༤. བཱ་ཀུ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི བཱ་ཀུ་ལ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ བཱ་ཀུ་ལོཏི ཡ་ཐཱ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཏི་ཨཱ་དི་མྷི ཝ་ཏྟ་བྦེ བཱ་ཝཱི་ས་ཏི བཱ་ཏྟིཾ་སཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ དྭི་ཀུ་ལོ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ བཱ་ཀུ་ལོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཧི ཐེ་ར་སྶ དྭེ ཀུ་ལཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. སོ ཀི་ར དེ་ཝ་ལོ་ཀོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཀོ་ས་མྦི་ན་ག་རེ ནཱ་མ མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཏ་མེ་ནཾ པ་ཉྩ་མེ དི་ཝ་སེ སཱི་སཾ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཨ་ཀཾ་སུ. དྷཱ་ཏི་ཡཱ དཱ་ར་ཀཾ ཨུ་ད་ཀེ ནི་མུ་ཛྫ་ནུ་མྨུ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཀཱི་ལཱ༹་པེ་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཀོ མ་ཙྪོ དཱ་ར་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘བྷ་ཀྑོ མེ ཨ་ཡ’’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ཏོ. དྷཱ་ཏཱི དཱ་ར་ཀཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཏཱ. མ་ཙྪོ ཏཾ གི་ལི. པུ་ཉྙ་ཝཱ ས་ཏྟོ དུ་ཀྑཾ ན པཱ་པུ་ཎི, ས་ཡ་ན་ག་བྦྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. མ་ཙྪོ དཱ་ར་ཀ་སྶ ཏེ་ཛེ་ན ཏ་ཏྟ་ཀ་པ་ལླཾ གི་ལི་ཏྭཱ ད་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཝེ་གེ་ན ཏིཾ་ས་ཡོ་ཛ་ན་མ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ མ་ཙྪ་བ་ནྡྷ་སྶ ཛཱ་ལཾ པཱ་ཝི་སི, མ་ཧཱ་མ་ཙྪཱ ནཱ་མ ཛཱ་ལ་བ་དྡྷཱ པ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ མ་ར་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན དཱ་ར་ཀ་སྶ ཏེ་ཛེ་ན ཛཱ་ལ་ཏོ ནཱི་ཧ་ཊ་མ་ཏྟོ་ཝ མ་ཏོ. མ་ཙྪ་བ་ནྡྷཱ ཙ མ་ཧ་ནྟཾ མ་ཙྪཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ཝི་ཀྐི་ཎ་ནྟི. ཏཾ པ་ན དཱ་ར་ཀ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་མེ་ཝ ཀཱ་ཛེ་ན ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶེ་ན དེ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟཱ ན་ག་རེ ཝི་ཙ་རིཾ་སུ. ཀོ་ཙི ན ག་ཎྷཱ་ཏི.
ཏ་སྨིཾ པ་ན ན་ག་རེ ཨ་པུ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝཾ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ དྭཱ་ར་མཱུ་ལཾ པ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏེ་ཧི ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ད་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏོ. སེ་ཊྛི་བྷ་རི་ཡཱ་པི ཨ་ཉྙེ་སུ དི་ཝ་སེ་སུ མ་ཙྪེ ན ཀེ་ལཱ་ཡ་ཏི, ཏཾ དི་ཝ་སཾ པ་ན མ་ཙྪཾ ཕ་ལ་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཕཱ་ལེ་སི. མ་ཙྪ་ཉྩ ནཱ་མ ཀུ་ཙྪི་ཏོ ཕཱ་ལེ་ནྟི, སཱ པ་ན པི་ཊྛི་ཏོ ཕཱ་ལེ་ནྟཱི མ་ཙྪ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ དཱ་ར་ཀཾ དི་སྭཱ – ‘‘མ་ཙྪ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ མེ པུ་ཏྟོ ལ་དྡྷོ’’ཏི ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ དཱ་ར་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ སཱ་མི་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སེ་ཊྛི ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་ར་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ – ‘‘མ་ཙྪ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ མེ དེ་ཝ དཱ་ར་ཀོ ལ་དྡྷོ, ཀིཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. པུ་ཉྙ་ཝཱ ཨེ་ས, ཡོ མ་ཙྪ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཨ་རོ་གོ ཝ་སི, པོ་སེ་ཧི ན་ནྟི.
ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨི་ཏ་རཾ ཀུ་ལཾ – ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཀི་ར ཨེ་ཀཾ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལཾ མ་ཙྪ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ དཱ་ར་ཀཾ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི, ཏེ ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ དཱ་ར་ཀཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཀཱི་ལཱ༹་པི་ཡ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ་ཝ ‘‘མ་ནཱ་པོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ དཱ་ར་ཀོ’’ཏི ག་ནྟྭཱ པ་ཝ་ཏིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཨི་ཏ་རཱ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ་ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཀ་ཧཾ ཏེ ལ་དྡྷོ་ཏི? མ་ཙྪ་ཀུ་ཙྪི་ཡ་ནྟི. ནོ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ, མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ་ཏི. ཀ་ཧཾ ཏེ ལ་དྡྷོ་ཏི? མ་ཡཱ ད་ས་མཱ་སེ ཀུ་ཙྪི་ཡཱ དྷཱ་རི་ཏོ, ཨ་ཐ ནཾ ན་དི་ཡཱ ཀཱི་ལཱ༹་པི་ཡ་མཱ་ནཾ མ་ཙྪོ གི་ལཱི་ཏི. ཏུ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ ཨ་ཉྙེ་ན མ་ཙྪེ་ན གི་ལི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ན མ་ཡཱ མ་ཙྪ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ལ་དྡྷོ་ཏི, ཨུ་བྷོ་པི རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཡཾ ད་ས མཱ་སེ ཀུ་ཙྪི་ཡཱ དྷཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་མཱ་ཏཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, མ་ཙྪཾ ག་ཎྷ་ནྟཱ་པི ཝ་ཀྐ་ཡ་ཀ་ནཱ་དཱི་ནི བ་ཧི ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི མ་ཙྪ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ལ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་ཡ་མྤི ཨ་མཱ་ཏཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, དཱ་ར་ཀོ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཀུ་ལཱ་ནཾ དཱ་ཡཱ་དོ ཧོ་ཏུ, ཨུ་བྷོ་པི ནཾ ཛ་གྒ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་བྷོ་པི ཛ་གྒིཾ་སུ.
ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟ་སྶ དྭཱི་སུ་པི ན་ག་རེ་སུ པཱ་སཱ་དཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ནཱ་ཊ་ཀཱ་ནི པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ན་ག་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཝ་ས་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ན་ག་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཝུ་ཊྛ་སྶ ས་ངྒྷཱ་ཊ་ནཱ་ཝཱ་ཡ མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནཾ ས་དྡྷིཾ ནཱ་ཊ་ཀཱ་ཧི ཨཱ་རོ་པེ་ནྟི. སོ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནོ ཨི་ཏ་རཾ ན་ག་རཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏཾ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ནཱ་ཊ་ཀཱ་ནི ཨུ་པ་ཌྜྷ་མ་གྒཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏེ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཏཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་སཱ་དཾ ན་ཡ་ནྟི. ཨི་ཏ་རཱ་ནི ནཱ་ཊ་ཀཱ་ནི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ག་ར་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཝ་སི་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན པུ་ན ཨི་ཏ་རཾ ན་ག་རཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟ་སྶ ཨ་སཱི་ཏི ཝ་སྶཱ་ནི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཏྟོ. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་མེ་ཝ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཊྛ་མེ པ་ན སོ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་སྶ དྭེ ཀུ་ལཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་སྨཱ བཱ་ཀུ་ལོཏི ས་ངྑཾ ཨ་ག་མཱ་སཱི་ཏི.
པུ་རཱ་ཎ་གི་ཧི་ས་ཧཱ་ཡོཏི པུ་བྦེ གི་ཧི་ཀཱ་ལེ ས་ཧཱ་ཡོ. ཨ་ཡ་མྤི དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀོ་ཝ ཐེ་རཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཾ པ་སྶི་ཏུཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་སཱི་ཏི་མེ ཝ་སྶེ ག་ཏོ. མེ་ཐུ་ནོ དྷ་མྨོཏི བཱ་ལོ ན་གྒ་ས་མ་ཎ་ཀོ བཱ་ལ་པུ་ཙྪཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ན སཱ་ས་ན་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨི་དཱ་ནི ཐེ་རེ་ན དི་ནྣ་ན་ཡེ ཋི་ཏོ ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཏེཏི པུ་ཙྪི.
༢༡༠. ཡཾ་པཱ་ཡ་སྨཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྠེ་རེ་ཧི ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་ཏྟཱ་ཝ, ཝི་ཏ་ཀྐོ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་ད་ཀོ་ཏི. ཐེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཀ་སྨཱ ཝི་སུཾ ཀ་རོ་ཐ, ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་ད་ཀ་མེ་ཝཱ’’ཏི.
༢༡༡. ག་ཧ་པ་ཏི་ཙཱི་ཝ་རནྟི ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཾ. ས་ཏྠེ་ནཱཏི པི་པྥ་ལ་ཀེ་ན. སཱུ་ཙི་ཡཱཏི སཱུ་ཙིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སི་བྦི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ན ས་རཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཐི་ནེ ཙཱི་ཝ་རནྟི ཀ་ཐི་ན་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཀ་ཐི་ན་ཙཱི་ཝ་ར་མྤི ཧི ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀ་ག་ཏི་ཀ་མེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ‘‘སི་བྦི་ཏཱ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པ་ན་སྶ ཀཱ་ལཾ ག་ཧ་པ་ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་སཱ་དི་ཡ་ནྟ་སྶ ཚི་ནྡ་ན་སི་བྦ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཀུ་ཏོ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. དྭཱི་ཧི ན་ག་རེ་ཧི. ཐེ་རོ ཧི མ་ཧཱ་ཡ་ས་སྶཱི, ཏ་སྶ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ ན་ཏྟ་པ་ན་ཏྟ་ཀཱ སུ་ཁུ་མ་སཱ་ཊ་ཀེ་ཧི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ར་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་གྒེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཧི་ཎ་ནྟི. ཐེ་ར་སྶ ནྷཱ་ན་ཀཱ་ལེ ནྷཱ་ན་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཋ་པེ་ནྟི. ཐེ་རོ ཏཱ་ནི ནི་ཝཱ་སེ་ཏི ཙེ་ཝ པཱ་རུ་པ་ཏི ཙ, པུ་རཱ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ས་མྤ་ཏྟ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཏི. ཐེ་རོ ཏཱ་ནི ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཙ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཙ ན་ཝ་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི. ཙ་ཏཱུ་སུ མཱ་སེ་སུ པ་ཏྟེ་སུ ལོ་མ་ཀི་ལི་ཊྛཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐ་སྶ པུ་ན ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན པ་ཧི་ཎི་ཏྭཱ དེ་ནྟི. ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སེ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སེ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི་ཡེ་ཝ.
ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་ཉྩེ་ཏཾ ཐེ་ར་སྶ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙ་སྶ མ་ཧཱ་བྷི་ཉྙ་སྶ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤེ པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མི་སྶ, ཨ་སོ་ཀ་དྷ་མྨ་ར་ཉྙོ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀོ ནི་གྲོ་དྷ་ཏྠེ་རོ དི་ཝ་ས་སྶ ནི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་སི. ཏ་སྶ ཧི ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷེ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཧི ཙ ག་ནྡྷ་ས་མུ་གྒ་ས་ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཙ མཱ་ལཱ་ས་མུ་གྒ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པཱ་ཏོ་ཝ ཨཱ་ཧ་རི་ཡི་ཏྠ, ཏ་ཐཱ དི་ཝཱ ཙེ་ཝ སཱ་ཡ་ཉྩ. རཱ་ཛཱ ཀི་ར དི་ཝ་ས་སྶ ནི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱ་ཊ་ཀེ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ‘‘ཐེ་ར་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱི་ཏ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་མ ནཱི་ཏ’’ནྟི སུ་ཏྭཱ་ཝ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་སི. ཐེ་རོ་པི ན བྷ་ཎྜི་ཀཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི, ས་མྤ་ཏྟ་ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ཏ་དཱ ཀི་ར ཛ་མྦུ་དཱི་པེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ནི་གྲོ་དྷ་སྶེ་ཝ ས་ནྟ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མཾ ཀོ་ཙི ནི་མ་ནྟེ་ཡྻཱཏི ཀིཾ པ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནཾ བྷཱ་རི་ཡཾ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ཧཱ་ན་ནྟི. ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ ལ་ཧུ་ཀ་པ་རི་ཝ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནཾ བྷཱ་རི་ཡཾ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ཧཱ་ན་མྤི བྷཱ་རི་ཡ་མེ་ཝ. ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེཏི མ་ཧཱ་ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡི་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༢.༢༣༧) ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ ནཱ་མ ཨི་དྷ ནི་མྦོ་ད་ཀ་པ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཀུ་ཏོ པ་ན་སྶ བྷི་ཀྑཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ་ཏི. ཐེ་རོ དྭཱི་སུ ན་ག་རེ་སུ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏོ, གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ ཨཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཝ་སྶ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ན་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ དེ་ནྟི. སོ ལ་དྡྷ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན་སྶ ནི་བ་དྡྷ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོཏི ཐེ་རེ་ན ཀི་ར རཱུ་པེ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ན ཨོ་ལོ་ཀི་ཏ་པུ་བྦོ. མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ དྷ་མྨནྟི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཚ་པྤ་ཉྩ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛེ་ན གཱ་ཐཱ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཐེ་རོ པ་ན ཀ་པྤི་ཡ་མེ་ཝ ན ཨ་ཀཱ་སི. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཧི ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་ཐེ་རཱ་ན་མེ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡནྟི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཨུ་པ་སྶ་ཡཾ. ཏཾ པ་ན གི་ལཱ་ན་པུ་ཙྪ་ཀེ་ན ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཐེ་རོ པ་ན ཀ་པྤི་ཡ་མེ་ཝ ན ཨ་ཀཱ་སི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཙུ་ཎྞེ་ནཱཏི ཀོ་ས་མྦ་ཙུ་ཎྞཱ་དི་ནཱ. ག་ཏྟ་པ་རི་ཀ་མྨེཏི ས་རཱི་ར་ས་མྦཱ་ཧ་ན་ཀ་མྨེ. ཝི་ཙཱ་རི་ཏཱཏི པ་ཡོ་ཛ་ཡི་ཏཱ. ག་དྡཱུ་ཧ་ན་མ་ཏྟནྟི གཱ་ཝིཾ ཐ་ནེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཁཱི་ར་བི་ནྡུཾ དཱུ་ཧ་ན་ཀཱ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི.
ཀེ་ན པ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཐེ་རོ ནི་རཱ་བཱ་དྷོ ཨ་ཧོ་སི. པ་དུ་མུ་ཏྟ་རེ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་བྷི་ཀྑུ་པ་རི་ཝཱ་རེ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནེ ཧི་མ་ཝ་ཏི ཝི་ས་རུ་ཀྑཱ པུ་པྥིཾ་སུ. བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ན་མྤི ཏི་ཎ་པུ་པྥ་ཀ་རོ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཐེ་རོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨི་དྡྷི་མཱ ཏཱ་པ་སོ ཧོ་ཏི, སོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ དི་སྭཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ རོ་གཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་ཏོ ཨོ་ས་དྷཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཨུ་པ་སི་ངྒྷ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ རོ་གོ ཝཱུ་པ་ས་མི. ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ་པི པ་ཋ་མ་ཝ་པྤ་དི་ཝ་སེ ཝ་པྤཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་བྷོ་གཾ ཨ་གྒི་སཱ་ལ་ཉྩེ་ཝ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཉྩ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ བྷེ་ས་ཛྫ་ཝ་ཏྟཾ ནི་བ་ནྡྷི, ཨི་མི་ནཱ ཀ་མྨེ་ན ནི་རཱ་བཱ་དྷོ ཨ་ཧོ་སི. ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ནེ་ས་ཛྫི་ཀོ པ་ནེ་ས ཨུ་ཀྐ་ཊྛཱ་ར་ཉྙ་ཀོ ཙ ཏ་སྨཱ ‘‘ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་པ་སྶེ་ན་ཀཾ ཨ་པ་སྶ་ཡི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ས་ར་ཎོཏི ས་ཀི་ལེ་སོ. ཨ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དཱིཏི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཐེ་རོ ཀ་སྨཱ བྱཱ་ཀཱ་སི? ན ཐེ་རོ ཨ་ཧཾ ཨ་ར་ཧཱ་ཏི ཨཱ་ཧ, ཨ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དཱི་ཏི པ་ནཱ་ཧ. ཨ་པི་ཙ ཐེ་རོ ཨ་ར་ཧཱ་ཏི པཱ་ཀ་ཊོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
༢༡༢. པ་བྦ་ཛྫནྟི ཐེ་རོ ས་ཡཾ ནེ་ཝ པ་བྦཱ་ཛེ་སི, ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་སི ཨ་ཉྙེ་ཧི པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨེ་ཝཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སི. ཨ་ཝཱ་པུ་ར་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱཏི ཀུ་ཉྩི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ.
ནི་སི་ནྣ་ཀོ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི ཨ་ཧཾ དྷ་ར་མཱ་ནོ་པི ན ཨ་ཉྙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་སྶ བྷཱ་རོ ཨ་ཧོ་སིཾ, པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶཱ་པི མེ ས་རཱི་རཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་ལི་བོ་དྷོ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ས་རཱི་ར་ཏོ ཛཱ་ལཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི, ཚ་ཝི་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ས་པྤི ཝི་ཡ ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཏཾ, སུ་མ་ན་མ་ཀུ་ལ་ས་དི་སཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཝ ཨ་ཝ་སེ་སིཾ་སུ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. ཨི་དཾ པ་ན སུ་ཏྟཾ དུ་ཏི་ཡ་ས་ངྒ་ཧེ ས་ངྒཱི་ཏ་ནྟི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
བཱ་ཀུ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.