཏཱ. པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ དྷ་མྨ་ས་མུ་པྤཱ་དཱཏི ཏ་ཎྷཱ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ས་མུ་པྤཱ་དཱ ཙ. ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟཱིཏི ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཨུ་ཏྟཱ་ས་ཝཱཏི བྷ་ཡ་ཏཱ་སེ་ན་པི ས་ཨུ་ཏྟཱ་སོ ཏ་ཎྷཱ་ཏཱ་སེ་ན་པི ས་ཨུ་ཏྟཱ་སོ. ཝི་གྷཱ་ཏ་ཝཱཏི ས་ཝི་གྷཱ་ཏོ ས་དུ་ཀྑོ. ཨ་པེ་ཀྑ་ཝཱཏི སཱ་ལ་ཡོ ས་སི་ནེ་ཧོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནུ་པཱ་དཱ པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ མ་ཎི་ཀ་ར་ཎྜ་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཏུ་ཙྪ་ཀ་ར་ཎྜ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ན་ཊྛེ པ་ཙྪཱ ཝི་གྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ པ་ཙྪཱ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ཧོ་ཏི.
༣༢༡. ན ཙ རཱུ་པ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟཱིཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ རཱུ་པ་བྷེ་དཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི ན ཧོ་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨུ་དྡེ་ས་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. ཨ་ར་ཎ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཨ་ར་ཎ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ནེ་ཝུ་སྶཱ་དེ་ཡྻ ན ཨ་པ་སཱ་དེ་ཡྻཱཏི གེ་ཧ་སི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཉྩི པུ་གྒ་ལཾ ནེ་ཝ ཨུ་ཀྑི་པེ་ཡྻ ན ཨ་ཝ་ཀྑི་པེ་ཡྻ. དྷ་མྨ་མེ་ཝ དེ་སེ་ཡྻཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཡྻ. སུ་ཁ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡནྟི ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་སུ་ཁཾ. ར་ཧོ ཝཱ་དནྟི པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཨ་ཝ་ཎྞཾ, པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་མྨུ་ཁཱ ན ཁཱི་ཎནྟི ས་མྨུ་ཁཱ་པི ཁཱི་ཎཾ ཨཱ་ཀི་ཎྞཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཝཱ་ཙཾ ན བྷ་ཎེ་ཡྻ. ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ཡྻཱཏི ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝོ་ཧ་རེ་ཡྻ. ས་མ་ཉྙནྟི ལོ་ཀ་ས་མ་ཉྙཾ ལོ་ཀ་པ་ཎྞ་ཏྟིཾ. ནཱ་ཏི་དྷཱ་ཝེ་ཡྻཱཏི ནཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཡྻ.
༣༢༤. ཀཱ་མ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་སུ་ཁི་ནོཏི ཀཱ་མ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན སུ་ཁེ་ན སུ་ཁི་ཏ་སྶ. ས་དུ་ཀྑོཏི ཝི་པཱ་ཀ་དུ་ཀྑེ་ན སཾ་ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑེ་ན་པི ས་དུ་ཀྑོ. ས་ཨུ་པ་གྷཱ་ཏོཏི ཝི་པཱ་ཀཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀི་ལེ་སཱུ་པ་གྷཱ་ཏེ་ཧེ་ཝ ས་ཨུ་པ་གྷཱ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ. མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་དཱཏི ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཊི་པ་དཱ.
༣༢༦. ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ གེ་ཧ་སི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ པུ་གྒ་ལེ ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏི. ཨུ་སྶཱ་ད་ནེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནནྟི བྷ་ཝ་བ་ནྡྷ་ནཾ, ཏ་ཎྷཱ་ཡེ་ཏཾ ནཱ་མཾ.
སུ་བྷཱུ་ཏི་ཏྠེ་རོ ཀི་ར ཨི་མཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨུ་སྶཱ་ད་ནཱ་ཨ་པ་སཱ་ད་ནཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཏ་ཐཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རཱ་དཱི་ནཾ. སུ་བྷཱུ་ཏི་ཏྠེ་ར་སྶ པ་ན དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་ཀོ ཨ་ནཱ་རཱ་དྷ་ཀོ’’ཏི ཝཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ སཱི་ལ་ཝཱ གུ་ཎ་ཝཱ ལ་ཛྫི་པེ་ས་ལོ ཨཱ་ཙཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི ཝཱ ན་ཏྠི, དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ན་སྶ ‘‘ཨ་ཡཾ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་དཱ, ཨ་ཡཾ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏྭེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ར་ཎ་ཝི་ཧཱ་རཱི་ནཾ ཡ་དི་དཾ སུ་བྷཱུ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
༣༢༩. ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ ཨ་སྶཱཏི ཨ་ས་མྤ་ཏྟེ ཙ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཙ ཀཱ་ལེ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ག་ཎྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཡུ་ཏྟ་པ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ ཉ་ཏྭཱ་ཝ པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སེ་ཡྻ. ཁཱི་ཎ་ཝཱ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༣༣༠. ཨུ་པ་ཧ་ཉྙ་ཏཱིཏི གྷཱ་ཏི་ཡ་ཏི. ས་རོ་པི ཨུ་པ་ཧ་ཉྙ་ཏཱིཏི ས་དྡོ་པི བྷི་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་ཏུ་རཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཏུ་རོ ཧོ་ཏི གེ་ལ་ཉྙ་པྤ་ཏྟོ སཱ་བཱ་དྷོ. ཨ་ཝི་སྶ་ཊྛནྟི ཝི་སྶ་ཊྛཾ ཨ་པ་ལི་བུ་དྡྷཾ ན ཧོ་ཏི.
༣༣༡. ཏ་དེ་ཝཱཏི ཏཾ་ཡེ་ཝ བྷཱ་ཛ་ནཾ. ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཝོ་ཧ་ར་ཏཱིཏི པ་ཏྟ་ནྟི ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཛ་ན་པ་དཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘པ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐ དྷོ་ཝ་ཐཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ, ན་ཡི་དཾ པ་ཏྟཾ, པཱ་ཏི ན་མེ་སཱ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་ཧཱི’’ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཝོ་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏི་སཱ་རོཏི ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནཾ.
༣༣༢. ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝོ་ཧ་ར་ཏི ཨ་པ་རཱ་མ་སནྟི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཛ་ན་པ་དེ བྷཱ་ཛ་ནཾ པཱ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨི་མེ པ་ན ནཾ པ་ཏྟ་ནྟི ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཛ་ན་པ་ད་ཝོ་ཧཱ་རཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་ནྟེ་ཝ ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ནྟོ ཝོ་ཧ་ར་ཏི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༣༣༣. ཨི་དཱ་ནི མ་རི་ཡཱ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ར་ཎོཏི ས་ར་ཛོ ས་ཀི་ལེ་སོ. ཨ་ར་ཎོཏི ཨ་ར་ཛོ ནི་ཀྐི་ལེ་སོ. སུ་བྷཱུ་ཏི ཙ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ ‘‘ཨ་ར་ཎ་ཝི་ཧཱ་རཱི་ནཾ ཡ་དི་དཾ སུ་བྷཱུ་ཏི, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ སུ་བྷཱུ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༠༢).
དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ཀི་ར ཝ་ཏྠུཾ སོ་དྷེ་ཏི, སུ་བྷཱུ་ཏི་ཏྠེ་རོ ད་ཀྑི་ཎཾ སོ་དྷེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ཋི་ཏོ ཡཱ་ཝ བྷི་ཀྑཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཏཱ་ཝ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. སུ་བྷཱུ་ཏི་ཏྠེ་རོ ཙ ཏ་ཐེ་ཝ མེ་ཏྟཱ་ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, མེ་ཏྟཱ་ཛྷཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི. ཨཱ་མ ས་ཀྐཱ, ནེ་ཝ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཉྩེ་ཏཾ, ཡཾ མ་ཧཱ་བྷི་ཉྙ་པྤ་ཏྟཱ སཱ་ཝ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ. ཨི་མ་སྨི་མྤི ཧི ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པེ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ པི་ངྒ་ལ་བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ཨུ་ཏྟ་ར་གཱ་མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་སི. ཏ་ཏྠ ས་ཏྟ ཀུ་ལ་ས་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་མྤི ཏཾ ཀུ་ལ་དྭཱ་རཾ ན་ཏྠི, ཡ་ཏྠ ཐེ་རོ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ན ས་མཱ་པ་ཛྫི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨ་ར་ཎ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. དྷཱ་ཏུ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤༢. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི དྷཱ་ཏུ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཙཱ་རི་ཀནྟི ཏུ་རི་ཏ་ག་མ་ན་ཙཱ་རི་ཀཾ. ས་ཙེ ཏེ བྷ་གྒ་ཝ ཨ་ག་རཱུཏི ས་ཙེ ཏུ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་རི་ཡཾ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ ཀི་ཉྩི ན་ཏྠི. ས་ཙེ སོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི བྷ་གྒ་ཝ་སྶ ཀི་ར ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ནཱ་མ ནཱ་ནཱ་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ, ཨེ་ཀོ ག་ཎཱ་བྷི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཱ་བྷི་ར་ཏོ. ས་ཙེ སོ ཨེ་ཀཱ་བྷི་ར་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ‘ཨཱ་ཝུ་སོ, མཱ པཱ་ཝི་སི, མ་ཡཱ སཱ་ལཱ ལ་དྡྷཱ’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀཱ་བྷི་ར་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཀྑ་མ, མ་ཡཱ སཱ་ལཱ ལ་དྡྷཱ’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨ་ཧཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་རེ་ཏཱ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, དི་ནྣཾ ནཱ་མ དི་ནྣ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀ་ཏཾ ཀ་ཏ་མེ་ཝཱ’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོཏི ཛཱ་ཏི་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ་པི ཨཱ་ཙཱ་ར་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ་པི. ཝཱ་སཱུ་པ་ག་ཏོཏི ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ་ཏི? ཏ་ཀྐ་སཱི་ལ་ན་ག་ར་ཏོ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པྤ་དེ་སེ ཀི་ར རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་རེ བི་མྦི་སཱ་རེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ པ་ཙྩ་ནྟེ ཏ་ཀྐ་སཱི་ལ་ན་ག་རེ པུ་ཀྐུ་སཱ་ཏི རཱ་ཛཱ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཏ་ཀྐ་སཱི་ལ་ཏོ བྷ་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཎི་ཛཱ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏཱ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་དྡ་སཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཏེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ ‘‘ཀ་ཏྠ་ཝཱ་སི་ནོ ཏུ་མྷེ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཏ་ཀྐ་སཱི་ལ་ཝཱ་སི་ནོ དེ་ཝཱ་ཏི. ཨ་ཐ ནེ རཱ་ཛཱ ཛ་ན་པ་ད་སྶ ཁེ་མ་སུ་བྷི་ཀྑ་ཏཱ་དཱི་ནི ན་ག་ར་སྶ ཙ པ་ཝ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཀོ ནཱ་མ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. པུ་ཀྐུ་སཱ་ཏི ནཱ་མ དེ་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨི་ཀོ་ཏི? ཨཱ་མ དེ་ཝ དྷ་མྨི་ཀོ. ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཛ་ནཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི, ལོ་ཀ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏི་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏོ, ཨ་ངྒེ ནི་པ་ནྣ་དཱ་ར་ཀཾ ཝི་ཡ ཛ་ནཾ ཏོ་སེ་ཏཱི་ཏི. ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝ་ཡེ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི? ཨ་ཐ་སྶ ཝ་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑིཾ་སུ. ཝ་ཡེ་སུ་པི བི་མྦི་སཱ་རེ་ན ས་མ་ཝ་ཡོ ཛཱ་ཏོ. ཨ་ཐ ཏེ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ དྷ་མྨི་ཀོ, ཝ་ཡེ་ན ཙ མེ ས་མཱ་ནོ, ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ་ཐ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ མ་མ མི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ས་ཀྐོ་མ དེ་ཝཱ་ཏི. རཱ་ཛཱ ཏེ་སཾ སུ་ངྐཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ གེ་ཧ་ཉྩ དཱ་པེ་ཏྭཱ – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ བྷ་ཎྜཾ ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏྭཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ མཾ དི་སྭཱ ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་དྡ་སཾ་སུ. ‘‘ག་ཙྪ་ཐ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་རོ་གྱཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘རཱ་ཛཱ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨི་ཙྪ་ཏཱི’ཏི ཝ་ད་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཏེ སཱ་དྷཱུ་ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ བྷ་ཎྜཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀ་ཧཾ བྷ་ཎེ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཨི་མེ དི་ཝ་སེ ན དི་སྶ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཏེ ས་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ – ‘‘སཱ་དྷུ, ཏཱ་ཏཱ, ཏུ་མྷེ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པྤ་དེ་སེ རཱ་ཛཱ མི་ཏྟོ ལ་དྡྷོ’’ཏི ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཝཱ་སི་ནོ་པི ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཏ་ཀྐ་སཱི་ལཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏེ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ པུ་ཀྐུ་སཱ་ཏི རཱ་ཛཱ ‘‘ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཧཱ་ཡ་སྶ ན་ག་ར་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ ཏུ་མྷེ’’ཏི. ཨཱ་མ དེ་ཝཱ་ཏི. ཨཱ་རོ་གྱཾ མེ ས་ཧཱ་ཡ་སྶཱ་ཏི ཨཱ་རོ་གྱཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡེ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཧཱ་ཡ་སྶ ན་ག་ར་ཏོ ཛ་ངྒྷ་ས་ཏྠེ་ན ཝཱ ས་ཀ་ཊ་ས་ཏྠེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ས་བྦེ་སཾ མ་མ ཝི་ས་ཡཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝ་ས་ན་གེ་ཧཱ་ནི, རཱ་ཛ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་ར་ཏོ ནི་ཝཱ་པ་ཉྩ དེ་ནྟུ, སུ་ངྐཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟུ, ཀི་ཉྩི ཨུ་པ་དྡ་ཝཾ མཱ ཀ་རོ་ནྟཱུ’’ཏི བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་སི. བི་མྦི་སཱ་རོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ག་རེ ཏ་ཐེ་ཝ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་སི.
ཨ་ཐ བི་མྦི་སཱ་རོ པུ་ཀྐུ་སཱ་ཏི་སྶ པ་ཎྞཾ པ་ཧི་ཎི – ‘‘པ་ཙྩ་ནྟ་དེ་སེ ནཱ་མ མ་ཎི་མུ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཧཱ་ཡ་སྶ ར་ཛྫེ ད་སྶ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ས་ཝ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ར་ཏ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྠ མེ མཱ མ་ཙྪ་རཱ་ཡ་ཏཱུ’’ཏི. པུ་ཀྐུ་སཱ་ཏི་པི – ‘‘མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སོ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་དོ, ཡཾ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ར་ཏ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྠ མེ ས་ཧཱ་ཡོ མཱ མ་ཙྪ་རཱ་ཡ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཊི་པ་ཎྞཾ པ་ཧི་ཎི. ཨེ་ཝཾ ཏེ ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་དི་སྭཱ་པི ད་ལ༹ྷ་མི་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཨེ་ཝཾ ཏེ་སཾ ཀ་ཏི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པུ་ཀྐུ་སཱ་ཏི་སྶ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. རཱ་ཛཱ ཀི་ར ཨ་ཊྛ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞེ ཨ་ན་གྒྷ་ཀ་མྦ་ལེ ལ་བྷི. སོ – ‘‘ཨ་ཏི་སུ་ནྡ་རཱ ཨི་མེ ཀ་མྦ་ལཱ, ཨ་ཧཾ ས་ཧཱ་ཡ་སྶ པེ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ལཱ་ཁཱ་གུ་ལ༹་མ་ཏྟེ ཨ་ཊྛ སཱ་ར་ཀ་ར་ཎྜ་ཀེ ལི་ཁཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སུ ཏེ ཀ་མྦ་ལེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ལཱ་ཁཱ་ཡ ཝ་ཊྚཱ་པེ་ཏྭཱ སེ་ཏ་ཝ་ཏྠེ་ན ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ས་མུ་གྒེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝ་ཏྠེ་ན ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་མུ་དྡི་ཀཱ་ཡ ལ་ཉྪེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཧཱ་ཡ་སྶ དེ་ཐཱ’’ཏི ཨ་མ་ཙྩེ པེ་སེ་སི. སཱ་ས་ན་ཉྩ ཨ་དཱ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རོ ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་མ་ཙྩཱ་དི་པ་རི་ཝུ་ཏེ་ན ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི. ཏེ ག་ནྟྭཱ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ ཨ་དཾ་སུ.
སོ སཱ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩཱ་ད་ཡོ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟཱུ་ཏི བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་མ་ཙྩཱ་དི་པ་རི་ཝུ་ཏོ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟེ་ན དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ་ན པ་ལླ་ངྐ་ཝ་རེ ནི་སི་ནྣོ ལ་ཉྪ་ནཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཝ་ཏྠཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ས་མུ་གྒཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ བྷ་ཎྜི་ཀཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ལཱ་ཁཱ་གུ་ལེ༹ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཧཱ་ཡོ པུ་ཀྐུ་སཱ་ཏི ‘ཛུ་ཏ་ཝི་ཏྟ་ཀོ མེ ས་ཧཱ་ཡོ’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ མ་ཉྙེ ཨི་མཾ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ པ་ཧི་ཎཱི’’ཏི ཨེ་ཀཾ གུ་ལ༹ཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཏུ་ལ་ཡ་ནྟོ་ཝ ཨ་ནྟོ དུ་སྶ་བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ པ་ལླ་ངྐ་པཱ་དེ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ལཱ་ཁཱ པ་རི་པ་ཏི, སོ ན་ཁེ་ན ཀ་ར་ཎྜ་ཀཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ ཀ་མྦ་ལ་ར་ཏ་ནཾ དི་སྭཱ ཨི་ཏ་རེ་པི ཝི་ཝ་རཱ་པེ་སི, ས་བྦེ་པི ཀ་མྦ་ལཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ ནེ པ་ཏྠ་རཱ་པེ་སི, ཏེ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣཱ ཕ་སྶ་ས་མྤ་ནྣཱ དཱི་གྷ་ཏོ སོ་ལ༹་ས་ཧ་ཏྠཱ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཧ་ཏྠཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ དི་སྭཱ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ པོ་ཋེ་སི, ཙེ་ལུ་ཀྑེ་པཾ ཨ་ཀཱ་སི, – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཉྙོ ཨ་དི་ཊྛ་ས་ཧཱ་ཡོ པུ་ཀྐུ་སཱ་ཏི ཨ་དི་སྭཱ་ཝ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ པེ་སེ་སི, ཡུ་ཏྟཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ མི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི. རཱ་ཛཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཀ་མྦ་ལཾ ཨ་གྒྷཱ་པེ་སི, ས་བྦེ ཨ་ན་གྒྷཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པེ་སེ་སི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ གྷ་རེ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘པ་ཙྪཱ པེ་སེ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ པེ་སི་ཏ་པ་ཎྞཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ པེ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཧཱ་ཡེ་ན ཙ མེ ཨ་ན་གྒྷོ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རོ པེ་སི་ཏོ, ཀིཾ ནུ ཁོ པེ་སེ་མཱི’’ཏི?
ཀིཾ པ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀཾ ར་ཏ་ནཾ ན་ཏྠཱི་ཏི? ནོ ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ རཱ་ཛཱ, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་ཉྙཾ ར་ཏ་ནཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. སོ ར་ཏ་ནཾ ཝི་ཙི་ནི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ – ར་ཏ་ནཾ ནཱ་མ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་དི, ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷཾ. ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཾ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་བྷོ་གཾ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ ར་ཏ་ནེ་སུ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཾ སེ་ཊྛཾ. ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་མྤི དུ་ཝི་དྷཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ར་ཏ་ནཾ མ་ནུ་སྶ་ར་ཏ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ར་ཏ་ནཾ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ར་ཏ་ནཾ, ཏ་མྤི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་ཏྠ་མེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ་པི དྭཱི་སུ མ་ནུ་སྶ་ར་ཏ་ནཾ སེ་ཊྛཾ. མ་ནུ་སྶ་ར་ཏ་ན་མྤི དུ་ཝི་དྷཾ ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ པུ་རི་ས་ར་ཏ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ར་ཉྙོ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ན་མྤི པུ་རི་ས་སྶེ་ཝ ཨུ་པ་བྷོ་གཾ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ་པི དྭཱི་སུ པུ་རི་ས་ར་ཏ་ན་མེ་ཝ སེ་ཊྛཾ.
པུ་རི་ས་ར་ཏ་ན་མྤི དུ་ཝི་དྷཾ ཨ་གཱ་རི་ཡ་ར་ཏ་ནཾ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡ་ར་ཏ་ན་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཨ་གཱ་རི་ཡ་ར་ཏ་ནེ་སུ་པི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ ཨ་ཛྫ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སཱ་མ་ཎེ་རཾ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡ་ཏི, ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ་པི དྭཱི་སུ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡ་ར་ཏ་ན་མེ་ཝ སེ་ཊྛཾ. ཨ་ན་གཱ་རི་ཡ་ར་ཏ་ན་མྤི དུ་ཝི་དྷཾ སེ་ཀྑ་ར་ཏ་ན་ཉྩ ཨ་སེ་ཀྑ་ར་ཏ་ན་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི སེ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་སེ་ཀྑ་སྶ པ་དེ་སཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ་པི དྭཱི་སུ ཨ་སེ་ཀྑ་ར་ཏ་ན་མེ་ཝ སེ་ཊྛཾ. ཏ་མྤི དུ་ཝི་དྷཾ བུ་དྡྷ་ར་ཏ་ནཾ སཱ་ཝ་ཀ་ར་ཏ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི སཱ་ཝ་ཀ་ར་ཏ་ནཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ར་ཏ་ན་སྶ པ་དེ་སཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ་པི དྭཱི་སཱུ བུ་དྡྷ་ར་ཏ་ན་མེ་ཝ སེ་ཊྛཾ.
བུ་དྡྷ་ར་ཏ་ན་མྤི དུ་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ར་ཏ་ནཾ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་ར་ཏ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་སྶ པ་དེ་སཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ་པི དྭཱི་སུ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་ར་ཏ་ནཾ་ཡེ་ཝ སེ་ཊྛཾ. ས་དེ་ཝ་ཀ་སྨི་ཉྷི ལོ་ཀེ བུ་དྡྷ་ར་ཏ་ན་ས་མཾ ར་ཏ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ར་ཏ་ནཾ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཧཱ་ཡ་སྶ པེ་སེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཀྐ་སཱི་ལ་ཝཱ་སི་ནོ པུ་ཙྪི – ‘‘ཏཱ་ཏཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཛ་ན་པ་དེ བུ་དྡྷོ དྷ་མྨོ ས་ངྒྷོ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི དི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. གྷོ་སོ་པི སོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ ཏཱ་ཝ ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི, ད་སྶ་ནཾ པ་ན ཀུ་ཏོ་ཏི.
‘‘སུ་ནྡ་རཾ ཏཱ་ཏཱ’’ཏི རཱ་ཛཱ ཏུ་ཊྛོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཀྐཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཛ་ན་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཧཱ་ཡ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ པེ་སེ་ཏུཾ, བུ་དྡྷཱ པ་ན པ་ཙྩ་ནྟི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ན ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛ་པེ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྐཱ. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ་ད་ཡོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ པེ་སེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ. མ་ཡཱ པ་ན ‘ཐེ་རཱ པ་ཙྩ་ནྟེ ཝ་ས་ནྟཱི’ཏི སུ་ཏྭཱ་པི མ་ནུ་སྶེ པེ་སེ་ཏྭཱ ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མཱི་པཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུ་མེ་ཝ ཡུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ན ཐེ་རེ་ཧི་པི ས་ཀྐཱ ག་ནྟུཾ. ཡེ་ན པ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན སཱ་ས་ནེ པེ་སི་ཏེ ས་ཏྠཱ ཙ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ ག་ཏཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན སཱ་ས་ནཾ པ་ཧི་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ར་ཏ་ནཱ་ཡཱ་མཾ ཝི་ད་ཏྠི་མ་ཏྟ་པུ་ཐུ་ལཾ ནཱ་ཏི་ཏ་ནུཾ ནཱ་ཏི་བ་ཧ་ལཾ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཨ་ཛྫ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ལི་ཁི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. པཱ་ཏོ་ཝ སཱི་སཾ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ཨ་པ་ནཱི་ཏ་ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་བྷ་ར་ཎོ སུ་ཝ་ཎྞ་ས་ར་ཀེ་ན ཛཱ་ཏི་ཧི་ངྒུ་ལི་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཧེ་ཊྛ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དྭཱ་རཱ་ནི པི་ད་ཧ་ནྟོ པཱ་སཱ་ད་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ པུ་བྦ་དི་སཱ་མུ་ཁཾ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏ་ལེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚེ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ལི་ཁ་ནྟོ – ‘‘ཨི་དྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ལི་ཁི.
ཏ་ཏོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི, ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀ་ཝི་ཝ་ར་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི, མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཝ་ས་མཱ་ནེ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ས་མཱ་ནེ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧི. ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཎྜཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀ་ཝི་ཝ་ར་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི. ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ར་ཏ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི.
ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝི་ཏྟཾ ཨི་དྷ ཝཱ ཧུ་རཾ ཝཱ,
ས་གྒེ་སུ ཝཱ ཡཾ ར་ཏ་ནཾ པ་ཎཱི་ཏཾ;
ན ནོ ས་མཾ ཨ་ཏྠི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན,
ཨི་ད་མྤི བུ་དྡྷེ ར་ཏ་ནཾ པ་ཎཱི་ཏཾ;
ཨེ་ཏེ་ན ས་ཙྩེ་ན སུ་ཝ་ཏྠི ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. (ཁུ. པཱ. ༦.༣; སུ. ནི. ༢༢༦) –
ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ་པི ལི་ཁི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ དྷ་མྨ་ར་ཏ་ནཾ ཐོ་མེ་ནྟོ – ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ…པེ… པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ…པེ… ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ’’ཏི. ‘‘ས་ཏྠཱ་རཱ དེ་སི་ཏ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཙཱ’’ཏི ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡེ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ལི་ཁི་ཏྭཱ –
‘‘ཡཾ བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛོ པ་རི་ཝ་ཎྞ་ཡཱི སུ་ཙིཾ,
ས་མཱ་དྷི་མཱ་ན་ནྟ་རི་ཀ་ཉྙ་མཱ་ཧུ;