༤. སཱ་མ་གཱ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི སཱ་མ་གཱ་མ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ སཱ་མ་གཱ་མེཏི སཱ་མཱ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ གཱ་མེ. ཨ་དྷུ་ནཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོཏི ས་མྤ་ཏི ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏོ. དྭེ་དྷི་ཀ་ཛཱ་ཏཱཏི དྭེ་ཛ྄ཛྷ་ཛཱ་ཏཱ དྭེ་བྷཱ་ག་ཛཱ་ཏཱ. བྷ་ཎྜ་ནཱ་དཱི་སུ བྷ་ཎྜ་ནཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཀ་ལ་ཧོ, ཏཾ ད་ཎྜཱ་དཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ཙ ཝ་དྡྷི་ཏཾ ཀ་ལ་ཧོ, ‘‘ན ཏྭཾ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཝི་རུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དོ. ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱཏི ཝི་ཏུ་ཛྫ་ནྟཱ. ས་ཧི་ཏཾ མེཏི མ་མ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ. ཨ་དྷི་ཙི་ཎྞཾ ཏེ ཝི་པ་རཱ་ཝ་ཏྟནྟི ཡཾ ཏ་ཝ ཨ་དྷི་ཙི་ཎྞཾ ཙི་ར་ཀཱ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན པ་གུ་ཎཾ, ཏཾ མ་མ ཝཱ་དཾ ཨཱ་ག་མྨ ནི་ཝ་ཏྟཾ. ཨཱ་རོ་པི་ཏོ ཏེ ཝཱ་དོཏི ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་རི མ་ཡཱ དོ་སོ ཨཱ་རོ་པི་ཏོ. ཙ་ར ཝཱ་ད་པྤ་མོ་ཀྑཱ་ཡཱཏི བྷ་ཏྟ་པུ་ཊཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏཾ ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝཱ་ད་པྤ་མོ་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རི པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནོ ཙ་ར. ནི་བྦེ་ཋེ་ཧི ཝཱཏི ཨ་ཐ མ་ཡཱ ཨཱ་རོ་པི་ཏ་ཝཱ་ད་ཏོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མོ་ཙེ་ཧི. ས་ཙེ པ་ཧོ་སཱིཏི ས་ཙེ ས་ཀྐོ་སི. ཝ་དྷོ་ཡེ་ཝཱཏི མ་ར་ཎ་མེ་ཝ.
ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟི་ཡེ་སཱུཏི ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ. ནི་བྦི་ནྣ་རཱུ་པཱཏི ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝཱ, ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དཱི་ནི ན ཀ་རོ་ནྟི. ཝི་ར་ཏྟ་རཱུ་པཱཏི ཝི་ག་ཏ་པེ་མཱ. པ་ཊི་ཝཱ་ན་རཱུ་པཱཏི ཏེ་སཾ ནི་པ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝཱ. ཡ་ཐཱ ཏནྟི ཡ་ཐཱ ཙ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ནི་བྦི་ནྣ་ཝི་ར་ཏྟ་པ་ཊི་ཝཱ་ན་རཱུ་པེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཐེ་ཝ ཛཱ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ར་ཀྑཱ་ཏེཏི དུ་ཀྐ་ཐི་ཏེ. དུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེཏི དུ་ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏེ. ཨ་ནུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེཏི རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ས་མཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠོ. བྷི་ནྣ་ཐཱུ་པེཏི བྷི་ནྣ་པ་ཏི་ཊྛེ. ཨེ་ཏྠ ཧི ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ་ཝ ནེ་སཾ པ་ཏི་ཊྛེ་ན ཐཱུ་པོ, སོ པ་ན བྷི་ནྣོ མ་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྷི་ནྣ་ཐཱུ་པེ’’ཏི. ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎེཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཊི་ས་ར་ཎ་ཝི་ར་ཧི་ཏེ.
ན་ནུ ཙཱ་ཡཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ནཱ་ལ༹་ནྡ་ཝཱ་སི་ཀོ, སོ ཀ་སྨཱ པཱ་ཝཱ་ཡཾ ཀཱ་ལཾ་ཀ་ཏོ་ཏི. སོ ཀི་ར ཨུ་པཱ་ལི་ནཱ ག་ཧ་པ་ཏི་ནཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ས་ཙྩེ་ན ད་ས་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི བྷཱ་སི་ཏེ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ སུ་ཏྭཱ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ ཚ་ཌྜེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ཝཾ ཨ་ག་མཾ་སུ, སོ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཀཱ་ལཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཙ ‘‘མ་མ ལ་དྡྷི ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ སཱ་ར་ར་ཧི་ཏཱ, མ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ན་ཊྛཱ, ཨ་ཝ་སེ་ས་ཛ་ནོ མཱ ཨ་པཱ་ཡ་པཱུ་ར་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཙེ པ་ནཱ་ཧཾ ‘མ་མ སཱ་ས་ནཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ’ནྟི ཝ་ཀྑཱ་མི, ན ས་དྡ་ཧི་སྶ་ནྟི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ དྭེ་པི ཛ་ནེ ན ཨེ་ཀ་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཡྻཾ, ཏེ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ཝ་དི་སྶ་ནྟི. ས་ཏྠཱ ཏཾ ཝི་ཝཱ་དཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏེ སཱ་ས་ན་སྶ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ཏི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ དུ་བྦ་ལཱ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨེ སཱ་རཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཐ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པྤ་མཱ་ཎ’’ནྟི. ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏྭཾ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་སྶ་ཏ་ནྟི ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི. ཨ་པ་རོ་པི ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཏཾ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ག་ཎྷཱ་པེ་སི. ཨེ་ཝཾ དྭེ་པི ཛ་ནེ ཨེ་ཀ་ལ་དྡྷི་ཀེ ཨ་ཀ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ ནཱ་ནཱ་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཏེ ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ ‘‘ཀ་སྶཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ སཱ་ར་མཱ་ཙི་ཀྑཱི’’ཏི? ཨེ་ཀོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧ་ནྟི ཨཱ་ཧ. ཀིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱི་ཏི? ས་སྶ་ཏ་ནྟི. ཨ་པ་རོ ཏཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་རཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱི་ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་རཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི, ཨ་ཧཾ ཛེ་ཊྛ་ཀོ’’ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ཝཱ་དཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ཀྐོ་སེ ཙེ་ཝ པ་རི་བྷཱ་སེ ཙ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་པ་ཧཱ་རཱ་དཱི་ནི ཙ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་གྒེ་ན དྭེ ཨ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ནཱ་ནཱ་དི་སཱ་སུ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ གི་ཧཱི ཨ་ཧེ་སུཾ.
བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན དྷ་ར་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ་པི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཝི་ཝཱ་དོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫི. ས་ཏྠཱ ཧི ཏེ་སཾ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ས་ཡཾ ཝཱ ག་ནྟྭཱ ཏེ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཁ་ནྟི མེ་ཏྟཱ པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨེ་སུ ཨེ་ཀཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཝི་ཝཱ་དཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དྷ་ར་མཱ་ནོ་པི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཨ་ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧི སུ་ཏྟེ དེ་སི་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་པ་དེ་སཱ (ཨ. ནི. ༤.༡༨༠; དཱི. ནི. ༢.༡༨༧) ཡཱ་ཝ་ཛྫ་དི་ཝ་སཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ ཙ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ ཙ. ཏ་ཐཱ ཁ་ནྡྷ་ཀེ དེ་སི་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་པ་དེ་སཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༠༥) སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཉྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི (ཨ. ནི. ༤.༤༢) ཙ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཡོ ཝོ མ་ཡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨོ ཙ ཝི་ན་ཡོ ཙ དེ་སི་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟོ, སོ ཝོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཏྠཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༢༡༦).
༤༢. ཨ་ཐ ཁོ ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོཏི ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀོ. ཏཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ་ཏི ས་མུ་དཱ་ཙ་རི་ཏྭཱ ཐེ་ར་ཀཱ་ལེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ས་མུ་དཱ་ཙ་རིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ’’ཏི. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི? ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟེ ཀི་ར ཀཱ་ལཾ་ཀ་ཏེ ཛ་མྦུ་དཱི་པེ མ་ནུ་སྶཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཀ་ཐཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཀོ ས་ཏྠཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ, ཏ་སྶ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཝི་ཝཱ་དོ ཛཱ་ཏོ, ས་མ་ཎོ པ་ན གོ་ཏ་མོ ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ སཱུ་རི་ཡོ ཝི་ཡ ཙ པཱ་ཀ་ཊོ་ཡེ་ཝ, ཀཱི་དི་སོ ནུ ཁོ ས་མ་ཎེ གོ་ཏ་མེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ཏཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མཾ ཀ་ཐཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མི, ས་ཏྠཱ ཙ ཨེ་ཏཾ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ དེ་ས་ནཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. སོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཡེ་ན སཱ་མ་གཱ་མོ, ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨུ་ཛུ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཡེ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མེ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ, སོ ཨི་མཾ སཱ་ས་ནཾ ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཀ་ཐཱ་པཱ་བྷ་ཏནྟི ཀ་ཐཱ་མཱུ་ལཾ, མཱུ་ལ་ཉྷི པཱ་བྷ་ཏ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨ་པྤ་ཀེ་ན་པི མེ་དྷཱ་ཝཱི, པཱ་བྷ་ཏེ་ན ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ;
ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཎུཾ ཨ་གྒིཾ་ཝ ས་ནྡྷ་མ’’ནྟི. (ཛཱ. ༢.༡.༤);
ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཀིཾ པ་ནི་མི་ནཱ བྷ་ག་ཝཱ ན དི་ཊྛ་པུ་བྦོ་ཏི? ནོ ན དི་ཊྛ་པུ་བྦོ, ཨ་ཡ་ཉྷི ཨཱ་ཡ་སྨཱ དི་ཝཱ ན་ཝ ཝཱ་རེ ར་ཏྟིཾ ན་ཝ ཝཱ་རེ་ཏི ཨེ་ཀཱ་ཧཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝཱ་རེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. དི་ཝ་ས་སྶ པ་ན ས་ཏ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ ས་ཧ་སྶ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ས་མཱ་ནོ་པི ན ཨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཀཾ པ་ཉྷུ་དྡྷཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. སོ ཏཾ་དི་ཝ་སཾ ཏེ་ན ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནནྟི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཝི་ཝཱ་དོ ཀ་ཐཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི? ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ (མ་ཧཱ་ཝ. ༤༥༡) ཝི་ཡ ཧི དྭཱི་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཝི་ཝཱ་དཾ ཨཱ་པ་ནྣེ་སུ ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཏེ་སཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཎྷ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏོ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ཨ་ཐ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ར་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནི་ཡོ ཧོ་ནྟི, ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནི་ཡོ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏོ ཏཱ་སཾ ཨཱ་ར་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ མི་ཏྟཱ བྷུ་མྨ་དེ་ཝ་ཏཱ བྷི་ཛྫ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ ས་བྦེ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཧོ་ནྟི. དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ་ཝ བ་ཧུ་ཏ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཡཾ བ་ཧཱུ་ཧི ག་ཧི་ཏཾ, ཏཾ ག་ཎྷ་ནྟི. དྷ་མྨཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ བ་ཧུ་ཏ་རཱ་ཝ ཨ་དྷ་མྨཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཏེ ཨ་དྷ་མྨཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱ ཨ་པཱ་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཝི་ཝཱ་དོ བ་ཧཱུ་ནཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཧོ་ཏི.
༤༣. ཨ་བྷི་ཉྙཱ དེ་སི་ཏཱཏི མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མཱུ་ལེ ནི་སི་ནྣེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དི་ཏཱ. པ་ཏི་སྶ་ཡ་མཱ་ན་རཱུ་པཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱིཏི ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ནཱཏི ཨེ་ཏ་ར་ཧི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་གྒ་ཏེ་ཛ་ཏཱ་ཡ དུ་རཱ་ས་ད་ཏཱ་ཡ ཝི་ཝཱ་དཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝི་ཝཱ་དཾ ཛ་ནེ་ཡྻུ་ནྟི ཝ་ད་ཏི. ཡ་ཏྠ པ་ན ཏཾ ཝི་ཝཱ་དཾ ཛ་ནེ་ཡྻུཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཛཱི་ཝེ ཝཱ ཨ་དྷི་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཝཱཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཛཱི་ཝེཏི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ – ‘‘བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨུ་ལླ་པ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་རི. ༢༨༧) ན་ཡེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཚ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ་ནི ས་བྦ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཨ་དྷི་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ནཱ་མ. ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ སོ ཨཱ་ན་ནྡཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་དྷི་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཉྩ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝི་ཝཱ་དོ ནཱ་མ ཡ་སྨཱ པ་ར་སྶ ཀ་ཐཱ་ཡ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ་པི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ སུ་པྤ་ཛ་ཧོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ‘‘ན ས་ཀྐཱ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་ལླ་པ་ནྟེ་ན ཀི་ཉྩི ལ་དྡྷུ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཝཱ ཨུ་ལླ་པ་ཏི ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ ཝཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཡོ ཏེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏི, སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤ་ནཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་གི་ལཱ་ནོ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ པ་ན ཏཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཡོ ཀོ་ཙི དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི སཱུ་པོ་ད་ན་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་མེ་ཝ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ན པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨེ་ཝཾ ས་ཉྫཱ་ན་ནྟི – ‘‘ཀིཾ ཨི་མ་སྶ ཨི་མི་ནཱ ལཱ་བྷེ་ན ལ་དྡྷེ་ན, ཡོ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ་པི་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཀི་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་མི་ནཱ ལཱ་བྷེ་ན, ཡྭཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་མི, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨོ་ར་མ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ར་སྶ ཀ་ཐཱ་ཡ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ་པི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ སུ་པྤ་ཛ་ཧོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
མ་གྒེ ཝཱ ཧི, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཝཱཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒཾ པ་ཏྭཱ ཝི་ཝཱ་དོ ནཱ་མ ས་བྦ་སོ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ན་ཏྠི ཨ་དྷི་ག་ཏ་མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དོ. པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒཾ པ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་ད་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུཾ མ་ནུ་སྶཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ ས་མྦྷཱ་ཝེ་ནྟི. སོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ པུ་ཙྪ་ཏི ‘‘ཀིཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི. མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ནི་སཱི་ད་ཐ, ཁ་ཎེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི – ‘‘ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མ་མ་གྒོ ནཱ་མ. སོ དུ་ཏི་ཡཾ ཨོ་བྷཱ་ས་ཉཱ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཉྩ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉྩ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ མ་གྒ་པྤ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ཕ་ལ་པྤ་ཏྟོ ཙ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ཨ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་དྡྷཱ་ཡཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ’’ཏི ནི་ཊྛཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི. ས་མ་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་གཱ་མེ་ཧི མ་ནུ་སྶཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪ་ནྟི ‘‘ཀེ་ན་ཙི, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏོ’’ཏི. ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ པུ་བྦེ་ཝ ཐེ་རེ་ན པ་ཉྷོ ཀ་ཐི་ཏོ ཨ་མྷཱ་ཀ་ནྟི. ཏེ པུ་པྥ་མ་ཎྜ་པཾ པུ་པྥ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞེ་ན ཨ་ཀྑི་པི་དྷཱ་ན་མུ་ཁ་པི་དྷཱ་ནཱ་དིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ སཱ་དྷུ་ཀཱི་ལི༹་ཀཾ ཀཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཉྙེ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་ཐེ་རཾ པ་སྶི་སྶཱ་མ, ཀ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཧཱ་ཐེ་རོ’’ཏི པུ་ཙྪ་ནྟི. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, བྷ་ནྟེ་ཏི. དུ་ཀྐ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཐེ་རེ་ན ཀ་ཏཾ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟེ་ན, པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏྠ, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨི་མི་ནཱ ནི་ཡཱ་མེ་ན ཀ་ཐེ་སི, བྷ་ནྟེ་ཏི. ན ཨེ་སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་གྒོ, ཝི་པ་སྶ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ནཱ་མེ་ས, ན ཏུ་མྷེ ཛཱ་ནི་ཏྠ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཐེ་རོ་ཏི. ཏེ ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཀ་ལ་ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཙ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་གཱ་མེ་སུ མ་ནུ་སྶཱ ཙ ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཏུ་མྷེ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཐ. ཀ་ཏ་ར་མ་གྒེ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཀིཾ ཝོ ཝི་ཧཱ་ར་དྭཱ་རེ ཙེ་ཏི་ཡཾ ན དི་ཊྛ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི་ནཾ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཏཾ ཝཱ, ཧོ་ཏུ ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ, ཡཱ་ཝ ཏཾ ལ་དྡྷིཾ ན་པྤ་ཛ་ཧ་ནྟི, ས་གྒོ་པི མ་གྒོ་པི ཝཱ་རི་ཏོ་ཡེ་ཝ.
ཨ་པ་རོ་པི ཏཱ་དི་སོ་ཝ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ཏི – ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཏཱི་སུ ཨུ་དྡྷ་ནེ་སུ ཏཱི་ཎི ཀ་པ་ལླཱ་ནི ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་གྒིཾ ཀ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཾ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཀ་པ་ལླེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ད་ཎྜ་ཀེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ བྷ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཡཱ ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནེ ཚཱ་རི་ཀཱ ཧོ་ཏི, སཱ མུ་ཁ་ཝཱ་ཏེ་ན པ་ལཱ་སེ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན དྷཱུ་ཏ་པཱ་པོ ནཱ་མེ་ས ས་མ་ཎོ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པ་རོ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ཏི – ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ མ་ཧཱ་ཙཱ་ཊིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ཏྠུཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཾ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མ་ཏྠུཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ནྠི་ཏ་བྦཾ. མ་ཐི་ཡ་མཱ་ནཾ ཝི་ལཱི་ཡ་ཏི, ཝི་ལཱི་ནེ ཨུ་པ་རི ཕེ་ཎོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. སོ ཕེ་ཎོ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཝོ ཨ་མ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏོ པ་རཾ ‘‘ཨ་ཐ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
༤༤. ཨི་དཱ་ནི ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏ་སྶ མཱུ་ལཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཚ་ཡི་མཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་གཱ་ར་ཝོཏི གཱ་ར་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ཨ་པྤ་ཏི་སྶོཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶ་ཡོ ཨ་ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡོ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠ་རི དྷ་ར་མཱ་ནེ ཏཱི་སུ ཀཱ་ལེ་སུ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ན ཡཱ་ཏི, ས་ཏྠ་རི ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟེ ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནོ ཙ་ངྐ་མ་ཏི, ནཱི་ཙེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟེ ཨུ་ཙྩེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ ཝ་ས་ནྟེ ཨུ་པ་རི ཝ་ས་ཏི, ས་ཏྠུ ད་སྶ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་བྷོ ཨཾ་སེ པཱ་རུ་པ་ཏི, ཚ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ནྷཱ་ན་ཏི་ཏྠེ ཨུ་ཙྩཱ་རཾ ཝཱ པ་སྶཱ་ཝཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཝཱ པ་ན ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏུཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཡ་ན་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏྠུ་ད་སྶ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཝུ་ཏྟཾ ས་བྦཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ‘‘ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་སི, ན ཨི་དཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་མྨཱ་ས་བུ་དྡྷ་སྶ ནཱ་མ ལ་ཛྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏཱུ་ཎྷཱི ཧོ་ཏི, ཀིཾ བུ་དྡྷོ བུ་དྡྷོ་ཏི ཝ་ད་སཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ཏྠ་རི ཨ་གཱ་ར་ཝོ ནཱ་མ.
ཡོ པ་ན དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནེ ས་ངྒྷུ་ཊྛེ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ ན སུ་ཎཱ་ཏི, ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི ཝཱ ས་ལླ་པེ་ནྟོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི, ས་ཀྐ་ཙྩཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི ན དྷཱ་རེ་ཏི, ‘‘ཀིཾ དྷ་མྨེ ཨ་གཱ་ར་ཝཾ ཀ་རོ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏུ་ཎྷཱི ཧོ་ཏི, དྷ་མྨོ དྷ་མྨོ་ཏི ཝ་ད་སི, ཀིཾ དྷ་མྨོ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨེ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ནཱ་མ.
ཡོ པ་ན ཐེ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷི་ཊྛོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ཉྷཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཝུ་ཌྜྷེ བྷི་ཀྑཱུ གྷ་ཊྚེ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི, ཏི་ཊྛ་ཏི ནི་སཱི་ད་ཏི, དུ་སྶ་པ་ལླ་ཏྠི་ཀཾ ཝཱ ཧ་ཏྠ་པ་ལླ་ཏྠི་ཀཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨུ་བྷོ ཨཾ་སེ པཱ་རུ་པ་ཏི, ཚ་ཏྟུ་པཱ་ཧ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ལ་ཛྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ‘‘ཏུ་ཎྷཱི ཧོ་ཏི, ས་ངྒྷོ ས་ངྒྷོ་ཏི ཝ་ད་སི, ཀིཾ ས་ངྒྷོ, མི་ག་ས་ངྒྷོ ཨ་ཛ་ས་ངྒྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ངྒྷེ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ནཱ་མ. ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་སྨི་མྤི ཧི ཨ་གཱ་ར་ཝེ ཀ་ཏེ ས་ངྒྷེ ཀ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ པ་ན ཨ་པ་རི་པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནོ་ཝ སི་ཀྑཱ་ཡ ན པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ནཱ་མ.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱཏི ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་སཱ་ཡ ཝཱ. བཱ་ཧི་དྡྷཱཏི པ་ར་སྨིཾ ཝཱ པ་ར་སྶ པ་རི་སཱ་ཡ ཝཱ.
༤༦. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཡཾ ཚ ཋཱ་ནཱ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝི་ཝཱ་དོ ཝ་ཌྜྷ་ནྟོ ཡཱ་ནི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. ཝི་ཝཱ་དོ་ཝ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨི་དཱ་ནི ཨི་མཱ་ནི་པི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི པ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ སོ ཝི་ཝཱ་དོ ཡེ་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཏེ་སཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ས་ཏྟ ཁོ པ་ནི་མེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ས་མེ་ནྟི ཝཱུ་པ་ས་མེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐཱ. ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣཱ་ནནྟི ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནནྟི ཨེ་ཏེ་སཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ. ས་མ་ཐཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡཱཏི ས་མ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏྠ་ཉྩ. ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ…པེ… ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀོཏི ཨི་མེ ས་ཏྟ ས་མ་ཐཱ དཱ་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ – ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ་སུ ཏཱ་ཝ དྷ་མྨོ་ཏི ཝཱ ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི ཝཱ་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཡོ ཝི་ཝཱ་དོ, ཨི་དཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨཱ་ཙཱ་ར་དི་ཊྛི་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནུ་ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ ཡོ ཨ་ནུ་ཝཱ་དོ ཨུ་པ་ཝ་ད་ནཱ ཙེ་ཝ ཙོ་ད་ནཱ ཙ, ཨི་དཾ ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ པ་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒེ དྭེ་ཏི ས་ཏྟ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ཡཾ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎཾ, ཨི་དཾ ཀི་ཙྩཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཡ ཙ. ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་མྨ་མཱ་ནཾ ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཝཱ, ཡ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏཾ, ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷེ་ན ཝཱ ག་ཎེ་ན ཝཱ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ས་མྨ་ཏ་པུ་གྒ་ལེ་ཧི ཝཱ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ ས་མྨ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་མཱ་ནེ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཡཱ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ཙ ཀཱ་ར་ཀ་ས་ངྒྷ་སྶ སཱ་མ་གྒི་ཝ་སེ་ན ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝོ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ས་མེ་ཏ་བྦ་སྶ ཝ་ཏྠུ་ནོ བྷཱུ་ཏ་ཏཱ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་མེ་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཐེ་ཝ ས་མ་ནཾ ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཡོ ཙ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ཡེ་ན ཙ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ཏེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝོ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་མེ པ་ནེ་ཏྠ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་མྨ་ཏི.
ས་ཙེ པ་ནེ་ཝ་མྤི ན ས་མྨ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ས་མྨ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ན མ་ཡཾ ས་ཀྐོ་མ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུ’’ནྟི ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ནྟི. ཏ་ཏོ ས་ངྒྷོ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧ་ཀཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ ཏེ་ན གུ་ལ༹ྷ་ཀ་ཝི་ཝ་ཊ་ཀ་ས་ཀ་ཎྞ་ཛ་པྤ་ཀེ་སུ ཏཱི་སུ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ན ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཡ་ཐཱ ཏེ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ཝ་ད་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཡ ཙ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ ཨེ་ཝ. ཡཾ པ་ན ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཡ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎཾ, ཨ་ཡཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི.
ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཡ ཙ. ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་མྨ་མཱ་ནཾ ཡོ ཙ ཨ་ནུ་ཝ་ད་ཏི, ཡ་ཉྩ ཨ་ནུ་ཝ་ད་ཏི, ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, ས་ཙེ ཀཱ་ཙི ཨཱ་པ་ཏྟི ན་ཏྠི, ཨུ་བྷོ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ, ས་ཙེ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཡཾ ནཱ་མེ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཡ་དཱ པ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་མཱུ་ལི་ཀཱ་ཡ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སི་ཏ་སྶ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡཾ ཡཱ་ཙ་མཱ་ན་སྶ ས་ངྒྷོ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཀ་མྨེ་ན ས་ཏི་ཝི་ན་ཡཾ དེ་ཏི, ཏ་དཱ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི. དི་ནྣེ པ་ན ས་ཏི་ཝི་ན་ཡེ པུ་ན ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ནུ་ཝཱ་དོ ན རུ་ཧ་ཏི.
ཡ་དཱ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་མྨཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏེ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀེ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རེ ‘‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟི’’ནྟི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ – ‘‘ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏཾ ཀ་ཏཾ, ནཱ་ཧཾ ཏཾ ས་རཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ནྟོ་པི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ་ཝ པུ་ན ཨ་ཙོ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ ཡཱ་ཙ་ཏི, ས་ངྒྷོ ཙ་སྶ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ དེ་ཏི, ཏ་དཱ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི. དི་ནྣེ པ་ན ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡེ པུ་ན ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ཀ་སྶ་ཙི ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནུ་ཝཱ་དོ ན རུ་ཧ་ཏི.
ཡ་དཱ པ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟེ་ན ཝཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ཉྙེ་ནཱ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏོ པཱ་པུ་སྶ་ནྣ་ཏཱ་ཡ པཱ་པི་ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ – ‘‘ས་ཙཱ་ཡཾ ཨ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་སཱ་ར་ཎཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏི, ས་ཙེ ཚི་ནྣ་མཱུ་ལོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ་སྶ ནཱ་ས་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་དཱ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཏ་སྶ པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཡ ཙ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི.
ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཏཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན ཙ. ཏ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མོ ན་ཏྠི. ཡ་དཱ པ་ན ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ ས་ངྒྷ་ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ་སུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ ལ་ཧུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ དེ་སེ་ཏི, ཏ་དཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ ཏཱ་ཝ ཡོ ཙ དེ་སེ་ཏི, ཡ་སྶ ཙ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་སཾ ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. པུ་གྒ་ལ་སྶ ཙ ག་ཎ་སྶ ཙ དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ལེ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པ་ནྣོ’’ཏི ཙ, ཨཱ་མ ‘‘པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཀ་ར་ཎཾ, ཏཾ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ པ་རི་ཝཱ་སཱ་དི་ཡཱ་ཙ་ནཱ པ་ཊི་ཉྙཱ, པ་རི་ཝཱ་སཱ་དཱི་ནཾ དཱ་ནཾ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ.
དྭེ་པ་ཀྑ་ཛཱ་ཏཱ པ་ན བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཾ ཙ་རི་ཏྭཱ པུ་ན ལ་ཛྫི་དྷ་མྨེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ‘‘ས་ཙེ མ་ཡཾ ཨི་མཱ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མ, སི་ཡཱ་པི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་རཱ་པ་ནེ དོ་སཾ དི་སྭཱ ཡ་དཱ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་དཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན ཙ ས་མྨ་ཏི. ཏ་ཏྲ ཧི ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་སུ་པ་ག་ཏཱ ‘‘ན མེ ཏཾ ཁ་མ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛཱ་ཝི་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ‘‘དུ་ཀྐ་ཊཾ ཀ་མྨཾ པུ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཀ་མྨ’’ནྟི ན ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ནྟི, ནི་དྡ་མྤི ཨོ་ཀྐ་ནྟཱ ཧོ་ནྟི, ས་བྦེ་ས་མྤི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫ་ཉྩ གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཉྩ ས་བྦཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཏཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི. ཀི་ཙྩཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀེ་ན ས་མ་ཐེ་ན ས་མྨ་ཏི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ.
ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨི་མེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་མ་ཐཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ…པེ… ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀོ’’ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ས་མ་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༡༨༥) ཨཱ་ག་ཏོ་ཡེ་ཝ. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ་པི་སྶ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ.
༤༧. ཡོ པ་ནཱ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ‘‘ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ ཝི་ཏྠཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ, སོ ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ས་ངྑེ་པ་ཏོ་ཝ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏཱ་ཝ ད་ས ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ དྷ་མྨོ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཨ་དྷ་མྨོ. ཏ་ཐཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི ཧེ་ཊྛཱ ཨཱ་ག་ཏཱ ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ, ཏ་ཡོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཏ་ཡོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ ཏ་ཡོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ ཚ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཚ བ་ལཱ་ནི ཨ་ཊྛ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ན་ཝ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཙཱ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཱི་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ས་ངྐ་ལི་ཊྛ་དྷ་མྨཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་དྷ་མྨོ.
ཏ་ཏྠ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨེ་ཀཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀུ་ལཾ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, མ་ཡ་ཉྩ ལོ་ཀེ པཱ་ཀ་ཊཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏཾ ཨ་དྷ་མྨཾ ‘‘དྷ་མྨོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟཱ དྷ་མྨོ་ཏི ཝི་ཝ་ད་ནྟི. ཏ་ཏྠེ་ཝ དྷ་མྨ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཨེ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་དྷ་མྨོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟཱ ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི ཝི་ཝ་ད་ནྟི.
ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཙོ་དེ་ཏྭཱ སཱ་རེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཀ་མྨཾ དྷ་མྨོ ནཱ་མ, ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན པ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཨ་ཙོ་དེ་ཏྭཱ ཨ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ཏ་བྦ་ཀ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ. ཏེ་སུ་པི ཨ་དྷ་མྨཾ ‘‘དྷ་མྨོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟཱ དྷ་མྨོ་ཏི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ‘‘ཨ་དྷ་མྨོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟཱ ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི ཝི་ཝ་ད་ནྟི.
སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ དོ་ས་ཝི་ན་ཡོ མོ་ཧ་ཝི་ན་ཡོ སཾ་ཝ་རོ པ་ཧཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ ནཱ་མ, རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝི་ན་ཡོ ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཨ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་ཝི་ན་ཡོ ནཱ་མ. ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝ་ཏྠུ་ས་མྤ་ཏྟི ཉ་ཏྟི་ས་མྤ་ཏྟི ཨ་ནུ་སཱ་ཝ་ན་ས་མྤ་ཏྟི སཱི་མ་ས་མྤ་ཏི པ་རི་ས་ས་མྤ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ ནཱ་མ, ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་ཏྟི…པེ… པ་རི་ས་ཝི་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་ཝི་ན་ཡོ ནཱ་མ. ཏེ་སུ་པི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨ་ཝི་ན་ཡཾ ‘‘ཝི་ན་ཡོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟཱ ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ཝི་ན་ཡཾ ཨ་ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཀ་ཐེ་ནྟཱ ཨ་ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཝི་ཝ་ད་ནྟི.
དྷ་མྨ་ནེ་ཏྟི ས་མ་ནུ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱཏི དྷ་མྨ་ར་ཛྫུ ཨ་ནུ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ ཉཱ་ཎེ་ན གྷཾ་སི་ཏ་བྦཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ. སཱ པ་ནེ་སཱ དྷ་མྨ་ནེ་ཏྟི ‘‘ཨི་ཏི ཁོ ཝ་ཙྪ ཨི་མེ ད་ས དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ད་ས དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༢.༡༩༤) ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. སཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཡོ ཝཱ ཨི་དྷ དྷ་མྨོ་ཏི ཙ ཝི་ན་ཡོ ཙ ཝུ་ཏྟོ. ཡ་ཐཱ ཏ་ཏྠ ས་མེ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ནེ་ཏྟི་ཡཱ ས་མེ་ཏི, ‘‘དྷ་མྨོ དྷ་མྨོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷ་མྨོ ཨ་དྷ་མྨོ་ཝ, ཝི་ན་ཡོ ཝི་ན་ཡོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་ན་ཡོ ཨ་ཝི་ན་ཡོ་ཝ’’. ཏ་ཐཱ ཏནྟི ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནནྟི ཨི་དྷ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ཝ ད་སྶི་ཏཾ, ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ པ་ན ན ཀི་སྨི་ཉྩི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ན ལ་བྦྷ་ཏི.
༤༨. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ཡ་སྨཱ དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཡ ཙ, ཏ་སྨཱ ཧེ་ཊྛཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཋ་པི་ཏཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨི་དཱ་ནི ས་ཏི་ཝི་ན་ཡ་སྶ ཝཱ་རེ པ་ཏྟེ་པི ཏཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཡེ་ཝ ཏཱ་ཝ དུ་ཏི་ཡ་ས་མ་ཐཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ བ་ཧུ་ཏ་རཱཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ དྭཱི་ཧི ཏཱི་ཧི་པི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཱ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤༩. ཨི་དཱ་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཾ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ཝ་སེ་ས་ས་མ་ཐེ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏུཾ ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ས་ཏི་ཝི་ན་ཡོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟེ་ན ཝཱཏི དྭེ སཱ་མ་ནྟཱ་ནི ཁ་ནྡྷ་སཱ་མ་ནྟ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཏྟི་སཱ་མ་ནྟ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷོ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ-པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ-པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ-དུ་ཀྐ་ཊ-དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་རི་མ་སྶ པ་ཙྪི་མ་ཁ་ནྡྷཾ ཁ་ནྡྷ་སཱ་མ་ནྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ པ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, སེ་སཱ་ནཾ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ནྟི ཨི་དཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་སཱ་མ་ནྟཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཁ་ནྡྷ་སཱ་མ་ནྟེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱཏི ས་ར་ཏུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ. ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནནྟི ཨི་དྷ ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ཝ ད་སྶི་ཏཾ.
༥༠. བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟནྟི ཝཱ་ཙཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཙ པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ, པ་ར་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནནྟི ཨི་དྷཱ་པི ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ན’’ནྟི ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ད་སྶི་ཏཾ.
༥༢. ད་ཝཱཏི ས་ཧ་སཱ. ར་ཝཱཏི ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཎི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨ་ཉྙཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ་པུ་གྒ་ལ་སྶ པཱ་པུ་སྶ་ནྣ་ཏཱ པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཀ་མྨ་སྶ ཝ་ཏྠུ ད་སྶི་ཏཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཧི པུ་གྒ་ལ་སྶ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏྟ་བྦཾ. ཀ་མྨེ་ན ཧི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མོ ཧོ་ཏི, ན པུ་གྒ་ལ་སྶ པཱ་པུ་སྶ་ནྣ་ཏཱ་ཡ. ཨི་དྷཱ་པི ཙ ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༥༣. ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཧི གཱུ་ཐཾ ཝཱ མུ་ཏྟཾ ཝཱ གྷ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ནཾ དུ་གྒ་ནྡྷ་ཏཱ་ཡ བཱ་དྷ་ཏི, ཏི་ཎེ་ཧི ཨ་ཝ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ སུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏ་སྶ པ་ན་སྶ སོ ག་ནྡྷོ ན བཱ་དྷ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ མཱུ་ལཱ་ནུ་མཱུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཝཱུ་པ་ས་མི་ཡ་མཱ་ནཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ བྷེ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ ཨི་མི་ནཱ ཀ་མྨེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ གཱུ་ཐཾ ཝི་ཡ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨཱ་ཀཱ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ད་སྶི་ཏཾ, ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ པ་ནེ་ཏྠ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ པ་མཱ་ཎཾ. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟནྟི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫནྟི ཐཱུ་ལླ་ཝ་ཛྫཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཉྩེ་ཝ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཉྩ. གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟནྟི གི་ཧཱི་ནཾ ཧཱི་ནེ་ན ཁུཾ་ས་ན་ཝ་མྦྷ་ན་དྷ་མྨི་ཀ་པ་ཊི་སྶ་ཝེ་སུ ཨཱ་པ་ནྣཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནནྟི ཨི་དྷ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀི་ཙྩཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་སྶ པ་ན ཝ་སེ་ན ཨི་དྷ ན ཀི་ཉྩི ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩཱ་པི ན ཝུ་ཏྟཾ, ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ན་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༥༤. ཚ་ཡི་མེ, ཨཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨཱ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཱཏི ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ལ་ཧ་ཝ་སེ་ན སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་དྡྷཾ, ཨུ་པ་རི སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨི་ཏི ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ་ཝ དེ་ས་ནཱ ག་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཧེ་ཊྛཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༡.༤༩༨-༥༠༠) པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཎུནྟི ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ. ཐཱུ་ལནྟི མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
སཱ་མ་གཱ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.