༣. མ་ཧཱ་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༤༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི མ་ཧཱ་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་སྨཱཏི ས་གཱ་ར་ཝ་ས་པྤ་ཏི་སྶ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོཏི ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ནཱ་མཾ. པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོཏི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏོ. དུ་པྤ་ཉྙོ དུ་པྤ་ཉྙོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་ཊྛཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་པྤ་ཉྙོ ནི་པྤ་ཉྙོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོཏི ཀཱ་ར་ཎ་པ་རི་ཙྪེ་ད་པུ་ཙྪཱ, ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན ནུ ཁོ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་ཙྪཱ ཙ ནཱ་མེ་སཱ ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ, དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ, ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ་པུ་ཙྪཱ, ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ, ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི. ཏཱ་ས་མི་དཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ –
ཀ་ཏ་མཱ ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ? པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་དི་ཊྛཾ ཨ་ཏུ་ལི་ཏཾ ཨ་ཏཱི་རི་ཏཾ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ, ཏ་སྶ ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཏུ་ལ་ནཱ་ཡ ཏཱི་ར་ཎཱ་ཡ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ.
ཀ་ཏ་མཱ དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ? པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཉཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི དི་ཊྛཾ ཏུ་ལི་ཏཾ ཏཱི་རི་ཏཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ, ཨ་ཉྙེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ.
ཀ་ཏ་མཱ ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ་པུ་ཙྪཱ? པ་ཀ་ཏི་ཡཱ སཾ་ས་ཡ་པ་ཀྑ་ནྡོ ཧོ་ཏི ཝི་མ་ཏི་པ་ཀྑ་ནྡོ, དྭེ་ལ༹ྷ་ཀ་ཛཱ་ཏོ, ‘‘ཨེ་ཝཾ ནུ ཁོ, ན ནུ ཁོ, ཀིཾ ནུ ཁོ, ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ’’ཏི, སོ ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ་པུ་ཙྪཱ (མ་ཧཱ་ནི. ༡༥༠; ཙཱུ་ལ༹་ནི. པུ་ཎྞ་ཀ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༡༢).
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ་ཏི? ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༡) ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨ་ནུ་མ་ཏིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ལེ པུ་ཙྪཱ ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ ནཱ་མ.
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༣༩༠) ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ཡ་མེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ པུ་ཙྪཱ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ ནཱ་མ. ཏཱ་སུ ཨི་དྷ དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
ཐེ་རོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཉྷཾ ས་མུ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ན་ནྟོ ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་སི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི པ་ཉྷཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ་ཡེ་ཝ ས་ཀྐོ་ཏི ན ནི་ཙྪེ་ཏུཾ; ཨེ་ཀ་ཙྩོ ནི་ཙྪེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ; ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ན ས་ཀྐོ་ཏི; ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ས་ཀྐོ་ཏི. ཏེ་སུ ཐེ་རོ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ས་ཀྐོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཀ་སྨཱ? མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ. མ་ཧཱ་པ་ཉྙཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཧི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ, མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་ཏྠེ་རོ, པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རོ, ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ, ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨཱ་ཏི ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཐེ་རཱ ཝི་སེ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ. ན ཧི ས་ཀྐཱ ཡཱ་ཡ ཝཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎ་སྶ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ, མ་ཧཱ་པ་ཉྙེ་ན པ་ན ས་ཀྐཱ་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ཏོ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཧི ཐེ་རེ་ན ས་དི་སོ ན་ཏྠི. ཏེ་ནེ་ཝ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༨༩).
ཏ་ཐཱ ན ས་ཀྐཱ ཡཱ་ཡ ཝཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ ས་མཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛེ་ཏུཾ, མ་ཧཱ་པ་ཉྙེ་ན པ་ན ས་ཀྐཱ་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་ཏྠེ་རོ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་བ་ལོ ཛཱ་ཏོ, ཏེ་ནེ་ཝ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༩༧).
ཏ་ཐཱ ན ས་ཀྐཱ ཡཱ་ཡ ཝཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ད་ས ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཏྟ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟེ་ན དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ, མ་ཧཱ་པ་ཉྙེ་ན པ་ན ས་ཀྐཱ་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རོ ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ས་ནེ ཙི་ཏྟ་བཱི་ཛ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ལཱི་ལཱ༹་ཡ་ནྟོ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ་ནེ་ཝ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ པུ་ཎྞོ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༩༦).
ཏ་ཐཱ ཡཱ་ཡ ཝཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨི་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཏྟོ ཝཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཡ་ཊྛི་ཀོ་ཊིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནྡྷོ ཝི་ཡ, ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀཾ ད་ཎྜ་ཀ་སེ་ཏུཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ ཝི་ཡ ཙ ག་ཙྪ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ པ་ན ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀཾ གཱ་ཐཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་པ་མཱ ཙ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཙ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛུ་པ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཀ་ཐེ་སི. མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀཾ གཱ་ཐཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་པ་མཱ ཙ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཙ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ནྟོ ཛཱ་ཏ་སྶ་རེ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཀུ་སུ་མཱ་ནི ཕུ་ལླཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ སི་ནེ་རུ་མ་ཏྠ་ཀེ ཝ་ཊྚི་ས་ཧ་སྶཾ ཏེ་ལ་པ་དཱི་པཾ ཛཱ་ལེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཧེ་ཊྛུ་པ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ་ནེ་ཝ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༡༧).
ཏ་ཐཱ ཡཱ་ཡ ཝཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏཱུ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀ་མྤི གཱ་ཐཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ པ་ན ཨེ་ཀ་པ་དེ ཋ་ཏྭཱ པ་ད་ས་ཏ་མྤི པ་ད་ས་ཧ་སྶ་མྤི ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ པ་ན མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་པ་དུ་དྡྷཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ས་ཀིཾ་ཡེ་ཝ སུ་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་པུ་ཙྪ་ནྟོ ས་ཊྛི པ་ད་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ནྣ་ར་ས གཱ་ཐཱ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝ་ལླི་ཡཱ པུ་པྥཱ་ནི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི. ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏཾ པཱ་སཱ་ཎེ ཁ་ཏ་ལེ་ཁཱ ཝི་ཡ, སུ་ཝ་ཎྞ་གྷ་ཊེ པ་ཀྑི་ཏྟ་སཱི་ཧ་ཝ་སཱ ཝི་ཡ ཙ ག་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ག་ཏི་མ་ནྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨཱ་ན་ནྡོ, ས་ཏི་མ་ནྟཱ་ནཾ, དྷི་ཏི་མ་ནྟཱ་ནཾ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨཱ་ན་ནྡོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༡༩-༢༢༣).
ན ཧི ས་ཀྐཱ ཡཱ་ཡ ཝཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཙ་ཏུ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་བྷེ་ད་སྶ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ. མ་ཧཱ་པ་ཉྙེ་ན པ་ན ས་ཀྐཱ་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཏ་ཏྠེ་རོ ཨ་དྷི་ག་མ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ས་ཝ་ན་པུ་བྦ་ཡོ་གཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ན་ཡུ་སྶ་དཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་བྷེ་དཾ པ་ཏྟོ. ཏེ་ནེ་ཝ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་ཏྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཏོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༡༨).
ཨི་ཏི ཐེ་རོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྷཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏུ་མྤི ནི་ཙྪེ་ཏུ་མྤཱི་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ས་ཀྐོ་ཏི. སོ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ས་བྦ་པ་ཉྷེ ས་མུ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ན་ནྟོ ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘སོ་བྷ་ནཱ ཝ་ཏ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ, ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀེ་ན ནཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡི་སྶཱ་མི, ཏ་ཏོ ཨ་ཡཾ དྭི་ནྣ་མྤི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཀ་མ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཙ ཋ་པི་ཏཱ ཨ་ཏི་ག་རུ་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པཱ་སཱ་ཎ་ཙྪ་ཏྟ་ས་དི་སཱ, ཙ་ཏུ་རོ་གྷ་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ཏི་ཏྠེ ཋ་པི་ཏ་ནཱ་ཝཱ ཝི་ཡ, མ་གྒ་ག་མ་ན་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟ་ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐོ ཝི་ཡ བ་ཧུ་པ་ཀཱ་རཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ན་ཏྠཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏཱ་སུ ཨི་དྷ དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ’’ཏི.
ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ དུ་པྤ་ཉྙོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ཨི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ན་ཏྠཱི་ཏི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ན པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོཏི ཨི་ཏོ དུ་ཀྑཾ ས་མུ་དེ་ཏཱི་ཏི པ་ཝ་ཏྟི་དུ་ཀྑ་པ་བྷཱ་ཝི་ཀཱ ཏ་ཎྷཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་ནྟི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ན པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོཏི ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ ཙ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་ནྟི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ན པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱཏི ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི མ་གྒ་ས་ཙྩཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ན པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ན་ནྟ་ར་ཝཱ་རེ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀོ པུ་གྒ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཡ་ཉྷི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ས་ནྟི་ཀེ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ས་ཝ་ན་ཏོ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཱ དྷ་མྨཱ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, ཏ་ཎྷཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ, དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟོ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ནི་རོ་དྷ་པཱ་པ་ནོ མ་གྒོ མ་གྒ་ས་ཙྩ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ཏི. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མཱ་ནི དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི ཝ་ཊྚཾ, པ་ཙྪི་མཱ་ནི ཝི་ཝ་ཊྚཾ, ཝ་ཊྚེ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཧོ་ཏི, ནོ ཝི་ཝ་ཊྚེ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་མཱ་ནོ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩེ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ཏི.
དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ནཱ་མ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ, ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ རཱུ་པཾ རཱུ་པ’’ནྟི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཝེ་ད་ནཱ ས་ཉྙཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཡ་མ་ཀ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ནྡྷཾ བྷི་ནྡ་ནྟོ ཝི་ཡ ‘‘དྭེ་ཝ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ, ཀོ ཙ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཡེ ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨེ ཙ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦེ་པི དྷ་མྨཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ’’ཏི ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨུ་ད་ཡ་ཝ་ཡ་པྤ་ཊི་པཱི་ལ༹་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན དུ་ཀྑཱ, ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་མྨ་ས་ནྟོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.
མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཨེ་ཀ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨེ་ཀཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཧཱ་ན་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན, ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན, མ་གྒཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི, ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན, ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན, མ་གྒཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. སོ ཏཱི་ཎི ས་ཙྩཱ་ནི ཀི་ཙྩ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནི་རོ་དྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ. ཏ་སྨི་ཉྩ་སྶ ཁ་ཎེ ཨ་ཧཾ དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་མི, ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛ་ཧཱ་མི, ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་མི, མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་མཱི་ཏི ཨཱ་བྷོ་ག་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་ར་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ན་ཏྠི. ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶེ་ཝ མ་གྒོ ཏཱི་སུ ས་ཙྩེ་སུ པ་རི་ཉྙཱ་དི་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ནྟོ་ཝ ནི་རོ་དྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི.
ཏ་སྨཱ པ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ, ཨུ་པ་རི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ པ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི ནི་དྡི་ཊྛོ. ཡོ པ་ན ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ པཱ་ལི༹་ཏོ ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཏོ ཙ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཏོ ཙ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛུ་པ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་རི་གྒ་ཧ་མ་ཏྟ་མྤི ན་ཏྠི, ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཝཱ ནཱ་མ, དུ་པྤ་ཉྙོ ནཱ་མཱ་ཏི? ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཙ་རི་ཏོ ནཱ་མེ་ས, པ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨ་ཐ ཡོ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨ་ཛྫ ཨ་ཛྫེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནྟི ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཝཱ ནཱ་མ, དུ་པྤ་ཉྙོ ནཱ་མཱ་ཏི? བྷ་ཛཱ་པི་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙ་ཝཱ་པ་ཀྑཾ བྷ་ཛ་ཏི. སུ་ཏྟེ པ་ན པ་ཊི་ཝེ་དྷོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ.
ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨེ་ས པ་ཉྙ་ཝཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ, ཏ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པུ་ཙྪཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. སུ་ཁ་ནྟི་པི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི སུ་ཁ་ཝེ་ད་ན་མྤི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨུ་པ་རི་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མི་ནཱ ཐེ་རོ ‘‘སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༡༡༣; དཱི. ནི. ༢.༣༨༠) ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་སྶ་ཏྠོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སཾ་ས་ཊྛཱཏི ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན སཾ་ཡོ་ག་ཊྛེ་ན སཾ་ས་ཊྛཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཐེ་རོ མ་གྒ་པ་ཉྙ་ཉྩ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མེ དྭེ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ མི་སྶེ་ཏྭཱ བྷཱུ་མ་ནྟ་རཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ས་མ་ཡཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ན མ་གྒ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཐེ་རོ་པི་སྶ ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ས་ཊྛཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ན ཙ ལ་བྦྷཱ ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཨི་མེ་སཾ ལོ་ཀི་ཡ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱཏི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝཱ ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པྤཱ་ད་ཏོ ཝཱ ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཝཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ པ་ན དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨཾ པ་ཏྭཱ ཧི ཙི་ཏྟཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ པ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ.
ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ་པི ཧི ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ, ‘‘བྷི་ཀྑུ, ཏྭཾ ཀ་ཏ་མཾ པ་ཉྙཾ ཨ་དྷི་ག་ཏོ, ཀིཾ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་པ་ཉྙཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ དུ་ཏི་ཡ ཏ་ཏི་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠ མ་གྒ་པ་ཉྙ’’ནྟི ན ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཀིཾ ཕ་སྶོ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཀིཾ ཝེ་ད་ནོ, ཀིཾ ས་ཉྙོ, ཀིཾ ཙེ་ཏ་ནོ་ཏི ན ཙ པུ་ཙྪ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ན, ‘‘ཀི་ཉྩི་ཏྟོ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༡༣༥) པུ་ཙྪ་ཏི. ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟོ་པི ‘‘མ་ནོ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ དྷ་མྨཱ, མ་ནོ་སེ་ཊྛཱ མ་ནོ་མ་ཡཱ’’ཏི (དྷ. པ. ༡, ༢) ཙ, ‘‘ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ? ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཀུ་ས་ལཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༡) ཙ ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ པ་ན ཀིཾ ཕ་སྶོ ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ, ཀིཾ ཝེ་ད་ནོ, ཀིཾ ས་ཉྙོ, ཀིཾ ཙེ་ཏ་ནོ་ཏི ན པུ་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, པ་ཉྙཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ, ཀིཾ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པུ་ཙྪ་ཏི.
ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ་པི ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཀ་ཏྠ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་སུ ཨེ་ཏྠ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ཏྠ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཏྠ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ཏྠ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཏྠ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ཏྠ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ ཛྷཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཏྠ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ཏྠ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ་སུ ཨེ་ཏྠ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༥.༤༧༨). ཨེ་ཝཾ ས་ཝི་ས་ཡ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ དྷ་མྨཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
ཡ་ཐཱ ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟཱ རཱ་ཛཱ་ཏི རཱ་ཛ་པ་ཉྩ་མེ་སུ ས་ཧཱ་ཡེ་སུ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱ་ཏི ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཏི་ཎྞེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟ་སྶ གེ་ཧཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ, ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ དེ་ཐ, ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དཱི་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི གེ་ཧེ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ གེ་ཧཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ, ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ དེ་ཐ, ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དཱི་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི གེ་ཧེ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི. ཨ་ཐ ས་བྦ་པ་ཙྪཱ ར་ཉྙོ གེ་ཧཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཀི་ཉྩཱ་པི རཱ་ཛཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨི་སྶ་རོ་ཝ, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧེ་ཡེ་ཝ, ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ དེ་ཐ, ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དཱི་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ ས་དྡྷཱ་པ་ཉྩ་མ་ཀེ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཏེ་སུ ས་ཧཱ་ཡེ་སུ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཏ་ར་ནྟེ་སུ ཝི་ཡ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ་པི ཡ་ཐཱ པ་ཋ་མ་སྶ གེ་ཧེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒཱ་ནི པ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་མེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, སེ་སཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡ་སྶ གེ་ཧེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ནི པ་ཏྭཱ པ་གྒ་ཧ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་མེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, སེ་སཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ གེ་ཧེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི པ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡ་མེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, སེ་སཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ གེ་ཧེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ པ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ་མེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, སེ་སཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ས་བྦ་པ་ཙྪཱ ར་ཉྙོ གེ་ཧཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ པ་ན ཡ་ཐཱ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, རཱ་ཛཱ་ཝ གེ་ཧེ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཏྭཱ པ་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་མེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, སེ་སཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གྒེ ཋ་པི་ཏོ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཏ་ཏྠེ་རོ ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཙི་ཏྟཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི; ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ པ་ཉྙཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ པ་ཉྙཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི. དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སཱི་ཏི.
ཡཾ ཧཱ་ཝུ་སོ, པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཡཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་མི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན མ་གྒ་པ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི མ་གྒ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཡཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨི་མེ དྷ་མྨཱ. སཾ་ས་ཊྛཱཏི ཨེ་ཀུ་པྤཱ་ད་ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཡ སཾ་ས་ཊྛཱ.
པ་ཉྙཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱཏི ཨི་དཾ མ་གྒ་པ་ཉྙཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ པ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻནྟི ཨི་དཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ན པ་ཉྙཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ་ཝ ཧོ་ཏི.
༤༥༠. ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ནཱཏི ཨི་དཾ ཀ་སྨཱ པུ་ཙྪ་ཏི? ཝེ་ད་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཏེ་བྷཱུ་མི་ཀ་ས་མྨ་ས་ན་ཙཱ་ར་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ. སུ་ཁ་མྤི ཝེ་དེ་ཏཱིཏི སུ་ཁཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝེ་དེ་ཏི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི. པ་ར་ཏོ པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ‘‘རཱུ་པ་ཉྩ ཧི་དཾ, མ་ཧཱ་ལི, ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་ཏི་ཏཾ དུ་ཀྑཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟཾ ཨ་ན་ཝ་ཀྐ་ནྟཾ སུ་ཁེ་ན, ན་ཡི་དཾ ས་ཏྟཱ རཱུ་པ་སྨིཾ སཱ་ར་ཛྫེ་ཡྻུཾ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, རཱུ་པཾ སུ་ཁཾ སུ་ཁཱ་ནུ་པ་ཏི་ཏཾ སུ་ཁཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟཾ ཨ་ན་ཝ་ཀྐ་ནྟཾ དུ་ཀྑེ་ན, ཏ་སྨཱ ས་ཏྟཱ རཱུ་པ་སྨིཾ སཱ་ར་ཛྫ་ནྟི, སཱ་རཱ་གཱ སཾ་ཡུ་ཛྫ་ནྟི, སཾ་ཡོ་གཱ སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ནྟི. ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཧི་དཾ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཧི་དཾ, མ་ཧཱ་ལི, ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ…པེ… སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༧༠) ཨི་མི་ནཱ ཧི མ་ཧཱ་ལི་སུ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨི་དྷ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ནྟི ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨ་པི་ཙ པུ་རི་མཾ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དེ་ཏི; པུ་རི་མཾ དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དེ་ཏི; པུ་རི་མཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཝེ་ད་ནཱ་ཡེ་ཝ ཧི ཝེ་དེ་ཏི, ན ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཝེ་དི་ཏཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ.
ས་ཉྙཱ ས་ཉྙཱཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ས་བྦ་ས་ཉྙཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཀིཾ ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡཱ་ཏི? ས་བྦ་ས་ཉྙཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི་པི ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི་པི ཨེ་ཀ་མེ་ཝེ་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཏེ་བྷཱུ་མི་ཀ་ས་མྨ་ས་ན་ཙཱ་ར་ས་ཉྙཱ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ. ནཱི་ལ་ཀ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ནཱི་ལ་པུ་པྥེ ཝཱ ཝ་ཏྠེ ཝཱ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ནཾ ཝཱ པཱ་པེ་ནྟོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི ཨ་ཏྠེ པ་རི་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱ་པི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་ཉྙཱ་པི ཨ་པྤ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ནཱི་ལེ ནཱི་ལ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཉྙཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. པཱི་ཏ་ཀཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཝེ་ད་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ, ས་ཉྙཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ ཀ་སྨཱ ན ག་ཧི་ཏཱ་ཏི? ཨ་ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཏྟཱ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཧི ག་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ལ་བྦྷ་ནྟི, ནོ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཏཾ པ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སུ ག་ཧི་ཏེ་སུ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ ཨ་ནྟ་མ་སོ དྭེ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷ་མྨཱ་པི ལ་བྦྷ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཧི ཏ་ཡོ པུ་རི་སཱ སུ་ཏྟཾ སུ་ཏྟ་ནྟི ཝ་དེ་ཡྻུཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ར་ཏ་ནཱ་ཝུ་ཏ་སུ་ཏྟ་ནྟི. ཏེ་སུ པུ་རི་མཱ ཏ་ཡོ ཏ་ཀྐ་ག་ཏ་མྤི པ་ཊྚི་ཝ་ཊྚ་ཀཱ་དི་ག་ཏ་མྤི ཡཾ་ཀི་ཉྩི བ་ཧུཾ སུ་ཏྟཾ ལ་བྷ་ནྟི ཨ་ནྟ་མ་སོ མ་ཀྐ་ཊ་ཀ་སུ་ཏྟ་མྤི. ར་ཏ་ནཱ་ཝུ་ཏ་སུ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ མ་ནྡཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཧེ་ཊྛ་ཏོ ཝཱ པ་ཉྙཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྤ་ཡོ་གཾ ལ་བྷཱ་པི་ཏཱ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཏྟཱ་ཝ ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཡཾ ཧཱ་ཝུ་སོ, ཝེ་དེ་ཏཱིཏི ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དེ་ཏི, ས་ཉྙཱ་པི ཏ་དེ་ཝ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི. ཡཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་ཉྙཱ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཏ་དེ་ཝ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་དཱ་ནི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་གྒ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ. ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི པ་དཾ པ་ན ཨ་ཝི་སེ་སོ. ཏ་སྶཱ་པི ཛཱ་ན་ན་ཏྠེ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ཉྙཱ ཧི ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་ཉྫཱ་ན་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩེ་ཝ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉྩ པཱ་པེ་ཏི, ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ པ་ན མ་གྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. པ་ཉྙཱ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་མྤི པཱ་པེ་ཏི, ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ མ་གྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པེ་ཏུ་མྤི ས་ཀྐོ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཧི ཧེ་ར་ཉྙི་ཀ་ཕ་ལ་ཀེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་རཱ་སི་མྷི ཀ་ཏེ ཨ་ཛཱ་ཏ་བུ་དྡྷི དཱ་ར་ཀོ གཱ་མི་ཀ་པུ་རི་སོ མ་ཧཱ་ཧེ་ར་ཉྙི་ཀོ་ཏི ཏཱི་སུ ཛ་ནེ་སུ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་སུ ཨ་ཛཱ་ཏ་བུ་དྡྷི དཱ་ར་ཀོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཙི་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ར་སྶ་མ་ཎྜ་ལ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་དཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཾ ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏ་ནྟི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. གཱ་མི་ཀ་པུ་རི་སོ ཙི་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཉྩེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ. ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱུ་ཊོ ཨ་ཡཾ ཚེ་ཀོ ཨ་ཡཾ ཀ་ར་ཏོ ཨ་ཡཾ ས་ཎྷོ’’ཏི པ་ན ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. མ་ཧཱ་ཧེ་ར་ཉྙི་ཀོ ཙི་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝ་མྤི ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏ་བྷཱ་ཝ་མྤི ཀཱུ་ཊཱ་དི་བྷཱ་ཝ་མྤི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཛཱ་ན་ནྟོ ཙ པ་ན ནཾ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ་པི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏ་སྶ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་པི, ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ་པི, ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ་པི, ཧ་ཏྠེ་ན ག་རུ་ཀ་ལ་ཧུ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ་པི ཨ་སུ་ཀ་གཱ་མེ ཀ་ཏོ་ཏི་པི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་སུ་ཀ་ནི་ག་མེ ཨ་སུ་ཀ་ན་ག་རེ ཨ་སུ་ཀ་པ་བྦ་ཏ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ཨ་སུ་ཀ་ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཀ་ཏོ་ཏི་པི, ཨ་སུ་ཀཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཀ་ཏོ་ཏི་པི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ས་ཉྙཱ ཨ་ཛཱ་ཏ་བུ་དྡྷི་དཱ་ར་ཀ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ གཱ་མི་ཀ་པུ་རི་ས་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་མྤི པཱ་པེ་ཏི. པ་ཉྙཱ མ་ཧཱ་ཧེ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་མྤི པཱ་པེ་ཏི, ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ མ་གྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་མྤི པཱ་པེ་ཏི. སོ པ་ན ནེ་སཾ ཝི་སེ་སོ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷོ.
ཏེ་ནཱ་ཧ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ – ‘‘དུ་ཀྐ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཏ་ནྟི. ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ག་སེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དུ་ཀྐ་རཾ ཀ་ཏ་ནྟི? དུ་ཀྐ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཏཾ, ཨི་མེ་སཾ ཨ་རཱུ་པཱི་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ, ཨ་ཡཾ ཕ་སྶོ, ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་ཡཾ ས་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ ཙེ་ཏ་ནཱ, ཨི་དཾ ཙི་ཏྟ’’ནྟི (མི. པ. ༢.༧.༡༦). ཡ་ཐཱ ཧི ཏི་ལ་ཏེ་ལཾ, སཱ་ས་པ་ཏེ་ལཾ, མ་དྷུ་ཀ་ཏེ་ལཾ, ཨེ་ར་ཎྜ་ཀ་ཏེ་ལཾ, ཝ་སཱ་ཏེ་ལ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཏེ་ལཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཙཱ་ཊི་ཡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ཡ་མ་ཀ་མ་ནྠེ་ཧི མ་ནྠེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨི་དཾ ཏི་ལ་ཏེ་ལཾ, ཨི་དཾ སཱ་ས་པ་ཏེ་ལ་ནྟི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཎཾ ནཱ་མ དུ་ཀྐ་རཾ, ཨི་དཾ ཏ་ཏོ དུ་ཀྐ་ར་ཏ་རཾ. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ དྷ་མྨི་སྶ་རོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཨི་མེ་སཾ ཨ་རཱུ་པཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཨ་ཀྑཱ་སི. པ་ཉྩ་ནྣཾ མ་ཧཱ་ན་དཱི་ནཾ ས་མུ་དྡཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ, ‘‘ཨི་དཾ ག་ངྒཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ, ཨི་དཾ ཡ་མུ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཨུ་ད་ཀ་ཨུ་དྡྷ་ར་ཎེ་ནཱ་པི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༤༥༡. ནི་སྶ་ཊྛེ་ནཱཏི ནི་སྶ་ཊེ་ན པ་རི་ཙྩ་ཏྟེ་ན ཝཱ. ཏ་ཏྠ ནི་སྶ་ཊེ་ནཱཏི ཨ་ཏྠེ ས་ཏི པ་ཉྩ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧཱི་ཏི ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་རི་ཙྩ་ཏྟེ་ནཱཏི ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – པ་ཉྩ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ནི་སྶ་རི་ཏྭཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟེ་ན པ་ཉྩ་ཧི ཝཱ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་ག་མ་ན་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཙྩ་ཏྟེ་ནཱ་ཏི. པ་རི་སུ་དྡྷེ་ནཱཏི ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ན. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ནཱཏི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟེ་ན. ཀིཾ ནེ་ཡྻནྟི ཀིཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི ནེ་ཡྻཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི དྷ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ་ཧཱ་ནི. ༦༩) ཧི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ནེ་ཡྻ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནེ་ཡྻནྟི ཀ་ཐཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི ནེ་ཡྻཱ་ཏི? རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཋི་ཏེ་ན ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཋི་ཏ་སྶ ཧི སཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི? པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཧི ཀ་ལཱ་པ་ཏོ ན་ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ནཾ ལ་བྦྷ་ཏི, དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ས་དི་ས་སྶཱ་པི ཧི བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ན ཛཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཐེ་རོ་པི, ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ས་མྦྷོ་ནྟི, ཧུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝེ་ནྟཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༩༤) ཀ་ལཱ་པ་ཏོ ན་ཡ་ཏོ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སཱི་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཧ་ཏྠ་ག་ཏ་ཏྟཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡ་མྤི པ་རོ་པ་ཉྙཱ་ས དྷ་མྨེ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཨཾ་གུ་དྡྷཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ, ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཉྙཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ད་སྶ་ན་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ཊྛེ་ན ཙ་ཀྑུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ དྭེ པ་ཉྙཱ ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ ཙ. ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཡ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ ཙ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཛཱ་ན་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱཏི ཀོ ཨེ་ཏི་སྶཱ ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་ཉྙ་ཏྠཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻེ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྷི་ཉྙ་ཏྠཱ. པ་རི་ཉྙེ་ཡྻེ དྷ་མྨེ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཉྙ་ཏྠཱ. པ་ཧཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ. སཱ པ་ནེ་སཱ ལོ་ཀི་ཡཱ་པི ཨ་བྷི་ཉྙ་ཏྠཱ ཙ པ་རི་ཉྙ་ཏྠཱ ཙ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏོ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་པི ཨ་བྷི་ཉྙ་ཏྠཱ ཙ པ་རི་ཉྙ་ཏྠཱ ཙ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཏོ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ. ཏ་ཏྠ ལོ་ཀི་ཡཱ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ ཙ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ.
༤༥༢. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཙ མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཙ. པ་ར་ཏོ ཙ གྷོ་སོཏི ས་པྤཱ་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ. ཡོ་ནི་སོ ཙ མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཏ་ཏྠ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཨ་པི དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ དྭེ པ་ཙྩ་ཡཱ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཐེ་རོ ཧི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟ་མྤི ཀི་ལེ་སཾ པ་ཛ་ཧི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ‘‘ཡེ དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏུ་པྤ་བྷ་ཝཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༠) ཨ་སྶ་ཛི་ཏྠེ་ར་ཏོ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ་སྶ པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཛཱ་ཏོ. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ པ་ར་ཏོ་གྷོ་ས་ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི, ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉྩ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟི.
ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱཏི ལ་དྡྷཱུ་པ་ཀཱ་རཱ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཕ་ལཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ. ཏ་དེ་ཝ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཕ་ལཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་ནི་སཾ་སཱ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཕ་ལ་པ་ཉྙཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི ནཱ་མ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ དྷ་མྨཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སཱི་ལཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སཱི་ལནྟི ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ. སུ་ཏནྟི ས་པྤཱ་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ. སཱ་ཀ་ཙྪཱཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཁ་ལ་ན་པ་ཀྑ་ལ་ན་ཙྪེ་ད་ན་ཀ་ཐཱ. ས་མ་ཐོཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་དི་ཀཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཝི་པ་སྶ་ནཱཏི ས་ཏྟ་ཝི་དྷཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལ་ཉྷི པཱུ་རེ་ནྟ་སྶ, ས་པྤཱ་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཁ་ལ་ན་པ་ཀྑ་ལ་ནཾ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་དི་ཀཱ་སུ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་སུ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ, ས་ཏྟ་ཝི་དྷཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཕ་ལཾ དེ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཧི མ་དྷུ་རཾ ཨ་མྦ་པ་ཀྐཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་མྦ་པོ་ཏ་ཀ་སྶ ས་མ་ནྟཱ ཨུ་ད་ཀ་ཀོ་ཊྛ་ཀཾ ཐི་རཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་ཏི. གྷ་ཊཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩ་ཏི. ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཏྠཾ མ་རི་ཡཱ་དཾ ཐི་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ཡཱ ཧོ་ཏི ས་མཱི་པེ ཝ་ལླི ཝཱ སུ་ཀྑ་ད་ཎྜ་ཀོ ཝཱ ཀི་པི་ལླི་ཀ་པུ་ཊོ ཝཱ མ་ཀྐ་ཊ་ཀ་ཛཱ་ལཾ ཝཱ, ཏཾ ཨ་པ་ནེ་ཏི. ཁ་ཎི་ཏྟིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ མཱུ་ལཱ་ནི པ་རི་ཁ་ཎ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཀ་རོ་ཏོ སོ ཨ་མྦོ ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཕ་ལཾ དེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. རུ་ཀྑ་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཀོ་ཊྛ་ཀ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཧི སཱི་ལཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་ད་ཀ་སི་ཉྩ་ནཾ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ, མ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཐི་ར་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ས་མ་ཐོ, ས་མཱི་པེ ཝ་ལླི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཧ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཁ་ལ་ན་པ་ཀྑ་ལ་ན་ཙྪེ་ད་ནཾ, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཁ་ཎི་ཏྟིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མཱུ་ལ་ཁ་ཎ་ནཾ ཝི་ཡ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏ་སྶ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑ་སྶ མ་དྷུ་ར་ཕ་ལ་དཱ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཡ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་དཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤༥༣. ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ཝཱཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? མཱུ་ལ་མེ་ཝ ག་ཏོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི, དུ་པྤ་ཉྙོ ཡེ་ཧི བྷ་ཝེ་ཧི ན ཨུ་ཊྛཱ་ཏི, ཏེ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མ་བྷ་ཝོཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱུ་པ་གཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀྑ་ནྡྷཱ་པཱི་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ་ཏི ཨཱ་ཧ. རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨཱ་ཡ་ཏིནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ. པུ་ན་བྦྷ་ཝ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱི་ཏི པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི. ཨི་དྷ ཝ་ཊྚཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱཏི རཱུ་པཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ ས་དྡཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ, ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ ཙེ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲ་ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཡ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཧི ག་མ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཧོ་ཏི, ག་མ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཊྚཾ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཊྚཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི. ཨི་དཱ་ནི ཝི་ཝ་ཊྚཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཁ་ཡ་ནི་རོ་དྷེ་ན. ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་དཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དེ་ན. ཀིཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པུ་བྦེ ནི་རུ་དྡྷཱ, ཨ་ཐ ཝི་ཛྫཱ པུ་བྦེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི? ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. པ་དཱི་པུ་ཛྫ་ལ་ནེ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་ག་མོ ཝི་ཡ ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་དེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནི་རུ་དྡྷཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཁ་ཡ་ནི་རོ་དྷེ་ན. པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ན ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ན ཧོ་ཏི, ག་མ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ག་མ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, ཝ་ཊྚཾ ན ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཝ་ཊྚཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི.
༤༥༤. ཀ་ཏ་མཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ ནི་རོ་དྷ་པཱ་ད་ཀཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནནྟི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ངྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀོ་ཊྛཱ་ས་པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ, ཨི་དཾ ཛྷཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ཀཾ ཏི་ཝ་ངྒི་ཀཾ དུ་ཝ་ངྒི་ཀ་ནྟི ཨ་ངྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀོ་ཊྛཱ་ས་པ་རི་ཙྪེ་དཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཝི་ཏ་ཀྐོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཨ་ནུ་མ་ཛྫ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝི་ཙཱ་རོ, ཕ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ པཱི་ཏི, སཱ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ སུ་ཁཾ, ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནནྟི ཨི་དྷ པ་ན ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཏཱ་ནི པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི, ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. ཨི་ཏི ཧེ་ཊྛཱ ནི་རོ་དྷ་པཱ་ད་ཀཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏཾ, ཨུ་པ་རི ཏ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ཏི. ཨ་ནྟ་རཱ པ་ན ཚ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ སཾ་ཁི་ཏྟཱ, ན་ཡཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤༥༥. ཨི་དཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་སྶ་ཡེ པ་ཉྩ པ་སཱ་དེ པུ་ཙྪ་ནྟོ པ་ཉྩི་མཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡནྟི གོ་ཙ་ར་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་ས་ཡཾ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶཱཏི ཙ་ཀྑུ སོ་ཏ་སྶ སོ་ཏཾ ཝཱ ཙ་ཀྑུ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཾ ན པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི. ས་ཙེ ཧི ནཱི་ལཱ་དི་བྷེ་དཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ནེ་ཡྻ, ‘‘ཨི་ངྒྷ ཏཱ་ཝ ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཧི ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཧི, ཀིཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྷི ཝི་ནཱ་པི མུ་ཁེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ཨ་རེ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ, ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་མྤི པ་རི་དྷཱ་ཝ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ མ་ཡཱ ཀུ་ཧིཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཛཱ་ན་ན་ཀཾ ལ་བྷི་སྶ་སི, ཨཱ་ཧ་ར ནཾ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དེ ཨུ་པ་ནེ་ཧི, ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི, ཡ་དི ཝཱ ནཱི་ལཾ ཡ་དི ཝཱ པཱི་ཏ་ཀཾ, ན ཧི ཨེ་སོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཝི་ས་ཡོ, མ་ཡ྄ཧེ་ཝེ་སོ ཝི་ས་ཡོ’’ཏི. སེ་ས་དྭཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་ནི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ གོ་ཙ་རཾ ཝི་ས་ཡཾ ན པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟི ནཱ་མ. ཀིཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎནྟི ཨེ་ཏེ་སཾ ཀིཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ, ཀིཾ ཨེ་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ས་ར་ནྟཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. མ་ནོ པ་ཊི་ས་ར་ཎནྟི ཛ་ཝ་ན་མ་ནོ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ. མ་ནོ ཙ ནེ་སནྟི མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཛ་ཝ་ན་མ་ནོ ཝཱ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཛ་ཝ་ན་མ་ནོ ཝཱ ཨེ་ཏེ་སཾ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཾ ར་ཛྫ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྷི རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཨེ་ཏྠ ར་ཛྫ་ནཾ ཝཱ དུ་སྶ་ནཾ ཝཱ མུ་ཡ྄ཧ་ནཾ ཝཱ ན་ཏྠི. ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ན དྭཱ་རེ ཛ་ཝ་ནཾ ར་ཛྫ་ཏི ཝཱ དུ་སྶ་ཏི ཝཱ མུ་ཡ྄ཧ་ཏི ཝཱ. སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ – པ་ཉྩ ཀི་ར དུ་བྦ་ལ་བྷོ་ཛ་ཀཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ སེ་ཝི་ཏྭཱ ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཉྩ་ཀུ་ལི་ཀེ གཱ་མེ པ་རི་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ཡཾ ལ་བྷིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ མ་ཙྪ་བྷཱ་གོ མཾ་ས་བྷཱ་གོ ཡུ་ཏྟི་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཝཱ, བ་ནྡྷ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཝཱ, མཱ་པ་ཧཱ་ར་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཝཱ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཝཱ, སོ་ལ༹་ས་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཝཱ, བཱ་ཏྟིཾ་ས་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཝཱ, ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཝཱ, ད་ཎྜོ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ས་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ པ་ཉྩ་ས་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ས་ཧ་སྶ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ མ་ཧཱ་བ་ལིཾ རཱ་ཛཱ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཀུ་ལི་ཀ་གཱ་མོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ པ་སཱ་དཱ ད་ཊྛ་བྦཱ; པ་ཉྩ དུ་བྦ་ལ་བྷོ་ཛ་ཀཱ ཝི་ཡ པ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི; རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ཛ་ཝ་ནཾ; དུ་བྦ་ལ་བྷོ་ཛ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ཡ་པཱ་པུ་ཎ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཱ་དི་མ་ཏྟཾ. ར་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ན ཨེ་ཏེ་སུ ན་ཏྠི. ར་ཉྙོ མ་ཧཱ་བ་ལི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝི་ཡ ཏེ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཛ་ཝ་ན་སྶ ར་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༤༥༦. པ་ཉྩི་མཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ཨ་ནྟོ་ནི་རོ་དྷ་སྨིཾ པ་ཉྩ པ་སཱ་དེ. ཀི་རི་ཡ་མ་ཡ་པ་ཝ་ཏྟ་སྨི་ཉྷི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ པ་སཱ་དཱ་ནཾ བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི. ཡོ པ་ན ཏཾ པ་ཝ་ཏྟཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ་ནི་རོ་དྷེ པ་ཉྩ པ་སཱ་དཱ ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི་ཏི ཨི་དཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨཱ་ཡུཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཨུ་སྨཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ་པི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡེ་ན ཝི་ནཱ ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨུ་སྨཱ ཨཱ་ཡུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཛྷཱ་ཡ་ཏོཏི ཛ་ལ་ཏོ. ཨ་ཙྩིཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཛཱ་ལ་སི་ཁཾ པ་ཊི་ཙྩ. ཨཱ་བྷཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨཱ་ལོ་ཀོ ནཱ་མ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨཱ་བྷཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཙྩཱིཏི ཏཾ ཨཱ་ལོ་ཀཾ པ་ཊི་ཙྩ ཛཱ་ལ་སི་ཁཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཛཱ་ལ་སི་ཁཱ ཝི་ཡ ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ. ཨཱ་ལོ་ཀོ ཝི་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ཛཱ་ལ་སི་ཁཱ ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སཱ ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཛ་ནི་ཏ་ཨཱ་ལོ་ཀེ་ནེ་ཝ ས་ཡ་མྤི ཨ་ཎུ ཐཱུ་ལཱ དཱི་གྷཱ ར་སྶཱ་ཏི པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ལ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཛ་ནི་ཏ་ཨཱ་ལོ་ཀེ་ན ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ལ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཨུ་སྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ནི་བྦ་ཏྟེ་ན ཀ་མྨ་ཛ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ས་མྦྷ་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡེ་ན ཨུ་སྨཱ་ཡ ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ནཾ. ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཉྷི ད་ས་པི ཝ་སྶཱ་ནི…པེ… ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛ་པ་ཝ་ཏྟཾ པཱ་ལེ་ཏི. ཨི་ཏི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི པཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི ཨུ་སྨཱ ཨཱ་ཡུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤༥༧. ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱཏི ཨཱ་ཡུ་མེ་ཝ. ཝེ་ད་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱཏི ཝེ་ད་ནཱ དྷ་མྨཱ་ཝ. ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡོ ཧི བྷི་ཀྑུ ཨ་རཱུ་པ་པ་ཝ་ཏྟེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ ས་ཉྙ་ཉྩ ཝེ་ད་ན་ཉྩ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ན རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་པ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཛཱ་ལཱ་པ་ཝ་ཏྟེ ཨུ་ཀྑ་ཎྛི་ཏོ ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ལཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཚཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཨ་ངྒཱ་རེ པི་དྷཱ་ཡ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན་སྶ པུ་ན ཛཱ་ལཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཚཱ་རི་ཀཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ངྒཱ་རེ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ མུ་ཁ་ཝཱ་ཏཾ ཝཱ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་ཝཱ་ཏཾ ཝཱ ད་དཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཛཱ་ལཱ་པ་ཝ་ཏྟཾ པུ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛཱ་ལཱ་པ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ. པུ་རི་ས་སྶ ཛཱ་ལཱ་པ་ཝ་ཏྟེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན ཛཱ་ལཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཚཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཨ་ངྒཱ་རེ པི་དྷཱ་ཡ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ནི་ས་ཛྫཱ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་རཱུ་པ་པ་ཝ་ཏྟེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ ས་ཉྙ་ཉྩ ཝེ་ད་ན་ཉྩ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཾ. ཚཱ་རི་ཀཱ་ཡ པི་ཧི་ཏ་ཨ་ངྒཱ་རཱ ཝི་ཡ རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. པུ་རི་ས་སྶ པུ་ན ཛཱ་ལཱ་ཡ ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ཚཱ་རི་ཀཱ་པ་ན་ཡ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལཱ་པ་ག་མ་ནཾ. ཨ་གྒི་ཛཱ་ལཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི ཝི་ཡ པུ་ན ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཱ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ, ཙི་ཏྟ་ནྟི ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཡ་དཱ ཨི་མཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡཾ ཛ་ཧ་ནྟི, ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཾ ཀ་ཊྛཾ ཝི་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཚ་ཌྜི་ཏོ སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ –
‘‘ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཱ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཡ་དཱ ཀཱ་ཡཾ ཛ་ཧ་ནྟི་མཾ;
ཨ་པ་ཝི་དྡྷོ ཏ་དཱ སེ་ཏི, པ་ར་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ན’’ནྟི. (སཾ. ནི. ༣.༩༥);
ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཱཏི ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ. ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཱཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ. ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱཏི ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ནཱ. ཨཱ་ཡཱུཏི རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. པ་རི་བྷི་ནྣཱ་ནཱིཏི ཨུ་པ་ཧ་ཏཱ་ནི, ཝི་ན་ཊྛཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི ‘‘ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ ནི་རུ་དྡྷཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནི་རུ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ཙི་ཏྟ་ཀཱ ཨ་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཱ་པི་སྶ ནི་རུ་དྡྷཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝཱ་ཙཱ ཨ་ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣེ་ན དྷ་མྨ་མྤི ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མྤི ཀ་རོ་ནྟེ་ན ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ. ‘‘ཡོ ཙཱ་ཡཾ མ་ཏོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཏ་སྶཱ་པི ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནི་རུ་དྡྷཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ཝཱ ཛྷཱ་པ་ཡ་ནྟེ་ན ཨ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨི་ཏི བྱ་ཉྫ་ནེ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ན་ཡེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྠོ ཧི པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ, ན བྱ་ཉྫ་ནཾ.
ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཱིཏི ཀི་རི་ཡ་མ་ཡ་པ་ཝ་ཏྟ་སྨི་ཉྷི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་སཱ་དེ གྷ་ཊྚེ་ནྟེ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཀི་ལ་མ་ནྟཱ་ནི ཨུ་པ་ཧ་ཏཱ་ནི མ་ཀྑི་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི, ཝཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨུ་ཊྛི་ཏེ་ན ར་ཛེ་ན ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ ཋ་པི་ཏ་ཨཱ་དཱ་སོ ཝི་ཡ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མ་ཉྫཱུ་སཱ་དཱི་སུ ཋ་པི་ཏོ ཨཱ་དཱ་སོ ཨ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཝི་རོ་ཙ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནྟོ་ནི་རོ་དྷེ པ་ཉྩ པ་སཱ་དཱ ཨ་ཏི་ཝི་རོ་ཙ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཱི’’ཏི.
༤༥༨. ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ པ་ན་སྶ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་པ་ག་མ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཉྷི བྷ་ཝ་ངྒེ་ན ཧོ་ཏི, ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་སྶ་ནྡཱ་ཡ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཏ་མེ་ཝ པུ་ཙྪ་ཏི. ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནནྟི རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ. ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་པ་ག་ཏཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཨི་ཏི ཧེ་ཊྛཱ ནི་རོ་དྷ་པཱ་ད་ཀཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏཾ, ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ག་ཧི་ཏཾ, ཨི་དྷ ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ག་ཧི་ཏཱ་ཏི.
ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་རོ་དྷ་ཀ་ཐཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི. སཱ, ‘‘དྭཱི་ཧི བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཡོ ཙ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ སོ་ལ༹་ས་ཧི ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧི ན་ཝ་ཧི ས་མཱ་དྷི་ཙ་རི་ཡཱ་ཧི ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་པ་ཉྙཱ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ (པ་ཊི. མ. ༡.༨༣) ཨཱ་ག་ཏཱ. ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ པ་ན་སྶཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཝ་ལ་ཉྫ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཋི་ཏི ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀཾ དྭེ ཙི་ཏྟ་ཝཱ་ར་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི བྷི་ཀྑུ ས་ཏྟ དི་ཝ་སེ ཨ་རཱུ་པ་པ་ཝ་ཏྟཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ནི་རོ་དྷ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ན ཙི་རཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཝ་ལ་ཉྫ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ པ་ན ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ. ཏ་སྨཱ སཱ ཋི་ཏི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཋི་ཏི་ཡཱ’’ཏི. ཏ་སྶཱ ཙི་ར་ཊྛི་ཏ་ཏྠཾ ཀ་ཏི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ པ་ན་སྶཱ པུ་བྦེ ཙ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོཏི ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝུ་ཏྟོ. ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཨི་དྷ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་པི་སྶཱ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ན་ཉྩ མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི རཱུ་པཱ་དི་ནི་མི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན བྷ་ཝ་ངྒ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ.
༤༥༩. ཡཱ ཙཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨི་དྷ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ཨི་དྷ ཨ་ཉྙཾ ཨ་བྷི་ན་ཝཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཐི་ཏ་དྷ་མྨེ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཏྠ པ་ན ཏེ ཀ་ཐི་ཏཱ? ‘‘ནཱི་ལ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི པཱི་ཏ་ཀ་མྤི, ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་མྤི, ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༥༠) ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྷི ཋཱ་ནེ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཀ་ཐི་ཏཱ. ‘‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ནེ་ཡྻ’’ནྟི (མ. ནི. ༡.༤༥༡) ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ. ‘‘པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༥༡) ཨེ་ཏྠ སུ་ཉྙ་ཏཱ. ‘‘ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཋི་ཏི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪ་ཏི. ཏཾ པ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཏཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་དྡི་ཊྛཱ་ཝཱ་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ནཱ་མ་ཀཱ ཨ་ཏྠི. ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ ཙ་ཏུ་ནཱ་མ་ཀོ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཏཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏུཾ ཨི་དྷ པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ. ཏ་སྶཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨ་ཡཾ ཕ་ར་ཎ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ ཝཱ ས་ཏྟེ ཕ་ར་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨི་མྤི ཝཱ ས་ཏྟེ ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ ཕ་ར་ཏི.
ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀི་ཉྩ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ. ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱཏི ཨ་ཏྟ བྷཱ་ཝ་པོ་ས་པུ་གྒ་ལཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟེ་ན སུ་ཉྙཾ. ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱཏི ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན སུ་ཉྙཾ. ཨ་ནི་མི་ཏྟཱཏི རཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ནཱ་ན་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙཱཏི བྱ་ཉྫ་ན་མྤི ནེ་སཾ ནཱ་ནཱ ཨ་ཏྠོ་པི. ཏ་ཏྠ བྱ་ཉྫ་ན་སྶ ནཱ་ན་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊཱ་ཝ. ཨ་ཏྠོ པ་ན, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི བྷཱུ་མ་ནྟ་ར་ཏོ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ; ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ས་ཏྟ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ བྷུ་མྨ་ནྟ་ར་ཏོ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ; ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཱ. སུ་ཉྙ་ཏཱ བྷུ་མྨ་ནྟ་ར་ཏོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ; ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཧི ཨེ་ཏྠ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ བྷུ་མྨ་ནྟ་ར་ཏོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ; ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ནི་བྦ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ.
རཱ་གོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ པཱུ་ཏི་པ་ཎྞ་ར་ས་ཨུ་ད་ཀཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཾ; ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་ནཾ བྱཱ་མ་ས་ཏ་ག་མྦྷཱི་རཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཡ་ཊྛིཾ ཝཱ ར་ཛྫུཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ མི་ན་ནྟ་སྶ པི་ཊྛི་པཱ་དོ་ཏྠ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏཱ་ཝ པུ་གྒ་ལཾ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ནྟི, སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཝི་ཡ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཝི་ཡ, ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཝི་ཡ ཙ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན་སྶ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་དཱ ར་ཏྟོ དུ་ཊྛོ མཱུ་ལ༹ྷོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨི་ཏི ཨེ་ཏེ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཡ’’ནྟི པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ ནཱ་མ ཝུ་ཏྟཱ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོཏི ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ. ཀི་ཏྟ་ཀཱ པ་ན ཏཱ? ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ ཕ་ལཱ་ནཱི་ཏི དྭཱ་ད་ས. ཏ་ཏྠ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཕ་ར་ཎ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ. སེ་སཱ པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ. ནི་བྦཱ་ན་མྤི ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་མེ་ཝ, ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི པ་ན ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན ག་ཧི་ཏཾ. ཨ་ཀུ་པྤཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི; སཱ ཧི ཏཱ་སཾ ས་བྦ་ཛེ་ཊྛི་ཀཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. རཱ་གོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀི་ཉྩ་ནོཏི རཱ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པུ་གྒ་ལཾ ཀི་ཉྩ་ཏི མ་དྡ་ཏི པ་ལི་བུ་ནྡྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཀི་ཉྩ་ནོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. མ་ནུ་སྶཱ ཀི་ར གོ་ཎེ་ཧི ཁ་ལཾ མ་དྡཱ་པེ་ནྟོ ཀི་ཉྩེ་ཧི ཀ་པི་ལ, ཀི་ཉྩེ་ཧི ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝཾ མ་དྡ་ན་ཏྠོ ཀི་ཉྩ་ན་ཏྠོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དོ་ས་མོ་ཧེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ ནཱ་མ ན་ཝ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ཙ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཀི་ཉྩ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་སྶ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ. མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ཀི་ཉྩ་ནཱ་ནཾ མ་དྡ་ནཱ་ནཾ པ་ལི་བུ་ནྡྷ་ན་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ནི. ནི་བྦཱ་ན་མྤི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ, ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི པ་ན ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན ག་ཧི་ཏཾ.
རཱ་གོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ དྭི་ནྣཾ ཀུ་ལཱ་ནཾ ས་དི་སཱ དྭེ ཝ་ཙྪ་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཡཱ་ཝ ཏེ་སཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་སུ་ཀ་ཀུ་ལ་སྶ ཝ་ཙྪ་ཀོ, ཨ་ཡཾ ཨ་སུ་ཀ་ཀུ་ལ་སྶཱ’’ཏི ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ནྟི ཛཱ་ནི་ཏུཾ. ཡ་དཱ པ་ན ཏེ་སཾ ས་ཏྟི་སཱུ་ལཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ས་ཀྐཱ ཧོ་ནྟི ཛཱ་ནི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡཱ་ཝ པུ་གྒ་ལ་སྶ རཱ་གོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ཝ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཛཱ་ནི་ཏུཾ ཨ་རི་ཡོ ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཝཱ་ཏི. རཱ་གོ པ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ ས་རཱ་གོ ནཱ་མ ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ་ཏི ས་ཉྫཱ་ན་ན་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. དོ་ས་མོ་ཧེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ནཱ་མ ཏེ་ར་ས དྷ་མྨཱ – ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་རུ་པྤཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ ཕ་ལཱ་ནཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟཾ སུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ནཱ་མ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་རུ་པྤཱ རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ནཱ་མ. མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི. ནི་བྦཱ་ན་མྤི ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཝ, ཏཾ པ་ན ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན ག་ཧི་ཏཾ. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ན ག་ཧི་ཏཱ་ཏི? སཱ, ‘‘སུ་ཉྙཱ རཱ་གེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛཱ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཝི་སུཾ ན ག་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཀ་ཏྠཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྠཱ. ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཧི ས་བྦཱ་ནེ་ཏཱ་ནི ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཝ ནཱ་མཱ་ནི. ཨི་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྠཱ. ཨ་ཉྙ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ. ཨི་ཏི ཐེ་རོ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ་ཝ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་སཱི་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
མ་ཧཱ་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.