༧. ཀུ་ཀྐུ་ར་ཝ་ཏི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༨. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཀུ་ཀྐུ་ར་ཝ་ཏི་ཀ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀོ་ལི་ཡེ་སཱུཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ཛ་ན་པ་དེ. སོ ཧི ཨེ་ཀོ་པི ཀོ་ལ་ན་ག་རེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ནཾ ཀོ་ལི་ཡཱ་ནཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཀོ་ལི་ཡེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ. ཧ་ལི་དྡ་ཝ་ས་ནནྟི ཏ་སྶ ཀི་ར ནི་ག་མ་སྶ མཱ་པི་ཏ་ཀཱ་ལེ པཱི་ཏ་ཀ་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝ་ཏྠཱ མ་ནུ་སྶཱ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹ཾ་སུ. ཏེ ན་ཀྑ་ཏྟ་ཀཱི་ལཱ༹་ཝ་སཱ་ནེ ནི་ག་མ་སྶ ནཱ་མཾ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟཱ ཧ་ལི་དྡ་ཝ་ས་ན་ནྟི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏཾ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཧཱ་རོ པ་ནེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ན ནི་ཡཱ་མི་ཏོ, ཏ་ཐཱ་པི བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀེ སེ་ནཱ་ས་ནེ་ཡེ་ཝ ཝི་ཧཱ་སཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. གོ་ཝ་ཏི་ཀོཏི ས་མཱ་དི་ནྣ་གོ་ཝ་ཏོ, སཱི་སེ སི་ངྒཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་ངྒུ་ཊྛཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ གཱ་ཝཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཙེ་ལོཏི ན་གྒོ ནི་ཙྩེ་ལོ. སེ་ནི་ཡོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ.
ཀུ་ཀྐུ་ར་ཝ་ཏི་ཀོཏི ས་མཱ་དི་ནྣ་ཀུ་ཀྐུ་ར་ཝ་ཏོ, ས་བྦཾ སུ་ན་ཁ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ ས་ཧ་པཾ་སུ་ཀཱི་ལི༹་ཀཱ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ. ཀུ་ཀྐུ་རོ་ཝ པ་ལི་ཀུ་ཛྫི་ཏྭཱཏི སུ་ན་ཁོ ནཱ་མ སཱ་མི་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་ད་ནྟོ དྭཱི་ཧི པཱ་དེ་ཧི བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝི་ལེ་ཁི་ཏྭཱ ཀུ་ཀྐུ་ར་ཀཱུ་ཛི་ཏཾ ཀཱུ་ཛ་ནྟོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི ‘‘ཀུ་ཀྐུ་ར་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི་ཏྭཱ དྭཱི་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝི་ལེ་ཁི་ཏྭཱ སཱི་སཾ ཝི་དྷུ་ན་ནྟོ ‘བྷཱུ བྷཱུ’ཏི ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ས་མི་ཉྫི་ཏྭཱ སུ་ན་ཁོ ཝི་ཡ ནི་སཱི་དི. ཚ་མཱ་ནི་ཀྑི་ཏྟནྟི བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋ་པི་ཏཾ. ས་མ་ཏྟཾ ས་མཱ་དི་ནྣནྟི པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཾ. ཀཱ ག་ཏཱིཏི ཀཱ ནི་པྥ་ཏྟི. ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོཏི ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་མྷི ཀ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨ་ལནྟི ཏ་སྶ ཨ་པྤི་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི. ཀུ་ཀྐུ་ར་ཝ་ཏནྟི ཀུ་ཀྐུ་ར་ཝ་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ.
༧༩. བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏི. པ་རི་པུ་ཎྞནྟི ཨ་ནཱུ་ནཾ. ཨ་བྦོ་ཀི་ཎྞནྟི ནི་ར་ནྟ་རཾ. ཀུ་ཀྐུ་ར་སཱི་ལནྟི ཀུ་ཀྐུ་རཱ་ཙཱ་རཾ. ཀུ་ཀྐུ་ར་ཙི་ཏྟནྟི ‘‘ཨ་ཛྫ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀུ་ཀྐུ་རེ་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཙི་ཏྟཾ. ཀུ་ཀྐུ་རཱ་ཀ་པྤནྟི ཀུ་ཀྐུ་རཱ་ནཾ ག་མ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཨ་ཏྠི, ཏི་ཊྛ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཨ་ཏྠི, ནི་སཱི་ད་ནཱ་ཀཱ་རོ ཨ་ཏྠི, ས་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཨ་ཏྠི, ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཱ་ཀཱ་རོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཉྙེ ཀུ་ཀྐུ་རེ དི་སྭཱ ད་ནྟེ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ག་མ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཡཾ ཀུ་ཀྐུ་རཱ་ཀ་པྤོ ནཱ་མ, ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཧཾ ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཙཱ་རེ་ན ཝཱ ཝ་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ དུ་ཀྐ་ར་ཏ་པ་ཙ་ར་ཎེ་ན ཝཱ མེ་ཐུ་ན་ཝི་ར་ཏི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དེ་ཝོཏི ས་ཀྐ་སུ་ཡཱ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ. དེ་ཝ་ཉྙ་ཏ་རོཏི ཏེ་སཾ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་དེ་ཝོ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱིཏི ཨ་དེ་ཝ་ལོ་ཀ་གཱ་མི་མ་གྒ་མེ་ཝ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་གཱ་མི་མ་གྒོ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ སཱ ཨ་སྶ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ཝ་དཱ་མཱིཏི ཏ་སྶ ཧི ནི་ར་ཡ་ཏོ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཏོ ཝཱ ཨ་ཉྙཱ ག་ཏི ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ས་མྤ་ཛྫ་མཱ་ནནྟི དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ས་མྨི་སྶཾ ཧུ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཾ.
ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏཾ རོ་དཱ་མི, ཡཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱཏི ཡཾ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ, ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ན རོ་དཱ་མི ན པ་རི་དེ་ཝཱ་མི, ན ཨ་ནུ་ཏྠུ་ནཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་མྨ་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ན ཨ་སྶུ་མུ་ཉྩ་ན་མ་ཏྟེ་ན.
‘‘མ་ཏཾ ཝཱ ཨ་མྨ རོ་ད་ནྟི, ཡོ ཝཱ ཛཱི་ཝཾ ན དི་སྶ་ཏི;
ཛཱི་ཝ་ནྟཾ ཨ་མྨ པ་སྶ་ནྟཱི, ཀ་སྨཱ མཾ ཨ་མྨ རོ་ད་སཱི’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༢༣༩) –
ཨ་ཡ་ཉྩེ་ཏྠ པ་ཡོ་གོ. ཨ་པི་ཙ མེ ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེཏི ཨ་པི་ཙ ཁོ མེ ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ཀྐུ་ར་ཝ་ཏཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ས་མཱ་དི་ནྣཾ, ཏ་སྨིཾ ས་མྤ་ཛྫ་ནྟེ་པི ཝུ་དྡྷི ན་ཏྠི, ཝི་པ་ཛྫ་ནྟེ་པི. ཨི་ཏི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ མ་ཡཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ མོ་གྷཾ ཛཱ་ཏ’’ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ རོ་དཱ་མི, བྷ་ནྟེ་ཏི.
༨༠. གོ་ཝ་ཏནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཀུ་ཀྐུ་ར་ཝ་ཏཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ག་ཝཱ་ཀ་པྤནྟི གོ་ཨཱ་ཀ་པྤཾ. སེ་སཾ ཀུ་ཀྐུ་རཱ་ཀ་པྤེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙེ ཀུ་ཀྐུ་རེ དི་སྭཱ ད་ནྟེ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ག་མ་ནཱ་ཀཱ་རོ, ཨེ་ཝ་མི་དྷ ཨ་ཉྙེ གཱ་ཝོ དི་སྭཱ ཀ་ཎྞེ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་མ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ.
༨༡. ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི པུ་ཎྞ ཀ་མྨཱ་ནཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི? ཨ་ཡ་ཉྷི དེ་ས་ནཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ, ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ཀ་མྨ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཀ་ཐི་ཏེ ཨི་མེ་སཾ ཀི་རི་ཡཱ པཱ་ཀ་ཊཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཨ་པི་ཙ ཨི་མཾ ཀ་མྨ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་མེ་ཝ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨི་མེ ས་ཉྫཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཨེ་ཀོ ས་ར་ཎཾ ག་མི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ ས་པྤཱ་ཡཱ་ཏི ཉ་ཏྭཱ་པི ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཎྷནྟི ཀཱ་ལ༹་ཀཾ ད་ས་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཀ་མྨཾ. ཀ་ཎྷ་ཝི་པཱ་ཀནྟི ཨ་པཱ་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཏོ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཝི་པཱ་ཀཾ. སུ་ཀྐནྟི པ་ཎྜ་རཾ ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཀ་མྨཾ. སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀནྟི ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཏོ པ་ཎྜ་ར་ཝི་པཱ་ཀཾ. ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐནྟི ཝོ་མི་སྶ་ཀ་ཀ་མྨཾ. ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀནྟི སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཾ. མི་སྶ་ཀ་ཀ་མྨ་ཉྷི ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ མ་ངྒ་ལ་ཧ་ཏྠི་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཀུ་ས་ལེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ སུ་ཁཾ ཝེ་དི་ཡ་ཏི. ཀུ་ས་ལེ་ན རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ་པི ནི་བྦ་ཏྟོ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ དུ་ཀྑཾ ཝེ་དི་ཡ་ཏི. ཨ་ཀ་ཎྷཾ ཨ་སུ་ཀྐནྟི ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡ་ཀ་རཾ ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཀ་མྨཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏ་ཉྷི ཡ་དི ཀ་ཎྷཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཀ་ཎྷ་ཝི་པཱ་ཀཾ ད་དེ་ཡྻ. ཡ་དི སུ་ཀྐཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀཾ ད་དེ་ཡྻ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ པ་ན ཨ་དཱ་ན་ཏོ ཨ་ཀ་ཎྷཱ་སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཀ་ཎྷཾ ཨ་སུ་ཀྐ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨུ་དྡེ་སེ ཨ་ཏྠོ.
ནི་དྡེ་སེ པ་ན ས་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷནྟི ས་དུ་ཀྑཾ. ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་སུ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ག་ཧ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙོ་པ་ན་པྤ་ཏྟཱ དྭཱ་ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ས་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ ནཱ་མ. ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཧ་ནུ་ས་ཉྩོ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཝ་ཙཱི་བྷེ་ད་པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ ཏཱ་ཡེ་ཝ དྭཱ་ད་ས ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ ནཱ་མ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཙོ་པ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ ར་ཧོ ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟ་སྶ མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟཱ མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རོ ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཏཱི་སུ་པི དྭཱ་རེ་སུ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་བྷེ་དཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི སུ་ཏྟེ ཙེ་ཏ་ནཱ དྷུ་རཾ, ཨུ་པཱ་ལི་སུ་ཏྟེ ཀ་མྨཾ. ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱཏི ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ, པི་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ ལོ་ཀནྟི ས་དུ་ཀྑཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ས་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཱ ཕ་སྶཱ ཕུ་ས་ནྟཱིཏི ས་དུ་ཀྑཱ ཝི་པཱ་ཀ་ཕ་སྶཱ ཕུ་ས་ནྟི. ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑནྟི ནི་ར་ནྟ་ར་དུ་ཀྑཾ. བྷཱུ་ཏཱཏི ཧེ་ཏྭ་ཏྠེ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ, བྷཱུ་ཏ་ཀ་མྨ་ཏོ བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ས་ཏྟཱ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཀ་མྨ་ས་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཏེ་སཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཡཾ ཀ་རོ་ཏི ཏེ་ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཏེ་ནཱཏི ཀ་མྨེ་ན ཝི་ཡ ཝུ་ཏྟཱ, ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཙ ནཱ་མ ཝི་པཱ་ཀེ་ན ཧོ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཀ་མྨཾ ཧེ་ཏུ, ཏ་སྨཱ ཏེ་ན མཱུ་ལ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཕ་སྶཱ ཕུ་ས་ནྟཱིཏི ཡེ་ན ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན ནི་བྦ་ཏྟོ, ཏཾ་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཕ་སྶཱ ཕུ་ས་ནྟི. ཀ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དཱཏི ཀ་མྨ་དཱ་ཡ་ཛྫཱ ཀ་མྨ་མེ་ཝ ནེ་སཾ དཱ་ཡ་ཛྫཾ ས་ནྟ་ཀ་ནྟི ཝ་དཱ་མི.
ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷནྟི ནི་དྡུ་ཀྑཾ. ཨི་མ་སྨིཾ ཝཱ་རེ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ ནཱ་མ. ཏཱ་ཡེ་ཝ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟཱ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ ནཱ་མ. མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟཱ ཏཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛ, ཏི་སྶོ ཙ ཧེ་ཊྛི་མ་ཛྷཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷ་མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རོ ནཱ་མ. ཛྷཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏུ, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཀི་ནྟི ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷ་མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ་ཏི. ཀ་སི་ཎ་ས་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལེ ཙ ཀ་སི་ཎཱ་སེ་ཝ་ན་ཀཱ་ལེ ཙ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ གྷ་ཊི་ཏཱ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ གྷ་ཊི་ཏཱ. ཨི་ཏི ཏཱི་སུ་པི དྭཱ་རེ་སུ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་དི་བྷེ་དཱ ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རོ ཨུ་བྷ་ཡ་མི་སྶ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ནུ་སྶཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ ཀཱ་ལེ་ན སུ་ཁཾ ཀཱ་ལེ་ན དུ་ཀྑཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ, དེ་ཝེ་སུ པ་ན བྷུ་མྨ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ, ཝི་ནི་པཱ་ཏི་ཀེ་སུ ཝེ་མཱ་ནི་ཀ་པེ་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་ལེ་ན སུ་ཁཾ ཀཱ་ལེ་ན དུ་ཀྑཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཧ་ཏྠི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནེ་སུ་པི ལ་བྦྷ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཏ་ཏྲཱཏི ཏེ་སུ ཏཱི་སུ ཀ་མྨེ་སུ. ཏ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཡཱ ཙེ་ཏ་ནཱཏི ཏ་སྶ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་གྒ་ཙེ་ཏ་ནཱ. ཀ་མྨཾ པ་ཏྭཱ་ཝ མ་གྒ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་ཉྙོ པ་ཎྜ་ར་ཏ་རོ དྷ་མྨོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨི་དཾ པ་ན ཀ་མྨ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ པ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཀ་ཎྷཱ ནཱ་མ, ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ སུ་ཀྐཱ ནཱ་མ, མ་གྒ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་ཀ་ཎྷཱ ཨ་སུ་ཀྐཱ་ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ.
༨༢. ‘‘ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨི་དཾ སོ ‘‘ཙི་རཾ ཝ་ཏ མེ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་པ་ཀྑེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ ཀི་ལ་མི་ཏོ, ‘སུ་ཀྑ་ན་དཱི་ཏཱི་རེ ནྷཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’ཏི ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ཐུ་སེ ཀོ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ཙ ན ཀོ་ཙི ཨ་ཏྠོ ནི་པྥཱ་དི་ཏོ, ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཡོ་གེ ཡོ་ཛེ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཡོ་ནེ་ན ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་རི་ཝཱ་སོ པ་ཉྙ་ཏྟོ, ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦོ སཱ་མ་ཎེ་ར་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋི་ཏོ – ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ, སྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ པ་རི་ཝཱ་སཾ ཡཱ་ཙཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༨༦) ན་ཡེ་ན ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ས་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཡོ ཁོ, སེ་ནི་ཡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ པ་བྦ་ཛྫནྟི ཝ་ཙ་ན་སི་ལི་ཊྛ་ཏཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པ་རི་ཝ་སི་ཏྭཱ་ཡེ་ཝ ཧི པ་བྦ་ཛྫཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཏྠི་ཀེ་ན པ་ན ནཱ་ཏི་ཀཱ་ལེ་ན གཱ་མ་པྤ་ཝེ་ས་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ཊྛ ཝ་ཏྟཱ་ནི པཱུ་རེ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱཏི ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྟ་པཱུ་ར་ཎེ་ན ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ནེ་ས ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་རི་ཝཱ་སོ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་བྦ་ཛྫ་ཁ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༨༦) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པི་ཙ མེ་ཏྠཱཏི ཨ་པི་ཙ མེ ཨེ་ཏྠ. པུ་གྒ་ལ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཝི་དི་ཏཱཏི པུ་གྒ་ལ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝི་དི་ཏཾ. ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་རི་ཝཱ་སཱ་ར་ཧོ, ཨ་ཡཾ ན པ་རི་ཝཱ་སཱ་ར་ཧོ་ཏི ཨི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ པཱ་ཀ་ཊ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
ཏ་ཏོ སེ་ནི་ཡོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནཾ, ཡ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ གྷཾ་སི་ཏྭཱ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཎྷ་ནྟི, ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཚ་ཌྜེ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ས་ཉྫཱ་ཏུ་སྶཱ་ཧོ ས་ཙེ, བྷ་ནྟེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ཏི་བྦ་ཙྪ་ནྡ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ན སེ་ནི་ཡོ པ་རི་ཝཱ་སཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, སེ་ནི་ཡཾ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ན་ཡི. བྷ་ག་ཝཱ ག་ཎེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ལ་ཏྠ ཁོ ཨ་ཙེ་ལོ སེ་ནི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ལ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི.
ཨ་ཙི་རཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣོཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་མེ་ཝ. ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ཧི ཀཱ་ཡེ་ན ཙ ཙི་ཏྟེ་ན ཙ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ. ཨ་པྤ་མ་ཏྟོཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏིཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནྟོ. ཨཱ་ཏཱ་པཱིཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝཱི་རི་ཡཱ་ཏཱ་པེ་ན ཨཱ་ཏཱ་པཱི. པ་ཧི་ཏ་ཏྟོཏི ཀཱ་ཡེ ཙ ཛཱི་ཝི་ཏེ ཙ ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ པེ་སི་ཏ་ཏྟོ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཡ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ. ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ. ས་མྨ་དེ་ཝཱཏི ཧེ་ཏུ་ནཱ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ. ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རནྟི ཏཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནནྟི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ. ཏ་སྶ ཧི ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ པ་བྦ་ཛ་ནྟི. དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེཏི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ. ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཡེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སཱིཏི པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ་ཝ ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི…པེ… ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི.
ཨེ་ཝ་མ་སྶ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་བྷཱུ་མིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ནེ་ཝ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སེ་ནི་ཡོ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོཏི ཨེ་ཀོ. ཨ་ར་ཧ་ཏནྟི ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཀུ་ཀྐུ་ར་ཝ་ཏི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.