༦. ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་པྤཱ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་པྤཱ་ཡ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་ཙྩཱཏི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ. ཀཱ་མཱཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མཱ་པི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མཱ་པི. ཏུ་ཙྪཱཏི ནི་ཙྩ་སཱ་ར་དྷུ་ཝ་སཱ་ར་ཨ་ཏྟ་སཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ རི་ཏྟཱ, ན པ་ན ན་ཏྠཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ན ཧི ཏུ་ཙྪ་མུ་ཊྛཱི་ཏི ཝུ་ཏྟེ མུ་ཊྛི ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཀི་ཉྩི ན་ཏྠི, སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏུ་ཙྪོ. མུ་སཱཏི ནཱ་ས་ན་ཀཱ. མོ་ས་དྷ་མྨཱཏི ན་སྶ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ, ཁེ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཝ་ཏྠུ ཝི་ཡ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཝི་ཡ ཙ ན པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ, ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ སུ་པི་ན་ཀེ དི་ཊྛཱ ཝི་ཡ ན་སྶ་ནྟི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མོ་ས་དྷ་མྨཱ’’ཏི, མཱ་ཡཱ་ཀ་ཏ་མེ་ཏནྟི ཡ་ཐཱ མཱ་ཡཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ མ་ཎཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཾ, བ་ད་རི་པ་ཎྞཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཾ, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཋི་ཏ་སྶེ་ཝ ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མཱ་པི ཨི་ཏྟ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ‘‘མཱ་ཡཱ་ཀ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཙ མཱ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ཨུ་ད་ཀཱ་དཱི་ནི མ་ཎི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ཝ་ཉྩེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མཱ་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ནི་ཙྩཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟཱ ཝ་ཉྩེ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཉྩ་ན་ཀ་ཊྛེ་ན་པི ‘‘མཱ་ཡཱ་ཀ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. བཱ་ལ་ལཱ་པ་ནནྟི མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ, མ་ཡ྄ཧཾ དྷཱི་ཏཱ, མ་ཡ྄ཧཾ ཧི་ར་ཉྙཾ མ་ཡ྄ཧཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ནྟི ཨེ་ཝཾ བཱ་ལཱ་ནཾ ལཱ་པ་ན་ཏོ བཱ་ལ་ལཱ་པ་ནཾ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཀཱ་མཱཏི མཱ་ནུ་ས་ཀཱ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱཏི ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ. ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱཏི མཱ་ནུ་ས་ཀེ ཀཱ་མེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ. ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ མཱ་ར་དྷེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏེ ཀཱ་མཱ ཙ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ ཙ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི མཱ་ར་དྷེ་ཡྻཾ. ཡེ་ཧི ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ ག་ཧི་ཏཾ, ཏེ་ས་ཉྷི ཨུ་པ་རི མཱ་རོ ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ མཱ་ར་དྷེ་ཡྻ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
མཱ་ར་སྶེ་ས ཝི་ས་ཡོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཡ་ཐཱ ཙོ་ལ༹་སྶ ཝི་ས་ཡོ ཙོ་ལ༹་ཝི་ས་ཡོ, པ་ཎྜ་སྶ ཝི་ས་ཡོ པ་ཎྜ་ཝི་ས་ཡོ, སཾ་ཝ་རཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡོ སཾ་ཝ་ར་ཝི་ས་ཡོ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཡེ་ཧི ཨེ་ཏེ ཀཱ་མཱ ག་ཧི་ཏཱ, ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི མཱ་རོ ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ མཱ་ར་སྶེ་ས ཝི་ས་ཡོཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཉྩ པ་ན ཀཱ་མ་གུ་ཎེ ནི་ཝཱ་པ་བཱི་ཛཾ ཝི་ཡ ཝི་པྤ་ཀི་ར་ནྟོ མཱ་རོ ག་ཙྪ་ཏི. ཡེ་ཧི པ་ན ཏེ ག་ཧི་ཏཱ, ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི མཱ་རོ ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ མཱ་ར་སྶེ་ས ནི་ཝཱ་པོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ཡ་ཏྠ ཧ་ཏྠི་ཨཱ་ད་ཡོ ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ནྟི, སོ ཧ་ཏྠི་གོ་ཙ་རོ ཨ་སྶ་གོ་ཙ་རོ ཨ་ཛ་གོ་ཙ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཡེ་ཧི ཨེ་ཏེ ཀཱ་མཱ ག་ཧི་ཏཱ, ཏེ་སུ མཱ་རོ ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ མཱ་ར་སྶེ་ས གོ་ཙ་རོཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཀཱ་མེ་སུ. མཱ་ན་སཱཏི ཙི་ཏྟ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ. ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ – དུ་ཝི་དྷེ ཏཱ་ཝ ཀཱ་མེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ, ཀ་ར་ཎུ་ཏྟ་རི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎོ སཱ་ར་མྦྷོ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏུ, བྱཱ་པཱ་དོ ཀ་ཐཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? མ་མཱ་ཡི་ཏེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ཙྪི་ནྣེ་པི སོ་ཙ་ནྟི, ཨ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟེ་པི སོ་ཙ་ནྟི, ཨ་ཙྪི་ནྣ་ས་ངྐི་ནོ་པི སོ་ཙ་ནྟི, ཡོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶཱཏི ཏེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ. ཝ་ཀཱ་རོ ཨཱ་ག་མ་ས་ནྡྷི་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དྷ མ་ནུ་སི་ཀྑ་ཏོཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ སི་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཏེ ཏ་ཡོ་པི ཀི་ལེ་སཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ལོ་ཀནྟི ཀཱ་མ་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ མ་ན་སཱཏི ཛྷཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ. ཨ་པ་རི་ཏྟནྟི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཏྟཾ ནཱ་མ, ཏ་སྶ པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཨ་པ་རི་ཏྟཾ ནཱ་མ. པ་མཱ་ཎནྟི་པི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་མེ་ཝ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. སུ་བྷཱ་ཝི་ཏནྟི པ་ན ཨེ་ཏཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་མཾ ན ཧོ་ཏི, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སྶེ་ཝེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ནྟི ས་བྦཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོཏི ཀཱ་མ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནེ་ན ཏ་མེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཾ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏཱིཏི ཀཱ་ར་ཎེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི. ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ? ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཝཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝཱ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝཱ. ས་མྤ་སཱ་དེ ས་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷོ ས་མྤ་སཱ་དོ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ས་མྤ་སཱ་དོ ཙ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ས་མྤ་སཱ་དོ ཙ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ་སུ ཡེ་ནི་མེ ནཱི་ཧཱ་རེ་ན མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི ནཱ་མ་རཱུ་པཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, པ་ཙྩ་ཡཱ ས་བྦ་ཐཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ལ་ཀྑ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཨ་ཛྫེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་སཱ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཱ་དཱི་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཡེ་ནི་མེ ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནྟི, ཀི་ལེ་སཱ ས་ནྣི་སཱི་ད་ནྟི, ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧུ་ཏྭཱ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀ་སྶ པ་ར་ལོ་ཀོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ལེ་པ་པི་ཎྜེ ལ་གྒ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི, ཨ་ཛྫེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་པ་ཊི་ལ་དྡྷེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་སཱ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ས་མྤ་སཱ་དོ ནཱ་མ. ཏ་སྨིཾ ས་མྤ་སཱ་དེ ས་ཏི. ཡོ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨི་དྷ པ་ན ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་སྶ ཙ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ས་མྤ་སཱ་དོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཧི པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ.
ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. པ་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ད་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ད་ཉྷི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཏ་སྨིཾ ས་མྤ་སཱ་དེ ས་ཏི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎ་ནྟོ ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཐ ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎ་ནྟོ ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩཾ ཝཱ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི. ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎ་ནྟོ ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནྟི, ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. སོ རཱུ་པཱ་རཱུ་པཾ པ་རི་ག་ཎྷཱ་ཏི, པ་ཙྩ་ཡཾ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ལ་ཀྑ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎི་ཀཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི, ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན མེ ཛྷཱ་ནཾ ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏི་ཊྛ་ཏུ ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཏཱ, ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཾ ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན་སྶ ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ པ་ན ཏ་ཏོ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏ་མཱ་ན་སོ ཨ་ནྟ་རཱ ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ པུ་རི་སོ ‘‘ཝ་ན་མ་ཧིཾ་སཾ གྷཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཏྟིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟོ ས་ཙེ ཏཾ གྷཱ་ཏེ་ཏི, ས་ཀ་ལ་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ཏོ་སེ་སྶ་ཏི, ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ པ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ས་ས་གོ་དྷཱ་ད་ཡོ ཁུ་དྡ་ཀ་མི་གེ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཛཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཏ་ཏྠ པུ་རི་ས་སྶ ས་ཏྟིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ན་མ་ཧིཾ་སཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ, ཝ་ན་མ་ཧིཾ་ས་གྷཱ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ – ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཱ་དཱི་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏི་ཊྛ་ཏུ ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཏཱ, ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཾ ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ས་ཙྪི་ཀ་ར་ཎཾ, མ་ཧིཾ་སཾ གྷཱ་ཏེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ས་ས་གོ་དྷཱ་ད་ཡོ ཁུ་དྡ་ཀ་མི་གེ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཛཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ, ཏ་ཏོ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡོ་ཛ་ནཱ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨི་དཱ་ནི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡནྟི ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏཾ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་སྶ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱུ་པ་གཾ, ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཏཾ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀནྟི ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ. ཡེ་ན ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན སོ བྷི་ཀྑུ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨཱ་ནེ་ཉྫཱུ་པ་གནྟི ཀུ་ས་ལཱ་ནེ་ཉྫ་ས་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་ཏཾ ཨ་སྶ, ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ཙི ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝ་ད་ནྟི. ཡཾ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱུ་པ་ག་ཏཾ ཨ་སྶ, ཝི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ལེ་པི ཏ་ནྣཱ་མ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སོ པ་ནཱ་ཡ་མ་ཏྠོ – ‘‘པུ་ཉྙཾ ཙེ ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, པུ་ཉྙཱུ་པ་གཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨ་པུ་ཉྙཾ ཙེ ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ་ཏི, ཨ་པུ་ཉྙུ་པ་གཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ ཙེ ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཨཱ་ནེ་ཉྫཱུ་པ་གཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༢.༥༡) ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་པྤཱ་ཡཱཏི ཨཱ་ནེ་ཉྫ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ས་པྤཱ་ཡཱ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ སཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་སྶེ་ཝ, ཨུ་པ་རི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶཱ་པི ས་པྤཱ་ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཋ་མ་ཀ་ཨཱ་ནེ་ཉྫེ ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
༦༧. ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏཱིཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི བྷི་ཀྑུ ཧེ་ཊྛི་མེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་ཏ་རོ ཏ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་ཏི དྭི་ནྣ་མྤི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ས་མྨ་ས་ཏི. ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོཏི རཱུ་པ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནེ་ན ཏ་མེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཾ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ. ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏཱ་ནཱ་ནེ་ཉྫཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨི་དྷ, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཝི་སེ་ས་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ན ཝ་ཀྑཱ་མ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ དུ་ཏི་ཡ་ཨཱ་ནེ་ཉྫེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི རཱུ་པ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒཾ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཧེ་ཊྛཱ དྭཱི་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་ཏ་རོ ཏེ་ས་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་ཏི ཏི་ཎྞ་མྤི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ས་མྨ་ས་ཏི. ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཊྛ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་ན ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ནཱ་ལཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏུནྟི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟཾ. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོཏི ཀཱ་མ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནེ་ན ཙ རཱུ་པ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནེ་ན ཙ ཏ་མེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཾ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ. ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནེ་ཉྫཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཨཱ་ནེ་ཉྫེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
༦༨. ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏཱིཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཧེ་ཊྛཱ ཏཱི་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་ཏ་རོ ཏེ་ས་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་ཏི ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ས་མྨ་ས་ཏི. ཡ་ཏྠེ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱིཏི ཡཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ ས་བྦ་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏནྟི ཨེ་ཏཾ ཨ་ངྒ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ས་ནྟཾ, ཨ་ཏ་པྤ་ཀ་ཊྛེ་ན པ་ཎཱི་ཏཾ. ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོཏི ཏཱ་སཾ ས་ཉྙཱ་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནེ་ན ཏ་མེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཾ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཋ་མཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏཱིཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཧེ་ཊྛཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་ཏ་རོ ཏེ་ས་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ས་མྨ་ས་ཏི. ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱཏི ཨ་ཧཾ མ་མཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦེ་ན སུ་ཉྙཾ ཏུ་ཙྪཾ རི་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ དྭི་ཀོ་ཊི་ཀཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ད་ཉྩ ཨི་མ་ཉྩ སུ་ཉྙ་ཏ་པ་ཊི་པ་དཾ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ. ཨི་མ་སྨིཾ དུ་ཏི་ཡཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
༧༠. ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏཱིཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཧེ་ཊྛཱ པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་ཏ་རོ ཏེ་ས་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་ཏི ཚ་ནྣ་མྤི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ས་མྨ་ས་ཏི. ནཱ་ཧཾ ཀྭ་ཙ་ནི ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩ་ན་ཏ་སྨིཾ, ན ཙ མ་མ ཀྭ་ཙ་ནི ཀི་སྨི་ཉྩི ཀི་ཉྩ་ནཾ ན་ཏྠཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཙ་ཏུ་ཀོ་ཊི་ཀཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཀ་ཐཾ? ཨ་ཡ་ཉྷི ནཱ་ཧཾ ཀྭ་ཙ་ནཱིཏི ཀྭ་ཙི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན པ་སྶ་ཏི, ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩ་ན་ཏ་སྨིནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་སྶ་ཙི པ་ར་སྶ ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ ན པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་ཏི་ཊྛཱ་ནེ བྷཱ་ཏ་རཾ ས་ཧཱ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཧཱ་ཡཾ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ མ་ཉྙི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཙ མ་མ ཀྭ་ཙ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ མ་མ – ས་དྡཾ ཏཱ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ ན ཙ ཀྭ་ཙ་ནི པ་ར་སྶ ཙ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཀྭ་ཙི ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཨི་དཱ་ནི མ་མ – ས་དྡཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་མ ཀི་སྨི་ཉྩི ཀི་ཉྩ་ནཾ ན་ཏྠཱིཏི སོ པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟཱ མ་མ ཀི་སྨི་ཉྩི ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ན པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་ཏི་ཊྛཱ་ནེ བྷཱ་ཏ་རཾ ས་ཧཱ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཧཱ་ཡཾ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ནྟི ཀི་སྨི་ཉྩི ཋཱ་ནེ པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་མི་ནཱ ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཡ་སྨཱ ནེ་ཝ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ན ཏཾ པ་ར་སྶ ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ པ་སྶ་ཏི, ན པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ན པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ པ་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ཀོ་ཊི་ཀཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཊི་པ་དཾ ཨི་མཾ ཙ་ཏུ་ཀོ་ཊི་སུ་ཉྙ་ཏ་ཉྩ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ. ཨི་མ་སྨིཾ ཏ་ཏི་ཡཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཧེ་ཊྛཱ ཚ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་ཏ་རོ ཏེ་ས་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་ཏི ས་ཏྟ་ནྣ་མྤི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ས་མྨ་ས་ཏི. ཡ་ཏྠེ་ཏཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱིཏི ཡཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ ས་བྦ་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོཏི ཏཱ་སཾ ས་ཉྙཱ་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནེ་ན ཏ་མེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཾ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ. ཨི་མ་སྨིཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
༧༡. ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱཏི ས་ཙེ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་བྦེ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ཀ་མྨ་ཝ་ཊྚཾ ན ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཨ་སྶ, ཡཾ མེ ཨི་དཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚཾ ཨེ་ཏཾ མེ ན སི་ཡཱ ན་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ས་ཙེ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ཀ་མྨ་ཝ་ཊྚཾ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ མེ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཡ་ད་ཏྠི ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ པ་ཛ་ཧཱ་མཱིཏི ཡཾ ཨ་ཏྠི ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ, ཏཾ པ་ཛ་ཧཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱིཏི སོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ ནུ ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ན ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻཱཏི ཀིཾ པུ་ཙྪཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མྤི ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ་པི པ་ཊི་པ་དཱ་པི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པི ཀ་ཐི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི པཱ་ད་ཀཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ནཾ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཐི་ཏཾ, ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་པེ་ཏྠཱཏི ཨ་པི ཨེ་ཏྠ. སོ ཏཾ ཨུ་པེ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏཱིཏི སོ ཏཾ ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཾ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཧི ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནནྟི ཡཾ ནི་ཀ་ནྟི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏཾ ཏ་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ག་ཧ་ཎཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནོཏི ས་ག་ཧ་ཎོ. ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ སཱ་ལ་ཡོ བྷི་ཀྑུ མ་མ སཱ་ས་ནེ ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཡོ པ་ན ཝི་ཧཱ་ར་པ་རི་ཝེ་ཎ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་དཱི་སུ སཱ་ལ་ཡོ, ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀ་ཧཾ པ་ནཱཏི? ཀ་ཏྠ པ་ན? ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷ་མཱ་ནོ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སེ་ཊྛཾ ཀི་ར སོ, བྷ་ནྟེཏི, བྷ་ནྟེ, སོ ཀི་ར བྷི་ཀྑུ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ སེ་ཊྛཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ བྷ་ཝཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, སེ་ཊྛ་བྷ་ཝེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨི་དཱ་ནི་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཨི་དྷཱ་ན་ནྡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༧༣. ནི་སྶཱ་ཡ ནི་སྶཱ་ཡཱཏི ཏཾ ཏཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ. ཨོ་གྷ་སྶ ནི་ཏྠ་ར་ཎཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱཏི ཨོ་གྷ་ཏ་ར་ཎཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨོ་གྷ་ནི་ཏྠ་ར་ཎཱ ཀ་ཐི་ཏཱ…པེ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨོ་གྷ་ནི་ཏྠ་ར་ཎཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི.
ཀ་ཏ་མོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨ་རི་ཡོ ཝི་མོ་ཀྑོཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཏཱ་ཝ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ ནཱ་ཝཾ ཝཱ ཨུ་ལུ༹་མྤཱ་དཱི་ནི ཝཱ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧོ་གྷཾ ཏ་རི་ཏྭཱ པཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཡ ན ཀི་ལ་མ་ཏི. སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ པ་ན པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ནྟོ བཱ་ཧུ་བ་ལེ་ན སོ་ཏཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཡ ཀི་ལ་མ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྶ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པུ་ཙྪཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོཏི སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཊྛ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་ཏ་རོ ཏེ་ས་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་ཏི ན་ཝ་ནྣ་མྤི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ས་མྨ་ས་ཏི. ཨེ་ས ས་ཀྐཱ་ཡོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཀྐཱ་ཡོཏི ཡ་ཏྟ་ཀོ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝ་ཊྚ་ས་ངྑཱ་ཏོ ས་ཀྐཱ་ཡོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ས་བྦོ་པི སོ ཨེ་ས ས་ཀྐཱ་ཡོ, ན ཨི་ཏོ པ་རཾ ས་ཀྐཱ་ཡོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི.
ཨེ་ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་མོ་ཀྑོཏི ཡོ པ་ནེ་ས ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཝི་མོ་ཀྑོ ནཱ་མ, ཨེ་ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏ་ནྟི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་མོ་ཀྑོ’’ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སུ་ཏྟེ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཊི་ས་ནྡྷི, ན་ཝ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཐཾ? ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ, ཏ་ཐཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ན པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཏ་ཐཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ པ་ན ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ ན་ཏྠི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཉྩ ཀ་ཐི་ཏཾ. སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཊི་ས་ནྡྷི, ན་ཝ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མ་ཉྩ པ་ན ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨོ་ས་ཀྐ་ནཾ ཨ་ཊྛ་སུ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ན་ཝ་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཨི་མཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་པྤཱ་ཡ་སུ་ཏྟཾ སུ་ཀ་ཐི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་པྤཱ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.