༤. ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༢. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ རཱ་ཛ་ག་ཧེཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ, ཏ་ཉྷི མ་ནྡྷཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་གོ་ཝི་ནྡཱ་དཱི་ཧི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ རཱ་ཛ་ག་ཧནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་པེ་ཏྠ པ་ཀཱ་རེ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི. ཀིཾ ཏེ་ཧི? ནཱ་མ་མེ་ཏཾ ཏ་སྶ ན་ག་ར་སྶ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཙ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཙ ན་ག་རཾ ཧོ་ཏི, སེ་ས་ཀཱ་ལེ སུ་ཉྙཾ ཧོ་ཏི ཡ་ཀྑ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཏེ་སཾ ཝ་ས་ནྟ་ཝ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནནྟི ཏ་སྶ ཨུ་ཡྻཱ་ན་སྶ ནཱ་མཾ, ཏཾ ཀི་ར ཝེ་ལཱུ༹་ཧི པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧ་ཏྠེ་ན ཙ པཱ་ཀཱ་རེ་ན, གོ་པུ་ར་ཊྚཱ་ལ་ཀ་ཡུ་ཏྟཾ ནཱི་ལོ་བྷཱ་སཾ མ་ནོ་ར་མཾ, ཏེ་ན ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ལ་ནྡ་ཀཱ་ན་ཉྩེ་ཏྠ ནི་ཝཱ་པཾ ཨ་དཾ་སུ, ཏེ་ན ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
པུ་བྦེ ཀི་ར ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ རཱ་ཛཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀཱི་ལ༹་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ག་ཏོ སུ་རཱ་མ་དེ་ན མ་ཏྟོ དི་ཝཱ་སེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ སུ་པི. པ་རི་ཛ་ནོ་པི་སྶ, ‘‘སུ་ཏྟོ རཱ་ཛཱ’’ཏི པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་དཱི་ཧི པ་ལོ་བྷི་ཡ་མཱ་ནོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ པ་ཀྐཱ་མི, ཨ་ཐ སུ་རཱ་ག་ནྡྷེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨཱ སུ་སི་ར་རུ་ཀྑཱ ཀ་ཎྷ་ས་པྤོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ར་ཉྙཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏཾ དི་སྭཱ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ, ‘‘ར་ཉྙོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཝེ་སེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཀ་ཎྞ་མཱུ་ལེ ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི. རཱ་ཛཱ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷི, ཀ་ཎྷ་ས་པྤོ ནི་ཝ་ཏྟོ. སོ ཏཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨི་མཱ་ཡ མ་མ ཛཱི་ཝི་ཏཾ དི་ནྣ’’ནྟི ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ནི་ཝཱ་པཾ པ་ཊྛ་པེ་སི, ཨ་བྷ་ཡ་གྷོ་ས་ན་ཉྩ གྷོ་སཱ་པེ་སི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པནྟི ས་ངྑྱཾ ག་ཏཾ. ཀ་ལ་ནྡ་ཀཱཏི ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་ནཾ ནཱ་མཾ.
ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མི་ཀཱཏི ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མི་ཝཱ་སི་ནོ. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མཱིཏི ཛཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ. ཏཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ནེ་ཝ ཀོ་ས་ལ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་དཱི་ནཾ ན ཙ་ངྐཱི་བྲཱ་ཧ་མ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ན ས་ཀྐ་སུ་ཡཱ་མ་ས་ནྟུ་སི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ན ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ན ཨ་ཉྙེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ‘‘ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཀ་དྡྷ་ཛ་མཱ་ལཱ་ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཀུ་སུ་མ་ཝཱ་ས་ཙུ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་སུ་ག་ནྡྷཱ ས་བྦ་པཱ་ལི་ཕུ་ལླ་མི་ཝ ན་ནྡ་ན་ཝ་ནཾ ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཱ པ་དུ་མི་ནི་པ་ཎྞེ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ ཝི་ཡ ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠ, ཛ་ཙྩ་ནྡྷཱ་དཱི་ན་ཉྩ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟིཾ་སུ, ཏ་སྶ ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཛཱ་ཏ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ཀི་ཡ་ཛ་ན་པ་དོ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠཱ་ཧཱ་རོ, སཱ ‘‘ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
དྷ་མྨ་ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱཏི ཏེ་མཱ་སཾ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ པ་ཝཱ་རི་ཏ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧུ་ཏྭཱ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་མ་ནཱི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ, ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་མ་ཝོ་ཙ. ཏེ ཀི་ར བྷི་ཀྑུ, – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི་ཏྠ ཨ་པྤ་ཀི་ལ་མ་ཐེ་ན ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཱ, ན ཙ པི་ཎྜ་ཀེ་ན ཀི་ལ་མི་ཏྠ, ཀུ་ཏོ ཙ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཝ་སེ་ན པུ་ཙྪི་ཏཱ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཀི་ཡ་ཛ་ན་པ་དེ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མི་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ནེ་ཝ སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ, ན ས་ཀྐོ་ད་ན་སྶ, ན སུ་ཀྐོ་ད་ན་སྶ, ན དྷོ་ཏོ་ད་ན་སྶ, ན ཨ་མི་ཏོ་ད་ན་སྶ, ན ཨ་མི་ཏྟཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ, ན མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ, ན ས་ཀ་ལ་སྶ སཱ་ཀི་ཡ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ ཨཱ་རོ་གྱཾ པུ་ཙྪི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ད་ས་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ལཱ་བྷིཾ པ་ར་ཉྩ ཏ་ཏྠ ས་མཱ་ད་པེ་ཏཱ་རཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨི་དཾ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ.
ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ སུ་དྡྷོ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་རོ་གྱཾ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ བྷི་ཀྑུ་མེ་ཝ པུ་ཙྪ་ཏི? པི་ཡ་ཏཱ་ཡ. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ ཙ པི་ཡཱ ཧོ་ནྟི མ་ནཱ་པཱ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? དྷ་མྨ་ག་རུ་ཏཱ་ཡ. དྷ་མྨ་ག་རུ་ནོ ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ, སོ ཙ ནེ་སཾ དྷ་མྨ་ག་རུ་བྷཱ་ཝོ, ‘‘དུ་ཀྑཾ ཁོ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་པྤ་ཏི་སྶོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༡) ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷ་མཱུ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དྷ་མྨ་ག་རུ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཧི བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ན་དི་ཝ་སེ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ མ་གྒཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ མ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནཾ ས་པ་རི་སཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་སི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟེ པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ མ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནེ ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཀྐུ་སཱ་ཏི་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་སི. ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ན་ཝཱ་སི་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཾ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ན་མ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ ཁ་དི་ར་ཝ་ནི་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རོ པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་ས་དཱ་ཡེ ནི་སི་ནྣོ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏཱི་ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ཐེ་ར་སྶ པུ་ར་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཱ་སི. ཀོ་ཊི་ཀ་ཎྞ་སོ་ཎ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨེ་ཀ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་སི་ཏྭཱ ས་ར་བྷ་ཉྙ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཱ་སི. ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ མ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ ཏི་ཎྞཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནེ སཱ་མ་གྒི་ར་སཱ་ནི་སཾ་སཾ ཀ་ཐེ་སི. ཀ་སྶ་པོ་པི བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཝི་སྶཱ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ གྷ་ཊི་ཀཱ་ར་སྶ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཧ་ཏྠཱ ཨཱ་མི་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི.
ཨ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་པ་ཀ་ཊྛཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཙཱ་རི་ཀཾ ནི་ཀྑ་མི. ཀོ་ས་ལ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཱ་ད་ཡོ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ. ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ གྷ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ནཾ པུ་ཎྞཱ ནཱ་མ དཱ་སཱི དོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ་སི སཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨཱ་མ ཛེ, ས་ཏྠཱ་རཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ, ཨ་ཐ མེ ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ དྷ་མྨཾ ཝཱ སོ་ཏུཾ, ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝཱ དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི. ཨ་ཧ་མྤི སཱ་མི ས་ཏྠཱ་རཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་སྶཱ་མཱི་ཏི. ས་ཙེ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་སི, བྷུ་ཛི་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཏྭ་ནྟི. སཱ ག་ནྟྭཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ནི་ཝ་ཏྟ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. པུ་ཎྞེ ཏྭཾ པ་ར་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ ཀིཾ མེ ཀ་རི་སྶ་སཱི་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཏུ་མྷེ་པི ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ནི་ཝ་ཏྟ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ནཱ་ཧཾ ཏཱི་སུ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཉྩ་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ པུ་ཎྞེ་ཏི སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མེ་ཝ པ་ཝི་ཊྛོ. ཨ་ཡཾ ཀ་ཐཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཨ་ཧོ་སི. སེ་ཊྛི སུ་ཏྭཱ པུ་ཎྞཱ་ཡ ཀི་ར བྷ་ག་ཝཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏོ་ཏི ཏཾ བྷུ་ཛི་སྶཾ ཀ་ཏྭཱ དྷཱི་ཏུ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. སཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི, པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཨ་ཐ་སྶཱ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཨོ་བྷཱ་ས་གཱ་ཐཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི –
‘‘པུ་ཎྞེ པཱུ་རེ་སི ས་དྡྷ་མྨཾ, ཙ་ནྡོ པ་ནྣ་ར་སོ ཡ་ཐཱ;
པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ, དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི. (ཐེ་རཱི་གཱ. ༣);
གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ སཱ་ཝི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་ག་རུ་ནོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ.
ན་ནྡ་ཀ་ཏྠེ་རེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟེ་པི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ན་ཧཱ་ཏོ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཱ་སི. ཐེ་རོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘ཀཱ་ཡ ཝེ་ལཱ་ཡ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཏ་ཡཱ སུ་ཏྟ་ནྟེ ཨཱ་ར་དྡྷ་མ་ཏྟེ་ཏི. དུ་ཀྐ་རཾ ཀ་རི་ཏྠ, བྷ་ནྟེ, བུ་དྡྷ་སུ་ཁུ་མཱ་ལཱ ཏུ་མྷེ་ཏི. ས་ཙེ ཏྭཾ, ན་ནྡ, ཀ་པྤཾ དེ་སེ་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ་སི, ཀ་པྤ་མ་ཏྟ་མྤཱ་ཧཾ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ སུ་ཎེ་ཡྻ་ནྟི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་ག་རུ་ནོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ. ཏེ་སཾ དྷ་མྨ་ག་རུ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀཱ པི་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀེ པུ་ཙྪི. པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀོ ཙ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ནོ པ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ, པ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ནོ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ, ནོ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཊི་པ་ནྣོ ནོ པ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཙ, ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཊི་པ་ནྣོ པ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཙཱ་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡོ ས་ཡཾ ད་ས་ནྣཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི, པ་རཾ ཏ་ཏྠ ན ཨོ་ཝ་ད་ཏི ན ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཀུ་ལོ ཝི་ཡ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ནཱ་མ ནོ པ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ བྷི་ཀྑུཾ བྷ་ག་ཝཱ ན པུ་ཙྪ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ན མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ས་ན་སྶ ཝ་ཌྜྷི་པ་ཀྑེ ཋི་ཏོ་ཏི.
ཡོ པ་ན ད་ས་ནྣཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཨ་ལཱ་བྷཱི, པ་རཾ ཏེ་ཧི ཨོ་ཝ་ད་ཏི ཏེ་ན ཀ་ཏ་ཝ་ཏྟ་སཱ་དི་ཡ་ན་ཏྠཾ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ཝི་ཡ, ཨ་ཡཾ པ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ནཱ་མ ནོ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་མྤི ན པུ་ཙྪ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་སྶ ཏ་ཎྷཱ མ་ཧཱ་པ་ཙྪི ཝི་ཡ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ཏི.
ཡོ ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ད་ས་ནྣཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཨ་ལཱ་བྷཱི, པ་ར་མྤི ཏེ་ཧི ན ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ལཱ་ལུ༹་དཱ་ཡཱི ཝི་ཡ, ཨ་ཡཾ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ན པ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་མྤི ན པུ་ཙྪ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་སྶ ཨ་ནྟོ ཀི་ལེ་སཱ ཕ་ར་སུ་ཚེ་ཛྫཱ ཝི་ཡ མ་ཧ་ནྟཱ་ཏི.
ཡོ པ་ན ས་ཡཾ ད་ས་ནྣཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ལཱ་བྷཱི, པ་ར་མྤི ཏེ་ཧི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཝ པ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཊི་པ་ནྣོ ནཱ་མ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཱ་ད་ཡོ ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ ཝི་ཡ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཀ་སྨཱ? མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ས་ན་སྶ ཝུ་ཌྜྷི་པ་ཀྑེ ཋི་ཏོ་ཏི. ཨི་དྷཱ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་མེ་ཝ པུ་ཙྪ་ནྟོ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣཾ ད་ས་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ལཱ་བྷིཾ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཀོ ནུ ཁོ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་ཏི ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཙི་ནྟ་ནཱ ཝཱ ས་མ་ནྟ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཧོ་སི. ཀ་སྨཱ? ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཧི མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ ཏ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ ཨཱ་ཀཱ་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏོ ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ སཱུ་རི་ཡོ ཝི་ཡ ཙ པཱ་ཀ་ཊོ པ་ཉྙཱ་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ མེ་གྷ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་མོ་ར་གྷ་ཊཱ ཝི་ཡ གྷ་ན་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཨཱ་ར་དྡྷ་བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟཱ ཐེ་ར་སྶ ཙ གུ་ཎཾ བྷཱ་སི་ཏུཾ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ་ཧི མུ་ཁེ་ཧི ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ པུ་ཎྞོ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཾ་སུ. ཏ་ཏྠ པུ་ཎྞོཏི ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ནཱ་མཾ. མ་ནྟཱ་ཎི་ཡཱ པ་ན སོ པུ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོཏི གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ.
ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་པྤི་ཙྪོཏི ཨི་ཙྪཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ནི་ཨི་ཙྪོ ནི་ཏྟ་ཎྷོ. ཨེ་ཏྠ ཧི བྱ་ཉྫ་ནཾ སཱ་ཝ་སེ་སཾ ཝི་ཡ, ཨ་ཏྠོ པ་ན ནི་ར་ཝ་སེ་སོ. ན ཧི ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟཱ་པི པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཧེ་ས ས་བྦ་སོ པ་ཧཱི་ན་ཏ་ཎྷོ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཨ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཱ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཡཾ བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ ས་ཀ་ལཱ་བྷེ ཨ་ཏི་ཏྟ་སྶ པ་ར་ལཱ་བྷེ པ་ཏྠ་ནཱ ཨ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཱ ནཱ་མ. ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛེ་ན པ་ཀྐ་པཱུ་ཝོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟེ པ་ཏི་ཏོ ན སུ་པ་ཀྐོ ཝི་ཡ ཁུ་དྡ་ཀོ ཝི་ཡ ཙ ཁཱ་ཡ་ཏི. སྭེ་ཝ པ་ར་སྶ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་ཏྟོ སུ་པ་ཀྐོ ཝི་ཡ མ་ཧ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏཱ པ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ ཨ་མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ ནཱ་མ, སཱ, ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ས་དྡྷོ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ, ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ཀོ་ཧ་ཉྙེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ པ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ ཨ་མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ ནཱ་མ. སཱ་པི, ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ས་དྡྷོ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨི་ཙྪ་ཏི, སཱི་ལ་ཝཱ ས་མཱ་ནོ སཱི་ལ་ཝཱ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༥༡) ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ, ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ དུ་སྶ་ནྟ་པྤ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཝི་ཛཱ་ཏ་མཱ་ཏཱ་པི་སྶ ཙི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ས་མུ་དྡོ ཙ, མ་ཧི་ཙྪོ ཙཱ་པི པུ་གྒ་ལོ;
ས་ཀ་ཊེ་ན པ་ཙྩ་ཡཾ དེ་ཏུ, ཏ་ཡོ་པེ་ཏེ ཨ་ཏ་པྤ་ཡཱ’’ཏི.
ས་ནྟ་གུ་ཎ་ནི་གཱུ་ཧ་ན་ཏཱ པ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ ནཱ་མ, ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི གུ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ, ‘‘ས་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ས་དྡྷོ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ན ཨི་ཙྪ་ཏི. སཱི་ལ་ཝཱ, པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ, ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ, པ་ཉྙ་ཝཱ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ས་མཱ་ནོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི ན ཨི་ཙྪ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་ཀ་ཏྠེ་རོ.
ཐེ་རོ ཀི་ར མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨ་ཧོ་སི, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ན་སྶ པཱ་ད་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་གྒྷ་ཏི, སོ ཨ་སོ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་ར་ཉྙོ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཧ་དི་ཝ་སེ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ཏི་ལཱུ་ཁ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ མ་ནུ་སྶཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཐོ་ཀཾ བ་ཧི ཧོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཐེ་རོ, ‘‘མཱ་དི་སེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ ར་ཉྙོ ས་ངྒ་ཧཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟེ ཨ་ཉྙོ ཀོ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་པི་ཎྜཾ ག་ཎྷ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཨུ་མྨུ་ཛྫི. ཨེ་ཝཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ས་མཱ་ནོ, ‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི ན ཨི་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤི་ཙྪོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ ལཱ་བྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཾ ལཱ་བྷཾ ཐཱ་ཝ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཧི སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཏ་སྶ ཝ་ཏྟེ པ་ས་ནྣཱ མ་ནུ་སྶཱ བ་ཧཱུ དེ་ནྟི.
ཨ་པ་རོ་པི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཨ་པྤི་ཙྪོ – པ་ཙྩ་ཡ་ཨ་པྤི་ཙྪོ དྷུ་ཏ་ངྒ་ཨ་པྤི་ཙྪོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨ་པྤི་ཙྪོ ཨ་དྷི་ག་མ་ཨ་པྤི་ཙྪོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཨ་པྤི་ཙྪོ པ་ཙྩ་ཡ་ཨ་པྤི་ཙྪོ ནཱ་མ, སོ དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཝ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ ཝ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཐཱ་མཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་དི ཧི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ བ་ཧུ ཧོ་ཏི, དཱ་ཡ་ཀོ ཨ་པྤཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་པྤཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ཨ་པྤོ, དཱ་ཡ་ཀོ བ་ཧུཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་པྤཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ་པི བ་ཧུ, དཱ་ཡ་ཀོ་པི བ་ཧུཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཐཱ་མཾ ཉ་ཏྭཱ པ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི.
དྷུ་ཏ་ངྒ་ས་མཱ་དཱ་ན་སྶ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ན་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ དྷུ་ཏ་ངྒ་ཨ་པྤི་ཙྪོ ནཱ་མ. ཏ་སྶ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠཾ ཨི་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི – སོ་སཱ་ནི་ཀ་མ་ཧཱ་སུ་མ་ན་ཏྠེ་རོ ཀི་ར ས་ཊྛི ཝ་སྶཱ་ནི སུ་སཱ་ནེ ཝ་སི, ཨ་ཉྙོ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ན ཨ་ཉྙཱ་སི, ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ –
‘‘སུ་སཱ་ནེ ས་ཊྛི ཝ་སྶཱ་ནི, ཨ་བྦོ་ཀི་ཎྞཾ ཝ་སཱ་མ་ཧཾ;
དུ་ཏི་ཡོ མཾ ན ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ཨ་ཧོ སོ་སཱ་ནི་ཀུ་ཏྟ་མོ’’ཏི.
ཙེ་ཏི་ཡ་པ་བྦ་ཏེ དྭེ་བྷཱ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་རཱ ཝ་སིཾ་སུ. ཏེ་སུ ཀ་ནི་ཊྛོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ་ན པེ་སི་ཏཱ ཨུ་ཙྪུ་ཁ་ཎྜི་ཀཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛེ་ཊྛ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. པ་རི་བྷོ་གཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཙ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལ་ན་ཀཱ་ལོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ. ཀ་ཙྩི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀ་ཏྠཱ་ཏི. ཨཱ་ཧ་རཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་ཙྪུ་ཁ་ཎྜི་ཀཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀོ ས་མཱ་ནོ་པི དྷུ་ཏ་ངྒཾ ནི་གཱུ་ཧ་མཱ་ནོ པ་རི་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ པུ་ན དྷུ་ཏ་ངྒཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ག་ཏོ.
ཡོ པ་ན སཱ་ཀེ་ཏ་ཀ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨ་པྤི་ཙྪོ ནཱ་མ. ཐེ་རོ ཀི་ར ཁ་ཎོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་སུ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ མ་ར་ཎ་ཀྑ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ལ་བྷི་སྶ་ཐཱ་ཏི ཙོ་དི་ཏོ ག་ཎཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་ཝཱ་ལི་ཀ་ས་མུ་དྡ་ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶཾ ཐེ་ར་ན་ཝ་མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཛ་ན་ཏཾ ཁོ་བྷེ་ཏྭཱ ག་ཏོ.
ཡོ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཧུ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་ག་མ་ཨ་པྤི་ཙྪོ ནཱ་མ, ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཝི་ཡ གྷ་ཊི་ཀཱ་ར་ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རོ ཝི་ཡ ཙ.
ཨཱ་ཡ་སྨཱ པ་ན པུ་ཎྞོ ཨ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཾ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཾ མ་ཧི་ཙྪ་ཏ་ཉྩ པ་ཧཱ་ཡ ས་བྦ་སོ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཨ་ལོ་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་པྤི་ཙྪོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཱ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ་ཏི ཨི་མེ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཏེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨ་པྤི་ཙྪོ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’’ཏི.
དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷ་ས་ནྟོ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ས་ནྟུ་ཊྛོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་སེ་ས་ཏྠ་མེ་ཝ དཱི་པ་ཡི་སྶཱ་མ. ཡོ་ཛ་ནཱ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ནྟུ་ཊྛོཏི ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྟོ་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སོ པ་ནེ་ས ས་ནྟོ་སོ དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཙཱི་ཝ་རེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ ཡ་ཐ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ་ཏི ཏི་ཝི་དྷོ, ཨེ་ཝཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་དཱི་སུ. ཏ་སྶཱ་ཡཾ པ་བྷེ་ད་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཙཱི་ཝ་རཾ ལ་བྷ་ཏི སུ་ནྡ་རཾ ཝཱ ཨ་སུ་ནྡ་རཾ ཝཱ. སོ ཏེ་ནེ་ཝ ཡཱ་པེ་ཏི ཨ་ཉྙཾ ན པ་ཏྠེ་ཏི, ལ་བྷ་ནྟོ་པི ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཙཱི་ཝ་རེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. ཨ་ཐ ཡོ པ་ཀ་ཏི་དུ་བྦ་ལོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷ་ཛ་རཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཝཱ, ག་རུ་ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པ་ནྟོ ཀི་ལ་མ་ཏི, སོ ས་བྷཱ་གེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཏཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ལ་ཧུ་ཀེ་ན ཡཱ་པེ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཙཱི་ཝ་རེ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ. ཨ་པ་རོ པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི, སོ པ་ཊྚ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ཧ་གྒྷ་ཙཱི་ཝ་རཾ བ་ཧཱུ་ནི ཝཱ པ་ན ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨི་དཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨི་དཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ, ཨི་དཾ གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ ཨི་དཾ ཨ་པྤ་ལཱ་བྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ད་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པུ་རཱ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊཱ་དི་ཏོ ཝཱ ན་ནྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཀ་ཏྭཱ དྷཱ་རེ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཙཱི་ཝ་རེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨི་དྷ པ་ན བྷི་ཀྑུ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ, སོ ཏེ་ནེ་ཝ ཡཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ན པ་ཏྠེ་ཏི, ལ་བྷ་ནྟོ་པི ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. ཡོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཀ་ཏི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ བྱཱ་དྷི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི, ཡེ་ན་སྶ པ་རི་བྷུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, སོ ས་བྷཱ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏཾ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ས་པྤཱ་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ. ཨ་པ་རོ བ་ཧུཾ པ་ཎཱི་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི, སོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ཡ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏ་བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཨ་པྤ་ལཱ་བྷི་གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཝཱ སེ་ས་ཀཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཝཱ ཙ་རི་ཏྭཱ མི་སྶ་ཀཱ་ཧཱ་རཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨི་དྷ པ་ན བྷི་ཀྑུ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ལ་བྷ་ཏི མ་ནཱ་པཾ ཝཱ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཝཱ, སོ ཏེ་ན ནེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶཾ ན པ་ཊི་གྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ་ནཱ་པི ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷེ་ནེ་ཝ ཏུ་སྶ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. ཡོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཀ་ཏི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ བྱཱ་དྷི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ལ་བྷ་ཏི, ཡ་ཏྠ་སྶ ཝ་ས་ཏོ ཨ་ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, སོ ཏཾ ས་བྷཱ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀེ ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་ས་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ. ཨ་པ་རོ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ ལེ་ཎ་མ་ཎྜ་པ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ་དཱི་ནི བ་ཧཱུ་ནི པ་ཎཱི་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི, སོ ཏཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏ་བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཨ་པྤ་ལཱ་བྷི་གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝ་ས་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ. ཡོ་པི, ‘‘ཨུ་ཏྟ་མ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནཱ་མ པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, ནི་དྡཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ པུ་ན པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ པཱ་པ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑི་ཏྭཱ ཏཱ་དི་སཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཏྟ་མྤི ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི, སོ ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་ས་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ་དཱི་སུ ཝ་ས་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨི་དྷ པ་ན བྷི་ཀྑུ བྷེ་ས་ཛྫཾ ལ་བྷ་ཏི ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ, སོ ཡཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ས་ནྟུ་སྶ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ན པ་ཏྠེ་ཏི, ལ་བྷ་ནྟོ་པི ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. ཡོ པ་ན ཏེ་ལེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀོ ཕཱ་ཎི་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི, སོ ཏཾ ས་བྷཱ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཏེ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ ཝཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ. ཨ་པ་རོ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ བ་ཧུཾ ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དི་པ་ཎཱི་ཏ་བྷེ་ས་ཛྫཾ ལ་བྷ་ཏི, སོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ཡ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏ་བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཨ་པྤ་ལཱ་བྷི་གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨཱ་བྷ་ཏ་ཀེ་ན ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཡཱ་པེ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷཱ་ཛ་ནེ མུ་ཏྟ་ཧ་རཱི་ཏ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་རཾ, ‘‘ག་ཎྷ, བྷ་ནྟེ, ཡ་དི་ཙྪ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་ཙ་སྶ ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན་པི རོ་གོ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཨ་ཐ མུ་ཏྟ་ཧ་རཱི་ཏ་ཀཾ ནཱ་མ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཎྞི་ཏ་ནྟི ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་རཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མུ་ཏྟ་ཧ་རཱི་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ར་མ་ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན པ་ཙྩེ་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཎྞཾ ས་ནྟོ་སཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ་ཝ ཨ་གྒོ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ཡེ ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ས་ནྟོ་སེ་ཧི ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨ་ཧོ་སི. ས་ནྟུ་ཊྛི་ཀ་ཐ་ཉྩཱཏི བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི ཙ ཨི་མཾ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྟཱ་ཝ ཨ་ཧོ་སི.
ཏི་ཝི་དྷ་པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཝི་ཝི་ཏྟོཏི ཀཱ་ཡ་པ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙི་ཏྟ་པ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཨུ་པ་དྷི་པ་ཝི་ཝེ་ཀོ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི པ་ཝི་ཝེ་ཀེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀོ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཀོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨེ་ཀོ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨེ་ཀོ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨེ་ཀོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཙ་ངྐ་མ་མ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཙ་ར་ཏི, ཨེ་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་པ་ཝི་ཝེ་ཀོ ནཱ་མ. ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ན ཙི་ཏྟ་པ་ཝི་ཝེ་ཀོ ནཱ་མ. ནི་བྦཱ་ནཾ ཨུ་པ་དྷི་པ་ཝི་ཝེ་ཀོ ནཱ་མ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཧེ་ཏཾ – ‘‘ཀཱ་ཡ་པ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙ ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛ་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ ནེ་ཀྑ་མྨཱ་བྷི་ར་ཏཱ་ནཾ. ཙི་ཏྟ་པ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་མ་ཝོ་དཱ་ན་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ. ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙ ནི་རུ་པ་དྷཱི་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝི་ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཱ་ན’’ནྟི (མ་ཧཱ་ནི. ༥༧). པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཀ་ཐནྟི བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི ཙ ཨི་མཾ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྟཱ.
པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་སཾ་ས་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་སཾ་ས་ཊྛོཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན སཾ་ས་གྒེ་ན ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ས་ཝ་ན་སཾ་ས་གྒོ ད་སྶ་ན་སཾ་ས་གྒོ ས་མུ་ལླ་པ་ན་སཾ་ས་གྒོ ས་མྦྷོ་ག་སཾ་ས་གྒོ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ སཾ་ས་གྒོ. ཏེ་སུ ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ སུ་ཎཱ་ཏི, ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ གཱ་མེ ཝཱ ནི་ག་མེ ཝཱ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ ཝཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ པཱ་སཱ་དི་ཀཱ པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. སོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ སཾ་སཱི་ད་ཏི ཝི་སཱི་ད་ཏི ན ས་ཀྐོ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ, སི་ཀྑཱ་དུ་བྦ་ལྱཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རེ་ཧི ཝཱ ཀ་ཐཱི་ཡ་མཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཧ་སི་ཏ་ལ་པི་ཏ་གཱི་ཏ་ས་དྡཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ རཱ་གོ ས་ཝ་ན་སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ. སོ ཨ་ནི་ཏྠི་ག་ནྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཙ པ་ཉྩ་གྒ་ལ༹་ལེ་ཎ་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་ད་ཧ་ར་སྶ ཙ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ –
ད་ཧ་རོ ཀི་ར ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ གི་རི་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ཀ་མྨཱ་ར་དྷཱི་ཏཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཧི ཀུ་མཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་དུ་མ་ས་རཾ ག་ནྟྭཱ ནྷ་ཏྭཱ པ་དུ་མཱ་ནི ཙ པི་ལ་ནྡྷི་ཏྭཱ མ་དྷུ་ར་སྶ་རེ་ན གཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཀཱ་མ་རཱ་གེ་ན ཝི་དྡྷོ ཝི་སེ་སཱ པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ན ཧེ་ཝ ཁོ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་པི་ཙ ཁོ སཱ་མཾ པ་སྶ་ཏི ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ ཀུ་མཱ་རིཾ ཝཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པཾ ད་སྶ་ནཱི་ཡཾ པཱ་སཱ་དི་ཀཾ པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. སོ ཏཾ དི་སྭཱ སཾ་སཱི་ད་ཏི ཝི་སཱི་ད་ཏི ན ས་ཀྐོ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ, སི་ཀྑཱ་དུ་བྦ་ལྱཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ས་བྷཱ་ག་རཱུ་པཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ པ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱ་གོ ད་སྶ་ན་སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ. སོ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ –
ཨེ་ཀོ ཀི་ར ད་ཧ་རོ ཀཱ་ལ་དཱི་གྷ་ཝཱ་པི་དྭཱ་ར་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨུ་དྡེ་ས་ཏྠཱ་ཡ ག་ཏོ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཏ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ དི་སྭཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ཀ་རོ་ཏི. སོ པུ་ན་པྤུ་ནྣཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ས་ཙེ ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ན ཙ་རི་སྶ་སི. ད་སྶཱ་མི ཏེ ཨུ་དྡེ་ས་ནྟི ཨཱ་ཧ. སོ སཱ་དྷཱུ་ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨུ་དྡེ་སེ ནི་ཊྛི་ཏེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ མེ ཨི་མ་སྨིཾ གཱ་མེ ཙ་རི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཀིཾ ནུ ཁོ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ གཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི, ཨེ་ཀཱ ཀུ་ལ་དྷཱི་ཏཱ པཱི་ཏ་ཀ་ཝ་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ གེ་ཧེ ཋི་ཏཱ ད་ཧ་རཾ དི་སྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་རཱ་གཱ ཨུ་ལུ༹་ངྐེ་ན ཡཱ་གུཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ མ་ཉྩ་ཀེ ནི་པ་ཛྫི. ཨ་ཐ ནཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཀིཾ ཨ་མྨཱ་ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ, དྭཱ་རེ་ན ག་ཏཾ ད་ཧ་རཾ ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ཛཱི་ཝི་སྶཱ་མི, ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ མ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཝེ་གེ་ན ག་ནྟྭཱ གཱ་མ་དྭཱ་རེ ད་ཧ་རཾ པ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘ནི་ཝ་ཏྟ་ཐ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ད་ཧ་རོ ཨ་ལཾ ག་ཙྪཱ་མཱི་ཏི. ཏེ, ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, གེ་ཧེ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་མ དྷ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཀཱ་ཡེ་ཝ ནོ དྷཱི་ཏཱ, ཏྭཾ ནོ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་སྶ་སི, སུ་ཁེ་ན ས་ཀྐཱ ཛཱི་ཝི་ཏུ’’ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ད་ཧ་རོ, ‘‘ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་མི་ནཱ པ་ལི་བོ་དྷེ་ན ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཀྐ་ནྟོ.
མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ག་ནྟྭཱ, ‘‘ཨ་མྨ, ནཱ་ས་ཀྑི་མྷཱ ད་ཧ་རཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ, ཡཾ ཨ་ཉྙཾ སཱ་མི་ཀཾ ཨི་ཙྪ་སི, ཏཾ ལ་བྷི་སྶ་སི, ཨུ་ཊྛེ་ཧི ཁཱ་ད ཙ པི་ཝ ཙཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སཱ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟཱི ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་ཧཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཏ་སྶཱ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ པཱི་ཏ་ཀ་ཝ་ཏྠཾ དྷུ་ར་ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་དཾ་སུ, བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྠཾ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ བྷཱ་ཛ་ཡིཾ་སུ. ཨེ་ཀོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ལྱཱ་ཎཱི་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ཏོ. སོ་པི ད་ཧ་རོ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ག་ནྟྭཱ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི. མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཏཾ ཝ་ཏྠ་ཁ་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་མི་ནཱ མེ པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ད་ཧ་རཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ད་ཧ་རོ མ་ཧཱ་ཐེ་ར ‘‘ཀུ་ཧིཾ ལ་དྡྷ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སོ ས་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ, ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ ནཱ་མ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་སཾ ནཱ་ལ་ཏྠ’’ནྟི རཱ་ག་གྒི་ནཱ ད་ཌྜྷོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི.
ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨཱ་ལཱ་པ་ས་ལླཱ་པ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱ་གོ པ་ན ས་མུ་ལླ་པ་ན་སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ. བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་ནྟ་ཀཾ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷོ་ག་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱ་གོ ས་མྦྷོ་ག་སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ. སོ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – མ་རི་ཙ་ཝ་ཊྚི་ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཧེ ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ན་ཝུ་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨེ་ཀོ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨུ་ཎྷ་ཡཱ་གུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ས་ཀིཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་ཎྞེ ཋ་པེ་སི, ས་ཀིཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ. ཨེ་ཀཱ སཱ་མ་ཎེ་རཱི དི་སྭཱ ཨེ་ཏྠ པ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཧཱི་ཏི ཐཱ་ལ་ཀཾ ཨ་དཱ་སི. ཏེ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷ་ཡེ ཨུ་པྤ་ནྣེ པ་ར་ས་མུ་དྡཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏེ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི པུ་རེ་ཏ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སཱ, ‘‘ཨེ་ཀོ ཀི་ར སཱི་ཧ་ལ༹་བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ, – ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་རི་ཙ་ཝ་ཊྚི་ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཧ་ཀཱ་ལེ ཏུ་མྷེ ཀ་ཏི་ཝ་སྶཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཏ་དཱ་ཧཾ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་རོ. ཏྭཾ པ་ན ཀ་ཏི་ཝ་སྶཱ་ཏི? ཨ་ཧཾ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་རཱི་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་སྶ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཨུ་ཎྷ་ཡཱ་གུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ པ་ཏྟ་ཋ་པ་ན་ཏྠཾ ཐཱ་ལ་ཀ་མ་དཱ་སི་ནྟི. ཐེ་རོ, ‘‘ཨ་ཧཾ སོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཐཱ་ལ་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི. ཏེ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ སཾ་ས་གྒེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ དྭེ་པི ས་ཊྛི་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཝི་བྦྷ་མིཾ་སུ.
ཧ་ཏྠ་གཱ་ཧཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱ་གོ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎེ ཀི་ར ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑཱུ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཏེ་སཾ པི་ཊྛི་པ་སྶེ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟི. ཏ་ཏྲེ་ཀོ ད་ཧ་རོ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ནྟོ ཨེ་ཀི་སྶཱ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཀཱ་ཡཾ ཚུ་པི. སཱ ཏཾ ཧ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་ར་སྨིཾ ཋ་པེ་སི, ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན སཾ་ས་གྒེ་ན དྭེ་པི ཝི་བྦྷ་མི་ཏྭཱ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ.
གཱ་ཧ་གཱ་ཧ་ཀཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨི་མེ་སུ པ་ན པ་ཉྩ་སུ སཾ་ས་གྒེ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཝ་ན་ད་སྶ་ན་ས་མུ་ལླ་པ་ན་ས་མྦྷོ་ག་ཀཱ་ཡ་པ་རཱ་མཱ་སཱ ནི་ཙྩ་མྤི ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ སེ་སཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཧོ་ནྟི; ཏ་ཐཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་བྦེ་པི ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ ཧི ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ར་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀོ ཧི བྷི་ཀྑུ གཱ་ཧ་གཱ་ཧ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀོ གཱ་ཧ་མུ་ཏྟ་ཀོ, ཨེ་ཀོ མུ་ཏྟ་གཱ་ཧ་ཀོ, ཨེ་ཀོ མུ་ཏྟ་མུ་ཏྟ་ཀོ.
ཏ་ཏྠ ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ མ་ནུ་སྶཱ་པི ཨཱ་མི་སེ་ན ཨུ་པ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ་པི པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཨ་ཡཾ གཱ་ཧ་གཱ་ཧ་ཀོ ནཱ་མ. ཡཾ པ་ན མ་ནུ་སྶཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཨ་ཡཾ གཱ་ཧ་མུ་ཏྟ་ཀོ ནཱ་མ. ཡ་སྶ མ་ནུ་སྶཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡེ དེ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཨ་ཡཾ མུ་ཏྟ་གཱ་ཧ་ཀོ ནཱ་མ. ཡ་སྶ མ་ནུ་སྶཱ་པི ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡེ དེ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ་པི ཙཱུ་ལ༹་པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཡ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་ཡཾ མུ་ཏྟ་མུ་ཏྟ་ཀོ ནཱ་མ.
ཐེ་རཾ ཀི་ར ཨེ་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ དྭཱ་ད་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ཨ་གྒི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ གེ་ཧཱ་ནི ཛྷཱ་པེ་སི. ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ – ‘‘ཀིཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀེ, ཨ་པི ཀི་ཉྩི བྷ་ཎྜ་ཀཾ ཨ་རོ་གཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྑི་ཏྠཱ’’ཏི པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཨ་ཀཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ, ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ མཱ་ཏུ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་ཏྠེ་རོ བྷུ་ཉྫ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཐེ་རོ་པི པུ་ན་དི་ཝ་སེ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ. ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཀོ་ཊྛ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཐེ་རེ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་ནྟེ མ་ནུ་སྶཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ མཱ་ཏུ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་ཏྠེ་རོ བྷུ་ཉྫ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི. ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ, ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ, མ་ཡ྄ཧཾ ཐེ་རོ མ་ཡ྄ཧེ་ཝ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ པ་ན མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི སཾ་ས་གྒེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི པ་རི་སཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ གཱ་ཧ་མུ་ཏྟ་ཀོ ཙེ་ཝ མུ་ཏྟ་མུ་ཏྟ་ཀོ ཙ ཨ་ཧོ་སི. ཡ་ཐཱ ཙ ས་ཡཾ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ, ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི ཏཾ ཨ་སཾ་ས་གྒ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྟཱ ཨ་ཧོ་སི.
ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོཏི པ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝཱི་རི་ཡོ, པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ ཧི བྷི་ཀྑུ ག་མ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ལེ་སཾ ཋཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཋཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ལེ་སཾ ནི་ས་ཛྫཾ, ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ལེ་སཾ ས་ཡ་ནཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, མ་ནྟེ་ན ཀ་ཎྷ་ས་པྤཾ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ ཝི་ཡ, ཨ་མི་ཏྟཾ གཱི་ཝཱ་ཡ ཨ་ཀྐ་མ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ནཱ་མ. ཐེ་རོ ཙ ཏཱ་དི་སོ ཨ་ཧོ་སི. བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྟཱ ཨ་ཧོ་སི.
སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སཱི་ལནྟི ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ. ས་མཱ་དྷཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. པ་ཉྙཱཏི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཉཱ་ཎཾ. ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཾ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནནྟི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ. ཐེ་རོ ས་ཡ་མྤི སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི སཱི་ལཱ་དི་ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྟཱ. སྭཱ་ཡཾ ད་ས་ཧི ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཨོ་ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨོ་ཝཱ་ད་ཀོ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨེ་ཀོ ཨོ་ཝ་ད་ཏི་ཡེ་ཝ, སུ་ཁུ་མཾ ཨ་ཏྠཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ན ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ. ཐེ་རོ པ་ན ཏཱ་ནི ད་ས ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་པ་ཀོ. ཨེ་ཀོ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཐེ་རོ ཀཱ་ར་ཎ་མྤི ས་ནྡ་སྶེ་ཏཱི་ཏི ས་ནྡ་སྶ་ཀོ. ཨེ་ཀོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི, གཱ་ཧེ་ཏུཾ པ་ན ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཐེ་རོ གཱ་ཧེ་ཏུ་མྤི ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ས་མཱ་ད་པ་ཀོ. ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ པ་ན ཏེ་སུ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛ་ན་ན་ཝ་སེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏཱི་ཏི ས་མུ་ཏྟེ་ཛ་ཀོ. ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏེ ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏཱི་ཏི ས་མྤ་ཧཾ་ས་ཀོ.
པ་ཉྩ་ལཱ་བྷ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༣. སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷཱཏི ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་བྦ་ཛྫཱ་དི་གུ་ཎ་ལཱ་བྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པ་ན པུ་ཎྞ་སྶ སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷཱ ཨེ་ཏེ, ཡ་སྶ ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཎྞོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི་ཙ ཨ་པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ཝ་ཎྞ་ཀ་ཐ་ནཾ ནཱ་མ ན ཏ་ཐཱ ལཱ་བྷོ, པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ཝ་ཎྞ་ཀ་ཐ་ནཾ པ་ན ལཱ་བྷོ. གི་ཧཱི ཧི ཝཱ ཝ་ཎྞ་ཀ་ཐ་ནཾ ན ཏ་ཐཱ ལཱ་བྷོ, གི་ཧཱི ཧི ‘‘ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི, ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡྻོ ས་ཎྷོ ས་ཁི་ལོ སུ་ཁ་ས་མྦྷཱ་སོ, ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི. ‘‘ཨ་ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ‘‘ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ མ་ནྡ་མ་ནྡོ ཝི་ཡ ཨ་བ་ལ་བ་ལོ ཝི་ཡ བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀ་བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀོ ཝི་ཡ ན་ཏྠི ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཝི་སྶཱ་སོ’’ཏི ཀ་ཐེ་ནྟོ ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི. ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི་པི ས་ཏྠུ པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཝ་ཎྞ་ཀ་ཐ་ནཾ ན ཏ་ཐཱ ལཱ་བྷོ, ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ན ཨ་ཏི་ལཱ་བྷོ་ཏི ཨི་མ་མྤི ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ པ་ཊི་ཙྩ ‘‘སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ནུ་མ་སྶ ཨ་ནུ་མ་སྶཱཏི ད་ས ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ. ཏ་ཉྩ ས་ཏྠཱ ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ཏཱིཏི ཏ་ཉྩ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཨ་པྤི་ཙྪོ ཙ སོ བྷི་ཀྑུ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཙ སོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ཨ་ནུ་མོ་ད་ཏི. ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ས་ནཾ ཨེ་ཀོ ལཱ་བྷོ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཨེ་ཀོ, ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁཱ ཨེ་ཀོ, ཨ་ནུ་མ་སྶ ཨ་ནུ་མ་སྶ ཨེ་ཀོ, ས་ཏྠཱ་རཱ ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨེ་ཀོ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ ལཱ་བྷེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀ་དཱ་ཙཱིཏི ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཀཱ་ལེ. ཀ་ར་ཧ་ཙཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ སི་ཡཱ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོཏི ཨ་པི ནཱ་མ ཀོ་ཙི ཀ་ཐཱ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རོ་པི བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཐེ་རེ་ན ཀི་ར ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ ནེ་ཝ དི་ཊྛ་པུ་བྦོ, ན་སྶ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ སུ་ཏ་པུ་བྦཱ. ཨི་ཏི སོ ཏ་སྶ ད་སྶ་ན་མྤི དྷ་མྨ་ཀ་ཐ་མྤི པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཙཱ་རི་ཀཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༤. ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟནྟི ཡ་ཐཱ་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཚཱ་ཡཱུ་ད་ཀཱ་དི་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཝཱ ཨ་པྥཱ་སུ་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཝཱ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་སྶ་དྡྷཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏེ་སཾ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ‘‘ཨི་དྷ ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི ཨ་བྷི་ར་མི་ཏྭཱ ཙི་ར་ཝི་ཧཱ་རོ་པི ན་ཏྠི. ཡ་ཏྠ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ས་ཏྟཱ ས་ར་ཎེ་སུ ཝཱ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟི, སཱི་ལཱ་ནི ཝཱ ས་མཱ་དི་ཡ་ནྟི, པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཝཱ, ཏ་ཏོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ པ་ན ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ བུ་དྡྷཱ ས་ཏྟེ ཏཱ་སུ ས་མྤ་ཏྟཱི་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ན་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཝ་ས་ནྟི; ཏཱ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཡ་ཐཱ་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ’’ཏི. ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོཏི ཨ་དྡྷཱ་ན་ག་མ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ. ཙཱ་རི་ཀཱ ཙ ནཱ་མེ་སཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ ཙ, ཨ་ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ ཙ.
ཏ་ཏྠ དཱུ་རེ་པི བོ་དྷ་ནེ་ཡྻ་པུ་གྒ་ལཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ བོ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ཧ་སཱ ག་མ་ནཾ ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ ནཱ་མ. སཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཱ་དཱི་སུ ད་ཊྛ་བྦཱ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ཙྪ་ནྟོ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ མ་གྒཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཏིཾ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཏ་ཐཱ ཨ་ངྒུ་ལི་མཱ་ལ་སྶ. པུ་ཀྐུ་སཱ་ཏི་སྶ པ་ན པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ, མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་སྶ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ, ཁ་དི་ར་ཝ་ནི་ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ས་ཏྟ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ག་མཱ་སི; དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཝ་ན་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཱ་དྷི་ཀཾ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ.
ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀི་ར ཐེ་རོ, ‘‘ཏི་སྶ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ, ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧི – ‘བྷ་ག་ཝཱ ཝ་ན་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི. ཏ་ཏོ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཏ་སྶ གོ་ཙ་ར་གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི. ཀ་མྨ་ནྟཾ ག་ཙྪ་མཱ་ནཱ མ་ནུ་སྶཱ དི་སྭཱ, ‘‘ས་ཏྠཱ, བྷོ, ཨཱ་ག་ཏོ, མཱ ཀ་མྨ་ནྟཾ ཨ་ག་མི་ཏྠཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ ད་ཏྭཱ པཱ་ན་ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟཱ, ‘‘ཀུ་ཧིཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཙྪིཾ་སུ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ, ན བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་དྷེ་ཝ ཏི་སྶ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི. ཏེ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀི་ར ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ཏོ, ནོ ཝ་ཏ ནོ ཐེ་རོ ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀོ’’ཏི སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སཱ་མ་ཎེ་རོ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ མ་ཧཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཨ་ཐ་སྶ ཏེ, ‘‘ས་ཏྠཱ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ, སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན ཨཱ་པུ་ཙྪི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ པ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ལཾ, ཏི་སྶ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་མ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་ཏྠཱ མ་ངྒ་ལཾ ཝ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ, ‘‘ཀ་ཏ་རོ ཏེ, ཏི་སྶ, ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་མ་ན་མ་གྒོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. མ་གྒཾ དེ་ས་ཡ་མཱ་ནོ པུ་ར་ཏོ ཡཱ་ཧི ཏི་སྶཱ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ མ་གྒ་དེ་ས་ཀོ ས་མཱ་ནོ་པི ‘‘ས་ཀ་ལ་ཏི་གཱ་ཝུ་ཏེ མ་གྒེ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ད་ཊྛུཾ ལ་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཏཾ མ་གྒ་དེ་ས་ཀ་མ་ཀཱ་སི.
སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཏྟ་མ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ, ‘‘ཀ་ཏ་རོ ཏེ, ཏི་སྶ, ཙ་ངྐ་མོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ནི་སཱི་ད་ན་པཱ་སཱ་ཎེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ‘‘ཏི་སྶ, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ སུ་ཁཾ ཝ་ས་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མ་སྨིཾ མེ ཋཱ་ནེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷ་ཧ་ཏྠི་མི་ག་མོ་རཱ་དཱི་ནཾ ས་དྡཾ སུ་ཎ་ཏོ ཨ་ར་ཉྙ་ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ཡ སུ་ཁཾ ཝ་སཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ, ‘‘ཏི་སྶ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཧི, བུ་དྡྷ་དཱ་ཡ་ཛྫཾ ཏེ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སཱི་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ ནཱ་མ.
ཡཾ པ་ན གཱ་མ་ནི་ག་མ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཡོ་ཛ་ན་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཙ་རི་ཡཱ་དཱི་ཧི ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ག་མ་ནཾ, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ ནཱ་མ. ཨི་མཾ པ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་མ་ཎྜ་ལཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨ་ནྟི་མ་མ་ཎྜ་ལ་ནྟི ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ མ་ཎྜ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཙ་ར་ཏི. ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་མ་ཎྜ་ལཾ ན་ཝ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་མ་ཎྜ་ལཾ ཚ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ, ཨ་ནྟི་མ་མ་ཎྜ་ལཾ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ. ཡ་དཱ མ་ཧཱ་མ་ཎྜ་ལེ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་སེ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨ་ཧོ་སི, པུ་རི་མཾ པུ་རི་མཾ ཨཱ་ག་ཏཱ ནི་མ་ནྟེ་ཏུཾ ལ་བྷ་ནྟི; ཨི་ཏ་རེ་སུ དྭཱི་སུ མ་ཎྜ་ལེ་སུ ས་ཀྐཱ་རོ མ་ཧཱ་མ་ཎྜ་ལེ ཨོ་ས་ར་ཏི. ཏ་ཏྲ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སུ ཏེ་སུ གཱ་མ་ནི་ག་མེ་སུ ཨེ་ཀཱ་ཧཾ དྭཱི་ཧཾ ཝ་ས་ནྟོ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཨཱ་མི་ས་པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ དྷ་མྨ་དཱ་ནེ་ན ཙ་སྶ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶི་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ ན་ཝ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ཙཱ་རི་ཀཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི.
ས་ཙེ པ་ན ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཏ་རུ་ཎཱ ཧོ་ཏི, མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨ་པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ས་ངྒ་ཧཾ ད་ཏྭཱ ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ མི་ག་སི་ར་སྶ པ་ཋ་མ་དི་ཝ་སེ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨོ་ས་ར་ཏི. ཨ་ཉྙེ་ན་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་མ་ཎྜ་ལེ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཙ་ཏུ་མཱ་སཾ ཝ་སི་ཏྭཱ་ཝ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨི་ཏ་རེ་སུ དྭཱི་སུ མ་ཎྜ་ལེ་སུ ས་ཀྐཱ་རོ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་མ་ཎྜ་ལེ ཨོ་ས་ར་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨ་ཊྛ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ཙཱ་རི་ཀཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི.
ས་ཙེ པ་ན ཙ་ཏུ་མཱ་སཾ ཝུ་ཊྛ་ཝ་སྶ་སྶཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ཏྟཱ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐི་ནྡྲི་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་པ་ར་མྤི ཨེ་ཀཾ མཱ་སཾ ཝཱ དྭི་ཏི་ཙ་ཏུ་མཱ་སཾ ཝཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་སི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨི་ཏ་རེ་སུ དྭཱི་སུ མ་ཎྜ་ལེ་སུ ས་ཀྐཱ་རོ ཨ་ནྟོ་མ་ཎྜ་ལེ ཨོ་ས་ར་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ས་ཏྟ་ཧི ཝཱ ཚ་ཧི ཝཱ པ་ཉྩ་ཧི ཝཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝཱ མཱ་སེ་ཧི ཙཱ་རི་ཀཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ མ་ཎྜ་ལེ་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ ན ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་ཧེ་ཏུ ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཡེ དུ་གྒ་ཏཱ བཱ་ལཱ ཛི་ཎྞཱ བྱཱ་དྷི་ཏཱ, ཏེ ཀ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་སྶི་སྶ་ནྟི? མ་ཡི པ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟེ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ད་སྶ་ནཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་སཱ་དེ་སྶ་ནྟི, ཀེ་ཙི མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་སྶ་ནྟི, ཀེ་ཙི ཀ་ཊ་ཙྪུ་བྷི་ཀྑཾ ད་སྶ་ནྟི, ཀེ་ཙི མི་ཙྪཱ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏཾ ཏེ་སཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ཏི.
ཨ་པི་ཙ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟི – ཛ་ངྒྷཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ས་རཱི་ར་ཕཱ་སུ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ, ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལཾ ཨ་བྷི་ཀ་ངྑ་ན་ཏྠཱ་ཡ, བྷི་ཁཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཏི་ནྡྲི་ཡེ བོ་དྷ་ནེ་ཡྻ་ས་ཏྟེ བོ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི. ཨ་པ་རེ་ཧི་པི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟི – བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ, དྷ་མྨཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ, ས་ངྒྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ, མ་ཧ་ཏཱ དྷ་མྨ་ཝ་སྶེ་ན ཙ་ཏ་སྶོ པ་རི་སཱ ས་ནྟ་པྤེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝཱ་ཏི. ཨ་པ་རེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟི – པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝི་ར་མི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ… ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ… མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ… སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཝི་ར་མི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ་ཏི. ཨ་པ་རེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟི – པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ, དུ་ཏི་ཡཾ…པེ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ་ཏི. ཨ་པ་རེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟི – སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ…པེ… ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ས་ཙྪི་ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ, སཱ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. སཱ པ་ནེ་སཱ དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི ནི་བ་དྡྷ་ཙཱ་རི་ཀཱ, ཨ་ནི་བ་དྡྷ་ཙཱ་རི་ཀཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ བོ་དྷ་ནེ་ཡྻ་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ནི་བ་དྡྷ་ཙཱ་རི་ཀཱ ནཱ་མ. ཡཾ པ་ན གཱ་མ་ནི་ག་མ་ན་ག་ར་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཝ་སེ་ན ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ནི་བ་དྡྷ་ཙཱ་རི་ཀཱ ནཱ་མ. ཨེ་སཱ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱཏི སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ. ཏཾ པ་ན པ་ཊི་སཱ་མེ་ནྟོ ཐེ་རོ ན ཙཱུ་ལ༹་པ་ཏྟ་མ་ཧཱ་པ་ཏྟ-ཙཱུ་ལ༹་ཐཱ་ལ་ཀ་མ་ཧཱ་ཐཱ་ལ་ཀ-པ་ཊྚུ་ཎྞ་ཙཱི་ཝ་ར-དུ་ཀཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་པྤི་ཏེ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ པ་ན གྷ་ཊེ པཱུ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ག་བྦྷེ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ པི་དྷཱ་ཡ ཀུ་ཉྩི་ཀ་མུ་དྡི་ཀཱ་དཱི་ནི ཡོ་ཛཱ་པེ་སི. ‘‘ས་ཙེ ན ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཝཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཝཱ, ཙ་ཏཱུ་སུ པཱ་སཱ་ཎེ་སུ མ་ཉྩེ མ་ཉྩཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ པཱི་ཋེ པཱི་ཋཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སེ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུ་ཡཱ ཝཱ ཨུ་པ་རི པུ་ཉྫཾ ཀ་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༦༡) ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན ནེ་ཝཱ་སི་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ན་མ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་སཱ་མེ་སི.
ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མཱིཏི ས་ཏྠུ ད་སྶ་ན་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ཡེ་ན དི་སཱ་བྷཱ་གེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ན པ་ཀྐཱ་མི. པ་ཀྐ་མ་ནྟོ ཙ ན སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ས་པྤི་ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་ནྟོ. ཡཱུ་ཐཾ པ་ཧཱ་ཡ ནི་ཀྑ་ནྟོ པ་ན མ་ཏྟ་ཧ་ཏྠཱི ཝི་ཡ, ཨ་ས་ཧཱ་ཡ་ཀི་ཙྩོ སཱི་ཧོ ཝི་ཡ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ པ་ཀྐཱ་མི. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ས པ་ཉྩ་ས་ཏེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨི་དཱ་ནི ནི་ཀྑ་ནྟོ་ཏི? རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ དཱུ་རཾ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, སཱ་ཝ་ཏྠི པ་ན པ་ཉྩ་ད་ས. ས་ཏྠཱ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཏོ པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ས་ནྣོ ཛཱ་ཏོ་ཏི སུ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མཱི་ཏི ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཏཾ. བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཧི ཨེ་ས ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་མྤི ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཏ་དཱ པ་ན ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ ན ས་ཀྐཱ ལ་དྡྷུ་ནྟི. བ་ཧཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཧི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ག་ཙྪཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟེ ཨེ་ཀོ ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་སཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝ་སཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟེ ཨེ་ཀོ ག་ཙྪཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཝཱ ཕཱ་སུ་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ལ་དྡྷུཾ ཝཱ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཀ་སྶ པ་ན ཏཾ ས་བྦཾ སུ་ལ་བྷཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་དཱ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཀྐཱ་མི.
ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ཡཾ ཙཱ་རི་ཀཱ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, བུ་དྡྷེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ན རུ་ལ༹ྷཱི་ས་དྡེ་ན སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་མྤི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀི་ལ་ཉྫཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏཾ བཱི་ཛ་ན་མྤི ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ ཝི་ཡ. ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱཏི སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ གཱ་མ་ཀེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ཝཱ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ པཱ་ན་ཀཾ ཝཱ པི་ཝི་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ཝི་སྶ་མི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ཏྟ་མྤི ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎ་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཐེ་ར་སྶ ཧི ས་ཏྠཱ་རཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མ་སྶ ཨ་ཉྙེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ རཱ་ཧུ་ལཾ ཝཱ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཙི་ཏྟཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་སི.
ཐེ་རོ ཧི ས་ཡ་མེ་ཝ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ ཝ་ལླ་བྷོ ར་ཉྙོ ས་ངྒཱ་མ་ཝི་ཛ་ཡ་མ་ཧཱ་ཡོ་དྷོ ཝི་ཡ. ཡ་ཐཱ ཧི ཏཱ་དི་ས་སྶ ཡོ་དྷ་སྶ རཱ་ཛཱ་ནཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མ་སྶ ཨ་ཉྙཾ སེ་ཝི་ཏྭཱ ད་སྶ་ན་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི; ཝ་ལླ་བྷ་ཏཱ་ཡ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ་པི བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ ཝ་ལླ་བྷོ, ཏ་སྶ ཨ་ཉྙཾ སེ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ་ད་སྶ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི་ཏི པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ན་མྷི པུ་ཉྪི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. བྷ་ག་ཝཱ་པི ‘‘པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་དྡ་ས. ཏ་སྨཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ སཱུ་ཙི་གྷ་ཊི་ཀཾ ཨ་ད་ཏྭཱ་ཝ ད་ར་ཐཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ནི་སཱི་དི. ཐེ་རོ ཀ་ཝཱ་ཊཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡཱཏི བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཙཱུ་ལ༹་གོ་སི་ངྒ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༡.༣༢༥ ཨཱ་ད་ཡོ) ཏི་ཎྞཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་མ་གྒི་ར་སཱ་ནི་སཾ་སཾ ཀ་ཐེ་སི; སེ་ཀྑ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༢.༢༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་ནི་སཾ་སཾ, གྷ་ཊི་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༢.༢༨༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ས་ཏི་པ་ཊི་ལཱ་བྷི་ཀཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ; ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༢.༣༠༤) ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨུ་དྡེ་སེ, སེ་ལ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༢.༣༩༦ ཨཱ་ད་ཡོ) པཱ་ན་ཀཱ་ནི་སཾ་ས་ཀ་ཐཾ, ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༣.༢༣༦ ཨཱ་ད་ཡོ) བྷ་གུ་ཏྠེ་ར་སྶ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཀ་ཐེ་སི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པུ་ཎྞ་སྶ ཀ་ཐེ་ནྟོ ད་ས་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶ་ཡཾ ཨ་ན་ནྟ་ན་ཡཾ ནཱ་མ ད་སྶེ་སི པུ་ཎྞ, ཨ་ཡ་མྤི ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐཱ་ཡེ་ཝ ས་ནྟོ་ས་ཀ་ཐཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི. པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་ཏྟ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཝེ་ལ་ནྟེ ཋ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཧ་ཏྠ་པྤ་སཱ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི.
ཡེ་ན ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནནྟི ཏ་དཱ ཀི་ར པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟེ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ཀི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི, བ་ཧཱུ ཁ་ཏྟི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ད་ཡོ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨོ་ས་ར་ནྟི; ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ན ས་ཀྐཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ལ་བྷི་ཏུཾ. ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནཾ པ་ན པ་དྷཱ་ན་གྷ་ར་ས་དི་སཾ པ་ཝི་ཝི་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཡེ་ན་ནྡྷ་ཝ་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཀ་སྨཱ པ་ན མ་ཧཱ་ཐེ་རེ ན ཨ་དྡ་ས? ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་ཐེ་རེ དི་སྭཱ པུ་ན ད་ས་བ་ལཾ པ་སྶི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་ཏྠུ དྭེ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ མ་མ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
ས་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཉྷ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༦. ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཀི་ཏྟ་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ཧོ་སཱིཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཎྞཾ ཀི་ཏྟ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཧཱ་སི. ཐེ་རོ ཀི་ར ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ‘‘པུ་ཎྞོ ཀི་ར ནཱ་མ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་རི་སཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ, སོ ད་ས་བ་ལ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི; ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ མཾ ཨ་དི་སྭཱ་ཝ ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཐེ་ར་ན་ཝ་མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནཾ ས་ཏི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པུ་ཎྞ་སྶ གུ་ཎཾ བྷཱ་ས་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧ་ལླ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་མ ན ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཨ་ནྟོ་ཝི་ཧཱ་རེ ཧོ་ནྟི; གུ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་ན་སྶ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཡ ཡོ ཙ ནཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་སྶི་སྶ་ཏི; སོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཐེ་ར་སྶེ་ཝ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ས་ནྟཾ ཨ་དྡ་ས. ཀ་ཐཾ པ་ན ནཾ ཨེ་ས ཨ་ཉྙཱ་སཱི་ཏི? པུ་ཎྞ, པུ་ཎྞཱ་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ སོ ཐེ་རོ, ཡ་སྶ མེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཀི་ཏྟ་ཡ་མཱ་ནོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨི་ཏི སོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ནི་སཱི་ད་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱཏི ནི་སཱི་ད་ནཾ ནཱ་མ ས་ད་སཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཝཱ་ཡི་མཾ. ཐེ་རོ པ་ན ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོཏི པ་ཙྪ་ཏོ པ་ཙྪ་ཏོ. སཱི་སཱ་ནུ་ལོ་ཀཱིཏི ཡོ ཨུ་ནྣ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པི་ཊྛིཾ པ་སྶ་ནྟོ ནི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ སཱི་སཾ པ་སྶ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི སཱི་སཱ་ནུ་ལོ་ཀཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཱ་དི་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི. ཐེ་རོ ཧི ཀི་ཉྩཱ་པི སཾ་ཡ་ཏ་པ་ད་ས་དྡ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཙྩཱ་ས་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ་པི པ་ད་ས་དྡེ་ན ན བཱ་དྷ་ཏི, ‘‘ནཱ་ཡཾ ས་མྨོ་ད་ན་ཀཱ་ལོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ པ་ན ན ཨ་ཙྩཱ་ས་ནྣོ, ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནཾ ནཱ་མ མ་ཧ་ནྟཾ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་ལཱི་ནཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟེ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ པུ་ཎྞ, པུ་ཎྞཱ་ཏི ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ་ས་དྡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ཧུ་ཏྭཱ སཱི་སཱ་ནུ་ལོ་ཀཱི ཨ་ག་མཱ་སི. དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སཱི་དཱིཏི དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ནི་སཱི་དི.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི པུ་ཎྞོ ཨུ་དི་ཙྩ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཛ་ཙྩོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་པི. པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རོ་པི སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་པི. པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རོ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མཱ་པ་ནྣོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་པི. པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རོ་པི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་པི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཾ ཨེ་ཀ་མ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ. པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རོ་པི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་ཏྟོ མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་པི. ཨི་ཏི ཨེ་ཀཾ ཀ་ན་ཀ་གུ་ཧཾ པ་ཝི་ཊྛཱ དྭེ སཱི་ཧཱ ཝི་ཡ, ཨེ་ཀཾ ཝི་ཛ་མྦྷ་ན་བྷཱུ་མིཾ ཨོ་ཏི་ཎྞཱ དྭེ བྱ་གྒྷཱ ཝི་ཡ, ཨེ་ཀཾ སུ་པུ་པྥི་ཏ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛཱ དྭེ ཚ་དྡ་ནྟ་ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནོ ཝི་ཡ, ཨེ་ཀཾ སི་མྦ་ལི་ཝ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛཱ དྭེ སུ་པ་ཎྞ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཝི་ཡ, ཨེ་ཀཾ ན་ར་ཝཱ་ཧ་ན་ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷི་རུ་ལ༹ྷཱ དྭེ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎཱ ཝི་ཡ, ཨེ་ཀཾ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཾ ཨ་བྷི་ནི་སི་ནྣཱ དྭེ ས་ཀྐཱ ཝི་ཡ, ཨེ་ཀ་ཝི་མཱ་ན་བྦྷ་ནྟ་ར་ག་ཏཱ དྭེ ཧཱ་རི་ཏ་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནོ ཝི་ཡ ཙ ཏེ དྭེ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཛ་ཙྩཱ དྭེ་པི སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ དྭེ་པི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ དྭེ་པི ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཱ དྭེ་པི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཨེ་ཀཾ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛཱ ཏཾ ཝ་ན་ཊྛཱ་ནཾ སོ་བྷ་ཡིཾ་སུ.
བྷ་ག་ཝ་ཏི ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱིཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི་ཏི? ཨི་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཾ ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ཀ་ཐཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཏྠཾ པུ་ཙྪི. པུ་རི་མ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཧི ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ཡ པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཐཱ ན ཛཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪི. ཐེ་རོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ་སྶ པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨཱ་ཝུ་སོ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ པུ་ཙྪི. ཏཱ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟཱ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ པ་ན པུ་ཎྞོ ཡ་སྨཱ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཱ་དཱི་སུ ཋི་ཏ་སྶཱ་པི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ མ་ཏྠ་ཀཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ, ‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ས་བྦཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི.
ཀི་མ་ཏྠཾ ཙ་ར་ཧཱ་ཝུ་སོཏི ཡ་དི སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ན ཝུ་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ ཀི་མ་ཏྠཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪི. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ. དྭེ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི ག་ཧ་ཎཱུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡཱུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩ. ག་ཧ་ཎཱུ་པཱ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཱ་དི་ཀཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ, པ་ཙྩ་ཡཱུ་པཱ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ. ཏ་ཏྠ ག་ཧ་ཎཱུ་པཱ་དཱ་ན་ཝཱ་དི་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ནཱ་པི ཀ་ཉྩི དྷ་མྨཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟི. ཏ་ཉྷི ན ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཉྩི དྷ་མྨཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ཀི་ལེ་སཱ་ན་ཉྩ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་ནྟེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཙྩ་ཡཱུ་པཱ་དཱ་ན་ཝཱ་དི་ནོ པ་ན ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ. པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་མ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཨ་ནྟོ, ཨ་ཡཾ ཀོ་ཊི, ཨ་ཡཾ ནི་ཊྛཱ. ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཏྟ་སྶ ཧི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཐེ་རོ ‘‘ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི པུ་ན པུ་ཙྪཾ ཨཱ་ར་བྷི.
༢༥༨. ཐེ་རོ་པི ས་བྦ་པ་རི་ཝ་ཏྟེ་སུ ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ དོ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷིཾ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻཱཏི ཡ་དི པ་ཉྙ་པེ་ཡྻ. ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻཱཏི ས་ངྒ་ཧ་ཎ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ནི་གྒ་ཧ་ཎ་དྷ་མྨཾ ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨཾ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཾ པ་ན ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨཾ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཊྚཱ་ནུ་ག་ཏོ ལོ་ཀི་ཡ་བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ད་ཊྛ་བྦོ. སོ ཧི ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལ་མ་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་བྦ་སོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨི་མེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི. ཏེ་ན ཧཱིཏི ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་ཎྜི་ཏཱ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པ་མཾ ཏེ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ས་ཏྟ་ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༩. ས་ཏྟ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཱ་ནཱིཏི ཝི་ནཱི་ཏ་ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནི་ཡ་ཡུ་ཏྟེ ས་ཏྟ ར་ཐེ. ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ, ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཱཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཡཾ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ, ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཱ. ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཱཏི ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ, ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་ཏྠཱ, ཏཱ་ཝ ཨ་ཡཾ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ. ཡཱ པ་ན ཨ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི, ཨེ་སཱ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཡཾ ཀོ་ཊི, ཨི་དཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ, ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶ ཧི སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་པ་དེ་སུ.
ཨི་དཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཝི་ཡ ཧི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་བྷཱི་རུ་ཀོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ. སཱ་ཝ་ཏྠི་ན་ག་རཾ ཝི་ཡ ས་ཀྐཱ་ཡ་ན་ག་རཾ, སཱ་ཀེ་ཏ་ན་ག་རཾ ཝི་ཡ ནི་བྦཱ་ན་ན་ག་རཾ, ར་ཉྙོ སཱ་ཀེ་ཏེ ཝ་ཌྜྷི་ཨཱ་ཝ་ཧ་སྶ སཱི་གྷཾ ག་ནྟྭཱ པཱ་པུ་ཎི་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀ་སྶ ཀི་ཙྩ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཡོ་གི་ནོ ཨ་ན་བྷི་ས་མེ་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཀི་ཙྩ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀཱ་ལོ. ས་ཏྟ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ ས་ཏྟ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ, པ་ཋ་མཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཾ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལོ, པ་ཋ་མ་ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཱ་དཱི་ཧི དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནི ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཨཱ་དཱི་སུ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལོ. ས་ཏྟ་མེ་ན ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ་ན སཱ་ཀེ་ཏེ ཨ་ནྟེ་པུ་ར་དྭཱ་རེ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དེ ཉཱ་ཏི་མི་ཏྟ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏ་སྶ སུ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ན་པ་རི་བྷོ་ག་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཡོ་གི་ནོ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ ཁེ་པེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཝ་ར་པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ པ་རོ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་པ་རི་ཝཱ་ར་སྶ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷ་ས་ཡ་ནེ ནི་སི་ནྣ་སྶ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སུ་ཁཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཀཱ་ལོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨི་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པུ་ཎྞཾ ད་ས་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ལཱ་བྷིཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ས་ཏྟ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ པུ་ཙྪི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ ད་ས ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ པ་ན དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ཀིཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ? ཏི་ཏྠ་ཀུ་ས་ལོ ཝཱ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ས་ཡ་སྨིཾ པུ་ཙྪི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཏི་ཏྠ་ཀུ་ས་ལོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ས་ཡ་སྨིཾ? པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རོ་པི ཙ ཀིཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ? ཏི་ཏྠ་ཀུ་ས་ལོ ཝཱ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ས་ཡ་སྨིཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཏི་ཏྠ་ཀུ་ས་ལོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ས་ཡེ་ཏི? ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏི་ཏྠ་ཀུ་ས་ལོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ས་ཡེ པུ་ཙྪཱི་ཏི ཧི ཝ་ད་མཱ་ནོ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ་ཡེ་ཝ ཝ་དེ་ཡྻ. ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏི་ཏྠ་ཀུ་ས་ལོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ས་ཡེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སཱི་ཏི ཝ་ད་མཱ་ནོ པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རཾ་ཡེ་ཝ ཝ་དེ་ཡྻ. ཡ་ཉྷི ཝི་སུ་དྡྷཱི་སུ སཾ་ཁི་ཏྟཾ, ཏཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཝི་ཏྠི་ཎྞཾ. ཡཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ སཾ་ཁི་ཏྟཾ, ཏཾ ཝི་སུ་དྡྷཱི་སུ ཝི་ཏྠི་ཎྞཾ. ཏ་ད་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཝི་སུ་དྡྷཱི་སུ ཧི ཨེ་ཀཱ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐཱ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཀ་ཐཱ ཨ་སཾ་ས་གྒ་ཀ་ཐཱ, སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ་ཏི. ཨེ་ཀཱ ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི ཏཱི་ཎི ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ – པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཀ་ཐཱ, ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ, ས་མཱ་དྷི་ཀ་ཐཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཡཾ ཝི་སུ་དྡྷཱི་སུ སཾ་ཁི་ཏྟཾ, ཏཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཝི་ཏྠི་ཎྞཾ. ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ པ་ན ཨེ་ཀཱ པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ པ་ཉྩ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ – དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི, ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷི, མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི, པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི, ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷཱི་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཡཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ སཾ་ཁི་ཏྟཾ, ཏཾ ཝི་སུ་དྡྷཱི་སུ ཝི་ཏྠི་ཎྞཾ. ཏ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ས་ཏྟ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ པུ་ཙྪ་ནྟོ ན ཨ་ཉྙཾ པུ་ཙྪི, ད་ས ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི་ཡེ་ཝ པུ་ཙྪི. པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རོ་པི ས་ཏྟ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ན ཨ་ཉྙཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི, ད་ས ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི་ཡེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏི་ཏྠ་ཀུ་ས་ལཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ས་ཡེ་ཝ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ ཙེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སུཾ ཙཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༢༦༠. ཀོ ནཱ་མོ ཨཱ་ཡ་སྨཱཏི ན ཐེ་རོ ཏ་སྶ ནཱ་མཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཛཱ་ན་ནྟོ་ཡེ་ཝ པ་ན ས་མྨོ་དི་ཏུཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪི. ཀ་ཐ་ཉྩ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟནྟི ཨི་དཾ པ་ན ཐེ་རོ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནོ ཨཱ་ཧ. མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོཏི མ་ནྟཱ་ཎི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པུ་ཏྟོ. ཡ་ཐཱ ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ཏནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཡ་ཐཱ སུ་ཏ་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀེ་ན བྱཱ་ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ. ཨ་ནུ་མ་སྶ ཨ་ནུ་མ་སྶཱཏི ད་ས ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ. ཙེ་ལ་ཎྜུ་པ་ཀེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙེ་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝ་ཏྠཾ, ཨ་ཎྜུ་པ་ཀཾ ཙུ་མྦ་ཊ་ཀཾ. ཝ་ཏྠ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀཾ སཱི་སེ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱ་པི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ད་སྶ་ནཱ་ཡ ལ་བྷེ་ཡྻུཾ, ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷ་ད་སྶ་ན་མྤི ཏེ་སཾ ལཱ་བྷཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཀ་པྤེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷ་ད་སྶ་ན་སྶ ཨུ་པཱ་ཡཾ ད་སྶེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རི་ཧ་ར་ནྟེ་ན ཧི པ་ཉྷཾ ཝཱ པུ་ཙྪི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན དྷ་མྨཾ ཝཱ སོ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ‘‘ཐེ་རོ ཀ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཀ་ཏྠ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི པ་རི་ཡེ་ས་ནྟེ་ན ཙ་རི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱ པ་ན ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ སཱི་ས་ཏོ ཨོ་རོ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ར་ཧེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ ཧོ་ནྟི པ་ཉྷཾ ཝཱ པུ་ཙྪི་ཏུཾ དྷ་མྨཾ ཝཱ སོ་ཏུཾ. ཨི་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཀ་པྤེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷ་ད་སྶ་ན་སྶ ཨུ་པཱ་ཡཾ ད་སྶེ་སི.
སཱ་རི་པུ་ཏྟོ་ཏི ཙ པ་ན མནྟི སཱ་རི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པུ་ཏྟོ་ཏི ཙ པ་ན ཨེ་ཝཾ མཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཛཱ་ན་ནྟི. ས་ཏྠུ་ཀ་པྤེ་ནཱཏི ས་ཏྠུ་ས་དི་སེ་ན. ཨི་ཏི ཨེ་ཀ་པ་དེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རཾ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨུ་ཀྑི་པི. ཐེ་ར་སྶ ཧི ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨེ་ཀ་ནྟ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་བྷཱ་ཝོ པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་མ་ཙྩ་ཉྷི པུ་རོ་ཧི་ཏཾ མ་ཧ་ནྟོ་ཏི ཝ་ད་མཱ་ནོ རཱ་ཛ་ས་དི་སོ་ཏི ཝ་དེ་ཡྻ, གོ་ཎཾ ཧ་ཏྠི་པྤ་མཱ་ཎོ་ཏི, ཝཱ་པིཾ ས་མུ་དྡ་པྤ་མཱ་ཎོ་ཏི, ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ལོ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎོ་ཏི, ཨི་ཏོ པ་རཾ ཨེ་ཏེ་སཾ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. སཱ་ཝ་ཀ་མྤི མ་ཧཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟོ ས་ཏྠུ་པ་ཊི་བྷཱ་གོ་ཏི ཝ་དེ་ཡྻ, ཨི་ཏོ པ་རཾ ཏ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨི་ཙྩཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ ཨེ་ཀ་པ་དེ་ནེ་ཝ ཐེ་རཾ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨུ་ཀྑི་པི.
ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ནོ ན་པྤ་ཊི་བྷཱ་སེ་ཡྻཱཏི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་ཏྟ་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ ཨཱ་ཧ་ཊཱ, ཏཾ ན ཨཱ་ཧ་རེ་ཡྻཱ་མ, ཨ་ཏྠ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཡྻཱ་མ. ཨུ་པ་མཱ ཧི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཨི་ད་མྤི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་པ་མཱ ནཱ་མ བུ་དྡྷཱ་ན་མྤི ས་ནྟི་ཀེ ཨཱ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏི, ཐེ་རཾ པ་ནེ་ས ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་ཏི.
ཨ་ནུ་མ་སྶ ཨ་ནུ་མ་སྶ པུ་ཙྪི་ཏཱཏི ད་ས ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་ཏཱ. ཀིཾ པ་ན པ་ཉྷ་སྶ པུ་ཙྪ་ནཾ བྷཱ་རི་ཡཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ནྟི? ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪ་ནཾ ནོ བྷཱ་རི་ཡཾ, ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ པ་ན བྷཱ་རི་ཡཾ. ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཝཱ ས་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཙྪ་ན་མྤི ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་མྤི བྷཱ་རི་ཡ་མེ་ཝ. ས་མ་ནུ་མོ་དིཾ་སཱུཏི ས་མ་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དིཾ་སུ. ཨི་ཏི ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ་ཝ དེ་ས་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.