༩. མ་ཧཱ་ཨ་སྶ་པུ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི མ་ཧཱ་ཨ་སྶ་པུ་ར་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ངྒེ་སཱུཏི ཨ་ངྒཱ ནཱ་མ ཛཱ་ན་པ་དི་ནོ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ, ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་སོ ཨེ་ཀོ་པི ཛ་ན་པ་དོ རུ་ལ༹ྷཱི་ས་དྡེ་ན ‘‘ཨ་ངྒཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ངྒེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ. ཨ་སྶ་པུ་རཾ ནཱ་མ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ནི་ག་མོཏི ཨ་སྶ་པུ་རནྟི ན་ག་ར་ནཱ་མེ་ན ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རོ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ཛ་ན་པ་ད་སྶ ཨེ་ཀོ ནི་ག་མོ, ཏཾ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཨེ་ཏཾ ‘‘ས་མ་ཎཱ ས་མ་ཎཱ་ཏི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་ནོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་མ་ཝོ་ཙ.
ཀ་སྨཱ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝོ་ཙཱ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཀི་ར ནི་ག་མེ མ་ནུ་སྶཱ ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ བུ་དྡྷ་མཱ་མ་ཀཱ དྷ་མྨ་མཱ་མ་ཀཱ ས་ངྒྷ་མཱ་མ་ཀཱ, ཏ་ད་ཧུ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་སཱ་མ་ཎེ་ར་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀ་ཏྠེ་ར་ས་དི་སཾ ཀ་ཏྭཱ པ་སཾ་ས་ནྟི; པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ནྟཾ དི་སྭཱ བཱི་ཛ་ན་ངྒ་ལཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ་པི, ཕ་ར་སུ་ཨཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱ་པི ཏཱ་ནི ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ནི་སཱི་ད་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཾ ཝཱ མ་ཎྜ་པཾ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ ཝཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཛ་པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་དཱི་ནི ད་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཏཱ་ནི ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཁེ་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙཾ ཝཱ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི, ཀ་མྨ་ནྟ་ཊྛཱ་ནེ་པི ནེ་སཾ ཨ་ཉྙཱ ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒ་ཊྛཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཕ་ལ་ཊྛཱ་ཏི ཨ་ཊྛ པུ་གྒ་ལཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ངྒྷོ ནཱ་མ; ཏེ ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན སཱི་ལེ་ན, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཨཱ་ཙཱ་རེ་ན, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ལ་ཛྫི་ནོ པེ་ས་ལཱ ཨུ་ལཱ༹་ར་གུ་ཎཱ’’ཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ནྟི. ཀ་མྨ་ནྟ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྷུ་ཏྟ་སཱ་ཡ་མཱ་སཱ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ནི་སི་ནྣཱ་པི, ས་ཡ་ནི་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་པ་ཙཱ་ཡ་ནེ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ.
ཡེ དྷ་མྨཱ ས་མ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ ཙཱཏི ཡེ དྷ་མྨཱ ས་མཱ་དཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་རི་ཏཱ ས་མི་ཏ་པཱ་པ་ས་མ་ཎ་ཉྩ བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎ་སྶ ས་མ་ཎི་ཡཱ་ནི ས་མ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ, ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ་ས་མཱ་དཱ་ན’’ནྟི (ཨ. ནི. ༣.༨༢) ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་མ་ཎེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦ་དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་པི ཙ ས་མ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཨི་དྷ པ་ན ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཱ་དི་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ནོ ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀནྟི ཨེ་ཏྠ ནོཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. མ་ཧ་པྥ་ལཱ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ. ཨ་ཝ་ཉྫྷཱཏི ཨ་མོ་གྷཱ. ས་ཕ་ལཱཏི ཨ་ཡཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྶཱ ཧི ཕ་ལཾ ན་ཏྠི, སཱ ཝ་ཉྫྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ས་ཨུ་དྲ་ཡཱཏི ས་ཝ་ཌྜྷི, ཨི་དཾ ས་ཕ་ལ་ཏཱ་ཡ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷེ་ཧི སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཱ་དཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སི. ཀ་སྨཱ? ཝ་ཙ་ན་པ་ཐ་པ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཏྠཾ. ས་ཙེ ཧི ཀོ་ཙི ཨ་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏོ བཱ་ལ་བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཱ་དི་དྷ་མྨེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཐཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི, ཀོ ནུ ཁོ ཏེ་སཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ’’ཏི? ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐ་པ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཏྠཾ. ཨ་ཡ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ, ཨི་མེ ཧི དྷ་མྨཱ ས་མཱ་དཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་རི་ཏཱ ས་མི་ཏ་པཱ་པ་ས་མ་ཎཾ ནཱ་མ བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ནཱ་མ ཀ་རོ་ནྟི, ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི, པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏཾ ས་མྤཱ་དེ་ནྟི, པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ཝ་ཉྫྷཾ ས་ཕ་ལཾ ས་ཨུ་དྲ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཎྞཾ ཨ་བྷཱ་སི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ཝ་ཎྞ་ཀ་ཐཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༧༣; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༧༣) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤༡༦. ཧི་རོ་ཏྟ་པྤེ་ནཱཏི ‘‘ཡཾ ཧི་རཱི་ཡ་ཏི ཧི་རཱི་ཡི་ཏ་བྦེ་ན, ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི ཨོ་ཏྟ་པྤི་ཏ་བྦེ་ནཱ’’ཏི (དྷ. ས. ༡༣༣༡) ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཧི་རི་ཡཱ ཙེ་ཝ ཨོ་ཏྟ་པྤེ་ན ཙ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཧི་རཱི, བ་ཧི་དྡྷཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ. ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ ཧི་རཱི, ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ. ལ་ཛྫཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏཱ ཧི་རཱི, བྷ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ པ་ནེ་ཏྠ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་པི་ཙ ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨཱ ལོ་ཀཾ པཱ་ལ་ན་ཏོ ལོ་ཀ་པཱ་ལ་དྷ་མྨཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཀ་ཐི་ཏཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘དྭེ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཀྐཱ དྷ་མྨཱ ལོ་ཀཾ པཱ་ལེ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ དྭེ? ཧི་རཱི ཙ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭེ སུ་ཀྐཱ དྷ་མྨཱ ལོ་ཀཾ པཱ་ལེ་ནྟི. ཨི་མེ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭེ སུ་ཀྐཱ དྷ་མྨཱ ལོ་ཀཾ ན པཱ་ལེ་ཡྻུཾ, ན་ཡི་དྷ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ, ‘མཱ་ཏཱ’ཏི ཝཱ, ‘མཱ་ཏུ་ཙྪཱ’ཏི ཝཱ, ‘མཱ་ཏུ་ལཱ་ནཱི’ཏི ཝཱ, ‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བྷ་རི་ཡཱ’ཏི ཝཱ, ‘ག་རཱུ་ནཾ དཱ་རཱ’ཏི ཝཱ, ས་མྦྷེ་དཾ ལོ་ཀོ ཨ་ག་མི་སྶ, ཡ་ཐཱ ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སཱུ་ཀ་རཱ སོ་ཎ་སི་ངྒཱ་ལཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༢.༩). ཨི་མེ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ཏ་ཀེ ‘‘དེ་ཝ་དྷ་མྨཱ’’ཏི ཀ་ཐི་ཏཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཧི་རི་ཨོ་ཏྟ་པྤ་ས་མྤ་ནྣཱ, སུ་ཀྐ་དྷ་མྨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱ;
ས་ནྟོ ས་པྤུ་རི་སཱ ལོ་ཀེ, དེ་ཝ་དྷ་མྨཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་རེ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡.༦);
མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ པ་ན ཀི་ལེ་ས་ས་ལླེ་ཁ་ན་པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘པ་རེ ཨ་ཧི་རི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, མ་ཡ་མེ་ཏྠ ཧི་རི་མ་ནཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ་ཏི ས་ལླེ་ཁོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ. པ་རེ ཨ་ནོ་ཏྟཱ་པཱི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, མ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨོ་ཏྟཱ་པཱི བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ་ཏི ས་ལླེ་ཁོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༨༣). ཨི་མེ་ཝ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨོ་ཝཱ་དཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ཏ་སྨཱ ཏི་ཧ ཏེ, ཀ་སྶ་པ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, ཏི་བྦཾ མེ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཐེ་རེ་སུ ན་ཝེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་སཱུ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ཀ་སྶ་པ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༢.༡༥༤). ཨི་དྷ པ་ནེ་ཏེ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཱ ནཱ་མཱཏི ད་སྶི་ཏཱ.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠོ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་པ་རེ་པི ས་མ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་དྷ་མྨེ ད་སྶེ་ཏུཾ སི་ཡཱ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷཱ་ཀནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠོཏི སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ ཏཱ་ཝ, ‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་མ་ཉྙཾ? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་མ་ཉྙཾ. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠོ? ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༣༦) མ་གྒོ ‘‘སཱ་མ་ཉྙ’’ནྟི, ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི ‘‘སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ མ་གྒ་མྤི ཕ་ལ་མྤི ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠོ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨཱ་རོ་ཙ་ཡཱ་མཱིཏི ཀ་ཐེ་མི. པ་ཊི་ཝེ་ད་ཡཱ་མཱིཏི ཛཱ་ནཱ་པེ་མི.
༤༡༧. པ་རི་སུ་དྡྷོ ནོ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷོ་ཏི དུ་ཝི་དྷོ. ཡོ ཧི བྷི་ཀྑུ པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ཏི ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ ཙ་ར་ཏི, ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷོ ནཱ་མ, ཨ་ཡཾ པ་ན ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝཱ་རི་ཏོ. ཡོ པ་ན པཱ་ཎི་ནཱ ཝཱ ལེ་ཌྜུ་ནཱ ཝཱ ད་ཎྜེ་ན ཝཱ ས་ཏྠེ་ན ཝཱ པ་རཾ པོ་ཐེ་ཏི ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏི, ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷོ ནཱ་མ, ཨ་ཡ་མྤི སི་ཀྑཱ་པ་ད་བ་དྡྷེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་ར་མ་ས་ལླེ་ཁོ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏོ. ཡོ ཧི བྷི་ཀྑུ པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊེ ཝཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝ་ནྟཱ་ནཾ, པ་ཏྟེ ཝཱ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ནཾ ཀཱ་ཀཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཧ་ཏྠཾ ཝཱ ད་ཎྜཾ ཝཱ ལེ་ཌྜུཾ ཝཱ ཨུ་གྒི་ར་ཏི, ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷོ. ཝི་པ་རཱི་ཏོ པ་རི་སུ་དྡྷོ ནཱ་མ. ཨུ་ཏྟཱ་ནོཏི ཨུ་གྒ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊོ. ཝི་ཝ་ཊོཏི ཨ་ནཱ་ཝ་ཊོ ཨ་ས་ཉྪ་ནྣོ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ནཱ་པི པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏཾ་ཡེ་ཝ དཱི་པེ་ཏི. ན ཙ ཚི་དྡ་ཝཱཏི ས་དཱ ཨེ་ཀ་ས་དི་སོ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རེ ཚི་དྡ་ར་ཧི་ཏོ. སཾ་ཝུ་ཏོཏི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ དྭཱ་ར པི་ད་ཧ་ནེ་ན པི་ད་ཧི་ཏོ, ན ཝ་ཛྫ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ.
༤༡༨. ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རེཔི ཡོ བྷི་ཀྑུ མུ་སཱ ཝ་ད་ཏི, པི་སུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཕ་རུ་སཾ བྷཱ་ས་ཏི, ས་མྥཾ པ་ལ་པ་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷོ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཝཱ་རི་ཏོ. ཡོ པ་ན ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཝཱ དཱ་སཱ་ཏི ཝཱ པེ་སྶཱ་ཏི ཝཱ ཨཱ་དཱི་ཧི ཁུཾ་སེ་ནྟོ ཝ་ད་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷོ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ པ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ད་བ་དྡྷེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་ར་མ་ས་ལླེ་ཁོ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏོ. ཡོ ཧི བྷི་ཀྑུ ད་ཧ་རེ་ན ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ན ཝཱ, ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ པ་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཝི་ཙ་དིཾ་སུ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཏེ ཝི་ཀྐཱ་ཡི་ཀ་སཱ་ཀ་བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཧ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷོ. ཝི་པ་རཱི་ཏོ པ་རི་སུ་དྡྷོ ནཱ་མ.
༤༡༩. མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རེ ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷོ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝཱ་རི་ཏོ. ཡོ པ་ན ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ སཱ་དི་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷོ ནཱ་མ. ཨ་ཡ་མྤི སི་ཀྑཱ་པ་ད་བ་དྡྷེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་ར་མ་ས་ལླེ་ཁོ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏོ. ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝཱ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཏ་སྶ མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷོ. ཝི་པ་རཱི་ཏོ པ་རི་སུ་དྡྷོ ནཱ་མ.
༤༢༠. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སྨིཾ ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨཾ པ་ཧི་ཎ་ག་མ་ནཾ ག་ཎྜ་ཕཱ་ལ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་རུ་མ་ཀྑ་ནཾ དེ་ཏི, ཏེ་ལཾ པ་ཙ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཨ་ནེ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི. ཡོ ཝཱ པ་ན ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷོ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ པ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ད་བ་དྡྷེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་ར་མ་ས་ལླེ་ཁོ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏོ. ཡོ ཧི བྷི་ཀྑུ ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏ་ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི ལ་བྷི་ཏྭཱ, ‘‘སྭེ ཝཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཡོ ཝཱ པ་ན ནི་མྦ་ངྐུ་རཱ་དཱི་ནི དི་སྭཱ སཱ་མ་ཎེ་རེ ཝ་ད་ཏི – ‘‘ཨཾ་ངྐུ་རེ ཁཱ་ད་ཐཱ’’ཏི, སཱ་མ་ཎེ་རཱ ཐེ་རོ ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཏི ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ད་ཧ་རེ པ་ན སཱ་མ་ཎེ་རེ ཝཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝ་ཐ, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏེ ཐེ་རོ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཏི པཱ་ནཱི་ཡ་ས་ངྑཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཏ་མྤི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཝི་པ་རཱི་ཏོ པ་རི་སུ་དྡྷོ ནཱ་མ.
༤༢༢. མ་ཏྟ་ཉྙཱུཏི པ་རི་ཡེ་ས་ན་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་པ་རི་བྷོ་གེ་སུ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ, ཡུ་ཏྟ་ཉྙཱུ, པ་མཱ་ཎ་ཉྙཱུ.
༤༢༣. ཛཱ་ག་རི་ཡ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱཏི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཚ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ནི་དྡཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སཾ ད་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཛཱ་ག་རི་ཡ་མྷི ཡུ་ཏྟཱ པ་ཡུ་ཏྟཱ. སཱི་ཧ་སེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་སེ་ཡྻཱ, པེ་ཏ་སེ་ཡྻཱ, སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སེ་ཡྻཱ་ཏི ཙ་ཏ་སྶོ སེ་ཡྻཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ས་ཏྟཱ ཝཱ་མེ་ན པ་སྶེ་ན སེ་ནྟཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤༦) ཨ་ཡཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་སེ་ཡྻཱ, ཏེ་སུ ཧི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ་ན ས་ཡཱ་ནོ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པེ་ཏཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ སེ་ནྟཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤༦) ཨ་ཡཾ པེ་ཏ་སེ་ཡྻཱ, པེ་ཏཱ ཧི ཨ་པྤ་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛི་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ཛ་ཊི་ཏཱ ཨེ་ཀེ་ན པ་སྶེ་ན ས་ཡི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ་ཝ སེ་ནྟི.
‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ཧོ མི་ག་རཱ་ཛཱ ན་ངྒུ་ཊྛཾ ཨ་ནྟ་ར་ས་ཏྠི་མྷི ཨ་ནུ་པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སེ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤༦) ཨ་ཡཾ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཱ. ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཏྟཱ ཧི སཱི་ཧོ མི་ག་རཱ་ཛཱ དྭེ པུ་རི་མ་པཱ་དེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་ཙྪི་མ་པཱ་དེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་ངྒུ་ཊྛཾ ཨ་ནྟ་ར་ས་ཏྠི་མྷི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་པཱ་ད་པ་ཙྪི་མ་པཱ་ད་ན་ངྒུ་ཊྛཱ་ནཾ ཋི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ དྭི་ནྣཾ པུ་རི་མ་པཱ་དཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀེ སཱི་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་ཏི. དི་ཝ་ས་མྤི ས་ཡི་ཏྭཱ པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ ན ཨུ་ཏྲཱ་ས་ནྟོ པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སཱི་སཾ པ་ན ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་པཱ་དཱ་ནཾ ཋི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏི. ས་ཙེ ཀི་ཉྩི ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ‘‘ན་ཡི་དཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ, ན སཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་རཱུ་པ’’ནྟི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ཡ་ཏི, ན གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ པ་ན ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་མི་ད’’ནྟི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ སཱི་ཧ་ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཾ ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏྭཱ ཀེ་ས་ར་བྷཱ་རཾ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སེ་ཡྻཱ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སེ་ཡྻཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཱ་སུ ཨི་དྷ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་མ་སེ་ཡྻཱ ནཱ་མ. པཱ་དེ པཱ་དནྟི ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དེ ཝཱ་མ་པཱ་དཾ. ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏི་ཨཱ་དྷཱ་ཡ ཨཱི་ས་ཀཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཋ་པེ་ཏྭཱ, གོ་པྥ་ཀེ་ན ཧི གོ་པྥ་ཀེ, ཛཱ་ཎུ་ནཱ ཝཱ ཛཱ་ཎུ་མྷི ས་ངྒྷ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ན ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻཱ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ན ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཋ་པི་ཏེ ཝེ་ད་ནཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻཱ ཕཱ་སུ་ཀཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
༤༢༥. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ ལོ་ཀེཏི་ཨཱ་དི ཙཱུ་ལ༹་ཧ་ཏྠི་པ་དེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཾ.
༤༢༦. ཡཱ པ་ནཱ་ཡཾ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨུ་པ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ཨི་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱཏི ཝ་ཌྜྷི་ཡཱ དྷ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ. བྱ་ནྟཱི ཀ་རེ་ཡྻཱཏི ཝི་ག་ཏ་ནྟཱ་ནི ཀ་རེ་ཡྻ. ཡ་ཐཱ ཏེ་སཾ ཀཱ་ཀ་ཎི་ཀ་མ་ཏྟོ་པི པ་རི་ཡ་ནྟོ ནཱ་མ ནཱ་ཝ་སི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ས་བྦ་སོ པ་ཊི་ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནནྟི ཨཱ་ཎ་ཎྱ་ནི་དཱ་ནཾ. སོ ཧི ཨ་ཎ་ཎོ་མྷཱི་ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ བ་ལ་ཝ་པཱ་མོ་ཛྫཾ ལ་བྷ་ཏི, བ་ལ་ཝ་སོ་མ་ན་སྶ་མ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ལ་བྷེ་ཐ པཱ་མོ་ཛྫཾ, ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ སོ་མ་ན་སྶ’’ནྟི.
ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཝེ་ད་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཀ་ཙེ་ནེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཨཱ་བཱ་དྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ, སྭཱ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ. ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན དུ་ཀྑེ་ན དུ་ཀྑི་ཏོ. ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་གི་ལཱ་ནོཏི བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. ན་ཙྪཱ་དེ་ཡྻཱཏི ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་བྱཱ་དྷི་པ་རེ་ཏ་ཏཱ་ཡ ན རུ་ཙྩེ་ཡྻ. བ་ལ་མ་ཏྟཱཏི བ་ལ་མེ་ཝ, བ་ལ་ཉྩ་སྶ ཀཱ་ཡེ ན བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནནྟི ཨཱ་རོ་གྱ་ནི་དཱ་ནཾ, ཏ་སྶ ཧི ཨ་རོ་གོ་མྷཱི་ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཡ་ཏོ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ལ་བྷེ་ཐ པཱ་མོ་ཛྫཾ, ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ སོ་མ་ན་སྶ’’ནྟི. ན ཙ་སྶ ཀི་ཉྩི བྷོ་གཱ་ནཾ ཝ་ཡོཏི ཀཱ་ཀ་ཎི་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི བྷོ་གཱ་ནཾ ཝ་ཡོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནནྟི བ་ནྡྷ་ནཱ་མོ་ཀྑ་ནི་དཱ་ནཾ, སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་ཏྟཱ་དྷཱི་ནོཏི ན ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་དྷཱི་ནོ, ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙི་ཡཱ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. པ་རཱ་དྷཱི་ནོཏི པ་རེ་སུ ཨ་དྷཱི་ནོ, པ་ར་སྶེ་ཝ རུ་ཙི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ན ཡེ་ན ཀཱ་མཾ ག་མོཏི ཡེ་ན དི་སཱ་བྷཱ་གེ་ན་སྶ ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ག་མ་ནཱ་ཡ, ཏེ་ན ག་ནྟུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. དཱ་ས་བྱཱཏི དཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ. བྷུ་ཛི་སྶོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀོ. ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནནྟི བྷུ་ཛི་སྶ་ནི་དཱ་ནཾ. ཀ་ནྟཱ་ར་དྡྷཱ་ན་མ་གྒནྟི ཀ་ནྟཱ་རཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ, ནི་རུ་ད་ཀཾ དཱི་གྷ་མ་གྒ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནནྟི ཁེ་མ་ནྟ་བྷཱུ་མི་ནི་དཱ་ནཾ.
ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནེཏི ཨེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨི་ཎ་ས་དི་སཾ, སེ་སཱ་ནི རོ་གཱ་དི་ས་དི་སཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་དི་ས་ཏཱ – ཡོ ཧི པ་རེ་སཾ ཨི་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི. སོ ཏེ་ཧི ཨི་ཎཾ དེ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ་པི ཕ་རུ་སཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ་པི བ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ་པི པ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཀི་ཉྩི པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ས་བྦཾ ཏི་ཏི་ཀྑ་ཏི, ཏི་ཏི་ཀྑ་ཀཱ་ར་ཎ་ཉྷི་སྶ ཏཾ ཨི་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཡོ ཡ་མྷི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡེ་ན ར་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཎྷཱ་ག་ཎེ་ན ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, སོ ཏེ་ན ཕ་རུ་སཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ་པི བ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ་པི པ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ས་བྦཾ ཏི་ཏི་ཀྑ་ཏི. ཏི་ཏི་ཀྑ་ཀཱ་ར་ཎ་ཉྷི་སྶ སོ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཧོ་ཏི གྷ་ར་སཱ་མི་ཀེ་ཧི ཝ་དྷཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཝི་ཡཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཎཾ ཝི་ཡ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཡ་ཐཱ པ་ན པི་ཏྟ་རོ་གཱ་ཏུ་རོ མ་དྷུ་ས་ཀྐ་རཱ་དཱི་སུ་པི དི་ནྣེ་སུ པི་ཏྟ་རོ་གཱ་ཏུ་ར་ཏཱ་ཡ ཏེ་སཾ ར་སཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི, ཏི་ཏྟ་ཀཾ ཏི་ཏྟ་ཀ་ནྟི ཨུ་གྒི་ར་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧི་ཏ་ཀཱ་མེ་ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཧི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཨོ་ཝ་དཱི་ཡ་མཱ་ནོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ‘‘ཨ་ཏི ཝི་ཡ མེ ཏུ་མྷེ ཨུ་པ་དྡ་ཝེ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཝི་བྦྷ་མ་ཏི. པི་ཏྟ་རོ་གཱ་ཏུ་ར་ཏཱ་ཡ སོ པུ་རི་སོ མ་དྷུ་ས་ཀྐ་རཱ་དི་ར་སཾ ཝི་ཡ, ཀོ་དྷཱ་ཏུ་ར་ཏཱ་ཡ ཛྷཱ་ན་སུ་ཁཱ་དི་བྷེ་དཾ སཱ་ས་ན་ར་སཾ ན ཝི་ནྡ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ རོ་གོ ཝི་ཡ བྱཱ་པཱ་དོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཡ་ཐཱ པ་ན ན་ཀྑ་ཏྟ་དི་ཝ་སེ བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་རེ བ་དྡྷོ པུ་རི་སོ ན་ཀྑ་ཏྟ་སྶ ནེ་ཝ ཨཱ་དིཾ, ན མ་ཛ྄ཛྷཾ, ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ པ་སྶ་ཏི. སོ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ མུ་ཏྟོ, ‘‘ཨ་ཧོ ཧི་ཡྻོ ན་ཀྑ་ཏྟཾ མ་ནཱ་པཾ, ཨ་ཧོ ན་ཙྩཾ, ཨ་ཧོ གཱི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི སུ་ཏྭཱ་པི པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ ན དེ་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ན་ཀྑ་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་ནུ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཙི་ཏྟ་ན་ཡེ་པི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ནེ་ཝ ཏ་སྶ ཨཱ་དིཾ, ན མ་ཛ྄ཛྷཾ, ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ ཨུ་ཊྛི་ཏེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནེ, ‘‘ཨ་ཧོ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ, ཨ་ཧོ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཨ་ཧོ ཨུ་པ་མཱ’’ཏི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷ་ཎ་མཱ་ནཱ་ནཾ སུ་ཏྭཱ་པི པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ ན དེ་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ན་ནུ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་རཾ ཝི་ཡ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཡ་ཐཱ པ་ན ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟོ་པི དཱ་སོ, ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨ་ཏྠི, སཱི་གྷཾ, ཏ་ཏྠ ག་ཙྪ, ནོ ཙེ ག་ཙྪ་སི, ཧ་ཏྠ་པཱ་དཾ ཝཱ ཏེ ཚི་ནྡཱ་མི ཀ་ཎྞ་ནཱ་སཾ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ སཱི་གྷཾ ག་ཙྪ་ཏི་ཡེ་ཝ, ན་ཀྑ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ? པ་རཱ་དྷཱི་ན་ཏཱ་ཡ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཝི་ན་ཡེ ཨ་པྤ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ནཱ ཝི་ཝེ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་ཊྛེ་ནཱ་པི ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སེ་པི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་ས་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཝི་ཝེ་ཀཾ པ་ཧཱ་ཡ སཱི་ལ་ཝི་སོ་དྷ་ན་ཏྠཾ ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ག་ནྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཝི་ཝེ་ཀ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དཱ་ས་བྱཾ ཝི་ཡ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ད་ཊྚ་བྦཾ.
ཡ་ཐཱ པ་ན ཀ་ནྟཱ་ར་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ནྣོ པུ་རི་སོ ཙོ་རེ་ཧི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝི་ལུ་ཏྟོ་ཀཱ་སཾ པ་ཧ་ཏོ་ཀཱ་ས་ཉྩ དི་སྭཱ ད་ཎྜ་ཀ་ས་དྡེ་ན་པི ས་ཀུ་ཎ་ས་དྡེ་ན་པི ཙོ་རཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨུ་སྶ་ངྐི་ཏ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏོ ཧོ་ཏི, ག་ཙྪ་ཏི་པི, ཏི་ཊྛ་ཏི་པི, ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི་པི, ག་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ བ་ཧུ་ཏ་རཾ ཧོ་ཏི. སོ ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཁེ་མ་ནྟ་བྷཱུ་མིཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ན ཝཱ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཡ་སྶ ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི. སོ ‘‘བུ་དྡྷོ ནུ ཁོ, ན ནུ ཁོ བུ་དྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ནྟོ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ས་དྡྷཱ་ཡ ག་ཎྷི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ མ་གྒཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཡ་ཐཱ ཀ་ནྟཱ་ར་དྡྷཱ་ན་མ་གྒེ ‘‘ཙོ་རཱ ཨ་ཏྠི ན་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ས་པྤ་ན་པ་རི་ས་པྤ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧ་ནཾ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ ཁེ་མ་ནྟ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱཔི ‘‘བུ་དྡྷོ ནུ ཁོ ན བུ་དྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ས་པྤ་ན་པ་རི་ས་པྤ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧ་ནཾ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མི་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ནྟཱ་ར་དྡྷཱ་ན་མ་གྒོ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཨི་དཱ་ནི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཎ་ཎྱནྟི ཨེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཧཱི་ན་ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཎ་ཎྱ་ས་དི་སཾ, སེ་སཱ་ནི ཨཱ་རོ་གྱཱ་དི་ས་དི་སཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་དི་ས་ཏཱ – ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་སོ ཨི་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཀ་མྨ་ནྟེ པ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མི་དྡྷ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ‘‘ཨི་དཾ ཨི་ཎཾ ནཱ་མ པ་ལི་བོ་དྷ་མཱུ་ལ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཝ་ཌྜྷི་ཀཾ ཨི་ཎཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ པ་ཎྞཾ ཕཱ་ལཱ་པེ་ཡྻ. ཨ་ཐ་སྶ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནེ་ཝ ཀོ་ཙི དཱུ་ཏཾ པེ་སེ་ཏི, ན པ་ཎྞཾ, སོ ཨི་ཎ་སཱ་མི་ཀེ དི་སྭཱ་པི ས་ཙེ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་ས་ནཱ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ནོ ཙེ, ན ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་ལླེ་པ་ཏཱ་ཡ ཨ་ལ་གྒ་ཏཱ་ཡ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑུ, ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ནཱ་མ པ་ལི་བོ་དྷ་མཱུ་ལ’’ནྟི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཚ དྷ་མྨེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ པ་ཧཱི་ན་ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ ཡ་ཐཱ ཨི་ཎ་མུ་ཏྟ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨི་ཎ་སཱ་མི་ཀེ དི་སྭཱ ནེ་ཝ བྷ་ཡཾ ན ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ར་ཝ་ཏྠུ་མྷི ནེ་ཝ ས་ངྒོ ན བ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི. དི་བྦཱ་ནི་པི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏོ ཀི་ལེ་སོ ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཏི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཎ་ཎྱ་མི་ཝ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་པྤ་ཧཱ་ན་མཱ་ཧ.
ཡ་ཐཱ པ་ན སོ པི་ཏྟ་རོ་གཱ་ཏུ་རོ པུ་རི་སོ བྷེ་ས་ཛྫ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཏཾ རོ་གཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་དྷུ་ས་ཀྐ་རཱ་དཱི་ནཾ ར་སཾ ཝི་ནྡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ, ‘‘ཨ་ཡཾ བྱཱ་པཱ་དོ ནཱ་མ ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་ར་ཀོ’’ཏི ཚ དྷ་མྨེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ བྱཱ་པཱ་ད་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱི་ན་བྱཱ་པཱ་དོ ཡ་ཐཱ པི་ཏྟ་རོ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ པུ་རི་སོ མ་དྷུ་ས་ཀྐ་རཱ་དཱི་ནི མ་དྷུ་རཱ་ནི ས་མྤི་ཡཱ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨཱ་ཙཱ་ར་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་ནི སི་ཀྑཱ་པི་ཡ་མཱ་ནོ སི་ར་སཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ས་མྤི་ཡཱ་ཡ་མཱ་ནོ སི་ཀྑ་ཏི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་རོ་གྱ་མི་ཝ བྱཱ་པཱ་ད་པྤ་ཧཱ་ན་མཱ་ཧ.
ཡ་ཐཱ སོ ན་ཀྑ་ཏྟ་དི་ཝ་སེ བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་རཾ པ་ཝེ་སི་ཏོ པུ་རི་སོ ཨ་པ་ར་སྨིཾ ན་ཀྑ་ཏྟ་དི་ཝ་སེ, ‘‘པུ་བྦེ་པི ཨ་ཧཾ པ་མཱ་ད་དོ་སེ་ན བ་དྡྷོ ཏཾ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ནཱ་ནུ་བྷ་ཝཱ་མི, ཨི་དཱ་ནི ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཡ་ཐཱ་སྶ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ལ་བྷ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཧོ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཨ་ཧོ ན་ཀྑ་ཏྟ’’ནྟི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑུ, ‘‘ཨི་དཾ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཨ་ན་ཏྠ་ཀ་ར’’ནྟི ཚ དྷ་མྨེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཐི་ན་མི་དྡྷ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱི་ན་ཐི་ན་མི་དྡྷོ ཡ་ཐཱ བ་ནྡྷ་ནཱ མུ་ཏྟོ པུ་རི་སོ ས་ཏྟཱ་ཧ་མྤི ན་ཀྑ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་ན་ཀྑ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ བ་ནྡྷ་ནཱ མོ་ཀྑ་མི་ཝ ཐི་ན་མི་དྡྷ་པྤ་ཧཱ་ན་མཱ་ཧ.
ཡ་ཐཱ པ་ན དཱ་སོ ཀ་ཉྩི་དེ་ཝ མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ སཱ་མི་ཀཱ་ནཾ དྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ བྷུ་ཛི་སྶཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑུ, ‘‘ཨི་དཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཨ་ན་ཏྠ་ཀ་ར’’ནྟི ཚ དྷ་མྨེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱི་ནུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩོ ཡ་ཐཱ བྷུ་ཛི་སྶོ པུ་རི་སོ ཡཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཀ་རོ་ཏི. ན ཏཾ ཀོ་ཙི བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན ཏ་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ན ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན ཏ་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ བྷུ་ཛི་སྶཾ ཝི་ཡ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པྤ་ཧཱ་ན་མཱ་ཧ.
ཡ་ཐཱ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ཧ་ཏྠ་སཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཛྫཱ་ཝུ་དྷོ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ཀ་ནྟཱ་རཾ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏཾ ཙོ་རཱ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ དི་སྭཱ པ་ལཱ་ཡེ་ཡྻུཾ. སོ སོ་ཏྠི་ནཱ ཏཾ ཀ་ནྟཱ་རཾ ནི་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཁེ་མ་ནྟཾ པ་ཏྟོ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛོ ཨ་སྶ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ, ‘‘ཨ་ཡཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ནཱ་མ ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་རི་ཀཱ’’ཏི ཚ དྷ་མྨེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱི་ན་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ཡ་ཐཱ བ་ལ་ཝཱ ས་ཛྫཱ་ཝུ་དྷོ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ པུ་རི་སོ ནི་བྦྷ་ཡོ ཙོ་རེ ཏི་ཎཾ ཝི་ཡ ཨ་ག་ཎེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཁེ་མ་ནྟ་བྷཱུ་མིཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཀ་ནྟཱ་རཾ ནི་ཏྠ་རི་ཏྭཱ པ་ར་མ་ཁེ་མ་ནྟ་བྷཱུ་མིཾ ཨ་མ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཁེ་མ་ནྟ་བྷཱུ་མིཾ ཝི་ཡ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་ཧཱ་ན་མཱ་ཧ.
༤༢༧. ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡནྟི ཨི་མཾ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡཾ. ཨ་བྷི་ས་ནྡེ་ཏཱིཏི ཏེ་མེ་ཏི སྣེ་ཧེ་ཏི, ས་བྦ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ ཀ་རོ་ཏི. པ་རི་ས་ནྡེ་ཏཱིཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་ནྡེ་ཏི. པ་རི་པཱུ་རེ་ཏཱིཏི ཝཱ་ཡུ་ནཱ བྷ་སྟཾ ཝི་ཡ པཱུ་རེ་ཏི. པ་རི་པྥ་ར་ཏཱིཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཕུ་ས་ཏི. ས་བྦཱ་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶཱཏི ཨ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶ. ཀི་ཉྩི ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ས་ནྟ་ཏི་པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ཝི་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ག་ཏཾ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟ་མྤི ཋཱ་ནཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁེ་ན ཨ་ཕུ་ཊྛཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ད་ཀྑོཏི ཚེ་ཀོ པ་ཊི་བ་ལོ ནྷཱ་ནཱི་ཡ་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཀཱ་ཏུ་ཉྩེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏུ་ཉྩ ས་ནྣེ་ཏུ་ཉྩ. ཀཾ་ས་ཐཱ་ལེཏི ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ལོ་ཧེ་ན ཀ་ཏ་བྷཱ་ཛ་ནེ. མ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་ན ཐི་རཾ ན ཧོ་ཏི, ས་ནྣེ་ནྟ་སྶ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ད་སྶེ་ཏི. པ་རི་པྥོ་ས་ཀཾ པ་རི་པྥོ་ས་ཀནྟི སི་ཉྩི་ཏྭཱ སི་ཉྩི་ཏྭཱ. ས་ནྣེ་ཡྻཱཏི ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠེ་ན ཀཾ་ས་ཐཱ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ སི་ཉྩི་ཏྭཱ སི་ཉྩི་ཏྭཱ པ་རི་མ་དྡ་ནྟོ པི་ཎྜཾ ཀ་རེ་ཡྻ. སྣེ་ཧཱ་ནུ་ག་ཏཱཏི ཨུ་ད་ཀ་སི་ནེ་ཧེ་ན ཨ་ནུ་ག་ཏཱ. སྣེ་ཧ་པ་རེ་ཏཱཏི ཨུ་ད་ཀ་སི་ནེ་ཧེ་ན པ་རི་ག་ཏཱ. ས་ནྟ་ར་བཱ་ཧི་རཱཏི ས་དྡྷིཾ ཨ་ནྟོ་པ་དེ་སེ་ན ཙེ་ཝ བ་ཧི་པ་དེ་སེ་ན ཙ, ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་མེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་སི་ནེ་ཧེ་ན ཕུ་ཊཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཙ པ་གྒྷ་རི་ཎཱིཏི ན བི་ནྡུ བི་ནྡུ ཨུ་ད་ཀཾ པ་གྒྷ་ར་ཏི, ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཧ་ཏྠེ་ན་པི དྭཱི་ཧི་པི ཏཱི་ཧི་པི ཨ་ངྒུ་ལཱི་ཧི ག་ཧེ་ཏུཾ ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀ་མྤི ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༤༢༨. དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁ་ཨུ་པ་མཱ་ཡཾ ཨུ་བྦྷི་ཏོ་ད་ཀོཏི ཨུ་བྦྷི་ནྣ་ཨུ་ད་ཀོ, ན ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་བྦྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ན་ཨུ་ད་ཀོ, ཨ་ནྟོ་ཡེ་ཝ པ་ན ཨུ་བྦྷི་ཛྫ་ན་ཨུ་ད་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཡ་མུ་ཁནྟི ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒོ. དེ་ཝོཏི མེ་གྷོ. ཀཱ་ལེ་ན་ཀཱ་ལནྟི ཀཱ་ལེ ཀཱ་ལེ, ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སཾ ཝཱ ཨ་ནུ་ད་སཱ་ཧཾ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷཱ་རནྟི ཝུ་ཊྛིཾ. ནཱ་ནུ་པྤ་ཝེ་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ན པ་ཝེ་སེ་ཡྻ, ན ཝ་སྶེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱི་ཏཱ ཝཱ་རི་དྷཱ་རཱ ཨུ་བྦྷི་ཛྫི་ཏྭཱཏི སཱི་ཏཾ ཝཱ་རི ཏཾ ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཾ ཨུ་བྦྷི་ཛྫི་ཏྭཱ. ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ན་ཨུ་ད་ཀ་ཉྷི ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ བྷི་ཛྫ་ནྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཁོ་བྷེ་ཏི. ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི པ་ཝི་ས་ན་ཨུ་ད་ཀཾ པུ་རཱ་ཎ་པ་ཎྞ་ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་ད་ཎྜ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཁོ་བྷེ་ཏི. ཝུ་ཊྛི་ཨུ་ད་ཀཾ དྷཱ་རཱ་ནི་པཱ་ཏ་པུ་པྥུ་ལ༹་ཀེ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཁོ་བྷེ་ཏི. ས་ནྣི་སི་ནྣ་མེ་ཝ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཨི་དྡྷི་ནི་མྨི་ཏ་མི་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨི་མཾ པ་དེ་སཾ ཕ་ར་ཏི, ཨི་མཾ པ་དེ་སཾ ན ཕ་ར་ཏཱི་ཏི ན་ཏྠི. ཏེ་ན ཨ་ཕུ་ཊོ་ཀཱ་སོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ར་ཧ་དོ ཝི་ཡ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ, ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁཾ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤༢༩. ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁ་ཨུ་པ་མཱ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ལཱ་ནི ཨེ་ཏྠ ས་ནྟཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ལི་ནཱི. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ སེ་ཏ་ར་ཏྟ་ནཱི་ལེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨུ་པྤ་ལཾ ཨུ་པྤ་ལ་མེ་ཝ, ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏ་པ་ཏྟཾ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཾ, ས་ཏ་པ་ཏྟཾ པ་དུ་མཾ. པ་ཏྟ་ནི་ཡ་མཾ ཝཱ ཝི་ནཱ་པི སེ་ཏཾ པ་དུ་མཾ, ར་ཏྟཾ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཨུ་ད་ཀཱ་ནུ་གྒ་ཏཱ་ནཱིཏི ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ན ཨུ་གྒ་ཏཱ་ནི. ཨ་ནྟོ་ནི་མུ་གྒ་པོ་སཱི་ནཱིཏི ཨུ་ད་ཀ་ཏ་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ ནི་མུ་གྒཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ པོ་སཱི་ནི, ཝ་ཌྜྷཱི་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤༣༠. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁ་ཨུ་པ་མཱ་ཡཾ པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཊྛེ་ན པ་རི་སུ་དྡྷཾ. པ་བྷ་སྶ་ར་ཊྛེ་ན པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨོ་དཱ་ཏེ་ན ཝ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨི་དཾ ཨུ་ཏུ་ཕ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ལི་ཊྛ་ཝ་ཏྠེ་ན ཧི ཨུ་ཏུ་ཕ་ར་ཎཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ངྑ་ཎ་དྷོ་ཏ་པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན ཨུ་ཏུ་ཕ་ར་ཎཾ བ་ལ་ཝཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་སྶཱ ཧི ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཡ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ. ཨུ་ཏུ་ཕ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁཾ. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ སུ་ནྷཱ་ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཝ་ཏྠཾ ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ས་རཱི་ར་ཏོ ཨུ་ཏུ ས་བྦ་མེ་ཝ ཝ་ཏྠཾ ཕ་ར་ཏི, ན ཀོ་ཙི ཝ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཕུ་ཊོ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡ་སྶ ན ཀོ་ཙི ཨོ་ཀཱ་སོ ཨ་ཕུ་ཊོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཡ, ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཾ ཨུ་ཏུ་ཕ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ. ཡ་ཐཱ ཧི ཀ་ཏྠ་ཙི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཏྠེ ཀཱ་ཡཾ ཨ་པྥུ་ས་ནྟེ་པི ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨུ་ཏུ་ནཱ ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡོ ཕུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མུ་ཊྛི་ཏེ་ན སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པེ་ན ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ ཕུ་ཊོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
༤༣༡. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎ་ཨུ་པ་མཱ་ཡཾ ཏཾ་དི་ཝ་སཾ ཀ་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཏཾ་དི་ཝ་སཾ ག་ཏ་གཱ་མ་ཏྟ་ཡ་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏཾ. ཏ་ཏྠ གཱ་མ་ཏྟ་ཡཾ ག་ཏ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎ་ལཱ་བྷཱི ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་ཡོ གཱ་མཱ ཝི་ཡ ཏ་ཡོ བྷ་ཝཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཏཱི་སུ གཱ་མེ་སུ ཏཾ་དི་ཝ་སཾ ཀ་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཀ་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ.
༤༣༢. དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཨུ་པ་མཱ་ཡཾ དྭེ ཨ་གཱ་རཱཏི དྭེ གྷ་རཱ. ས་དྭཱ་རཱཏི ས་མྨུ་ཁ་དྭཱ་རཱ. ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་ནྟེཏི ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ས་ཉྩ་ར་ནྟེ. ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟེཏི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་ཙ་ར་ནྟེ, ཨི་ཏོ པ་ན གེ་ཧཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ གེ་ཧཾ, ཨེ་ཏ་སྨཱ ཝཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨི་མཾ གེ་ཧཾ པ་ཝི་ས་ན་ཝ་སེ་ན་པི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ དྭེ ཨ་གཱ་རཱ ས་དྭཱ་རཱ ཝི་ཡ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ, ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎ་ལཱ་བྷཱི, ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ དྭི་ནྣཾ གེ་ཧཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཋ་ཏྭཱ པ་སྶ་ཏོ དྭེ ཨ་གཱ་རེ པ་ཝི་ས་ན་ཀ་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀ་པུ་རི་སཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ལཱ་བྷི་ནོ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ཙ་ཝ་ན་ཀ་ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཀཱ་ལོ. ཀིཾ པ་ན ཏེ ཉཱ་ཎ་སྶ པཱ་ཀ་ཊཱ, པུ་གྒ་ལ་སྶཱ་ཏི? ཉཱ་ཎ་སྶ. ཏ་སྶ པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ པ་ན པུ་གྒ་ལ་སྶ པཱ་ཀ་ཊཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
༤༣༣. ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཨུ་པ་མཱ་ཡཾ པ་བྦ་ཏ་ས་ངྑེ་པེཏི པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ. ཨ་ནཱ་ཝི་ལོཏི ནི་ཀྐ་དྡ་མོ. སི་པྤི་ཡོ ཙ ས་མྦུ་ཀཱ ཙ སི་པྤི་ས་མྦུ་ཀཾ. ས་ཀྑ་རཱ ཙ ཀ་ཐ་ལཱ ཙ ས་ཀྑ་ར་ཀ་ཐ་ལཾ. མ་ཙྪཱ་ནཾ གུ་མྦཱ གྷ་ཊཱ་ཏི མ་ཙྪ་གུ་མྦཾ. ཏི་ཊྛ་ནྟ་མྤི ཙ་ར་ནྟ་མྤཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཀྑ་ར་ཀ་ཐ་ལཾ ཏི་ཊྛ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཙ་ར་ནྟི་པི ཏི་ཊྛ་ནྟི་པི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཋི་ཏཱ་སུ་པི ནི་སི་ནྣཱ་སུ་པི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་སུ་པི, ‘‘ཨེ་ཏཱ གཱ་ཝོ ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི ཙ་ར་ནྟི་ཡོ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨི་ཏ་རཱ་པི ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏི་ཊྛ་ནྟ་མེ་ཝ ས་ཀྑ་ར་ཀ་ཐ་ལཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨི་ཏ་ར་མྤི དྭ་ཡཾ ཏི་ཊྛ་ནྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ཏ་ར་ཉྩ དྭ་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་ཀྑ་ར་ཀ་ཐ་ལ་མྤི ཙ་ར་ནྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ ཏཱི་རེ ཋ་ཏྭཱ པ་སྶ་ཏོ སི་པྤི་ས་མྦུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལོ ད་ཊྛ་བྦོ.
༤༣༤. ཨི་དཱ་ནི ས་ཏྟ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་ལི་ངྒ་ཏོ ས་གུ་ཎ་ཏོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ནཱ་མཾ ག་ཎྷ་ནྟོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མ་ཎོ ཨི་ཏི་པཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མ་ཎོ ཧོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ ས་མི་ཏ་པཱ་པ་ཏྟཱ ས་མ་ཎོ ཧོ་ཏི. བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧོ་ཏི. ནྷཱ་ཏ་ཀི་ལེ་ས་ཏྟཱ ནྷཱ་ཏ་ཀོ ཧོ་ཏི, དྷོ་ཏ་ཀི་ལེ་ས་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི ཝེ་དེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཏ་ཏྟཱ ཝེ་ད་གཱུ ཧོ་ཏི, ཝི་དི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཝི་དི་ཏཱ་སྶ ཧོ་ནྟཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ སུ་ཏ་ཏྟཱ སོ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ཏི, ནི་སྶུ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་པ་ཧ་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཧ་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི, དཱུ་རཱི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ས་བ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
མ་ཧཱ་ཨ་སྶ་པུ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.