༦. མ་ཧཱ་ས་ཙྩ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི མ་ཧཱ་ས་ཙྩ་ཀ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡནྟི ཙ ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི ཙ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡནྟི ཙ ཏཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཨེ་ཀོ་ཝ ས་མ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ. བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྷི ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཁཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་རཾ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་མཱ་ལ༹་ཀེ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ས་མ་ཡེ ར་ཏྟ་དུ་པ་ཊྚཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨེ་ཀཾ་སཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཏོ ནི་ཀྑ་མྨ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་མུ་ཁེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ, – ‘‘ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡ་ནྟི ཙ ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱ་ཏི ཙ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོཏི པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནོ. ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱི་ཏི? ཝཱ་དཱ་རོ་པ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘པུ་བྦེ་པཱ་ཧཾ ཨ་པ་ཎྜི་ཏ་ཏཱ་ཡ ས་ཀ་ལཾ ཝེ་སཱ་ལི་པ་རི་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ངྐུ ཛཱ་ཏོ. ཨི་དཱ་ནི ཏ་ཐཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶཱ་མི. ཡ་དི ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ པ་རཱ་ཛེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷིཾ དཱི་པེ་ཏྭཱ ཛ་ཡཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི. ཡ་དི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཛ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ན་ཙྩཾ ཝི་ཡ ན ཀོ་ཙི ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ནི་དྡཱ་པ་ཉྷཾ ནཱ་མ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་མི་ནཱ ཝཱ་ད་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི.
ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི ས་ཙྩ་ཀ་སྶ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ པ་ཊི་ཙྩ. ཐེ་ར་སྶ ཀི་ར་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏི མུ་ཧུ་ཏྟཾ ནི་སི་ནྣེ བུ་དྡྷ་ད་སྶ་ནཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཉྩ ལ་བྷི་སྶ་ཏི. ཏ་ད་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏུ བྷ་ག་ཝཱཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ན་ནྡོ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཡཾ པ་ན པ་ཉྷཾ ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀ་སཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་སྶེ་ན ཏཱ་ཝ པ་རི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཏཾ ས་ནྟི, བྷོ གོ་ཏ་མཱཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ.
༣༦༥. ཕུ་ས་ནྟི ཧི ཏེ, བྷོ གོ་ཏ་མཱཏི ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་རཱི་རེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ སཱ་རཱི་རི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ནཾ ཕུ་ས་ནྟི ལ་བྷ་ནྟི, ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱུ་རུ་ཀྑ་མྦྷོཏི ཁ་མྦྷ་ཀ་ཏ་ཨཱུ་རུ་བྷཱ་ཝོ, ཨཱུ་རུ་ཐ་དྡྷ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་མྷ་ཡ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན པ་ནེ་ཏྠ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏཾ. ཀཱ་ཡ་ནྭ་ཡཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཀཱ་ཡཱ་ནུ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ ཝ་ས་ཝ་ཏྟི. ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱཏི པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཀྑེ་པཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨི་ཏི ནི་ག་ཎྛོ ཨ་ས་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཡཾ ན་ཏྠི, ཏ་དེ་ཝཱ་ཧ. ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱཏི་པི ས་མ་ཐོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཙ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨཱུ་རུ་ཀྑ་མྦྷཱ་ད་ཡོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨི་ཏི ནི་ག་ཎྛོ ཨི་དཾ ཨ་བྷཱུ་ཏ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཡ་ཐེ་ཝ ‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦ་ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨཱུ་རུ་ཀྑ་མྦྷོ་པི ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ཏོ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་རཱུ་པཾ ན ས་མེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཏྠོ་པི ན ས་མེ་ཏི, ཨ་ས་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཡཾ ན་ཏྠི, ཏཾ ཀ་ཐེ་ཏཱི’’ཏི.
ནོ ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནནྟི པ་ཉྩཱ་ཏ་པ་ཏ་པྤ་ནཱ་དིཾ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཏེ་སཾ ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ. ཀིཾ པ་ན སོ དི་སྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ? སོ ཀི་ར དི་ཝཱ་དི་ཝ་སྶ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ་སུ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི. སོ ཏེ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནེ དི་སྭཱ ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཏྟཾ ཨེ་ཏེ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟི, ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ པ་ནེ་ཏེ་སཾ ན་ཏྠཱི་ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
༣༦༦. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ ཀི་ནྟི པ་ན ཏེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ སུ་ཏཱཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟོ སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ན་ནྡོ ཝ་ཙྪོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ན་ནྡོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. ཝ་ཙྪོཏི གོ་ཏྟཾ. ཀི་སོཏི ནཱ་མཾ. སཾ་ཀི་ཙྩོཏི གོ་ཏྟཾ. མ་ཀྑ་ལི་གོ་སཱ་ལོ ཧེ་ཊྛཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཝ. ཨེ་ཏེཏི ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ, ཏེ ཀི་ར ཀི་ལི་ཊྛ་ཏ་པཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀ་པ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནཱིཏི པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི. གཱ་ཧེ་ནྟི ནཱ་མཱཏི བ་ལཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ནྟི ནཱ་མ. བྲཱུ་ཧེ་ནྟཱིཏི ཝ་ཌྜྷེ་ནྟི. མེ་དེ་ནྟཱིཏི ཛཱ་ཏ་མེ་དཾ ཀ་རོ་ནྟི. པུ་རི་མཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི པུ་རི་མཾ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ. པ་ཙྪཱ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟཱིཏི པ་ཙྪཱ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་དཱི་ཧི ས་ནྟ་པྤེ་ནྟི, ཝ་ཌྜྷེ་ནྟི. ཨཱ་ཙ་ཡཱ་པ་ཙ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ཝ་ཌྜྷི ཙ ཨ་ཝ་ཌྜྷི ཙ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏི ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ཌྜྷི, ཀཱ་ལེ་ན པ་རི་ཧཱ་ནཱི་ཏི ཝ་ཌྜྷི་པ་རི་ཧཱ་ནི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ པ་ན ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ, ‘‘ཀི་ནྟི པ་ན ཏེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ སུ་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན ས་མྤཱ་ཡཱ་སཱིཏི ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ཡ་ཐཱ ཏཾ བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ.
༣༦༧. ཀུ་ཏོ པ་ན ཏྭནྟི ཡོ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ དུ་བྦ་ལཾ ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཾ ན ཛཱ་ནཱ་སི? སོ ཏྭཾ ཀུ་ཏོ ས་ཎྷཾ སུ་ཁུ་མཾ ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཛཱ་ནི་སྶ་སཱི་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཙོ་ད་ནཱ་ལ་ཡ་ཏྠེ་རོ, ‘‘ཨ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ནཱ་མེ་ཏཾ པ་ད’’ནྟི བཱི་ཛ་ནིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཨ་ཐ ནཾ མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘དི་སྶ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྶ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཙ་ཡོ་པི ཨ་པ་ཙ་ཡོ་པི ཨཱ་དཱ་ན་མྤི ནི་ཀྑེ་པ་ན་མྤཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༦༢). ཏཾ སུ་ཏྭཱ ས་ལླ་ཀྑེ་སི – ‘‘ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཀཱ་ཡཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི.
༣༦༨. སུ་ཁ་སཱ་རཱ་གཱིཏི སུ་ཁ་སཱ་རཱ་གེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱཏི ན ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཉྷི ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ པ་ཊྛཱ་ནེ (པ་ཊྛཱ. ༡.༢.༤༥-༤༦) པ་ཊི་སི་དྡྷཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན སུ་ཁེ ཨ་ནི་རུ་དྡྷེ དུ་ཀྑཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཁེ་པེ་ཏྭཱ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ཀྑནྟི སུ་ཁཾ ཨེ་ཀཾ པ་ཀྑཾ དུ་ཀྑཾ ཨེ་ཀཾ པ་ཀྑ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ཀྑཾ ཧུ་ཏྭཱ.
༣༦༩. ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ. ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ས་མཱ་དྷི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙ སུ་ཁ་སྶ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ, དུ་ཀྑ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣཱ. ས་མཱ་དྷི དུ་ཀྑ་སྶ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀོ, སུ་ཁ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣོ. ཀ་ཐཾ? ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཧི ཨ་དྡྷཱ་ནེ ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་གྒི་ཨུ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཀ་ཙྪེ་ཧི སེ་དཱ མུ་ཙྩ་ནྟི, མ་ཏྠ་ཀ་ཏོ ཨུ་སུ་མ་ཝ་ཊྚི་ཨུ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙི་ཏྟཾ ཧ་ཉྙ་ཏི ཝི་ཧ་ཉྙ་ཏི ཝི་པྥ་ནྡ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ སུ་ཁ་སྶ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ, དུ་ཀྑ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣཱ. ཨུ་པྤ་ནྣེ པ་ན ཀཱ་ཡི་ཀེ ཝཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀེ ཝཱ དུ་ཀྑེ ཏཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ དུ་ཀྑཾ དཱུ་རཱ་པ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་པྤ་ཀཾ སུ་ཁཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་དྷི དུ་ཀྑ་སྶ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀོ, སུ་ཁ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣོ. ཡ་ཐཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ སུ་ཁ་སྶ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ, དུ་ཀྑ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣཱ, ན ཏ་ཐཱ ས་མཱ་དྷི. ཡ་ཐཱ ས་མཱ་དྷི དུ་ཀྑ་སྶ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀོ, སུ་ཁ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣོ, ན ཙ ཏ་ཐཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ. ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི.
༣༧༠. ཨཱ་ས་ཛྫ ཨུ་པ་ནཱི་ཡཱཏི གུ་ཎེ གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཙེ་ཝ ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཙ. ཏཾ ཝ་ཏ མེཏི ཏཾ ཝ་ཏ མ་མ ཙི་ཏྟཾ.
༣༧༡. ཀི་ཉྷི ནོ སི་ཡཱ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ནཱཏི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཀིཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, བྷ་ཝི་སྶ་ཏེ་ཝ, མཱ ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙཱི ཧོ་ཧི, ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཡེ་ཝ མེ སུ་ཁཱ་པི དུ་ཀྑཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ པ་ན་སྶཱ ཨ་ཧཾ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཋཱ་ཏུཾ ན དེ་མི. ཨི་དཱ་ནི་སྶ ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ ཨུ་པ་རི པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ དེ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མོ མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་ཏྠ ཨི་དྷ མེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ…པེ… ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སཱི་དིཾ, ཨ་ལ་མི་དཾ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཨི་དཾ ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ པཱ་ས་རཱ་སི་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ, ཏ་ཏྠ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ནི་ས་ཛྫཱ, ཨི་དྷ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ.
༣༧༤. ཨ་ལླ་ཀ་ཊྛནྟི ཨ་ལླཾ ཨུ་དུ་མྦ་ར་ཀ་ཊྛཾ. ས་སྣེ་ཧནྟི ས་ཁཱི་རཾ. ཀཱ་མེ་ཧཱིཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་ཧི. ཨ་ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛཱཏི ཨ་ན་པ་ག་ཏཱ. ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མོ་ཝ ཚ་ནྡ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཚ་ནྡོ. སི་ནེ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན སྣེ་ཧོ. མུ་ཙྪཱ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན མུ་ཙྪཱ. པི་པཱ་སཱ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པི་པཱ་སཱ. ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་ལཱ༹་ཧོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱཏི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡཱཏི ས་བྦཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ.
ཨི་དཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ཨ་ལླཾ ས་ཁཱི་རཾ ཨུ་དུ་མྦ་ར་ཀ་ཊྛཾ ཝི་ཡ ཧི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཏོ ཨ་ནི་སྶ་ཊ་པུ་གྒ་ལཱ. ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ན ཏི་ནྟ་ཏཱ; མ་ནྠ་ནེ་ནཱ་པི ཨ་གྒི་ནོ ཨ་ན་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ནཾ ཝི་ཡ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཏོ ཨ་ནི་སྶ་ཊཱ་ནཾ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ་ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ཧི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་སྶ ཨ་ན་དྷི་ག་མོ. ཨ་མ་ནྠ་ནེ་ནཱ་པི ཨ་གྒི་ནོ ཨ་ན་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ནཾ ཝི་ཡ ཏེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝི་ནཱ་པི ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ་ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ཧི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་སྶ ཨ་ན་དྷི་ག་མོ. དུ་ཏི་ཡ་ཨུ་པ་མཱ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ, པུ་རི་མཱ ས་པུ་ཏྟ་བྷ་རི་ཡ་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པ་མཱ; པ་ཙྪི་མཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དྷ་མྨི་ཀ་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ.
༣༧༦. ཏ་ཏི་ཡ་ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཀོ་ལཱ༹་པནྟི ཚི་ནྣ་སི་ནེ་ཧཾ ནི་རཱ་པཾ. ཐ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟནྟི པ་བྦ་ཏ་ཐ་ལེ ཝཱ བྷཱུ་མི་ཐ་ལེ ཝཱ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – སུ་ཀྑ་ཀོ་ལཱ༹་པ་ཀ་ཊྛཾ ཝི་ཡ ཧི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཏོ ནི་སྶ་ཊ་པུ་གྒ་ལཱ, ཨཱ་ར་ཀཱ ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ན ཨ་ཏི་ནྟ་ཏཱ. མ་ནྠ་ནེ་ནཱ་པི ཨ་གྒི་ནོ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ནཾ ཝི་ཡ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཏོ ནི་སྶ་ཊཱ་ནཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀ་ནེ་ས་ཛྫི་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ་ཧི་པི ཝེ་ད་ནཱ་ཧི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མོ. ཨ་ཉྙ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ སུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ གྷཾ་ས་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་གྒི་ནོ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་ནཱ་པི ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ་ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ཧི སུ་ཁཱ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཧ་ཊཱ.
༣༧༧. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཾ ད་སྶེ་ནྟོ, ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཀིཾ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ དུ་ཀྐ་རཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་མ་ཏྠོ་ཏི? ཀ་ཏྭཱ་པི ཨ་ཀ་ཏྭཱ་པི ས་མ་ཏྠོ་ཝ. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི? ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ར་ཀྐ་མཾ ད་སྶེ་སྶཱ་མི. སོ ཙ མཾ ཝཱི་རི་ཡ་ནི་མྨ་ཐ་ན་གུ་ཎོ ཧཱ་སེ་སྶ་ཏཱི་ཏི. པཱ་སཱ་དེ ནི་སི་ནྣོ་ཡེ་ཝ ཧི པ་ཝེ་ཎི་ཨཱ་ག་ཏཾ ར་ཛྫཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ་པི ཁ་ཏྟི་ཡོ ན ཏ་ཐཱ་པ་མུ་དི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡ་ཐཱ བ་ལ་ཀཱ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ངྒཱ་མེ དྭེ ཏ་ཡོ ས་མྤ་ཧཱ་རེ ད་ཏྭཱ ཨ་མི་ཏྟ་མ་ཐ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ར་ཛྫོ. ཨེ་ཝཾ པ་ཏྟ་ར་ཛྫ་སྶ ཧི ར་ཛྫ་སི་རིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟ་སྶ པ་རི་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ར་ཀྐ་མཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་སུ་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་སུ་ཀ་ཉྩ ཨ་སུ་ཀ་ཉྩ ཨ་མི་ཏྟཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨི་མཾ ར་ཛྫ་སི་རིཾ པ་ཏྟོ་སྨཱི’’ཏི ཙི་ནྟ་ཡ་ཏོ བ་ལ་ཝ་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ་པི ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ པ་ར་ཀྐ་མཾ ད་སྶེ་སྶཱ་མི, སོ ཧི མཾ པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཧཱ་སེ་སྶ་ཏི, སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶ་ཏཱི་ཏི དུ་ཀྐ་ར་མ་ཀཱ་སི.
ཨ་པི་ཙ པ་ཙྪི་མཾ ཛ་ན་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནོ་པི ཨ་ཀཱ་སི་ཡེ་ཝ, པ་ཙྪི་མཱ ཧི ཛ་ན་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ་པི པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧི་ཏྭཱ་ཝ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཏྟོ, ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན མ་ཡ་ནྟི པ་དྷཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི པ་ཙྪི་མཾ ཛ་ན་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནོ ཨ་ཀཱ་སི་ཡེ་ཝ.
ད་ནྟེ་བྷི་ད་ནྟ་མཱ་དྷཱ་ཡཱཏི ཧེ་ཊྛཱ་ད་ནྟེ ཨུ་པ་རི་ད་ནྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟནྟི ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ. ཨ་བྷི་ནི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻནྟི ནི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཾ. ཨ་བྷི་ནི་པྤཱི་ལེ༹་ཡྻནྟི ནི་པྤཱི་ལེ༹་ཡྻཾ. ཨ་བྷི་ས་ནྟཱ་པེ་ཡྻནྟི ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱི་རི་ཡ་ནི་མྨ་ཐ་ནཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ. སཱ་ར་དྡྷོཏི ས་ད་ར་ཐོ. པ་དྷཱ་ནཱ་བྷི་ཏུ་ནྣ་སྶཱཏི པ་དྷཱ་ནེ་ན ཨ་བྷི་ཏུ་ནྣ་སྶ, ཝི་དྡྷ་སྶ ས་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༧༨. ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀནྟི ནི་ར་སྶཱ་ས་ཀཾ. ཀ་མྨཱ་ར་ག་གྒ་རི་ཡཱཏི ཀ་མྨཱ་ར་སྶ ག་གྒ་ར་ནཱ་ལི༹་ཡཱ. སཱི་ས་ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཀུ་ཏོ་ཙི ནི་ཀྑ་མི་ཏུཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནེ་ཧི ཝཱ་ཏེ་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏཱ བ་ལ་ཝ་ཏི་ཡོ སཱི་ས་ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ནྟི. སཱི་ས་ཝེ་ཋཾ ད་དེ་ཡྻཱཏི སཱི་ས་ཝེ་ཋ་ནཾ ད་དེ་ཡྻ. དེ་ཝ་ཏཱཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཀོ་ཊི་ཡཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་པ་རི་ཝེ་ཎ་སཱ་མ་ནྟཱ ཙ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ.
ཏ་དཱ ཀི་ར བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་དྷི་མ་ཏྟེ ཀཱ་ཡ་དཱ་ཧེ ཨུ་པྤ་ནྣེ མུ་ཙྪཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. སོ ཙ་ངྐ་མེ་ཝ ནི་སི་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ པ་པ་ཏི. ཏཾ དི་སྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཝི་ཧཱ་རོ་ཏྭེ་ཝ སོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ’’ཏི, ‘‘ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ནཱ་མ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཧོ་ནྟི མ་ཏ་ཀ་ས་དི་སཱ’’ཏི ལ་དྡྷི་ཡཱ ཝ་ད་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཡཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ, ཏཱ ག་ནྟྭཱ སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པུ་ཏྟོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ’’ཏི. མ་མ པུ་ཏྟོ བུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ནོ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ་ཏི? བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཾ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ་ཏི. ནཱ་ཧཾ ས་དྡ་ཧཱ་མི, མ་མ པུ་ཏྟ་སྶ བོ་དྷིཾ ཨ་པ་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི.
ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་སྶ སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་ཁ་ཛྫ་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཏྟ་ས་མ་ཡེ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་དྷཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, ‘‘པུ་ཏྟོ ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སཱུ་ཏི. ཀིཾ ས་དྡ་ཧ་སི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི? ན བྷ་ག་ཝཱ ས་དྡ་ཧི་ནྟི. ཨི་དཱ་ནི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་པི་ན་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ་ནི པ་སྶ་ནྟོ ཀིཾ ས་དྡ་ཧི་སྶ་སི? ཨ་ཧ་མྤི བུ་དྡྷོ ཛཱ་ཏོ, ཏྭ་མྤི བུ་དྡྷ་པི་ཏཱ ཛཱ་ཏོ, པུ་བྦེ པ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐེ ཉཱ་ཎེ བོ་དྷི་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟ་སྶ དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ལེ་པི སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ག་ཏ་སྶ, ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པུ་ཏྟོ དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཀུ་མཱ་རོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཨི་ད་མ་སྶ ཨ་ཊྛཱི’’ཏི ཨེ་ལ༹་ཀ་ཊྛིཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶེ་སུཾ, ཏ་དཱ་པི ཏུ་མྷེ, ‘‘མ་མ པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ནཱ་ཧཾ ས་དྡ་ཧཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཝོ་ཙུ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི ཨི་མི་སྶཱ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཐེ་སི.
༣༧༩. མཱ ཁོ ཏྭཾ མཱ་རི་སཱཏི ས་མྤི་ཡཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ. དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཀི་རཱ་ཡཾ པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་ཝོ་ཧཱ་རོ, ཡ་དི་དཾ མཱ་རི་སཱ་ཏི. ཨ་ཛ་ཛྫི་ཏནྟི ཨ་བྷོ་ཛ་ནཾ. ཧ་ལ་ནྟི ཝ་དཱ་མཱིཏི ཨ་ལ་ནྟི ཝ་དཱ་མི, ཨ་ལཾ ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝཾ མཱ ཀ་རི་ཏྠ, ཡཱ་པེ་སྶཱ་མ་ཧ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༨༠-༡. མ་ངྒུ་ར་ཙྪ་ཝཱིཏི མ་ངྒུ་ར་མ་ཙྪ་ཙྪ་ཝི. ཨེ་ཏཱ་ཝ པ་ར་མནྟི ཏཱ་ས་མྤི ཝེ་ད་ནཱ་ན་མེ་ཏཾ་ཡེ་ཝ པ་ར་མཾ, ཨུ་ཏྟ་མཾ པ་མཱ་ཎཾ. པི་ཏུ ས་ཀྐ་སྶ ཀ་མྨ་ནྟེ…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་ཏཱཏི ར་ཉྙོ ཀི་ར ཝ་པྤ་མ་ངྒ་ལ་དི་ཝ་སོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ནྟི. ན་ག་ར་ཝཱི་ཐི་ཡོ སོ་དྷཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཎྞ་གྷ་ཊེ ཋ་པཱ་པེ་ཏྭཱ དྷ་ཛ་པ་ཊཱ་ཀཱ་ད་ཡོ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ནྟི. ས་བྦེ དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་ད་ཡོ ཨ་ཧ་ཏ་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝ་ཏྠཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི. ར་ཉྙོ ཀ་མྨ་ནྟེ ན་ངྒ་ལ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཡོ་ཛཱི་ཡ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ན དི་ཝ་སེ ཨེ་ཀེ་ན ཨཱུ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ ཡོ་ཛེ་ནྟི. ས་བྦ་ན་ངྒ་ལཱ་ནི ས་དྡྷིཾ བ་ལི་བ་དྡ་ར་སྨི་ཡོ་ཏྟེ་ཧི ཛཱ་ཎུ་སྶོ་ཎི་སྶ ར་ཐོ ཝི་ཡ ར་ཛ་ཏ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ར་ཉྙོ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ན་ངྒ་ལཾ ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བ་ལི་བ་དྡཱ་ནཾ སི་ངྒཱ་ནི་པི ར་སྨི་པ་ཏོ་དཱ་པི སུ་ཝ་ཎྞ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ པུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཀ་མྨ་ནྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཀོ ཛ་མྦུ་རུ་ཀྑོ བ་ཧ་ལ་པ་ཏྟ་པ་ལཱ་སོ ས་ནྡ་ཙྪཱ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ས་ཡ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སུ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ར་ཀ་ཁ་ཙི་ཏཾ ཝི་ཏཱ་ནཾ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ན་ངྒ་ལ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ན་ངྒ་ལཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་མ་ཙྩཱ ཨེ་ཀེ་ནཱུ་ན་ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་ར་ཛ་ཏ་ན་ངྒ་ལཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཀ་ས་ནྟི. རཱ་ཛཱ པ་ན ཨོ་ར་ཏོ པཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, པཱ་ར་ཏོ ཝཱ ཨོ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟི ཧོ་ཏི, བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ དྷཱ་ཏི་ཡོ ར་ཉྙོ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨ་ནྟོ་སཱ་ཎི་ཏོ བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟཱ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཀ་ཉྩི ཨ་དི་སྭཱ ཝེ་གེ་ན ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ནེ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི. དྷཱ་ཏི་ཡོ ཁ་ཛྫ་བྷོ་ཛྫ་ནྟ་རེ ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནཱ ཐོ་ཀཾ ཙི་རཱ་ཡིཾ་སུ, སེ་ས་རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཚཱ་ཡཱ ནི་ཝ་ཏྟཱ, ཏ་སྶ པ་ན རུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. དྷཱ་ཏི་ཡོ ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཏི ཝེ་གེ་ན སཱ་ཎིཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ས་མཱ་ནཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ས་ཡ་ནེ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣཾ ཏ་ཉྩ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ཀུ་མཱ་རོ དེ་ཝ, ཨེ་ཝཾ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཉྙེ་སཾ རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཚཱ་ཡཱ ནི་ཝ་ཏྟཱ, ཛ་མྦུ་རུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཱ ཋི་ཏཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཝེ་གེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨི་དཾ ཏེ, ཏཱ་ཏ, དུ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡ་ན’’ནྟི པུ་ཏྟཾ ཝ་ནྡི. ཨི་ད་མེ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པི་ཏུ ས་ཀྐ་སྶ ཀ་མྨ་ནྟེ…པེ… པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་ཏཱ’’ཏི. སི་ཡཱ ནུ ཁོ ཨེ་སོ མ་གྒོ བོ་དྷཱ་ཡཱཏི བྷ་ཝེ་ཡྻ ནུ ཁོ ཨེ་ཏཾ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་གྒོ་ཏི. ས་ཏཱ་ནུ་སཱ་རི་ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ན་ཡི་དཾ བོ་དྷཱ་ཡ མ་གྒོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པ་ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀཾ དྭེ ཝཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་ཏཱ་ནུ་སཱ་རི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ. ཡཾ ཏཾ སུ་ཁནྟི ཡཾ ཏཾ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁཾ.
༣༨༢. པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱིཏི པ་ཎྞ་སཱ་ལ་པ་རི་ཝེ་ཎ་ས་མྨ་ཛྫ་ནཱ་དི་ཝ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. བཱ་ཧུ་ལླི་ཀོཏི པ་ཙྩ་ཡ་བཱ་ཧུ་ལླི་ཀོ. ཨཱ་ཝ་ཏྟོ བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡཱཏི ར་ས་གི་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཏྟོ. ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མིཾ་སཱུཏི ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ པ་ཀྐ་ནྟཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀ་སྶ ཨོ་ཀཱ་ས་དཱ་ན་ཏྠཾ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ག་ཏཱ. ག་ཙྪ་ནྟཱ ཙ ཨ་ཉྙ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་མེ་ཝ ཨ་ག་མཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏེ་སུ ག་ཏེ་སུ ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི.
༣༨༣. ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དི བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༣༨༧. ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཁོ པ་ནཱ་ཧནྟི ཨ་ཡཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི. ནི་ག་ཎྛོ ཀི་ར ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨེ་ཀཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪིཾ. ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ‘ཨ་པ་རཱ་པི མཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨ་པ་རཱ་པི མཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ནཱ’ཏི པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶེ་ནྟོ ཀ་ཐེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཀུ་པི་ཏོ ནུ ཁོ’’ཏི? ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟེ ཀུ་པི་ཏོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ་ཏི ཨེ་ཀོ་པི ཝ་ཏྟཱ ན་ཏྠི, པ་རེ་སཾ བོ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་བྦྷཱཏི ས་ནྡྷཱ་ཡ. ཡཱ་ཝ་དེ་ཝཱཏི པ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་དྷི པ་རི་ཙྪེ་ད་ནི་ཡ་མ་ནཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – པ་རེ་སཾ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་མེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ན ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ དེ་སེ་ཏི, ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ ཨ་ཏྠི, ས་བྦེ་སཾ དེ་སེ་ཏཱི་ཏི. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པུ་རི་མ་སྨིནྟི ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི? ས་ཙྩ་ཀོ ཀི་ར ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨ་བྷི་རཱུ་པོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ སུ་ཕུ་སི་ཏཾ ད་ནྟཱ་ཝ་ར་ཎཾ, ཛི་ཝ྄ཧཱ མུ་དུ་ཀཱ, མ་དྷུ་རཾ ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎཾ, པ་རི་སཾ ར་ཉྫེ་ནྟོ མ་ཉྙེ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨ་ནྟོ པ་ན་སྶ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རི་སཾ ར་ཉྫེ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ཡ་པི པ་རི་སཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཨ་ས་ལླཱི་ནོ ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟོ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རཱི, སུ་ཉྙ་ཏ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝཱཏི གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝ. ས་ནྣི་སཱ་དེ་མཱིཏི ས་ནྣི་སཱི་དཱ་པེ་མི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧི ཡ་སྨིཾ ཁ་ཎེ པ་རི་སཱ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ དེ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ པུ་བྦཱ་བྷོ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་ས་དྡ་སྶ ནི་གྒྷོ་སེ ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྣེ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི བྷ་ཝ་ངྒ་པ་རི་ཝཱ་སོ ལ་ཧུ་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་སྶཱ་ས་ཝཱ་རེ པ་སྶཱ་ས་ཝཱ་རེ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཡེ་ན སུ་དཾ ནི་ཙྩ་ཀ་པྤནྟི ཡེ་ན སུ་ཉྙེ་ན ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཏ་སྨིཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཾ ས་ཎྛ་པེ་མི ས་མཱ་ད་ཧཱ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨོ་ཀ་པྤ་ནི་ཡ་མེ་ཏནྟི ས་དྡ་ཧ་ནི་ཡ་མེ་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟ་ཏཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀ་སཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ནཱི་ཏ་པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཁོ པ་ན བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དི་ཝཱ སུ་པི་ཏཱཏི ཨཱ་ཧ. ཡ་ཐཱ ཧི སུ་ན་ཁོ ནཱ་མ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ཁཱི་ར་པ་ཀྐ་པཱ་ཡ་སཾ ས་པྤི་ནཱ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ར་པཱུ་རཾ བྷོ་ཛི་ཏོ་པི གཱུ་ཐཾ དི་སྭཱ ཨ་ཁཱ་དི་ཏྭཱ ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨ་ཁཱ་ད་མཱ་ནོ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ་པི ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ་ཝ ག་ཏ་སྶ ཀི་ར་སྶ སཱི་སཾ རུ་ཛྫ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨི་མ་སྶ་པི ས་ཏྠཱ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ཁཱི་ར་པ་ཀྐ་པཱ་ཡ་ས་ས་དི་སཾ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཱ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ དེ་སེ་ཏི. ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་ད་མ་ཏྟ་མྤི ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་སྨཱ ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀ་སཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ནཱི་ཏ་པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ག་ནྟུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ས་བྦ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ད་ར་ཐོ པ་ན ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀེ་པི ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀེ་པི. ཏ་ཐཱ ཧི ཀ་མ་ལུ་པྤ་ལཱ་དཱི་ནི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཝི་ཀ་ས་ནྟི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ མ་ཀུ་ལཱ་ནི ཧོ་ནྟི, སཱ་ཡཾ ཀེ་ས་ཉྩི རུ་ཀྑཱ་ན་མྤི པ་ཏྟཱ་ནི པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ནྟི, པཱ་ཏོ ཝི་པྥཱ་རི་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ད་ར་ཐོ་ཡེ་ཝ ད་ར་ཐ་ཝ་སེ་ན བྷ་ཝ་ངྒ་སོ་ཏ་ཉྩ ཨི་དྷ ནི་དྡཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཏཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ན་མྤི ཧོ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ, ‘‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མ་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་མྨོ་ཧ་ཝི་ཧཱ་ར་སྨིཾ ཝ་ད་ནྟཱིཏི ས་མྨོ་ཧ་ཝི་ཧཱ་རོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
༣༨༩. ཨཱ་ས་ཛྫ ཨཱ་ས་ཛྫཱཏི གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ. ཨུ་པ་ནཱི་ཏེ་ཧཱིཏི ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏེ་ཧི. ཝ་ཙ་ན་པྤ་ཐེ་ཧཱིཏི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི. ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱཏི ཨ་ལ་ནྟི ཙི་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟོ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ་པི པ་སཾ་ས་ནྟོ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་མ་སྶ ནི་ག་ཎྛ་སྶ དྭེ སུ་ཏྟཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. པུ་རི་མ་སུ་ཏྟཾ ཨེ་ཀོ བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ, ཨི་དཾ དི་ཡ་ཌྜྷོ, ཨི་ཏི ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡེ བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རེ སུ་ཏྭཱ་པི ཨ་ཡཾ ནི་ག་ཎྛོ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡཾ པ་ཏྟོ, ན པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ན ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ. ཀ་སྨཱ ཨེ་ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སཱི་ཏི? ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ. པ་སྶ་ཏི ཧི བྷ་ག་ཝཱ, ‘‘ཨི་མ་སྶ ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ན་ཏྠི, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏོ ས་མ་དྷི་ཀཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པེ སཱ་ས་ནཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཀུ་ལ་གྷ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟེ ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཀཱ་ལ༹་བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏོ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨི་དཾ དི་སྭཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི.
སོ་པི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པ་མྷི སཱ་ས་ནེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་གི་རི་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་གཱ་མེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་མ་ཙྩ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ པ་བྦ་ཛྫཱ་ས་མ་ཏྠ་ཡོ་བྦ་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟོ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ པ་སྶི་ཏུཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཾ ཙོ་དེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ་ན ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ མུ་ཁཾ ད་ཏྭཱ ཀ་ཐཱ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཨ་ཀཱ་སི. སོ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ, – ‘‘ཏུ་མྷེ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡི ག་ནྠ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏེ མུ་ཁཾ ད་ཏྭཱ ཀ་ཐཱ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཀ་རི་ཏྠ, ཀོ མ་ཡ྄ཧཾ དོ་སོ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ‘པ་བྦ་ཛྫཱ་ཀི་ཙྩཾ མེ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟ’ནྟི ས་ཉྙཾ ཀ་རོ་སཱི’’ཏི. ཀིཾ ཀ་རོ་མི, བྷ་ནྟེ་ཏི? ག་ཎཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཏྭཾ པ་པ་ཉྩཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡ་པ་བྦ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི. སོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པུ་ཉྙ་ཝཱ རཱ་ཛ་པཱུ་ཛི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཙེ་ཏི་ཡ་པ་བྦ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་སི.
ཏ་སྨི་ཉྷི ཀཱ་ལེ ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཙེ་ཏི་ཡ་པ་བྦ་ཏེ རཱ་ཛ་ལེ་ཎེ ཝ་ས་ཏི. སོ ཐེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི – ‘‘ཡ་དཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡྻོ པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, དྷ་མྨཾ ཝཱ ཀ་ཐེ་ཏི, ཏ་དཱ མེ ས་ཉྙཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི. ཐེ་རོ་པི ཨེ་ཀ་སྨིཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་དི་ཝ་སེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཀ་ཎྚ་ཀ་ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ༹་ཏི་མྦ་རུ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏྠེ་རོ ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་རཱ་མ་སུ་ཏྟ་ནྟེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. ཐེ་རོ ན་ནུ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཛྫ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་དི་ཝ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་དི་ཝ་སོ་ཏི. ཏེ་ན ཧི པཱི་ཋ་ཀཾ ཨཱ་ནེ་ཐ, ཨི་དྷེ་ཝ ནི་སི་ནྣཱ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དཾ་སུ. ཐེ་རོ པུ་བྦ་གཱ་ཐཱ ཝ་ཏྭཱ ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་རཱ་མ་སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྷི. སོ་པི་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ད་ཧ་རོ ར་ཉྙོ ས་ཉྙཾ དཱ་པེ་སི. རཱ་ཛཱ པུ་བྦ་གཱ་ཐཱ་སུ ཨ་ནི་ཊྛི་ཏཱ་སུ་ཡེ་ཝ པཱ་པུ་ཎི. པ་ཏྭཱ ཙ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝེ་སེ་ནེ་ཝ པ་རི་ས་ནྟེ ཋ་ཏྭཱ ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ, ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཀཱ་ལེ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི. ཐེ་རོ ཉ་ཏྭཱ, ཀ་དཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི པུ་ཙྪི. པུ་བྦ་གཱ་ཐཱ ཨོ་སཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ, བྷ་ནྟེ་ཏི. དུ་ཀྐ་རཾ ཏེ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་ཏ་ནྟི. ན་ཡི་དཾ, བྷ་ནྟེ, དུ་ཀྐ་རཾ, ཡ་དི པ་ན མེ ཨ་ཡྻ་སྶ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཀ་པ་དེ་པི ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པ་སྶ པ་ཏོ་ད་ཡ་ཊྛི་ནི་ཏུ་ད་ན་མ་ཏྟེ་པི ཋཱ་ནེ སཱ་མི་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ མེ མཱ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ས་པ་ཐ་མ་ཀཱ་སི.
ཏ་སྨིཾ པ་ན སུ་ཏྟེ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ པ་རི་དཱི་པི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ རཱ་ཛཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ཝ, བྷ་ནྟེ, བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙེ་པི ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. མ་ཡཱ ཀ་ཐི་ཏ་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཀ་ཐི་ཏ་མེ་ཝ བ་ཧུ ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ནྟི. ཨུ་པ་མཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་རཱི་ས་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟེ སཱ་ལི་ཀྑེ་ཏྟེ ཨེ་ཀ་སཱ་ལི་སཱི་ས་ཏོ ཨ་ཝ་སེ་ས་སཱ་ལཱི་ཡེ་ཝ བ་ཧཱུ, ཨེ་ཝཾ མ་ཡཱ ཀ་ཐི་ཏ་གུ་ཎཱ ཨ་པྤཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ བ་ཧཱུ་ཏི. ཨ་པ་ར་མྤི, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པ་མཾ ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་ག་ངྒཱ་ཡ ཨོ་གྷ་པུ་ཎྞཱ་ཡ སཱུ་ཙི་པཱ་སཾ ས་མྨུ་ཁཾ ཀ་རེ་ཡྻ, སཱུ་ཙི་པཱ་སེ་ན ག་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་པྤཾ, སེ་སཾ བ་ཧུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ཡཱ ཀ་ཐི་ཏ་གུ་ཎཱ ཨ་པྤཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ བ་ཧཱུ་ཏི. ཨ་པ་ར་མྤི, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པ་མཾ ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི. ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙཱ་ཏ་ཀ་ས་ཀུ་ཎཱ ནཱ་མ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཀཱི་ལ༹་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཁུ་དྡ་ཀཱ སཱ ས་ཀུ་ཎ་ཛཱ་ཏི, ཀིཾ ནུ ཁོ ཏ་སྶ ས་ཀུ་ཎ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཀྑ་པ་སཱ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ཧུ, ཨ་ཝ་སེ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨ་པྤོ་ཏི? ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ད་ཐ, ཨ་པྤོ ཏ་སྶ པ་ཀྑ་པ་སཱ་ར་ཎོ་ཀཱ་སོ, ཨ་ཝ་སེ་སོ་ཝ བ་ཧཱུ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་པྤ་ཀཱ མ་ཡཱ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ བ་ཧཱུ ཨ་ན་ནྟཱ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཱ་ཏི. སུ་ཀ་ཐི་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ན་ནྟཱ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ ཨ་ན་ནྟེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཨུ་པ་མི་ཏཱ. པ་ས་ནྣཱ མ་ཡཾ ཨ་ཡྻ་སྶ, ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ པ་ན ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མ. ཨ་ཡཾ མེ དུ་གྒ་ཏ་པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རོ ཨི་མ་སྨིཾ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པེ ཨི་མཾ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ ར་ཛྫཾ ཨ་ཡྻ་སྶ དེ་མཱ་ཏི. ཏུ་མྷེ་ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་རོ ཀ་ཏོ, མ་ཡཾ པ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ དི་ནྣཾ ར་ཛྫཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ དེ་མ, དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
མ་ཧཱ་ས་ཙྩ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.