༩. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཀ་ཏ་མཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཀུ་ས་ལ’’ནྟི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཐེ་རེ་ན པུ་ཙྪཱ ཝུ་ཏྟཱ, ས་བྦཱ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ པུ་ཙྪཱ ཨེ་ཝ.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཛཱ་ན་ནྟཱ་པི ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་པི བཱ་ཧི་ར་ཀཱ་པི སཱ་ས་ནི་ཀཱ་པི ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑེ་ནཱ་པི, ཏ་སྨཱ ཏཾ བ་ཧཱུ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨཱ་མ་ས་ནྟོ ‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, ཨ་པ་རེ་ཧི་པི ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཐཱ་པ་རེ་ཧི་པི ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, སྭཱ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨ་ཏྠ་ཉྩ ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱིཏི སོ་བྷ་ནཱ་ཡ པ་ས་ཏྠཱ་ཡ ཙ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཡ་དཱ པ་ན དྷ་མྨེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཡཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་དྡོ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་དཱ་སྶ སོ་བྷ་ནཱ པ་ས་ཏྠཱ ཙ དི་ཊྛི ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱིཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སཱ ཙཱ་ཡཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི ལོ་ཀི་ཡཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ ས་ཙྩཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ ལོ་ཀི་ཡཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝཱ ས་བྦཱ་པི སཱ་ས་ཝཱ པ་ཉྙཱ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཕ་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. པུ་གྒ་ལོ པ་ན ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ སེ་ཀྑོ ཨ་སེ་ཀྑོ ཙ. ཏ་ཏྠ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ དུ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི བཱ་ཧི་ར་ཀོ སཱ་ས་ནི་ཀོ ཙ. ཏ་ཏྠ བཱ་ཧི་ར་ཀོ ཀ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི, ནོ ས་ཙྩཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་ས་ཀ་ཏྟཱ. སཱ་ས་ནི་ཀོ དྭཱི་ཧི་པི. སེ་ཀྑོ ནི་ཡ་ཏཱ་ཡ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཨ་སེ་ཀྑོ ཨ་སེ་ཀྑཱ་ཡ. ཨི་དྷ པ་ན ནི་ཡ་ཏཱ་ཡ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ཛུ་ག་ཏཱ་སྶ དི་ཊྛི དྷ་མྨེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ ཨི་མཾ ས་དྡྷ་མྨ’’ནྟི, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡེ་ཝ ཧི ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་མ་ནུ་པ་ག་མྨ ཨུ་ཛུ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཏ་ཏྟཱ, ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་དཱི་ནི ཙ ས་བྦ་ཝ་ངྐཱ་ནི ས་མུ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་ཛུ་ག་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཡེ་ཝ ཙ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ན་ཝ་པྤ་ཀཱ་རེ་པི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ཨ་ཙ་ལ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་བྦ་དི་ཊྛི་ག་ཧ་ནཱ་ནི ཙ ཝི་ནི་བྦེ་ཋེ་ནྟོ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་རི་ནི་ཊྛ་པེ་ནྟོ ཨ་རི་ཡེ་ན མ་གྒེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ ཨི་མཾ ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏཾ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཾ ནི་བྦཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་དྡྷ་མྨནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཡ་ཏོ ཁོཏི ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ, ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ད་སཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ནི་རོ་དྷཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ པ་ཛཱ་ན་ནཱ་ཡ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ མཱུ་ལ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ པ་ཀཱ་རེ་ན ‘‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’’ཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཉྩཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྠུ་པ་ཛཱ་ན་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པཱིཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་པྤ་ཛཱ་ན་ནེ་ནཱ་པི. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨུ་ཛུ་ག་ཏཱ་སྶ…པེ… ཨི་མཾ ས་དྡྷ་མྨནྟི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟ་དེ་ས་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི. དེ་ས་ནཱ་ཡེ་ཝ ཙེ་སཱ སཾ་ཁི་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་མྨཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ པ་ན དེ་ས་ནཱ་པི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ་པི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ‘‘སཾ་ཁི་ཏྟ་དེ་ས་ནཱ་ཡ དྭེ ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒཱ, ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནཱ་ཡ དྭེ ཨུ་པ་རི་མ་མ་གྒཱ ཀ་ཐི་ཏཱ’’ཏི བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཧཾ་སུ ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ‘‘ས་བྦ་སོ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ. ཐེ་རོ པ་ནཱ་ཧ ‘‘སཾ་ཁི་ཏྟ་དེ་ས་ནཱ་ཡ་པི ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒཱ རཱ་སི་ཏོ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནཱ་ཡ་པཱི’’ཏི. ཡཱ ཙཱ་ཡཾ ཨི་དྷ སཾ་ཁི་ཏྟ་ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནཱ་སུ ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏཱ, སཱ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་པུ་བྦཱ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧི ཨི་ཏོ པ་རཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ཝཱ་ར་སྶ ཏཱ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནཱ་ཡ ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཀུ་ས་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཀོ་ས་ལླ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, པ་ར་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦ་ཀུ་ས་ལ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཝཱ. ཏཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ སཱ་ཝ་ཛྫ་དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཝཱ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་སུ པ་ན པཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏི་པཱ་ཏོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ, པཱ་ཎ་ཝ་དྷོ པཱ་ཎ་གྷཱ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པཱ་ཎོཏི ཙེ་ཏྠ ཝོ་ཧཱ་ར་ཏོ ས་ཏྟོ, པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ཏ་སྨིཾ པ་ན པཱ་ཎེ པཱ་ཎ་ས་ཉྙི་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཝ་དྷ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ. སོ གུ་ཎ་ཝི་ར་ཧི་ཏེ་སུ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་དཱི་སུ པཱ་ཎེ་སུ ཁུ་དྡ་ཀེ པཱ་ཎེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧཱ་ས་རཱི་རེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཀ་སྨཱ? པ་ཡོ་ག་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ. པ་ཡོ་ག་ས་མ་ཏྟེ་པི ཝ་ཏྠུ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ. གུ་ཎ་ཝ་ནྟེ་སུ མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་སུ ཨ་པྤ་གུ་ཎེ པཱ་ཎེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧཱ་གུ་ཎེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ས་རཱི་ར་གུ་ཎཱ་ནཾ པ་ན ས་མ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མཱ་ན་ཉྩ མུ་དུ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཏི་བྦ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྶ པ་ཉྩ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི པཱ་ཎོ, པཱ་ཎ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ, ཨུ་པ་ཀྐ་མོ, ཏེ་ན མ་ར་ཎ་ནྟི. ཚ པ་ཡོ་གཱ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ, ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀོ, ནི་སྶ་གྒི་ཡོ, ཐཱ་ཝ་རོ, ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡོ, ཨི་དྡྷི་མ་ཡོ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་ཏྠཱ་རཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཏི་པ་པ་ཉྩོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནཾ ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཡཱ་མ, ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ. ཨ་ཏྠི་ཀེ་ཧི པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༡༧༢) ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
ཨ་དི་ནྣ་སྶ ཨཱ་དཱ་ནཾ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ, པ་ར་སྶ ཧ་ར་ཎཾ ཐེ་ཡྻཾ, ཙོ་རི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་དི་ནྣནྟི པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཡ་ཏྠ པ་རོ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཀཱ་རི་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ད་ཎྜཱ་ར་ཧོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ན པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏེ པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ཉྙི་ནོ ཏ་དཱ་དཱ་ཡ་ཀ་ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཐེ་ཡྻ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ. ཏཾ ཧཱི་ནེ པ་ར་ས་ནྟ་ཀེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ, པ་ཎཱི་ཏེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ. ཀ་སྨཱ? ཝ་ཏྠུ་པ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ. ཝ་ཏྠུ་ས་མ་ཏྟེ ས་ཏི གུ་ཎཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཀེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ. ཏཾ ཏཾ གུ་ཎཱ་དྷི་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཧཱི་ན་གུ་ཎ་སྶ ས་ནྟ་ཀེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ. ཏ་སྶ པ་ཉྩ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟཾ, ཨུ་པ་ཀྐ་མོ, ཏེ་ན ཧ་ར་ཎ་ནྟི. ཚ པ་ཡོ་གཱ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ད་ཡོ་ཝ. ཏེ ཙ ཁོ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཐེ་ཡྻཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་ས་ཡ྄ཧཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་རི་ཀ་པྤཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, ཀུ་སཱ་ཝ་ཧཱ་རོ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཝ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༩༢) ཝུ་ཏྟོ.
ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀཱ་མེ་སཱུཏི མེ་ཐུ་ན་ས་མཱ་ཙཱ་རེ་སུ. མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོཏི ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་ནྡི་ཏོ ལཱ་མ་ཀཱ་ཙཱ་རོ. ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ན ཨ་ས་དྡྷ་མྨཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ པུ་རི་སཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ, པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ, བྷཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ, བྷ་གི་ནི་ར་ཀྑི་ཏཱ, ཉཱ་ཏི་ར་ཀྑི་ཏཱ, གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱ, དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱ, སཱ་ར་ཀྑཱ, ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ་ཏི མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ་ད་ཡོ ད་ས; དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ, ཚ་ནྡ་ཝཱ་སི་ནཱི, བྷོ་ག་ཝཱ་སི་ནཱི, པ་ཊ་ཝཱ་སི་ནཱི, ཨོ་ད་པ་ཏྟ་ཀི་ནཱི, ཨོ་བྷ་ཊ་ཙུ་མྦ་ཊཱ, དཱ་སཱི ཙ བྷ་རི་ཡཱ ཙ, ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱི ཙ བྷ་རི་ཡཱ ཙ, དྷ་ཛཱ་ཧ་ཏཱ, མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཏཱ ཙ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ་ད་ཡོ ད་སཱ་ཏི ཝཱི་ས་ཏི ཨི་ཏྠི་ཡོ. ཨི་ཏྠཱི་སུ པ་ན དྭི་ནྣཾ སཱ་ར་ཀྑཱ་ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ་ནཾ, ད་ས་ནྣ་ཉྩ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ་དཱི་ན་ནྟི དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཨ་ཉྙེ པུ་རི་སཱ, ཨི་དཾ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ. སོ པ་ནེ་ས མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ར་ཧི་ཏེ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཏྠུ, ཏ་སྨིཾ སེ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟཾ, སེ་ཝ་ན་པ་ཡོ་གོ, མ་གྒེ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ནྟི. ཨེ་ཀོ པ་ཡོ་གོ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ ཨེ་ཝ.
མུ་སཱཏི ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ཀོ ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་གོ ཀཱ་ཡ་པ་ཡོ་གོ ཝཱ. ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པ་ན་སྶ པ་ར་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ མུ་སཱཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཝ་ཏྠུ. ཝཱ་དོཏི ཏ་སྶ བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཏ་ཙྪ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཾ. ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ན ཨ་ཏ་ཐཾ ཝ་ཏྠུཾ ཏ་ཐ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ. སོ ཡ་མ་ཏྠཾ བྷ་ཉྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་པྤ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཨ་པི་ཙ ག་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ན་ཏྠཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ས་ཀྑི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཀ་མྤི ཏེ་ལཾ ཝཱ ས་པྤིཾ ཝཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨ་ཛྫ གཱ་མེ ཏེ་ལཾ ན་དཱི་མ་ཉྙེ ས་ནྡ་ཏཱི’’ཏི པུ་རཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཨ་དི་ཊྛཾ་ཡེ་ཝ པ་ན དི་ཊྛ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི ཨ་ཏ་ཐཾ ཝ་ཏྠུ, ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཙི་ཏྟཾ, ཏ་ཛྫོ ཝཱ་ཡཱ་མོ, པ་ར་སྶ ཏ་ད་ཏྠ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ནྟི. ཨེ་ཀོ པ་ཡོ་གོ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ་ཝ. སོ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎེ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏཱ་ཡ ཙེ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་རོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀི་རི་ཡཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཀ་མྨུ་ནཱ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཡ་སྶ ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཏ་སྶ ཧ་ད་ཡེ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ པ་ར་སྶ ཙ སུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི, སཱ པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ. ཡཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཏྟཱ་ན་མྤི པ་ར་མྤི ཕ་རུ་ས་མྤི ཀ་རོ་ཏི, སཱ ཝཱ་ཙཱ ས་ཡ་མྤི ཕ་རུ་སཱ ནེ་ཝ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ ན ཧ་ད་ཡ་སུ་ཁཱ ཝཱ, ཨ་ཡཾ ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ. ཡེ་ན ས་མྥཾ པ་ལ་པ་ཏི ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ, སོ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ. ཏེ་སཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི པི་སུ་ཎཱ་ཝཱ་ཙཱ་དི་ནཱ་མ་མེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི, སཱ ཨེ་ཝ ཙ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་རེ་སཾ ཝཱ བྷེ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ. སཱ ཡ་སྶ བྷེ་དཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, མ་ཧཱ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ. ཏ་སྶཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ བྷི་ནྡི་ཏ་བྦོ པ་རོ, ‘‘ཨི་ཏི ཨི་མེ ནཱ་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི བྷེ་ད་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ ཝཱ, ‘‘ཨ་ཧཾ པི་ཡོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ’’ཏི པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ ཝཱ, ཏ་ཛྫོ ཝཱ་ཡཱ་མོ, ཏ་སྶ ཏ་ད་ཏྠ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ནྟི.
པ་ར་སྶ མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཕ་རུ་སཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ. ཏ་སྶ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠ་མི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར དཱ་ར་ཀོ མཱ་ཏུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏཾ མཱ་ཏཱ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི ‘‘ཙ་ཎྜཱ ཏཾ མ་ཧིཾ་སཱི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་ཀྐོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ར་ཉྙེ མ་ཧིཾ་སཱི ཨུ་ཊྛཱ་སི. དཱ་ར་ཀོ ‘‘ཡཾ མ་མ མཱ་ཏཱ མུ་ཁེ་ན ཀ་ཐེ་སི ཏཾ མཱ ཧོ་ཏུ, ཡཾ ཙི་ཏྟེ་ན ཙི་ནྟེ་སི ཏཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡ་མ་ཀཱ་སི. མ་ཧིཾ་སཱི ཏ་ཏྠེ་ཝ བ་དྡྷཱ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཝཾ མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀོ་པི པ་ཡོ་གོ ཙི་ཏྟ་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ ན ཧོ་ཏི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧི ཀ་དཱ་ཙི པུ་ཏྟ་ཀེ ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཙོ་རཱ ཝོ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟཱུ’’ཏི, ཨུ་པྤ་ལ་པ་ཏྟ་མྤི ཙ ནེ་སཾ ཨུ་པ་རི པ་ཏ་ནྟཾ ན ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ཙ ཀ་དཱ་ཙི ནི་སྶི་ཏ་ཀེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཀིཾ ཨི་མེ ཨ་ཧི་རི་ཀཱ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤི་ནོ ཙ་ར་ནྟི ནི་དྡྷ་མ་ཐ ནེ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ནེ་སཾ ཨཱ་ག་མཱ་དྷི་ག་མ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ ཙི་ཏྟ་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙ་ན་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ་པི ན ཧོ་ཏི. ན ཧི མཱ་རཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ‘‘ཨི་མཾ སུ་ཁཾ ས་ཡཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ ཧོ་ཏི. ཙི་ཏྟ་ཕ་རུ་ས་ཏཱ་ཡ པ་ནེ་སཱ ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ་ཝ. སཱ ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ, ཏ་སྶ ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, མ་ཧཱ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ. ཏ་སྶཱ ཏ་ཡོ ས་མྦྷཱ་རཱ ཨ་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦོ པ་རོ, ཀུ་པི་ཏ་ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཀྐོ་ས་ནཱ་ཏི.
ཨ་ན་ཏྠ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ. སོ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཨཱ་སེ་ཝ་ན་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ཏ་སྶ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ བྷཱ་ར་ཏ་ཡུ་དྡྷ་སཱི་ཏཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དི་ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཀ་ཐཱ་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱི་ཀ་ཐཱ་ཀ་ཐ་ན་ནྟི.
ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ, པ་ར་བྷ་ཎྜཱ་བྷི་མུ་ཁཱི ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ནྣི་ནྣ་ཏཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཨི་དཾ མ་མ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ར་བྷ་ཎྜཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཙ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཙ. ཏ་སྶཱ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ པ་ར་བྷ་ཎྜཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་ཉྩ. པ་ར་བྷ་ཎྜ་ཝ་ཏྠུ་ཀེ ཧི ལོ་བྷེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ན ཏཱ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱི་དཾ མ་མ་སྶཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ན པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི.
ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི བྱཱ་པཱ་དོ. སོ པ་ར་ཝི་ནཱ་སཱ་ཡ མ་ནོ་པ་དོ་ས་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ. ཏ་སྶ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ པ་ར་ས་ཏྟོ ཙ, ཏ་སྶ ཙ ཝི་ནཱ་ས་ཙི་ནྟཱ. པ་ར་ས་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཀེ ཧི ཀོ་དྷེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ན ཏཱ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ཨུ་ཙྪི་ཛྫེ་ཡྻ ཝི་ན་སྶེ་ཡྻཱ’’ཏི ཏ་སྶ ཝི་ནཱ་སཾ ན ཙི་ནྟེ་ཏི.
ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩ་ག་ཧ་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ་ན མི་ཙྪཱ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. སཱ ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཙ. ཨ་པི་ཙ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, ནི་ཡ་ཏཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ. ཏ་སྶཱ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ ཝ་ཏྠུ་ནོ ཙ ག་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཙ ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་སྶུ་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན ད་ས་ནྣཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཏོ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏོ མཱུ་ལ་ཏོ་ཏི པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཏོཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཧི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ, ཙེ་ཏ་ནཱ་དྷ་མྨཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ.
ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ནོ མཱུ་ལཱ་ནི. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་དཱ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཙེ་ཝ མཱུ་ལཱ་ནི ཙ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཧི མཱུ་ལཾ པ་ཏྭཱ ལོ་བྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ ཧོ་ཏི. བྱཱ་པཱ་དོ དོ་སོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཧོ་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ. མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ཕོ་ཊྛ་བྦ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ. ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཏི་པི ཨེ་ཀེ. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ. ཏ་ཐཱ པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ. ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཝ. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ དི་ཊྛ་སུ་ཏ་མུ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎོ ཝཱ, ཏ་ཐཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ. བྱཱ་པཱ་དོ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཝ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ.
ཝེ་ད་ནཱ་ཏོཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནོ ཧོ་ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི རཱ་ཛཱ་ནོ ཙོ་རཾ དི་སྭཱ ཧ་ས་མཱ་ནཱ་པི ‘‘ག་ཙྪ་ཐ ནཾ གྷཱ་ཏེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ན ནེ་སཾ དུ་ཀྑ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཏི་ཝེ་ད་ནཾ. མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ སུ་ཁ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དྭི་ཝེ་ད་ནོ, ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙི་ཏྟེ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནོ ན ཧོ་ཏི. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཏི་ཝེ་ད་ནོ, ཏ་ཐཱ པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ. ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཏི་ཝེ་ད་ནོ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ སུ་ཁ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དྭི་ཝེ་ད་ནཱ, ཏ་ཐཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. བྱཱ་པཱ་དོ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནོ.
མཱུ་ལ་ཏོཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན དྭི་མཱུ་ལ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ. མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝཱ, ཏ་ཐཱ པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཙ. ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ དོ་ས་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་མཱུ་ལཱ, ཏ་ཐཱ བྱཱ་པཱ་དོ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན དྭི་མཱུ་ལཱ་ཏི.
ལོ་བྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ལུ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ལོ་བྷོ. དུ་སྶ་ཏཱི་ཏི དོ་སོ. མུ་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི མོ་ཧོ. ཏེ་སུ ལོ་བྷོ ས་ཡ་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལོ སཱ་ཝ་ཛྫ་དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀ་ཊྛེ་ན, ཨི་མེ་ས་ཉྩ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཀེ་ས་ཉྩི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པྤ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཊྛེ་ན ཀེ་ས་ཉྩི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛེ་ན མཱུ་ལ་ནྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘ར་ཏྟོ ཁོ ཨཱ་ཝུ་སོ རཱ་གེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ པཱ་ཎ་མྤི ཧ་ན་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི ཀུ་ས་ལནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱད་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཨེ་ཝ. ཝེ་རཾ མ་ཎ་ཏཱི་ཏི ཝེ་ར་མ་ཎཱི, ཝེ་རཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ར་མ་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏཱ་ཡ ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ, ཝི་ཀཱ་ར་སྶ ཝེ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ཝེ་ར་མ་ཎཱི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཝ་ཎྞ་ནཱ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཝེ་ར་མ་ཎཱིཏི ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ར་ཏི. ཡཱ ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ, ཡཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཨཱ་ར་ཏི ཝི་ར་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ར་ཏི, སཱ བྷེ་ད་ཏོ ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ར་ཏི ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་ར་ཏི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ར་ཏཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ས་མཱ་དི་ནྣ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་ཝ་ཡ་བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཱ་དཱི་ནི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི ས་མྤ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཝི་ར་ཏི ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ར་ཏཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ ཙ་ཀྐ་ན་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཝི་ཡ.
ཏ་སྶ ཀི་ར ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ མཱ་ཏུ་ཡཱ རོ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཝེ་ཛྫེ་ན ཙ ‘‘ཨ་ལླ་ས་ས་མཾ་སཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ ཙ་ཀྐ་ན་སྶ བྷཱ་ཏཱ ‘‘ག་ཙྪ ཏཱ་ཏ ཁེ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜཱ་ཧཱི’’ཏི ཙ་ཀྐ་ནཾ པེ་སེ་སི. སོ ཏ་ཏྠ ག་ཏོ. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ཨེ་ཀོ ས་སོ ཏ་རུ་ཎ་ས་སྶཾ ཁཱ་དི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, སོ ཏཾ དི་སྭཱ ཝེ་གེ་ན དྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཝ་ལླི་ཡཱ བ་དྡྷོ ‘‘ཀི་རི ཀི་རཱི’’ཏི ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི. ཙ་ཀྐ་ནོ ཏེ་ན ས་དྡེ་ན ག་ནྟྭཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘མཱ་ཏུ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི. པུ་ན ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ན མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཡྭཱ་ཧཾ མཱ་ཏུ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ པ་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ག་ཙྪ ཨ་ར་ཉྙེ ས་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏི་ཎོ་ད་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ’’ཏི མུ་ཉྩི. བྷཱ་ཏ་རཱ ཙ ‘‘ཀིཾ ཏཱ་ཏ ས་སོ ལ་དྡྷོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཏ་ཏོ ནཾ བྷཱ་ཏཱ པ་རི་བྷཱ་སི. སོ མཱ་ཏུ་ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཡ་ཏོ་ཧཾ ཛཱ་ཏོ, ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ས་ཉྩི་ཙྩ པཱ་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏཱ’’ཏི ས་ཙྩཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ མཱ་ཏཱ ཨ་རོ་གཱ ཨ་ཧོ་སི.
ས་མཱ་དི་ནྣ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་མཱ་དཱ་ནེ ཙ ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་མྤི པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཝི་ར་ཏི ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་ར་ཏཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་པ་བྦ་ཏ་ཝཱ་སཱི་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཝི་ཡ.
སོ ཀི་ར ཨ་མྦ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི་པི་ངྒ་ལ་བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟཾ ཀ་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ གོ་ཎོ ན་ཊྛོ, སོ ཏཾ ག་ཝེ་ས་ནྟོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་པ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་རུ་ཧི, ཏ་ཏྲ ནཾ མ་ཧཱ་ས་པྤོ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. སོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་མཱ་ཡ་སྶ ཏི་ཁི་ཎ་ཝཱ་སི་ཡཱ སཱི་སཾ ཚི་ནྡཱ་མཱི’’ཏི. པུ་ན ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ན མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཡྭཱ་ཧཾ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ ག་རུ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ནྡེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛཱ་མི, ན སི་ཀྑཱ་པ་ད’’ནྟི ཨཾ་སེ ཋ་པི་ཏཾ ཏི་ཁི་ཎ་ད་ཎྜ་ཝཱ་སིཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཚ་ཌྜེ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ནཾ མ་ཧཱ་ཝཱ་ལོ༹ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སཱི་ཏི.
ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ན ཝི་ར་ཏི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ར་ཏཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་སྶཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ‘‘པཱ་ཎཾ གྷཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་མྤི ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. སཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཝི་ར་ཏི ཀོ་ས་ལླ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཀུ་ས་ལནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཀུ་ཙྪི་ཏ་ས་ཡ་ན་ཏོ ཝཱ ཀུ་ས་ནྟི ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རཾ དུ་སྶཱི་ལྱཾ ལུ་ནཱ་ཏཱི་ཏི་པི ཀུ་ས་ལཾ. ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ ཀུ་ས་ལ་ནྟི ཨི་མ་སྶ པ་ན པ་ཉྷ་སྶ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཏི ན ཝུ་ཏྟཱ.
ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་ས་མྤི ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཏོ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏོ མཱུ་ལ་ཏོ་ཏི པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཏོཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཧི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཝི་ར་ཏི་ཡོ་པི. ཨ་ནྟེ ཏ་ཡོ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ.
ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཨེ་ཝ, ནོ མཱུ་ལཱ་ནི. ཨ་ནྟེ ཏ་ཡོ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཙེ་ཝ མཱུ་ལཱ་ནི ཙ. ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཧི མཱུ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ལོ་བྷོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ ཧོ་ཏི. ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་དོ་སོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཨ་མོ་ཧོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནེ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི, ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧི ཝེ་ར་མ་ཎཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་པེ་ཏེ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི དུ་སྶཱི་ལྱཱ་ནི པ་ཛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཝེ་ད་ནཱ་ཏོཏི ས་བྦེ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ ཝཱ. ཀུ་ས་ལཾ པ་ཏྭཱ ཧི དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
མཱུ་ལ་ཏོཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ ཨ་ལོ་བྷ་ཨ་དོ་ས་ཨ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཏི་མཱུ་ལཱ ཧོ་ནྟི. ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ དྭི་མཱུ་ལཱ. ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ དྭི་མཱུ་ལཱ. ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀ་མཱུ་ལཱ. ཨ་ལོ་བྷོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱུ་ལཾ ན ཧོ་ཏི, ཨ་བྱཱ་པཱ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཨ་ལོ་བྷཱ་དོ་ས་ཝ་སེ་ན དྭི་མཱུ་ལཱ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ལོ་བྷོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ན ལོ་བྷོ་ཏི ཨ་ལོ་བྷོ, ལོ་བྷ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་སྶ དྷ་མྨ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་དོ་སཱ་མོ་ཧེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏེ་སུ ཨ་ལོ་བྷོ ས་ཡ་ཉྩ ཀུ་ས་ལཾ, ཨི་མེ་ས་ཉྩ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཀེ་ས་ཉྩི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པྤ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཊྛེ་ན ཀེ་ས་ཉྩི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛེ་ན མཱུ་ལ་ནྟི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ. ཨ་དོ་སཱ་མོ་ཧཱ་ན་མྤི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨི་དཱ་ནི ས་བྦ་མྤི ཏཾ ས་ངྑེ་པེ་ན ཙ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཙ དེ་སི་ཏ་མ་ཏྠཾ ནི་ག་མེ་ནྟོ ཡ་ཏོ ཁོ ཨཱ་ཝུ་སོཏི་ཨཱ་དི་ཨ་པྤ་ནཱ་ཝཱ་ར་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ནི་དྡི་ཊྛ་ད་སཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀེ་ན ན་ཡེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་སྶ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ནི་ཡྻཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཏྠ ཧི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཙ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཙ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཙ ལོ་བྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨཱ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ. པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན ས་བྦེ་པི ཀ་མྨ་པ་ཐཱ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ. ས་བྦཱ་ནི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ. ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ. དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟོ ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་མཱ་ནོ ནི་རོ་དྷཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ མ་གྒ་ས་ཙྩ་ནྟི ཨི་ཏི དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི ས་རཱུ་པེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི, དྭེ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
སོ ས་བྦ་སོ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནི པ་ཛཱ་ན་ནྟོ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཾ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ. པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱཏི པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡ་ཉྩ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨ་སྨཱི་ཏི དི་ཊྛི་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཾ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏྭཱཏི པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཀ་ཉྩི དྷ་མྨཾ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་རཱི་ཀ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་སྨཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མཱུ་ཧ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ དི་ཊྛི་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཾ ས་མུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ.
ཏ་ཏྠ དི་ཊྛི་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡནྟི དི་ཊྛི་ས་དི་སཾ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་སྨཱི་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ དི་ཊྛི་ས་དི་སོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟོ. ཨི་མ་ཉྩ ཨ་སྨི་མཱ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཁ་ནྡྷི་ཡ་ཝ་གྒེ ཁེ་མ་ཀ་སུ་ཏྟཾ (སཾ. ནི. ༣.༨༩) ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལཾ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ. ཝི་ཛྫཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱཏི ཏ་སྶཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་མུ་གྒྷཱ་ཊི་ཀཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཝི་ཛྫཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ. དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི དེ་ས་ནཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏི, ཨི་མཱ་ཡ ཀ་མྨ་པ་ཐ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཝ་སེ་ན་པཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ཧི དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་སཱི་ཏི.
ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༠. སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ་ཏི ཁོ…པེ… ཨཱ་ག་ཏོ ཨི་མཾ ས་དྡྷ་མྨནྟི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་མུ་ཁེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ‘‘སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྶེ་ཝ ཝ་ཙ་ན་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཝ་ཙ་སཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཙེ་ཏ་སཱ ས་མྤི་ཡཱ་ཡི་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཐེ་རོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དེ་ས་ནཾ དེ་སེ་ཏུཾ པ་ཊི་བ་ལོ, ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཧོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ དེ་སེ་ཏུ’’ནྟི ཡ་སྨཱ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རི་མྤི དེ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི ཁོ’’ཏི ཨ་ཝ་ཙ, ཏ་སྨཱ ཨ་པ་རེ་ན་པི ན་ཡེ་ན ས་ཙྩ་དེ་ས་ནཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪིཾ་སུ. ཏེ་ན ས་ཡ་མེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་པ་ཉྷ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ སི་ཡཱ ཁོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཉྙོ་པི པ་རི་ཡཱ་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་མྤི ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ, པུ་རི་མ་པ་ཉྷ་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ པུ་ཙྪིཾ་སཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ནེ་སཾ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ ཐེ་རོ སི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ, ཨཱ་ཧཱ་རནྟི པ་ཙྩ་ཡཾ. པ་ཙྩ་ཡོ ཧི ཨཱ་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཏྟཱ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ བྷཱུ་ཏཱཏི ས་ཉྫཱ་ཏཱ, ནི་བྦ་ཏྟཱ. ས་མྦྷ་ཝེ་སཱི་ནནྟི ཡེ ས་མྦྷ་ཝཾ ཛཱ་ཏིཾ ནི་བྦ་ཏྟིཾ ཨེ་ས་ནྟི ག་ཝེ་ས་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏཱུ་སུ ཡོ་ནཱི་སུ ཨ་ཎྜ་ཛ་ཛ་ལཱ་བུ་ཛཱ ས་ཏྟཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ ཝ་ཏྠི་ཀོ་ས་ཉྩ ན བྷི་ནྡ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ས་མྦྷ་ཝེ་སི་ནོ ནཱ་མ. ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ ཝ་ཏྠི་ཀོ་ས་ཉྩ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟཱ བྷཱུ་ཏཱ ནཱ་མ. སཾ་སེ་ད་ཛཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཙ པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ས་མྦྷ་ཝེ་སི་ནོ ནཱ་མ. དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི བྷཱུ་ཏཱ ནཱ་མ. ཡེ་ན ཡེ་ན ཝཱ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཡཱ་ཝ ཏེ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ན པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ས་མྦྷ་ཝེ་སི་ནོ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ པ་རཾ བྷཱུ་ཏཱ ནཱ་མ.
ཨ་ཐ ཝཱ བྷཱུ་ཏཱཏི ཛཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཡེ བྷཱུ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ན པུ་ན བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་མྦྷ་ཝ་མེ་ས་ནྟཱི་ཏི ས་མྦྷ་ཝེ་སི་ནོ. ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྟཱ ཨཱ་ཡ་ཏི་མྤི ས་མྦྷ་ཝཾ ཨེ་ས་ནྟཱ་ནཾ སེ་ཀྑ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ས་བྦ་ས་ཏྟེ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. ཝཱས་དྡོ ཙེ་ཏྠ ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠོ, ཏ་སྨཱ བྷཱུ་ཏཱ་ན་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝེ་སཱི་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཋི་ཏི་ཡཱཏི ཋི་ཏ་ཏྠཾ. ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཏྠཾ. ཝ་ཙ་ན་བྷེ་དོ ཙེ་ས, ཨ་ཏྠོ པ་ན དྭི་ནྣ་མྤི པ་དཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐ ཝཱ ཋི་ཏི་ཡཱཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཙྪེ་དཱ་ཡ. ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ. ཨུ་བྷོ་པི ཙེ་ཏཱ་ནི བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ ཙ. ས་མྦྷ་ཝེ་སཱི་ནཾ ཝཱ ཋི་ཏི་ཡཱ ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོཏི ཀ་བ་ལ༹ཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ཏོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ, ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་སཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཡ ཨོ་ཛཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཝཱ སུ་ཁུ་མོ ཝཱཏི ཝ་ཏྠུ་ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ, ཝ་ཏྠུ་སུ་ཁུ་མ་ཏཱ་ཡ སུ་ཁུ་མོ. ས་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ་ཝ ཧོ་ཏི. སཱ་པི ཙ་སྶ ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏཱ སུ་ཁུ་མ་ཏཱ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ་ན་ཉྷི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ མོ་རཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ ཀི་ར པཱ་སཱ་ཎེ གི་ལ་ནྟི. ཏེ ཙ ནེ་སཾ ཀུ་ཙྪི་པྤ་ཏྟཱ་ཝ ཝི་ལཱི་ཡ་ནྟི. མོ་རཱ ས་པྤ་ཝི་ཙྪི་ཀཱ་དི་པཱ་ཎེ ཁཱ་ད་ནྟི. མོ་རཱ་ནཾ པ་ན ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ར་ཙྪཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཏེ ཀི་ར ཏི་ཝ་སྶ་ཚ་ཌྜི་ཏཱ་ནི ཝི་སཱ་ཎཱ་ནི ཙེ་ཝ ཨ་ཊྛཱི་ནི ཙ ཁཱ་ད་ནྟི. ཏཱ་ནི ཙ ནེ་སཾ ཁེ་ལེ༹་ན ཏེ་མི་ཏ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཀ་ནྡ་མཱུ་ལཾ ཝི་ཡ མུ་དུ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་ར་ཙྪཱ་ན་མྤི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཏེ་པི ནཱ་ནཱ་རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ཡོ ཁཱ་ད་ནྟི. ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ག་ཝ་ཡ་གོ་ཀ་ཎྞ་མི་གཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཏེ ཀི་ར ནི་སྶཱ་རཱ་ནི ནཱ་ནཱ་རུ་ཀྑ་པ་ཎྞཱ་དཱི་ནི ཁཱ་ད་ནྟི. ཏེ་ས་མྤི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ གུ་ནྣཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཏེ ཨ་ལླ་སུ་ཀྑ་ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟི. ཏེ་སཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ས་སཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ས་སཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ས་ཀུ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ས་ཀུ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩ་ནྟ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. པ་ཙྩ་ནྟ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཏེ་ས་མྤི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ བྷུ་མྨ་དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. བྷུ་མྨ་དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦོ, ཏེ་སཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ་ཏྭེ་ཝ ནི་ཊྛཾ པ་ཏྟོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨོ་ཛཱ པ་རི་ཏྟཱ ཧོ་ཏི དུ་བྦ་ལཱ, སུ་ཁུ་མེ བ་ལ་ཝ་ཏཱི. ཏ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀ་པ་ཏྟ་པཱུ་ར་མྤི ཡཱ་གུཾ པཱི་ཝ་ཏོ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཛི་གྷ་ཙྪི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡཾ་ཀ་ཉྩི་དེ་ཝ ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ. ས་པྤིཾ པ་ན པ་ས་ཊ་མ་ཏྟཾ པི་ཝི་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ཨ་བྷོ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ པ་རི་སྶ་མཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏི, ན པ་ན ས་ཀྐོ་ཏི པཱ་ལེ་ཏུཾ. ཨོ་ཛཱ པཱ་ལེ་ཏི, ན ས་ཀྐོ་ཏི པ་རི་སྶ་མཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏུཾ. དྭེ པ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་སྶ་མ་ཉྩེ་ཝ ཝི་ནོ་དེ་ནྟི པཱ་ལེ་ནྟི ཙཱ་ཏི.
ཕ་སྶོ དུ་ཏི་ཡོཏི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་དི ཚ་བྦི་དྷོ་པི ཕ་སྶོ. ཨེ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་ཧཱ་རེ་སུ དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དེ་ས་ནཱ་ན་ཡོ ཨེ་ཝ ཙེ་ས. ཏ་སྨཱ ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ ཀཱ་ར་ཎེ་ན དུ་ཏི་ཡོ ཝཱ ཏ་ཏི་ཡོ ཝཱ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ན ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཾ. མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ཨེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཙི་ཏྟཾ.
ཨེ་ཏྠཱ་ཧ, ཡ་དི པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛོ, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཨི་མེ་ཡེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ. ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡོ ཧི ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ. ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕ་སྶོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ, ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ནཱ་ཧཱ་རོ ནོ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ, ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི.
ཀོ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་ཧཱ་རོ, ཀིཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི? ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཨོ་ཛ་ཊྛ་མ་ཀ་རཱུ་པཱ་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ཏི. ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རོ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ, མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རོ ཏ་ཡོ བྷ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནྟི.
ཀ་ཐཾ? ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཏཱ་ཝ མུ་ཁེ ཋ་པི་ཏ་མ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ད་ནྟ་ཝི་ཙུ་ཎྞི་ཏཾ པ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀཾ སི་ཏྠཾ ཨ་ཊྛ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཛ་ཊྛ་མ་ཀ་རཱུ་པཱ་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ཏི.
ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རོ པ་ན སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡོ ཕ་སྶོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡོ དུ་ཀྑཾ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡོ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རོ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི.
མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱུ་པ་གཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི, རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝཱུ་པ་གཱ་ནི ཏཾ ཏཾ བྷ་ཝཾ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རོ ཏ་ཡོ བྷ་ཝེ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི.
ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རོ པ་ན ཡེ ཙ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ, ཡཱ་ནི ཙ ཏི་ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཏིཾ་ས་རཱུ་པཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ན་ཡེ་ན ཏཱ་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རོ ཏ་ཡོ བྷ་ཝེ ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི སཱ་ས་ཝཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ན ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཎ་ཏོ པེ་ཏེ ཨཱ་ཧཱ་རཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་ཧཱ་རེ་སུ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ནྟོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ཏི. ཕ་སྶོ ཕུ་ས་ནྟོ་ཡེ་ཝ, མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་མཱ་ནཱ་ཝ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཛཱ་ན་ནྟ་མེ་ཝ.
ཀ་ཐཾ? ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཧི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཊྛ་པ་ནེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ ཧོ་ཏི. ཀ་མྨ་ཛ་ནི་ཏོ་པི ཧི ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏོ ད་ས་པི ཝ་སྶཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི ཡཱ་ཝ ཨཱ་ཡུ་པ་རི་མཱ་ཎཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ མཱ་ཏུ་ཡཱ ཛ་ནི་ཏོ་པི དཱ་ར་ཀོ དྷཱ་ཏི་ཡཱ ཐ་ཉྙཱ་དཱི་ནི པཱ་ཡེ་ཏྭཱ པོ་སི་ཡ་མཱ་ནོ་ཝ ཙི་རཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ན ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏ་གེ་ཧཾ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ཡ་ཐཱ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ གེ་ཧེ པ་ཏ་ནྟེ ཨ་ཉྙེ་ན དཱ་རུ་ནཱ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ནྟི, ཨ་ཉྙེ་ན དཱ་རུ་ནཱ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཝཾ ཏཾ གེ་ཧཾ ན པ་ཏ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ, ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ནྟོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ སཱ་དྷེ་ནྟོ་པི ཙ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ དྭི་ནྣཾ རཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཙ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་སྶ ཙ. ཀ་མྨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཛ་ན་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི.
ཕ་སྶོ པ་ན སུ་ཁཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཕུ་ས་ནྟོ་ཡེ་ཝ སུ་ཁཱ་དི་ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ ཧོ་ཏི. མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་མཱ་ནཱ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝ་མཱུ་ལ་ནི་པྥཱ་ད་ན་ཏོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ ཧོ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཛཱ་ན་ནྟ་མེ་ཝ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཧཱ་ར་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནེ་སུ པ་ནེ་ཏེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རི བྷ་ཡཱ་ནི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རེ ནི་ཀ་ནྟི་ཡེ་ཝ བྷ་ཡཾ, ཕ་སྶེ ཨུ་པ་ག་མ་ན་མེ་ཝ, མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་མེ་ཝ, ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཨ་བྷི་ནི་པཱ་ཏོ་ཡེ་ཝ བྷ་ཡ་ནྟི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རེ ཧི ནི་ཀ་ནྟིཾ ཀ་ཏྭཱ སཱི་ཏཱ་དཱི་ནཾ པུ་རེ་ཀྑ་ཏཱ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ མུ་དྡཱ་ག་ཎ་ནཱ་དི་ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ ཨ་ན་པྤ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ག་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཙ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནེ་ས་ནཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟཱ དི་ཊྛེ་པི དྷ་མྨེ གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ ཧོ་ནྟི. ས་མྤ་རཱ་ཡེ་པི ཏ་སྶ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པི ཨཱ་དི་ཏྟཱ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ལ་ཀྑ་ཎ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་མ་ཎ་པེ་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཏཱ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རེ ནི་ཀ་ནྟི་ཡེ་ཝ བྷ་ཡ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཕ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཱ་པི ཕ་སྶ་སྶཱ་དི་ནོ པ་རེ་སཾ ར་ཀྑི་ཏ་གོ་པི་ཏེ་སུ དཱ་རཱ་དཱི་སུ བྷ་ཎྜེ་སུ ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏེ ས་ཧ བྷ་ཎྜེ་ན བྷ་ཎྜ་སཱ་མི་ཀཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཝཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊེ་སུ ཚ་ཌྜེ་ནྟི. ར་ཉྙོ ཝཱ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ནྟི. ཏ་ཏོ ནེ རཱ་ཛཱ ཝི་ཝི་དྷཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི. ཀཱ་ཡ་སྶ ཙ བྷེ་དཱ དུ་གྒ་ཏི ནེ་སཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཕ་སྶ་སྶཱ་ད་མཱུ་ལ་ཀཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་མྤི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ས་བྦ་མཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རེ ཨུ་པ་ག་མ་ན་མེ་ཝ བྷ་ཡ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནེ་ནེ་ཝ པ་ན ཏ་མྨཱུ་ལ་ཀཾ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ བྷ་ཡཾ ས་བྦ་མཱ་ག་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་མེ་ཝ བྷ་ཡ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་བྷི་ནི་པ་ཏ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨི་ཉྩ ནི་བྦ་ཏྟེ ས་བྦ་བྷ་ཡཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཏ་མྨཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རེ ཨ་བྷི་ནི་པཱ་ཏོ་ཡེ་ཝ བྷ་ཡ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཝཾ ས་བྷ་ཡེ་སུ པ་ན ཨི་མེ་སུ ཨཱ་ཧཱ་རེ་སུ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རེ ནི་ཀ་ནྟི་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཏྠཾ ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭེ ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (སཾ. ནི. ༢.༦༣) ན་ཡེ་ན པུ་ཏྟ་མཾ་སཱུ་པ་མཾ དེ་སེ་སི. ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རེ ནི་ཀ་ནྟི་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཏྠཾ ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གཱ་ཝཱི ནི་ཙྩ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནི་ཙྩ་མྨ་གཱ་ཝཱུ་པ་མཾ དེ་སེ་སི. མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རེ ནི་ཀ་ནྟི་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཏྠཾ ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སཱུ་པ་མཾ དེ་སེ་སི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རེ ནི་ཀ་ནྟི་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཏྠཾ ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙོ་རཾ ཨཱ་གུ་ཙཱ་རི’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་ཏྟི་ས་ཏཱ་ཧ་ཏཱུ་པ་མཾ དེ་སེ་སི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ བྷཱུ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ, དྭེ ཀི་ར ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ པུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཏྟེ་ན པཱ་ཐེ་ཡྻེ་ན ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ ཀ་ནྟཱ་ར་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཏེ་སཾ པ་ཉྙཱ་ས ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ནྟྭཱ པཱ་ཐེ་ཡྻཾ ནི་ཊྛཱ་སི. ཏེ ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ་ཏུ་རཱ ཝི་ར་ལ༹་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཏ་ཏོ པུ་རི་སོ བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་དྡེ ཨི་ཏོ ས་མ་ནྟཱ པ་ཉྙཱ་ས ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི གཱ་མོ ཝཱ ནི་ག་མོ ཝཱ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཡཾ ཏཾ པུ་རི་སེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ བ་ཧུ་མྤི ཀ་སི་གོ་ར་ཀྑཱ་དི་ཀ་མྨཾ, ན དཱ་ནི ས་ཀྐཱ ཏཾ མ་ཡཱ ཀཱ་ཏུཾ, ཨེ་ཧི མཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཌྜྷ་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ པཱ་ཐེ་ཡྻཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ནྟཱ་རཾ ནི་ཏྠ་རཱ་ཧཱི’’ཏི. སཱ་པི ཨཱ་ཧ ‘‘སཱ་མི མ་ཡཱ དཱ་ནི ཡཾ ཏཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ བ་ཧུ་མྤི སུ་ཏྟ་ཀ་ནྟ་ནཱ་དི་ཀ་མྨཾ, ཏཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨེ་ཧི མཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཌྜྷ་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ པཱ་ཐེ་ཡྻཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ནྟཱ་རཾ ནི་ཏྠ་རཱ་ཧཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ སོ ཏཾ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་དྡེ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་མ་ར་ཎེ་ན དྭི་ནྣཾ མ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ན ཧི མ་ནྡོ ཀུ་མཱ་རོ མཱ་ཏ་རཾ ཝི་ནཱ ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཡ་དི པ་ན མ་ཡཾ ཛཱི་ཝཱ་མ, པུ་ན དཱ་ར་ཀཾ ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ, ཧ་ནྡ དཱ་ནི པུ་ཏྟ་ཀཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ མཾ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ནྟཱ་རཾ ནི་ཏྠ་རཱ་མཱ’’ཏི.
ཏ་ཏོ མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟ་མཱ་ཧ ‘‘ཏཱ་ཏ པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཱ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ པི་ཏཱ ‘‘མ་ཡཱ པུ་ཏྟ་ཀཾ པོ་སེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཀ་སི་གོ་ར་ཀྑཱ་དཱི་ཧི ཨ་ན་པྤ་ཀཾ དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ, ན ས་ཀྐོ་མི པུ་ཏྟཾ མཱ་རེ་ཏུཾ, ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ཏ་ཝ པུ་ཏྟ་ཀཾ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ མཱ་ཏུ་ས་ནྟི་ཀ་མེ་ཝ ག་ཙྪཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི ‘‘མ་ཡཱ པུ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ནྟི་ཡཱ གོ་ཝ་ཏ་ཀུ་ཀྐུ་ར་ཝ་ཏ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡཱ་ཙ་ནཱ་དཱི་ཧི་པི ཏཱ་ཝ ཨ་ན་པྤ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཀུ་ཙྪི་ནཱ པ་རི་ཧ་ར་ནྟི་ཡཱ? ན ས་ཀྐཱ་ཧཾ པུ་ཏྟཾ མཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ པི་ཏུ་ས་ནྟི་ཀཾ་ཡེ་ཝ ག་ཙྪཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ སོ དྭི་ནྣཾ ཨ་ནྟ་རཱ ག་ཙྪ་ནྟོ་ཡེ་ཝ མ་ཏོ. ཏེ ཏཾ དི་སྭཱ པ་རི་དེ་ཝི་ཏྭཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ མཾ་སཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནྟཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཏེ་སཾ སོ པུ་ཏྟ་མཾ་སཱ་ཧཱ་རོ ན་ཝ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཊི་ཀུ་ལ་ཏྟཱ ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡ ཧོ་ཏི, ན མ་དཱ་ཡ ན མ་ཎྜ་ནཱ་ཡ ན ཝི་བྷཱུ་ས་ནཱ་ཡ, ཀེ་ཝ་ལཾ ཀ་ནྟཱ་ར་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཏ་མེ་ཧི ན་ཝ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཊི་ཀཱུ་ལོ་ཏི ཙེ? ས་ཛཱ་ཏི་མཾ་ས་ཏཱ་ཡ ཉཱ་ཏི་མཾ་ས་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟ་མཾ་ས་ཏཱ་ཡ པི་ཡ་པུ་ཏྟ་མཾ་ས་ཏཱ་ཡ ཏ་རུ་ཎ་མཾ་ས་ཏཱ་ཡ ཨཱ་མ་ཀ་མཾ་ས་ཏཱ་ཡ ཨ་གོ་ར་ས་མཾ་ས་ཏཱ་ཡ ཨ་ལོ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷཱུ་པི་ཏ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡོ བྷི་ཀྑུ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཏྟ་མཾ་ས་ས་དི་སཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ཏ་ཏྠ ནི་ཀ་ནྟིཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ པུ་ཏྟ་མཾ་སཱུ་པ་མཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ.
ནི་ཙྩ་མྨ་གཱ་ཝཱུ་པ་མཱ་ཡཾ པ་ན ཡ་ཐཱ སཱ གཱ་ཝཱི གཱི་ཝ་ཏོ ཡཱ་ཝ ཁུ་རཱ, ཏཱ་ཝ ཙ་མྨཾ ཨུ་དྡཱ་ལེ་ཏྭཱ མུ་ཏྟཱ ཡཾ ཡ་དེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་ཏྠ པཱ་ཎ་ཀེ་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶེ་ཝཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཕ་སྶོ་པི ཡཾ ཡ་དེ་ཝ ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ནི་སྶཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏཾ་ཏཾ་ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ཝེ་ད་ཡི་ཏ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡོ བྷི་ཀྑུ ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རཾ ཨེ་ཝཾ ནི་ཙྩ་མྨ་གཱ་ཝི་ས་དི་སཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ཏ་ཏྠ ནི་ཀ་ནྟིཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ནི་ཙྩ་མྨ་གཱ་ཝཱུ་པ་མཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སཱུ་པ་མཱ་ཡཾ པ་ན ཡ་ཐཱ སཱ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཊྛེ་ན ཏ་ཡོ བྷ་ཝཱ. ཡ་ཐཱ ནཱ་ནཱ་བཱ་ཧཱ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ཀཱ དྭེ པུ་རི་སཱ, ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝེ་སུ ཨུ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཊྛེ་ན མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ. ཏ་སྨཱ ཡོ བྷི་ཀྑུ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སཱུ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ཀ་པུ་རི་ས་ས་དི་སཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ཏ་ཏྠ ནི་ཀ་ནྟིཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སཱུ་པ་མཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ.
ས་ཏྟི་ས་ཏཱ་ཧ་ཏཱུ་པ་མཱ་ཡཾ པ་ན ཡེ་ན སོ པུ་རི་སོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ ས་ཏྟི་ས་ཏེ་ན ཧ་ཉྙ་ཏི, ཏ་མ་སྶ ས་རཱི་རེ ཝ་ཎ་མུ་ཁ་ས་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ་ཡེ་ཝ པ་ཏ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏ་རཱ་ནི དྭེ ས་ཏྟི་ས་ཏཱ་ནི, ཨེ་ཝ་མ་སྶ པ་ཏི་ཏོ་ཀཱ་སེ ཨ་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་པ་ཏི་ཏྭཱ ག་ཏཱ་ཧི ས་ཏྟཱི་ཧི ས་བྦ་ས་རཱི་རཾ ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་ཝ་ཎ་མུ་ཁེ་པི ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཏཱི་སུ ཝ་ཎ་མུ་ཁ་ས་ཏེ་སུ? ཏ་ཏྠ ས་ཏྟི་ནི་པཱ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ. ཝ་ཎ་མུ་ཁ་ཛ་ན་ནཾ ཝི་ཡ ཁ་ནྡྷ་ཛ་ན་ནཾ. ཝ་ཎ་མུ་ཁེ་སུ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནུ་པྤཱ་དོ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀ་ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་དུ་ཀྑུ་པྤཱ་དོ. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ, ཨཱ་གུ་ཙཱ་རཱི པུ་རི་སོ ཝི་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཏ་སྶ ས་ཏྟི་གྷཱ་ཏེ་ཧི ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝ་ཎ་མུ་ཁཱ་ནི ཝི་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ. ཝ་ཎ་མུ་ཁ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཀ་ཀྑ་ལ༹་དུ་ཀྑུ་པྤཱ་དོ ཝི་ཡ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎ་ཨ་ཊྛ་ན་ཝུ་ཏི་རོ་གཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀ་དུ་ཀྑུ་པྤཱ་དོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་སྨཱ ཡོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རཾ ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟི་ས་ཏཱ་ཧ་ཏ་ས་དི་སཾ པ་སྶ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ནི་ཀ་ནྟིཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ཏྟི་ས་ཏཱ་ཧ་ཏཱུ་པ་མཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ.
སོ ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་སུ ཨཱ་ཧཱ་རེ་སུ ནི་ཀ་ནྟིཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡེ་སུ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ་སུ ས་བྦ་མྤི པ་རི་ཉྙཱ་ཏཾ ཝ་ཏྠུ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀོ རཱ་གོ པ་རི་ཉྙཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀེ རཱ་གེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ ན་ཏྠི ཏཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཡེ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པུ་ན ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཕ་སྶེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏཱི་སུ ཝེ་ད་ནཱ་སུ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ་སུ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩི ཨུ་ཏྟ་རི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི ཝ་དཱ་མི. མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ ཏི་སྶོ ཏ་ཎྷཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏཱི་སུ ཏ་ཎྷཱ་སུ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ་སུ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩི ཨུ་ཏྟ་རི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི ཝ་དཱ་མི. ཝི་ཉྙཱ་ཎེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ནཱ་མ་རཱུ་པེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩི ཨུ་ཏྟ་རི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༦༣).
ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡོཏི པུ་རི་མ་ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཐཾ? པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཧི ཏི་ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་མ་ཏིཾ་ས་རཱུ་པ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཛཱ་ཏཱ ཨོ་ཛཱ ཨ་ཏྠི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ན ཕ་སྶ་ཙེ་ཏ་ནཱ ས་ཡ་ཉྩ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨི་མེ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཕ་སྶ་མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ པུ་རི་མ་ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་སྨཱ པ་ནི་དྷ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཱ་པི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཱ་པི ཨཱ་ཧཱ་རཱ མི་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཱ་ན་མྤི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཊྛ་ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཧི རཱུ་པེ་སུ ཨོ་ཛཱ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཡཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ. ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ན ཕ་སྶ་ཙེ་ཏ་ནཱ ས་ཡ་ཉྩ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨི་མེ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཕ་སྶ་མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རཱ་ཏི.
ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ནི་རོ་དྷོཏི ཨི་མི་སྶཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ནི་རོ་དྷེ་ན ཨཱ་ཧཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ, ཨི་དྷ ཙ་ཏྟཱ་རི་པི ས་ཙྩཱ་ནི ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཙ ཨི་དྷ, ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་མྤི ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སཱུ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ནྟེ་ན ས་ཙྩཱ་ནི ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཱ་ནི. ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཙ ‘‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི ཁོ ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཨི་དཾ དེ་ས་ནཱ་ནི་ཡྻཱ་ཏ་ནཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ དེ་སི་ཏ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྶ ཨི་དྷ ཏཱ་ཝ ཨ་ཡཾ ཡོ་ཛ་ནཱ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པཱིཏི ཨི་མཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་ར་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཝ་སེ་ནཱ་པཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠཱ་པི.
ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་ཙྩ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༡. ཨི་དཱ་ནི ‘‘སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ’’ཏི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཐེ་ར་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཏྟ་རི་མྤི པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. ཐེ་རོ ཙ ནེ་སཾ ཨ་ཉྙེ་ན་པི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བྱཱ་ཀཱ་སི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ་པི ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ. ཏ་སྨཱ ཨི་ཏོ པ་རཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཡེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ. ཨི་མ་སྶ པ་ན ཝཱ་ར་སྶ ས་ངྑེ་པ་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ དུ་ཀྑནྟི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ. ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ པ་ན ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཾ ས་བྦཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ས་ཙྩ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ས་ཙྩ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༢. ཨི་ཏོ པ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཝཱ་རེ ཏཱ་ཝ ཏེ་སཾ ཏེ་སནྟི ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ་ཏི ཉཱ་ཏ་བྦོ. ཡཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཛ་རཱ, ཡཱ སོ་མ་ད་ཏྟ་སྶ ཛ་རཱ་ཏི ཨེ་ཝ་ཉྷི དི་ཝ་ས་མྤི ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ནེ་ཝ ས་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨི་མེ་ཧི པ་ན དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ན ཀོ་ཙི ས་ཏྟོ ཨ་པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ’’ཏི.
ཏ་མྷི ཏ་མྷཱིཏི ཨ་ཡཾ ག་ཏི་ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ནི་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ. ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེཏི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛ་སྶ ས་རཱུ་པ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཛ་རཱ ཛཱི་ར་ཎ་ཏཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཛ་རཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་སོ. ཛཱི་ར་ཎ་ཏཱཏི ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་དྡེ་སོ. ཁ་ཎྜི་ཙྩནྟི་ཨཱ་ད་ཡོ ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཀི་ཙྩ་ནི་དྡེ་སཱ. པ་ཙྪི་མཱ དྭེ པ་ཀ་ཏི་ནི་དྡེ་སཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཛ་རཱཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ དཱི་པི་ཏཱ, ཏེ་ན་སྶཱ་ཡཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་སོ. ཛཱི་ར་ཎ་ཏཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཏོ. ཏེ་ན་སྶཱ་ཡཾ ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་དྡེ་སོ. ཁ་ཎྜི་ཙྩནྟི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ད་ནྟ་ན་ཁཱ་ནཾ ཁ་ཎྜི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཏོ. པཱ་ལི་ཙྩནྟི ཨི་མི་ནཱ ཀེ་ས་ལོ་མཱ་ནཾ པ་ལི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཏོ. ཝ་ལི་ཏྟ་ཙ་ཏཱཏི ཨི་མི་ནཱ མཾ་སཾ མི་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཙེ ཝ་ལི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཏོ དཱི་པི་ཏཱ. ཏེ་ན་སྶཱ ཨི་མེ ཁ་ཎྜི་ཙྩནྟི་ཨཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཀི་ཙྩ་ནི་དྡེ་སཱ. ཏེ་ཧི ཨི་མེ་སཾ ཝི་ཀཱ་རཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊ་ཛ་རཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཝཱ ཨ་གྒི་ནོ ཝཱ ཝཱ་ཏ་སྶ ཝཱ ཏི་ཎ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ས་མྦྷ་གྒ་པ་ལི་བྷ་གྒ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཛྷཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ག་ཏ་མ་གྒོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི, ན ཙ སོ ག་ཏ་མ་གྒོ ཏཱ་ནེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཱ་དཱི་ནི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛ་རཱ་ཡ ད་ནྟཱ་དཱི་སུ ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ཏ་མ་གྒོ པཱ་ཀ་ཊོ, ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ་པི ག་ཡ྄ཧ་ཏི. ན ཙ ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དཱི་ནེ་ཝ ཛ་རཱ, ན ཧི ཛ་རཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཧོ་ཏི.
ཨཱ་ཡུ་ནོ སཾ་ཧཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀོཏི ཨི་མེ་ཧི པ་ན པ་དེ་ཧི ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཡེ་ཝ ཨ་བྷི་བྱ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡ་ཙ་ཀྑཱ་དི་ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་པཱ་ཀ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ཡ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ དཱི་པི་ཏཱ. ཏེ་ན་སྶི་མེ པ་ཙྪི་མཱ དྭེ པ་ཀ་ཏི་ནི་དྡེ་སཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཛ་རཾ པ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཡུ ཧཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཛ་རཱ ‘‘ཨཱ་ཡུ་ནོ སཾ་ཧཱ་ནཱི’’ཏི ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་སྨཱ ཙ ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ སུ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི སུ་ཁུ་མ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡཾ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ག་ཎྷ་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ནི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཛ་རཾ པ་ཏྟ་སྶ པ་རི་པ་ཀྐཱ་ནི ཨཱ་ལུ་ལི༹་ཏཱ་ནི ཨ་ཝི་ས་དཱ་ནི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀོ’’ཏི་པི ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. སཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ནི་དྡི་ཊྛཱ ས་བྦཱ་པི ཛ་རཱ པཱ་ཀ་ཊཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ད་ནྟཱ་དཱི་སུ ཁ་ཎྜ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཏོ རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ ཛ་རཱ པཱ་ཀ་ཊ་ཛ་རཱ ནཱ་མ. ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ པ་ན ཏཱ་དི་ས་སྶ ཝི་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་ད་སྶ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཛ་རཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཡྭཱ་ཡཾ ཁ་ཎྜཱ་དི་བྷཱ་ཝོ དི་སྶ་ཏི, སོ ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ ད་ནྟཱ་དཱི་ནཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཝ་ཎྞོ་ཡེ་ཝ, ཏཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་སྭཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ ད་ནྟཱ ཛ་རཱ་ཡ པ་ཧ་ཊཱ’’ཏི ཛ་རཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནེ བ་དྡྷཱ་ནི གོ་སཱི་སཱ་དཱི་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནཾ ཝི་ཡ. པུ་ན ཨ་ཝཱི་ཙི ས་ཝཱི་ཙཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ མ་ཎི་ཀ་ན་ཀ་ར་ཛ་ཏ་པ་ཝཱ་ལ༹་སཱུ་རི་ཡཱ་དཱི་ནཾ མ་ནྡ་ད་ས་ཀཱ་དཱི་སུ པཱ་ཎཱི་ནཾ ཝི་ཡ པུ་པྥ་ཕ་ལ་པ་ལླ་ཝཱ་དཱི་སུ ཙ ཨ་པཱ་ཎཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝ་ཎྞ་ཝི་སེ་སཱ་དཱི་ནཾ དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཛ་རཱ ཨ་ཝཱི་ཙི་ཛ་རཱ ནཱ་མ, ནི་ར་ནྟ་ར་ཛ་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སུ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝ་ཎྞ་ཝི་སེ་སཱ་དཱི་ནཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཛ་རཱ ས་ཝཱི་ཙི་ཛ་རཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨི་ཏོ པ་རཾ, ཏེ་སཾ ཏེ་སནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཙུ་ཏི ཙ་ཝ་ན་ཏཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཙུ་ཏཱིཏི ཙ་ཝ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཙ་ཝ་ན་ཏཱཏི བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. བྷེ་དོཏི ཙུ་ཏི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷ་ངྒུ་པྤ་ཏྟི་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནནྟི གྷ་ཊ་སྶེ་ཝ བྷི་ནྣ་སྶ བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཙུ་ཏི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཋཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. མ་ཙྩུ མ་ར་ཎནྟི མ་ཙྩུ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་ར་ཎཾ. ཏེ་ན ས་མུ་ཙྪེ་ད་མ་ར་ཎཱདཱི་ནི ནི་སེ་དྷེ་ཏི. ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ཨ་ནྟ་ཀོ, ཏ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཏི ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ. ཨེ་ཏེ་ན ལོ་ཀ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ མ་ར་ཎཾ དཱི་པེ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི པ་ར་མ་ཏྠེ་ན དཱི་པེ་ཏུཾ, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. པ་ར་མ་ཏྠེ་ན ཧི ཁ་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ནྟི, ན ས་ཏྟོ ནཱ་མ ཀོ་ཙི མ་ར་ཏི. ཁ་ནྡྷེ་སུ པ་ན བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ས་ཏྟོ མ་ར་ཏི, བྷི་ནྣེ་སུ མ་ཏོ་ཏི ཝོ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ, ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ. ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ, སེ་ས་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? བྷ་ཝ་དྭ་ཡེ་པི རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་སྨཱ ཙ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དཱི་སུ ཁ་ནྡྷཱ བྷི་ཛྫ་ནྟེ་ཝ, ན ཀི་ཉྩི ནི་ཀྑི་པ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ, མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་སུ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ མ་ར་ཎཾ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྩ ཛ་རཱ ཨི་ད་ཉྩ མ་ར་ཎཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོཏི ཨི་དཾ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཀ་ཐཱི་ཡ་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཛཱ་ཏི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༣. ཛཱ་ཏི་ཝཱ་རེ ཛཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཛཱ་ཏི, སཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ཡུ་ཏྟཱ. ས་ཉྫཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏི, སཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ཡུ་ཏྟཱ. ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཊྛེ་ན ཨོ་ཀྐ་ནྟི, སཱ ཨ་ཎྜ་ཛ་ཛ་ལཱ་བུ་ཛ་ཝ་སེ་ན ཡུ་ཏྟཱ. ཏེ ཧི ཨ་ཎྜ་ཀོ་ས་ཉྩ ཝ་ཏྠི་ཀོ་ས་ཉྩ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ པ་ཝི་ས་ནྟཱ ཝི་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི, སཱ སཾ་སེ་ད་ཛ་ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ ཧི པཱ་ཀ་ཊཱ་ཡེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཝོ་ཧཱ་ར་དེ་ས་ནཱ.
ཨི་དཱ་ནི པ་ར་མ་ཏྠ་དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏི. ཁ་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ ཧི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ན ས་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ཙ ཁ་ནྡྷཱ་ནནྟི ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ ཨེ་ཀ་སྶ ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི ག་ཧ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཊི་ལཱ་བྷོཏི ས་ནྟ་ཏི་ཡཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ. པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱ་ནེ་ཝ ཧི ཏཱ་ནི པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ ཛཱ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན ཝོ་ཧཱ་ར་ཏོ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཙ དེ་སི་ཏཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ནི་ག་མ་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི. བྷ་ཝ་ས་མུ་ད་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཛཱ་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ ཀ་མྨ་བྷ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཛཱ་ཏི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
བྷ་ཝ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༤. བྷ་ཝ་ཝཱ་རེ ཀཱ་མ་བྷ་ཝོཏི ཀ་མྨ་བྷ་ཝོ ཙ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝོ ཙ. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨ་བྷ་ཝོ ནཱ་མ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱུ་པ་གཾ ཀ་མྨ་མེ་ཝ. ཏ་ཉྷི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ‘‘སུ་ཁོ བུ་དྡྷཱ་ན་མུ་པྤཱ་དོ (དྷ. པ. ༡༩༤) དུ་ཀྑོ པཱ་པ་སྶ ཨུ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི (དྷ. པ. ༡༡༧) ཝི་ཡ ཕ་ལ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན བྷ་ཝོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝོ ནཱ་མ ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ. ཏ་ཉྷི ཏ་ཏྠ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ བྷ་ཝོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨི་དཾ ཀ་མྨ་ཉྩ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཙ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏ་མི་དྷ ‘‘ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མུ་ད་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་བྷ་ཝ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་བྷ་ཝ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན་པི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན་པི. ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝ་སྶ པ་ན ས་བྦ་སྶཱ་པི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
བྷ་ཝ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༥. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཝཱ་རེ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ན, ས་ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཀཱ་མོ ཙ སོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཝཱ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཨུ་པཱ་དཱ་ནནྟི ད་ལ༹ྷ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ད་ལ༹ྷ་ཏྠོ ཧི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་དྡོ, ‘‘ཨུ་པཱ་ཡཱ་ས ཨུ་པ་ཀ་ཊྛཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀ་རཱ་ག་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ནེ་ཏཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཡོ ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ’’ཏི (དྷ. ས. ༡༢༢༠; ཝི་བྷ. ༩༣༨) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཐཱ དི་ཊྛི ཙ སཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ དི་ཊྛིཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟི ཝཱ ཨེ་ཏེ་ན དི་ཊྛི་ནྟི དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི ཧི པུ་རི་མ་དི་ཊྛིཾ ཨུ་ཏྟ་ར་དི་ཊྛི. ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟི ཙ ཏཱ་ཡ དི་ཊྛིཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’ནྟི་ཨཱ་དི (མ. ནི. ༣.༢༧), སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་ཝ་ཛྫ་སྶ ས་བྦ་དི་ཊྛི་ག་ཏ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ནེ་ཏཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ ན་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི (དྷ. ས. ༡༢༢༠; ཝི་བྷ. ༩༣༨) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཐཱ སཱི་ལ་བྦ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ན, ས་ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, སཱི་ལ་བྦ་ཏ་ཉྩ ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཝཱ སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ནཾ. གོ་སཱི་ལ་གོ་ཝ་ཏཱ་དཱི་ནི ཧི ཨེ་ཝཾ སུ་དྡྷཱི་ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཏོ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ནེ་ཏཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ སཱི་ལེ་ན སུ་དྡྷཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཝ་ད་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ་དོ. ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཀིཾ ཝ་ད་ནྟི, ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟི ཝཱ? ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཏྟ་ཝཱ་ད་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཡ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ནེ་ཏཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨི་དྷ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༡༢༢༣) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་ད་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་ས་མ་ན་ནྟ་ར་ན་ཏྠི་ཝི་ག་ཏཱ་སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཙྩ་ཡོ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ནཱ་པི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏ་ཎྷཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༦. ཏ་ཎྷཱ་ཝཱ་རེ རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ…པེ… དྷ་མྨ་ཏ་ཎྷཱཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ‘‘སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པུ་ཏྟོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ པི་ཏི་ཏོ ནཱ་མཾ ཝི་ཡ པི་ཏི་ས་དི་སཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ནཱ་མཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཏ་ཎྷཱ, རཱུ་པེ ཏ་ཎྷཱ་ཏི རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ. སཱ ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྷཱ་ཝེ་ན རཱུ་པཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟཱི པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ. ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ག་ཏ་རཱ་ག་བྷཱ་ཝེ་ན རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟཱི པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ. ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ག་ཏ་རཱ་ག་བྷཱ་ཝེ་ན རཱུ་པཾ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི ཝི་ན་སྶ་ཏི པེ་ཙྩ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟཱི པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱཏི ཨེ་ཝཾ ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ, ཏ་ཐཱ ས་དྡ་ཏ་ཎྷཱ་ད་ཡོ་པཱི་ཏི ཨེ་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས, བ་ཧི་དྡྷཱ་རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨ་ཊྛཱ་ར་སཱ་ཏི ཚ་ཏྟིཾ་ས. ཨི་ཏི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་ས, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་ས, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་སཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་སྶུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘ཨ་སྨཱི’ཏི ཧོ་ཏི, ‘ཨི་ཏྠ་སྨཱི’ཏི ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༩༧༣-༩༧༤) ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་རཱུ་པཱ་དི་ནི་སྶི་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས, ‘‘བཱ་ཧི་ར་སྶུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘ཨི་མི་ནཱ ཨ་སྨཱི’ཏི ཧོ་ཏི, ‘ཨི་མི་ནཱ ཨི་ཏྠ་སྨཱི’ཏི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ (ཝི་བྷ. ༩༧༥) ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ བཱ་ཧི་ར་རཱུ་པཱ་དི་ནི་སྶི་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་སཱ་ཏི ཚ་ཏྟིཾ་ས. ཨི་ཏི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་ས, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་ས, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་སཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. པུ་ན ས་ངྒ་ཧེ ཀ་རཱི་ཡ་མཱ་ནེ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཚ་ལེ༹་ཝ ཏ་ཎྷཱ་ཀཱ་ཡཱ ཏི་སྶོ་ཡེ་ཝ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ད་ཡོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ –
ནི་དྡེ་ས་ཏྠེ་ན ནི་དྡེ་ས-ཝི་ཏྠཱ་རཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་སྶ ཙ;
པུ་ན ས་ངྒ་ཧ་ཏོ ཏ་ཎྷཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱ་ཏི.
ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝེ་ད་ནཱཏི ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. སཱ ཀ་ཐཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ཨ་སྶཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏོ. སུ་ཁཱ་ཡ ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་ད་ནེ་ན ས་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཾ མ་མཱ་ཡ་ནྟཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཏ་ཎྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཝེ་ད་ནཱ་རཱ་ག་ར་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཨི་ཊྛ་མེ་ཝ རཱུ་པཾ པ་ཏྠེ་ནྟི, ལ་དྡྷཱ ཙ ནཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དཱ་ཡ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཙི་ཏྟ་ཀཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨི་ཊྛེ ཙ ས་དྡཱ་ད་ཡོ པ་ཏྠེ་ནྟི, ལ་དྡྷཱ ཙ ནེ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དཱ་ཡ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཝཱི་ཎཱ་ཝཱ་ད་ཀ-ག་ནྡྷི་ཀ་སཱུ་ད-ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡ-ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་སི་པྤ་ས་ནྡ་སྶ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ པུ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧེ་ན པུ་ཏྟཾ མ་མཱ་ཡ་ནྟཱ དྷཱ་ཏི་ཡཱ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི, ས་པྤཱ་ཡ་ས་པྤི་ཁཱི་རཱ་དཱི་ནི་ཡེ་ཝ ནཾ པཱ་ཡེ་ནྟི ཙེ་ཝ བྷོ་ཛེ་ནྟི ཙ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཏ་ཎྷཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཝེ་ད་ནཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༧. ཝེ་ད་ནཱ་ཝཱ་རེ ཝེ་ད་ནཱ་ཀཱ་ཡཱཏི ཝེ་ད་ནཱ་ས་མཱུ་ཧཱ. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱ…པེ… མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱཏི ཨེ་ཏཾ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལཱ, ཨ་ཏྠི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཨ་ཏྠི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༣༤) ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷ་ངྒེ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ མཱ་ཏི་ཏོ ནཱ་མཾ ཝི་ཡ མཱ་ཏི་ས་དི་ས་ཝ་ཏྠུ་ཏོ ནཱ་མཾ. ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ པ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཧེ་ཏུ ཛཱ་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཀ་ཐཱ. ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ དྭེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི, དྭེ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ཏི་སྶོ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ. མ་ནོ་དྭཱ་རེ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ.
ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ པ་ཉྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་དི་ས་མུ་ད་ཡཱ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་ད་ཡོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ. མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་དྭཱ་རི་ཀཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་བྷ་ཝ་ངྒ་ཙུ་ཏི་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཝེ་ད་ནཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཕ་སྶ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༨. ཕ་སྶ་ཝཱ་རེ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོཏི ཙ་ཀྑུ་མྷི ས་མྥ་སྶོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ…པེ… ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶོཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ པ་ཉྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ད་ས ས་མྥ་སྶཱ ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོཏི ཨི་མི་ནཱ སེ་སཱ བཱ་ཝཱི་ས་ཏི ལོ་ཀི་ཡ་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཕ་སྶཱ. ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ས་མུ་ད་ཡཱཏི ཚ་ནྣཾ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡེ་ན ཨི་མ་སྶ ཚ་བྦི་དྷ་སྶཱ་པི ས་མྥ་སྶ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཕ་སྶ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༩. ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཝཱ་རེ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཁ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སེ ཙེ་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་དྡེ་སེ ཙ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ནཱ་མ་རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡཾ ནཱ་མཾ ཡ་ཉྩ རཱུ་པཾ, ཡ་ཉྩ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཡ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ནཱ་མ་རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ས་མུ་ད་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་མེ་ཝཱ་ཏི.
ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༠. ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝཱ་རེ ན་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མཾ. རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ རཱུ་པཾ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝཱ་རེ པ་ན་སྶ ཝེ་ད་ནཱཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ. ས་ཉྙཱཏི ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཙེ་ཏ་ནཱ ཕ་སྶོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀཱ་མ་ཉྩ ཨ་ཉྙེ་པི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ དྷ་མྨཱ ས་ནྟི, ཨི་མེ པ་ན ཏ་ཡོ ས་བྦ་དུ་བྦ་ལེ་སུ་པི ཙི་ཏྟེ་སུ ས་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ་པི ད་སྶི་ཏོ. ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རཱིཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཱིཏི པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་པ་ཏེ་ཛ་ཝཱ་ཡཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡེ་ན པ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏཱ་ནི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཡོ ཙེ་ཏྠ ཨ་ཉྙོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ, སོ ས་བྦོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟོ.
ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཙ་ཏུ་ནྣནྟི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨུ་པཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ, ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་སྶཱ་ཡཱ་ཏི་པི ཨེ་ཀེ. ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ནྟི ཨ་ཡ་ཉྩེ་ཏྠ པཱ་ཋ་སེ་སོ. ས་མཱུ་ཧ་ཏྠེ ཝཱ ཨེ་ཏཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་ན ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ རཱུ་པ་ནྟི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠཱ་པི ཡཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དཱི་ནི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཡ་ཉྩ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པཱ་ལི༹་ཡ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ རཱུ་པཾ, ཏཾ ས་བྦ་མྤི ‘‘རཱུ་པ’’ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མུ་ད་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཡ་སྶ ནཱ་མ་སྶ ཡ་སྶ ཙ རཱུ་པ་སྶ ཡ་སྶ ཙ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མུ་ད་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༡. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱ་རེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཙ་ཀྑུ་མྷི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཙ་ཀྑུ་ཏོ ཝཱ ཛཱ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨེ་ཝཾ སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི. ཨི་ཏ་རཾ པ་ན མ་ནོ་ཡེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ཛྫ་སྶ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡོ ས་ངྑཱ་རོ ཡ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མུ་ད་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་ངྑཱ་ར་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༢. ས་ངྑཱ་ར་ཝཱ་རེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་ངྑཱ་རོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝཱ་རེ པ་ན་སྶ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོཏི ཀཱ་ཡ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ, ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཙོ་པ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཏོ དྭཱ་ད་ས་ནྣ་ནྟི ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོཏི ཝ་ཙི་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ, ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཝ་ཙ་ན་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཝ་ཙཱི་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོཏི ཙི་ཏྟ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ, ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཙོ་པ་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ར་ཧོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟ་སྶ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས་མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ས་ངྑཱ་ར་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༣. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝཱ་རེ དུ་ཀྑེ ཨ་ཉྙཱ་ཎནྟི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩེ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ, མོ་ཧ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་མུ་ད་ཡེ ཨ་ཉྙཱ་ཎནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི དུ་ཀྑེ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏོ ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏོ ཙ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ དུ་ཀྑེ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཾ, དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཉྩ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྠུ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ, དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཉྩ ཨེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི, ཏ་སྶ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ནི་ཝཱ་ར་ཎེ་ན, ཉཱ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཙེ་ཏྠ ཨ་པྤ་དཱ་ནེ་ན.
ས་མུ་ད་ཡེ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཏཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏོ ཙ. ནི་རོ་དྷེ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ་ཉྩ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏོ. ནི་རོ་དྷ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཧི པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཏེ་སཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ནི་ཝཱ་ར་ཎེ་ན, ཏེ་སུ ཙ ཉཱ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པྤ་དཱ་ནེ་ན. ན པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཾ, ཏ་སྨིཾ ས་ཙྩ་དྭ་ཡེ ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ. ན ཏ་སྶ ཏཾ ས་ཙྩ་དྭ་ཡཾ ཝ་ཏྠུ, ཨ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ. ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཏ་དཱ་ར་བྦྷ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. པ་ཙྪི་མ་ཉྷི ས་ཙྩ་དྭ་ཡཾ ག་མྦྷཱི་ར་ཏྟཱ དུ་དྡ་སཾ, ན ཙེ་ཏྠ ཨ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. པུ་རི་མཾ པ་ན ཝ་ཉྩ་ནི་ཡ་ཊྛེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ དུ་དྡ་ས་ཏྟཱ ག་མྦྷཱི་རཾ, ཏ་ཏྠ ཝི་པ་ལླཱ་ས་གྒཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
ཨ་པི་ཙ དུ་ཀྑེཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་ངྒ་ཧ་ཏོ ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ དཱི་པི་ཏཱ. དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡེཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཙ. དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷེ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀི་ཙྩ་ཏོ. ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཎནྟི ཨེ་ཏེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་དྡི་ཊྛཱ་ཏི ཉཱ་ཏ་བྦཱ. ཨཱ་ས་ཝ་ས་མུ་ད་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀཱ་མཱ་ས་ཝ་བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ. པུ་བྦུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨཱ་ས་ཝ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༤. ཨཱ་ས་ཝ་ཝཱ་རེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཀཱ་མཱ་ས་ཝ་བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ. ཨ་པ་རཱ་པ་རུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པུ་བྦུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡེ་ཝ་སྶ ཨ་པ་རཱ་པ་རུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝཱ་རོ ཡཱ ཨེ་སཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་པ་དེ་སུ ཛེ་ཊྛི་ཀཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ, ཏ་སྶཱ་པི པ་ཙྩ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ན ཝཱ་རེ་ན སཾ་སཱ་ར་སྶ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒ་ཏཱ སཱ་དྷི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨཱ་ས་ཝ་ས་མུ་ད་ཡེ་ན ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡེ་ནཱ་པི ཨཱ་ས་ཝ་ས་མུ་ད་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ པུ་བྦ་ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ, ཏ་སྶཱ ཨ་པ་ཉྙཱ་ཡ་ན་ཏོ སཾ་སཱ་ར་སྶ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒ་ཏཱ སི་དྡྷཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་པི་མེ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝཱ་རོ དུ་ཀྑ་ཝཱ་རོ ཛ་རཱ-མ་ར་ཎ-ཛཱ་ཏི-བྷ་ཝ-ཨུ་པཱ་དཱ་ན-ཏ་ཎྷཱ-ཝེ་ད་ནཱ-ཕ་སྶ-ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན-ནཱ་མ་རཱུ་པ- ཝི་ཉྙཱ་ཎ-ས་ངྑཱ་ར-ཨ་ཝི་ཛྫཱ-ཨཱ་ས་ཝ་ཝཱ་རོ་ཏི སོ་ལ༹་ས་ཝཱ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ.
ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཝཱ་ར་སྶ ས་ངྑེ་པ་ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨི་མེ་སུ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟེ་སུ སོ་ལ༹་ས་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཐེ་ར་སྶ པ་ན མ་ཏེ་ན དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ་པི ཋཱ་ནེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ མ་གྒཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི. ཨི་ཏི ས་ཀ་ལེ་པི པ་ཉྩ་མ་ཧཱ་ནི་ཀཱ་ཡ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ ན་ཏྠི ཏཾ སུ་ཏྟཾ, ཡ་ཏྠ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀྑ་ཏྟུ་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨི་མ་མྷཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སུ་ཏྟཱ་ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོཏི ཨི་དཾ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧཱི་ཏི ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ཝོ་ཙ, ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.
ཨཱ་ས་ཝ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.