༥. ཨ་ནུ་མཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཨ་ནུ་མཱ་ན་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ བྷ་གྒེ་སཱུཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ཛ་ན་པ་དེ, ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ པ་ནེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སུ་སུ་མཱ་ར་གི་རེཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ. ཏ་སྶ ཀི་ར ན་ག་ར་སྶ ཝ་ཏྠུ་པ་རི་གྒ་ཧ་དི་ཝ་སེ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དེ སུཾ་སུ་མཱ་རོ ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི, གི་རཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ན་ག་རེ ནི་ཊྛི་ཏེ སུཾ་སུ་མཱ་ར་གི་རཾ ཏྭེ་ཝ་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. བྷེ་ས་ཀ་ལཱ༹་ཝ་ནེཏི བྷེ་ས་ཀ་ལཱ༹་ནཱ་མ་ཀེ ཝ་ནེ. ‘‘བྷེ་ས་ག་ལཱ༹་ཝ་ནེ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. མི་ག་དཱ་ཡེཏི ཏཾ ཝ་ནཾ མི་ག་པ་ཀྑཱི་ནཾ ཨ་བྷ་ཡ་དི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཛཱ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ མི་ག་དཱ་ཡོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
པ་ཝཱ་རེ་ཏཱིཏི ཨི་ཙྪཱ་པེ་ཏི. ཝ་ད་ནྟཱུཏི ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཝ་སེ་ན ཝ་ད་ནྟུ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ་མྷཱིཏི ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦོ ཨོ་ཝ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སོ ཙ ཧོ་ཏི དུ་བྦ་ཙོཏི སོ ཙ དུ་ཀྑེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ཧོ་ཏི, ཝུ་ཏྟོ ན ས་ཧ་ཏི. དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧཱིཏི དུ་བྦ་ཙ་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་རི ཨཱ་ག་ཏེ་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི. ཨ་པྤ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧཱི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིནྟི ཡོ ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཏུ་མྷེ མཾ ཀ་སྨཱ ཝ་ད་ཐ, ཨ་ཧཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡཾ སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫཾ ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ པ་ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཝཱ་མ་ཏོ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་པྤ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
པཱ་པི་ཀཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ནནྟི ལཱ་མ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ས་ནྟ་ས་མྦྷ་ཝ་ན་པ་ཏྠ་ནཱ་ནཾ. པ་ཊི་པྥ་ར་ཏཱིཏི པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷོ, པ་ཙྩ་ནཱི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏཱིཏི ཀིཾ ནུ ཁོ ཏུ་ཡ྄ཧཾ བཱ་ལ་སྶ ཨ་བྱ་ཏྟ་སྶ བྷ་ཎི་ཏེ་ན, ཏྭ་མྤི ནཱ་མ བྷ་ཎི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་སཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ གྷ་ཊྚེ་ཏི. པ་ཙྩཱ་རོ་པེ་ཏཱིཏི, ཏྭ་མྤི ཁོ་སི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཏཾ ཏཱ་ཝ པ་ཊི་ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཨཱ་རོ་པེ་ཏི.
ཨ་ཉྙེ་ན་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏཱིཏི ཨ་ཉྙེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི. ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀོ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཀིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཀི་སྨིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཀཾ བྷ་ཎ་ཐ, ཀིཾ བྷ་ཎ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ཝ་ད་ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀི་ཉྩི ཏ་ཡཱ དི་ཊྛ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན སུ་ཎཱ་མཱི’’ཏི སོ་ཏཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནེ་ཏི. བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཐཾ ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་སཱི’’ཏི པུ་ཊྛོ ‘‘པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟཾ ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ན ཏ་ཝ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ག་མ་ནཾ པུ་ཙྪཱ་མ, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏ་ཏོ རཱ་ཛ་གེ་ཧཾ ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི, རཱ་ཛ་གེ་ཧཾ ཝཱ ཡཱ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གེ་ཧཾ ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་སཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ མེ སཱུ་ཀ་ར་མཾ་སཾ ལ་དྡྷ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟོ ཀ་ཐཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑི་པ་ཏི.
ཨ་པ་དཱ་ནེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་རི་ཡཱ་ཡ. ན ས་མྤཱ་ཡ་ཏཱིཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏྭཾ ཀུ་ཧིཾ ཝ་ས་སི, ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་སཱི་ཏི ཝཱ, ཡཾ ཏྭཾ ཝ་དེ་སི ‘‘མ་ཡཱ ཨེ་ས ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྣོ དི་ཊྛོ’’ཏི. ཏྭཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀིཾ ཀ་རོ་སི, ཨ་ཡཾ ཀིཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀ་ཏྠ ཝཱ ཏྭཾ ཨ་ཙྪ་སི ཀ་ཏྠ ཝཱ ཨ་ཡ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཙ་རི་ཡཾ པུ་ཊྛོ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི.
༡༨༣. ཏ་ཏྲཱ་ཝུ་སོཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏེ་སུ སོ་ལ༹་ས་སུ དྷ་མྨེ་སུ. ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་མི་ནི་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་མེ་ཏ་བྦོ ཏུ་ལེ་ཏ་བྦོ ཏཱི་རེ་ཏ་བྦོ.
༡༨༤. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཧོ་ར་ཏྟཱ་ནུ་སི་ཀྑི་ནཱཏི དི་ཝཱ་པི ར་ཏྟི་མྤི སི་ཀྑ་ནྟེ་ན, ར་ཏི་ཉྩ དི་ཝཱ ཙ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ སི་ཀྑ་ནྟེ་ན པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫ་མེ་ཝ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཙྪེ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་པ་ཏྟེཏི པ་ས་ནྣེ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ. མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟནྟི མུ་ཁ་པ་ཊི་བི་མྦཾ. ར་ཛནྟི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ར་ཛཾ. ཨ་ངྒ་ཎནྟི ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཏི་ལ་ཀཾ ཝཱ པི་ལ༹་ཀཾ ཝཱ. ས་བྦེ་པི་མེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ པ་ཧཱི་ནེཏི ཨི་མི་ནཱ ས་བྦ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སི. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ནཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཡ་ཏོ ཧི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་པྤ་ཧཱ་ནཾཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི. སཱི་ལཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟ་སྶ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟ་སྶ ཏ་ད་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཕ་ལེ ཨཱ་ག་ཏེ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ནི་བྦཱ་ནེ ཨཱ་ག་ཏེ ནི་སྶ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ནནྟི ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ས་བྦ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཨི་ད་ཉྷི སུ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑུ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ནཱ་མཱ་ཏི པོ་རཱ་ཎཱ ཝ་ད་ནྟི. ཨི་དཾ དི་ཝ་ས་སྶ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. པཱ་ཏོ ཨེ་ཝ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ་ན ‘‘ཨི་མེ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཀི་ལེ་སཱ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ མ་ཡ྄ཧཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པ་སྶ་ཏི, ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མི་ཏ་བྦཾ. ནོ ཙེ པ་སྶ་ཏི, སུ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ་སྨཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་མ་ནེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ་པི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. སཱ་ཡཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ་པི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན དྭེ ཝཱ་རེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. དྭེ ཝཱ་རེ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན པ་ན ཨ་ཝ་སྶཾ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, ཨ་པྤ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨ་ནུ་མཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.