༨. ས་ལླེ་ཁ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ས་ལླེ་ཁ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོཏི ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ནཱ་མཾ. སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡནྟི སཱ་ཡ་ནྷ་ཀཱ་ལེ. པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནནྟི ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ས་ལླཱ་ནཾ ནི་ལཱི་ཡ་ནཾ, ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝོ པ་ཝི་ཝེ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡོ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏོ, སོ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཡ་སྨཱ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏོ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་སི, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱཏི ས་མ་ད་ས་ན་ཁུ་ཛྫ་ལ་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏེ་ན སི་ར་སཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ཨ་བྷི་ཝཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ‘‘སུ་ཁཱི བྷ་ཝ, ཙུ་ནྡཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ, བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཀི་ར ཝ་ནྡི་ཏོ ས་མཱ་ནོ སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་ནྡུ་བྷི་ས་དི་སཾ གཱི་ཝཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཾ པེ་མ་ནི་ཡཾ ཨ་མ་ཏཱ་བྷི་སེ་ཀ་ས་དི་སཾ བྲ་ཧྨ་གྷོ་སཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ནྟོ ‘‘སུ་ཁཱི ཧོ་ཧཱི’’ཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི, ཨེ་ཏཾ ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ. ཏ་ཏྲི་དཾ སཱ་དྷ་ཀ་སུ་ཏྟཾ, ‘‘ས་ཀྐོ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ སཱ་མ་ཙྩོ ས་པ་རི་ཛ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏཱི་ཏི, སུ་ཁཱི ཧོ་ཏུ པ་ཉྩ་སི་ཁ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ སཱ་མ་ཙྩོ ས་པ་རི་ཛ་ནོ, སུ་ཁ་ཀཱ་མཱ ཧི དེ་ཝཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་སུ་རཱ ནཱ་གཱ ག་ནྡྷ་བྦཱ, ཡེ ཙ་ཉྙེ ས་ནྟི པུ་ཐུ་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ མ་ཧེ་ས་ཀྑེ ཡ་ཀྑེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི.
ཡཱ ཨི་མཱཏི ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཧ. ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱཏི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ. དི་ཊྛི་ཡོཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡོ. ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱིཏི ས་ཏྟེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་ཏྟ་ཝཱ་ད་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱཏི ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏཱ ཝཱི་ས་ཏི བྷ་ཝ་ནྟི. ལོ་ཀ་ཝཱ་ད་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱཏི ‘‘ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ན ལོ་ཀ་ཝཱ་དེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏཱ ཨ་ཊྛ ཧོ་ནྟི ས་སྶ་ཏོ, ཨ་ས་སྶ་ཏོ, ས་སྶ་ཏོ ཙ ཨ་ས་སྶ་ཏོ ཙ, ནེ་ཝ ས་སྶ་ཏོ ནཱ་ས་སྶ་ཏོ, ཨ་ནྟ་ཝཱ, ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ, ཨ་ནྟ་ཝཱ ཙ ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ཙ, ནེ་ཝ་ནྟ་ཝཱ ནཱ་ན་ནྟ་ཝཱ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ.
ཨཱ་དི་མེ་ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཀིཾ ནུ ཁོ བྷ་ནྟེ ཨཱ་དི་མེ་ཝ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་པྤ་ཏྭཱ་པི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མི་སྶ་ཀ་པ་ཋ་མ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མེ་ཝ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་སཾ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཏཱ་སཾ དི་ཊྛཱི་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ན་དྷི་མཱ་ནི་ཀོ་པི ས་མཱ་ནོ ཨ་དྷི་མཱ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མཱ་ན་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ ཨ་དྷི་མཱ་ནི་ཀོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པ་རེ པ་ནཱ་ཧུ ‘‘ཐེ་ར་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་དི་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ དི་ཊྛཱི་ནཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙི་ནོ་པི, ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་རཱ ས་ལླེ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙི་ནོ་པི ཨ་ཏྠི. སོ ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.
༨༢. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཏཱ་སཾ དི་ཊྛཱི་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱུ་པཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཡཱ ཨི་མཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཙེ་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི་ཨཱ་དི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཨེ་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སོ ཨ་ཏྟཱ སོ ལོ་ཀོ སོ པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༡༥༢) ཝི་ཏྠཱ་རོ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ ཙཱཏི ཨཱ་ཧ, ཡ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཨ་ནུ་སེ་ནྟི ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟཱིཏི ཨི་མེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཧི ཨ་ཛཱ་ཏཱ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་སེ་ཝི་ཏཱ ཐཱ་མ་ག་ཏཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ནཱི་ཏཱ ཨ་ནུ་སེ་ནྟཱིཏི. ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཾ ས་མྤ་ཏྟཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟཱིཏི, ཨི་ད་མེ་ཏེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ. ཏཾ ནེ་ཏཾ མ་མཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏཾ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་པྤ་བྷེ་དཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཧ་མྤི ཨེ་སོ ན ཨ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་པི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ པ་ད་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏཾ མ་མཱ་ཏི ཏ་ཎྷཱ་གཱ་ཧོ, ཏ་ཉྩ ག་ཎྷ་ནྟོ ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏ་པྤ་བྷེ་དཾ ཏ་ཎྷཱ་པ་པ་ཉྩཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ན་གཱ་ཧོ, ཏ་ཉྩ ག་ཎྷ་ནྟོ ན་ཝ་པྤ་བྷེ་དཾ མཱ་ན་པ་པ་ཉྩཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི དི་ཊྛི་གཱ་ཧོ, ཏ་ཉྩ ག་ཎྷ་ནྟོ དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ག་ཏ་པྤ་བྷེ་དཾ དི་ཊྛི་པ་པ་ཉྩཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ནེ་ཏཾ མ་མཱཏི ཝ་ད་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དཾ ཏ་ཎྷཱ་པ་པ་ཉྩཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨཱིཏི མཱ་ན་པ་པ་ཉྩཾ. ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱཏི དི་ཊྛི་པ་པ་ཉྩཾ. དི་ཊྛེ་ཀ་ཊྛཱ་ཡེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏནྟི ཨེ་ཝཾ ‘‘ནེ་ཏཾ མ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨེ་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏནྟི ཡ་ཐཱ ས་བྷཱ་ཝཾ, ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་ཉྷི ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠི. མ་མ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ན ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ན་མྤི ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ནེ་ཝ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ སུ་ཊྛུ པ་སྶ་ནྟ་སྶ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་སནྟི ཨེ་ཏེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཏཱ་སཾ. པ་ཧཱ་ནཾ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ན་སྶེ་ཝཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་དི་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ དི་ཊྛཱི་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི ནུ ཁོ ནོ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡེ་ན ཨ་དྷི་མཱ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན དི་ཊྛི་པྤ་ཧཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་མཱ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཛྷཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་མཱ་ནི་ཀཱ ནཱ་མ ཡེ་སཾ ཨ་པྤ་ཏྟེ པ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སྭཱ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ནེ་ཝ ལོ་ཀ་ཝ་ཊྚཱ་ནུ་སཱ་རཱི་ནཾ བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ. ན ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ‘‘ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཨ་ཧ’’ནྟི ཨ་དྷི་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ ‘‘ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཨ་ཧ’’ནྟི, ན ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ‘‘ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ཧ’’ནྟི, ཀཱ་ར་ཀ་སྶེ་ཝ པ་ན ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཀི་ལེ་ས་སྶ ནི་ཙྩཾ ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ ཧི ས་མ་ཐ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རཾ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཧ་ནྟི ཝཱ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི, ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི, ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ཧ’’ནྟི ཝཱ ཨ་དྷི་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ལ་ངྒ་ར་ཏི་སྶ་པ་བྦ་ཏ་ཝཱ་སི་དྷ་མྨ་དི་ནྣ་ཏྠེ་རེ་ན ཨོ་ཝཱ་དི་ཡ་མཱ་ན་ཏྠེ་རཱ་ནཾ ཝི་ཡ.
ཐེ་ར་སྶ ཀི་ར ཨ་ཙི་རཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶེ་ཝ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪིཾ་སུ. ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ‘‘ན ཨ་ཊྛཱ་ན་ནི་ཡོ་ཛ་ཀོ ཐེ་རོ་ཏི ཐེ་རཾ ཨཱ་ནེ་ཐཱ’’ཏི ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ པཱ་ཧེ་སི. ཏེ ག་ནྟྭཱ, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨ་དི་ནྣ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ག་ཝེ་ས་ཐ པ་ར’’ནྟི? ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་པྤུ་རི་སཱ་ཏི, སོ ཏེ་སཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་དཱ་སི, ས་བྦེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ པུ་ན ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ པཱ་ཧེ་སི, ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ པ་ཧི་ཏཱ ས་བྦེ་པི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ ས་ངྒྷོ ག་ཏ་ག་ཏཱ ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝུ་ཌྜྷ་པ་བྦ་ཛི་ཏཾ པཱ་ཧེ་སི. སོ ག་ནྟྭཱ ཙ, ‘‘བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་དི་ནྣ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ས་ནྟི་ཀེ པེ་སེ་སི, ཏྭཾ ནཱ་མ ས་ངྒྷ་སྶ ཨཱ་ཎཾ ག་རུཾ ན ཀ་རོ་སི, ནཱ་ག་ཙྪ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ཀི་མེ་ཏ་ནྟི པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཨ་པྤ་ཝི་སི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ནི་ཀྑ་མི, སོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཧ་ངྐ་ན་ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི. ཏ་ཏྠ ཙེ་ཀོ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ས་ཊྛི་ཝ་སྶཱ་ཏཱི་ཏོ ཨ་དྷི་མཱ་ནེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཐེ་རོ ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ག་མཾ པུ་ཙྪི. ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་མ དྷ་མྨ་དི་ནྣ, ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཙི་ར་ཀ་ཏཾ ཏཾ མ་ཡཱ, ཨ་ཏཱི་ཏ་ས་ཊྛི་ཝ་སྶོ་མྷི ཨེ་ཏ་ར་ཧཱི’’ཏི. ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྡྷི་མྤི ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཐཱ་ཏི. ཨཱ་མ དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ་ཏི. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ, བྷ་ནྟེ, ཧ་ཏྠིཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཁཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ མཱ་པེ་ཐཱ་ཏི. སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ་ཏི ཐེ་རོ ས་བྦ་སེ་ཏཾ ས་ཏྟ་པྤ་ཏི་ཊྛཾ ཏི་དྷཱ་པ་བྷི་ནྣཾ ན་ངྒུ་ཊྛཾ བཱི་ཛ་ཡ་མཱ་ནཾ སོ་ཎྜཾ མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དྭཱི་ཧི ད་ནྟེ་ཧི ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུ་ཀཱ་མཾ ཝི་ཡ པ་ཊི་མུ་ཁཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཧ་ཏྠིཾ མཱ་པེ་སི. སོ ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཡེ་ཝ མཱ་པི་ཏཾ ཧ་ཏྠིཾ དི་སྭཱ བྷཱི་ཏོ པ་ལཱ་ཡི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་དཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ‘‘ནཱ་ཧཾ ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དི་ནྣ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘པ་ཏི་ཊྛཱ མེ ཧོ་ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. དྷ་མྨ་དི་ནྣོ ‘‘མཱ, བྷ་ནྟེ, སོ་ཙི, མཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཐེ་རཾ ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་དཱ་སི. ཐེ་རོ ཏ་སྶོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
ཙི་ཏྟ་ལ་པ་བྦ་ཏེ་པི ཏཱ་དི་སོ་ཝ ཐེ་རོ ཝ་ས་ཏི. དྷ་མྨ་དི་ནྣོ ཏ་མྤི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ པུ་ཙྪི. སོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏ་ཏོ ནཾ དྷ་མྨ་དི་ནྣོ ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྡྷི་མྤི ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཐཱ་ཏི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་མཱ་ཝུ་སོ་ཏི. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ མཱ་པེ་ཐཱ་ཏི. ཐེ་རོ མཱ་པེ་སི. ཨེ་ཏྠ, བྷ་ནྟེ, པ་དུ་མ་གུ་མྦཾ མཱ་པེ་ཐཱ་ཏི. ཏ་མྤི མཱ་པེ་སི. པ་དུ་མ་གུ་མྦེ མ་ཧཱ་པ་དུ་མཾ མཱ་པེ་ཐཱ་ཏི. ཏ་མྤི མཱ་པེ་སི. ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་དུ་མ་གུ་མྦེ ཋ་ཏྭཱ མ་དྷུ་ར་སྶ་རེ་ན གཱ་ཡ་ནྟཾ ན་ཙྩ་ནྟ་ཉྩ ཨེ་ཀཾ ཨི་ཏྠི་ཝི་གྒ་ཧཾ མཱ་པེ་ཐཱ་ཏི. ཏ་མྤི མཱ་པེ་སི. སོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཐཱ་ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་ཡཾ པཱ་སཱ་དཾ པཱ་ཝི་སི. ཐེ་ར་སྶ ཏཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ས་ཊྛི་ཝ་སྶཱ་ནི ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཀི་ལེ་སཱ ཙ་ལིཾ་སུ, སོ ཏ་དཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་དི་ནྣ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
དྷ་མྨ་དི་ནྣོ་པི ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ཐེ་རཱ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ བུ་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ པཱི་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཏཾ ཀི་ར ཏེ་སཾ ཝ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ནེ་སཾ ཨེ་ཀོ་པི ‘‘ཨི་དྷ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཋ་པེ་ཧཱི’’ཏི དྷ་མྨ་དི་ནྣཾ ཝ་ཏྟཱ པུ་ཙྪི་ཏཱ་པི ནཱ་ཧོ་སི. དྷ་མྨ་དི་ནྣོ ཨེ་སོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཉ་ཏྭཱ པ་ན པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. སོ པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷེ ཏི་ཎྷེ་ན ཨ་སི་ནཱ ཀུ་མུ་ད་ནཱ་ལ༹་ཀ་ལཱ་པཾ ཝི་ཡ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ད་ངྒུ་ལི་ཡཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ པ་ཧ་རི. བྷ་ནྟེ ཨ་ཡཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི་པི དྷ་མྨ་དི་ནྣ་སྶ གུ་ཎཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏུ་མྷེ པ་ན ན ཛཱ་ནི་ཏྠཱ་ཏི ཙ ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི, ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི གུ་ཎཱ་གུ་ཎཾ;
ས་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཐ ཁོ བྷ་ནྟེ, ན ཛཱ་ནཱ་ཐ གུ་ཎཱ་གུ་ཎ’’ནྟི.
ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཏ་ལ་ངྒ་ར་ཏི་སྶ་པ་བྦ་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ར་ཀ་སྶེ་ཝ ཨ་དྷི་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཛྷཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་སྶ་ཏྠོ, ཨ་ཏྠེ་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, ནོ ན་ཏྠི. ཡེ་ན ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ བཱ་ཧི་ར་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ, ཡཾ པ་ན ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ས་ལླེ་ཁེ་ན ཝི་ཧ་རཱ་མཱིཏི, ཡཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སེ སཾ་ལི་ཁ་ཏི, ཏེ་ནཱ་ཧཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི, ཏཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི, ན ཧི ཨ་དྷི་མཱ་ནི་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཛྷཱ་ནཾ ས་ལླེ་ཁོ ཝཱ ས་ལླེ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཱ ཝཱ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀ་ཏྟཱ. ན ཧི སོ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ཏི, ཛྷཱ་ནཾ པ་ན་སྶ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་མ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི, དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ན ཁོ པ་ནེ་ཏེ, ཙུ་ནྡ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ས་ལླེ་ཁཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཨེ་ཏེ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏེཏི ཛྷཱ་ན་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཏེ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་དྷ་མྨཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝཱ, ཨེ་ཀ་མྤི ཧི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ཏྟཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝཱ, ཨེ་ཀ་མྤི ཧི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་ཏྟཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ. ཨཱ་རུ་པྤ་ཛྷཱ་ནེ་སུ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷེ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པུ་རི་མ་ཀཱ་ར་ཎ་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏེ་སཾ ཨ་ངྒཱ་ནི་པི ས་ནྟཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི་པི, ནི་བྦུ་ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ སུ་ཁུ་མཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི ས་ནྟཱ ཨེ་ཏེ ཝི་ཧཱ་རཱཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཝ་ཎྞ་ནཱ. ཝི་སེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ན ‘‘ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་པ་དཱ་ནུ་སཱ་ར་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦཱ སི་ཡཱ. སཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ.
༨༣. ཨེ་ཝཾ ཡ་སྨཱ ཨ་དྷི་མཱ་ནི་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཛྷཱ་ན་ཝི་ཧཱ་རོ ཨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀ་ཏྟཱ ས་ལླེ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རོ ན ཧོ་ཏི, ན ཧི སོ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ཏི, ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཀ་རོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨེ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རོ པ་ན་སྶ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཙ ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཙ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཙ ཡ་ཏྠ ས་ལླེ་ཁོ ཀཱ་ཏ་བྦོ ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི, ཏ་ཉྩ ཝ་ཏྠུཾ ཏ་ཉྩ ས་ལླེ་ཁཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨི་དྷ ཁོ པ་ན ཝོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཀ་སྨཱ པ་ན ‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ད་ཡོ ས་ལླེ་ཁཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ? ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་པཱ་ད་ཀ་ཏྟཱ. བཱ་ཧི་ར་ཀཱ་ན་ཉྷི ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝ་ཊྚ་པཱ་ད་ཀཱ་ཡེ་ཝ. སཱ་ས་ནེ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་མྤི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་པཱ་ད་ཀཾ, པ་གེ་ཝ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ད་ཡོ. ཨི་མི་ནཱ་ཡེ་ཝ ཙ སུ་ཏྟེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ‘‘ཡ་ཐཱ བཱ་ཧི་ར་ཀ་སྶ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙ་སྶཱ་པི དི་ནྣ་དཱ་ན་ཏོ སཱ་ས་ནེ ཏི་ས་ར་ཎ་ག་ཏ་སྶ དི་ནྣ་དཱ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨི་ད་ཉྷི ས་ནྡྷཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཝི་སུ་དྡྷི་སུ་ཏྟེ ‘‘བཱ་ཧི་ར་ཀེ ཀཱ་མེ་སུ ཝཱི་ཏ་རཱ་གེ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑི་ཏ་བྦཱ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣེ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ས་ངྑེ་ཡྻཱ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཱ ད་ཀྑི་ཎཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑི་ཏ་བྦཱ, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ (མ. ནི. ༣.༣༧༩). ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ཏ་ཏྠ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨ་ནུ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ པ་ན ཨི་དྷཱཏི ཝི་ཧིཾ་སཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་དཱི་པ་ན་མེ་ཏཾ. ཁོ པ་ནཱཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཝོཏི ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཡཾ པ་ན ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ, ཡ་དེ་ཏཾ ‘‘པ་རེ ཝི་ཧིཾ་ས་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་ཧིཾ་སཱ་དི་ཝ་ཏྠུཾ ཝ་དཱ་མ. ཨི་དྷ, ཙུ་ནྡ, ཏུ་མྷེ་ཧི ས་ལླེ་ཁོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟོ ‘‘པ་རེ ཝི་ཧིཾ་ས་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, མ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཧིཾ་ས་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ་ཏི ས་ལླེ་ཁོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ པ་རེཏི ཡེ ཀེ་ཙི ཨི་མཾ ས་ལླེ་ཁ་མ་ན་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ. ཝི་ཧིཾ་ས་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱིཏི པཱ་ཎི་ནཱ ཝཱ ལེ་ཌྜུ་ནཱ ཝཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཧེ་ས་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. མ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཧིཾ་ས་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱཏི མ་ཡཾ པ་ན ཡ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་རེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧིཾ་ས་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཝི་ཧིཾ་ས་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ, ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མ. ཨི་ཏི ས་ལླེ་ཁོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོཏི ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་ལླེ་ཁོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ས་ལླེ་ཁོཏི ཙ ཨི་དྷ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ ཧི ཝི་ཧིཾ་སཾ ས་ལླེ་ཁ་ཏི, ཏཾ ཚི་ནྡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ལླེ་ཁོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ. པ་རེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཉྩ མི་ཙྪ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་དི་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཉྩ མི་སྶེ་ཏྭཱ དི་ཊྛི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ མ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱིཏི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཀ་ཐཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སུ་ཏྟེ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. མི་ཙྪ་ཏྟེ་སུ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་ད་ཡོ དྭེ་དྷཱ་ཝི་ཏ་ཀྐེ.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, པཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་པཱ་ཏེ་ནྟཱི་ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི པཱ་ཎ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི, པ་ར་སྶ ཧཱ་རི་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྲ་ཧྨཾ ཧཱི་ནཾ ལཱ་མ་ཀ་དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི, མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་སེ་ཝ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨཾ སེ་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི, མེ་ཐུ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་ལླེ་ཁོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཉྷི ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་ལླེ་ཁ་ཏི. མུ་སཱ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི, པ་རེ་སཾ ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ན་ཀཾ ཏུ་ཙྪཾ ཨ་ལི་ཀཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ. པ་རེ་སཾ མ་མྨ་ཙྪེ་དི་ཀཱ ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ. ས་མྥཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ལ་པ་ནྟཱི་ཏི ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལཱུ, པ་ར་བྷ་ཎྜ་ལུ་བྦྷ་ན་སཱི་ལཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྱཱ་པ་ནྣཾ པཱུ་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ ཙི་ཏྟ་མེ་ཏེ་ས་ནྟི བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ. མི་ཙྪཱ པཱ་པི་ཀཱ ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཏེ་སཾ དི་ཊྛཱི་ཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱི, ཀ་མྨ་པ་ཐ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ཡ ན་ཏྠི དི་ནྣ་ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཡ, མི་ཙྪ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ཡ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྨཱ སོ་བྷ་ནཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ ཨེ་ཏེ་སཾ དི་ཊྛཱི་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི, ཀ་མྨ་པ་ཐ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ཡ ཨ་ཏྠི དི་ནྣ་ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ, ས་མྨ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ཡ མ་གྒ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱཏི ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ངྐ་པྤཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ, མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཧི མི་ཙྪཱ་ས་ཏི ནཱ་མ པཱ་ཊི་ཨེ་ཀྐོ ཀོ་ཙི དྷ་མྨོ ན་ཏྠི, ཨ་ཏཱི་ཏཾ པ་ན ཙི་ནྟ་ཡ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་མྤི ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཨ་ཏྠེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི, ནེ་སཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དཱ་མི, པུ་ཏྟ་ལཱ་བྷཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ, དྷ་ན་ལཱ་བྷཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ, ཡ་ས་ལཱ་བྷཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ’’ཏི, ཏ་མྤི ཏཾ ཏཾ ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶ ས་ཏི་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀེ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཙ མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎནྟི པཱ་པ་ཀི་རི་ཡཱ་སུ ཨུ་པཱ་ཡ་ཙི་ནྟཱ་ཝ་སེ་ན པཱ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘སུ་ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ’’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཀཱ་རེ་ན ཙ ཨུ་པྤ་ནྣོ མོ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ པུ་གྒ་ལཱ མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎཱི. ས་མྨཱ་ཉཱ་ཎཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་བྷེ་དཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཉཱ་ཎཾ ‘‘ས་མྨཱ་ཉཱ་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ པུ་གྒ་ལཱ ས་མྨཱ་ཉཱ་ཎཱི. མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་ནཱ ‘‘ཝི་མུ་ཏྟཱ མ་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙི་ནོ, ཨ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་ཉྙི་ནོ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ, མི་ཙྪཱ པཱ་པི་ཀཱ ཝི་པ་རཱི་ཏཱ ཝི་མུ་ཏྟི ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱི. མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི ཙ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཕ་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི པ་ན ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཊྛ་ངྒཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་ས་དྷ་མྨཱ ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སཱ ཙ མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ས་ལླི་ཁི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ས་ལླེ་ཁོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱི བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ་ཏི ས་ལླེ་ཁོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི.
ཨི་ཏོ པ་རཱ་ནི ཏཱི་ཎི ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལཱུ བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟཱཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་པ་ཐེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ནེ་ཏྠ པ་ཋ་མཱ་ནི དྭེ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཐི་ན་མི་དྡྷེ་ན པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཱ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨུ་དྡྷ་ཏཱ. ཝི་ཙི་ན་ནྟཱ ཀི་ཙྪ་ནྟི ན ས་ཀྐོ་ནྟི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱི. ཀོ་དྷ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ད་ས ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཀོ་དྷཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཾ ས་བྦཾ དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་ད་ཝ་ཏྠ་སུ་ཏྟེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – ཀོ་དྷ་ནཱཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་སཱི་ལཱ. ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱིཏི ཨུ་པ་ནཱ་ཧ་ན་སཱི་ལཱ, ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ ཝཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི. ཏ་ཐཱ མ་ཀྑཱི པ་ལཱ་སཱི ཙ. ཨི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨི་སྶུ་ཀཱི. མ་ཙྪ་རཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི མ་ཙྪ་རཱི, མ་ཙྪེ་རཾ ཝཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི མ་ཙྪ་རཱི. ས་ཋ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་ཋཱ, ན ས་མྨཱ བྷཱ་ས་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཀེ་རཱ་ཊི་ཀ་ཡུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. མཱ་ཡཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི མཱ་ཡཱ་ཝཱི. ཐ་མྦྷ་ས་མ་ངྒི་ཏཱ་ཡ ཐ་དྡྷཱ. ཨ་ཏི་མཱ་ན་ཡོ་གེ་ན ཨ་ཏི་མཱ་ནཱི. ཝུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ན་ཡེ་ན སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
དུ་བྦ་ཙཱཏི ཝ་ཏྟུཾ དུ་ཀྑཱ ཀི་ཉྩི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ན ས་ཧ་ནྟི. ཏ་བྦི་པ་རཱི་ཏཱ སུ་ཝ་ཙཱ. དེ་ཝ་ད་ཏྟཱ་དི་ས་དི་སཱ པཱ་པ་ཀཱ མི་ཏྟཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི པཱ་པ་མི་ཏྟཱ. བུ་དྡྷཱ ཝཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟཱ་དི་ས་དི་སཱ ཝཱ ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མི་ཏྟཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱ. ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་སུ ཙི་ཏྟ་ཝོ་སྶ་གྒ་ཝ་སེ་ན པ་མ་ཏྟཱ. ཝི་པ་རཱི་ཏཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་སྶ་དྡྷཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་ཏྟ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ ཏཱི་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ས་དྡྷཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་སྶ་དྡྷཱ. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ ས་དྡ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ས་དྡྷཱ, ས་དྡྷཱ ཝཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི་པི ས་དྡྷཱ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏེ་སཾ ཧི་རཱི་ཏི ཨ་ཧི་རི་ཀཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཧི་རཱི ཨེ་ཏེ་སཾ མ་ནེ, ཧི་རི་ཡཱ ཝཱ ཡུ་ཏྟ་མ་ནཱ་ཏི ཧི་རི་མ་ནཱ. ན ཨོ་ཏྟ་པྤ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ན བྷཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་བྦི་པ་རཱི་ཏཱ ཨོ་ཏྟ་པྤཱི. ཨ་པྤཾ སུ་ཏ་མེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨ་པྤ་སྶུ་ཏཱ, ཨ་པྤནྟི ཙ ཐོ་ཀ་ནྟི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ན་ཏྠཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨ་པྤ་སྶུ་ཏཱ’’ཏི ཧི ནི་སྶུ་ཏཱ སུ་ཏ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. བ་ཧུ སུ་ཏ་མེ་ཏེ་ས་ནྟི བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨེ་ཀ་མྤི གཱ་ཐཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀུ་ཙྪི་ཏཱ སཱི་ད་ནྟཱི་ཏི ཀུ་སཱི་ཏཱ, ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཝཱི་རི་ཡ་མེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ, ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཡུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, མུ་ཊྛཱ ས་ཏི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི, ན་ཊྛ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏཱི, ནི་ཙྩཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ས་ཏཱི་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. དུ་ཊྛཱ པ་ཉྙཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི དུ་པྤ་ཉྙཱ, ན་ཊྛ་པ་ཉྙཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མྤ་ནྣཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣཱ, པ་ཉྙཱཏི ཙ ཨི་དྷ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྦྷཱ་རོ ཧི པ་རི་པཱུ་རོ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨཱ་ག་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཝ ཨ་ཡ་ནྟི པོ་རཱ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ཎཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དི་ཊྛིཾ ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ད་སྶེ་ནྟོ ས་ནྡི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ནྡི་ཊྛིཾ པ་རཱ་མ་ས་ནྟཱི་ཏི ས་ནྡི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སཱི. ཨཱ་དྷཱ་ནཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་དྷཱ་ན་གྒཱ་ཧཱི, ཨཱ་དྷཱ་ནནྟི ད་ལ༹ྷཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ད་ལ༹ྷ་གྒཱ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎཾ དི་སྭཱ་ཝ ལ་དྡྷིཾ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱི, དུ་ཀྑེ་ན ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན བ་ཧུ་མྤི ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ན ས་ཀྐཱ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཾ ཀཱ་ཏུ་ནྟི དུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱི, ཡེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པྤ་ནྣཾ དི་ཊྛིཾ ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩ་ནྟི ད་ལ༹ྷཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཨ་པི བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟི, ཏེ་ས་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏཱ་དི་སཱ ཧི པུ་གྒ་ལཱ ཡཾ ཡ་དེ་ཝ དྷ་མྨཾ ཝཱ ཨ་དྷ་མྨཾ ཝཱ ག་ཎྷ་ནྟི, ཏཾ ས་བྦཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་མྷེ་ཧི སུ་ཏ’’ནྟི ཀུ་མྨོ་ཝ ཨ་ངྒཱ་ནི ས་ཀེ ཀ་པཱ་ལེ ཨ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ས་མོ་ད་ཧ་ནྟི, ཀུ་མྦྷཱི་ལ་གྒཱ་ཧཾ ག་ཎྷ་ནྟི ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནྟི. ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༨༤. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་ལླེ་ཁཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྨིཾ ས་ལླེ་ཁེ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སྶཱ་པི བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མྤི ཁོ ཨ་ཧནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་སྶ་ཏྠོ, ཨ་ཧཾ, ཙུ་ནྡ, ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མྤི བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ཡཱ པ་ནེ་ཏཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཙ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙ ཨ་ནུ་ཝི་དྷི་ཡ་ནཱ, ཡ་ཐཱ པ་ཋ་མཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་ཐེ་ཝ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཀ་ར་ཎཾ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙ ‘‘ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པ་ནཾ ཝཱ, ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དཱི་ནི ཝཱ, ཏ་ཏྠ ཝཱ་དོ་ཡེ་ཝ ཀོ, ཨེ་ཀ་ནྟ་བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡེ་ཝ ཧི ཏཱ ཨ་ནུ་ཝི་དྷི་ཡ་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ་པི བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རོ་ཏི? ཨེ་ཀ་ནྟ་ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ཝི་དྷི་ཡ་ནཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ ཙ.
‘‘དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཧི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ས་ཡ་མྤི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧོ ཨ་ནུ་ཝི་དྷི་ཡ་ནཱ་ན་མྤི ཧེ་ཏུ, ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨུ་པྤ་ནྣ་ཙི་ཏྟ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ མ་ཧཱ་ཝཱི་ཐིཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་མ་ཎྜ་པཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཝཱ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་མ་ནྟེ་ཐ པཱུ་ཛེ་ཐ པ་རི་ཝི་ས་ཐཱ’’ཏི པ་རི་ཛ་ནེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ‘‘ས་ངྒྷ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ས་ཡ་མྤི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧོ ཨ་ནུ་ཝི་དྷི་ཡ་ནཱ་ན་མྤི ཧེ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཙི་ཏྟ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཧི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི དེ་ཏི དཱ་པེ་ཏི ཙ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཱ་དཱི་སུ.
‘‘ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཧི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ་ཝ པ་ཙྪཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ས་ར་ཎཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ ‘‘པ་ཉྩ་ངྒཾ ཨ་ཊྛ་ངྒཾ ད་ས་ངྒཾ ཝཱ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙ པཱུ་རེ་ཏ་བྦཾ སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ཏི. ‘‘བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ་ཝ ཨེ་ཀཾ ཝཱ ནི་ཀཱ་ཡཾ དྭེ ཝཱ ཏ་ཡོ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ པ་ཉྩ ཝཱ ནི་ཀཱ་ཡེ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དྷུ་ཏ་ངྒ་ས་མཱ་དཱ་ན-ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནུ་གྒ་ཧ-ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨ-ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཕ་ལ- པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི-ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཝ་སེ་ན ནེ་ཏ་བྦཾ.
‘‘བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཧི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ས་ཡ་མྤི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧོ ཨ་ནུ་ཝི་དྷི་ཡ་ནཱ་ན་མྤི ཧེ་ཏུ, ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨུ་པྤ་ནྣ་ཙི་ཏྟ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑེ་ཡྻཱ་ནི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་དེ་ཝ་ཀཾ ལོ་ཀཾ ཏཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ་པི བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རོ. ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི པ་ན ཨ་ནུ་ཝི་དྷི་ཡ་ནཱ ཨ་ཏི་བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སྶཱ་པི བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་ཏྠ ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟོ ‘‘ཏ་སྨཱ ཏི་ཧ ཙུ་ནྡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
༨༥. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ད་སྶི་ཏེ ས་ལླེ་ཁེ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སྶཱ་པི བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶེ་ཝ ས་ལླེ་ཁ་སྶ ཧི་ཏཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ མ་གྒ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་སྶ་ཏྠོ, ཡ་ཐཱ ནཱ་མ, ཙུ་ནྡ, ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀ་པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཝི་ས་མོ མ་གྒོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་སྶ པ་རི་ཀྐ་མ་ནཱ་ཡ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཉྙོ སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ ཝི་ཡ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གོ ས་མོ མ་གྒོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ ཙ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་པཱ་སཱ་ཎ་པ་པཱ་ཏ་ཀུ་མྦྷཱི་ལ་མ་ཀ་རཱ་དི པ་རི་བྱཱ་ཀུ་ལཾ ཝི་ས་མཾ ཏི་ཏྠ་མ་སྶ, ཏ་སྶ པ་རི་ཀྐ་མ་ནཱ་ཡ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཝི་ས་མཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ག་མྦྷཱི་རཾ སོ་པཱ་ན་ཕ་ལ་ཀ་ས་དི་སཾ ཏི་ཏྠཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཡཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ཏཾ ན་དིཾ ཝཱ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡེ་ཡྻ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རེ་ཡྻ ཝཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ས་མ་མ་གྒ་ཝི་ས་མ་ཏི་ཏྠ་ས་དི་སཱ་ཡ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཝི་ཧིཾ་ས་ཀ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་མ་མ་གྒ་ས་མ་ཏི་ཏྠ་ས་དི་སཱ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ ཧོ་ཏི པ་རི་ཀྐ་མ་ནཱ་ཡ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཝི་ས་མ་མ་གྒ་ཏི་ཏྠ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་མོ མ་གྒོ ཙ ཏི་ཏྠ་ཉྩ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧིཾ་སཱ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ, ཡཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ མ་ནུ་སྶ་ག་ཏིཾ ཝཱ དེ་ཝ་ག་ཏིཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ ཨ་ནུ་བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨུ་ཏྟ་རེ་ཡྻ ཝཱ ལོ་ཀཱ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དཱ་ནི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
༨༦. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཧི་ཏཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ མ་གྒ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པ་རི་བྷཱ་ག་ངྒ་མ་ནཱི་ཡ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་སྶ་ཏྠོ, ཡ་ཐཱ ནཱ་མ, ཙུ་ནྡ, ཡེ ཀེ་ཙི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཛ་ན་ཀཱ ཝཱ ཨ་ཛ་ན་ཀཱ ཝཱ, དི་ནྣཱ་ཡ་པི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཝི་པཱ་ཀ་ཛ་ན་ཀཱ ཝཱ ཨ་ཛ་ན་ཀཱ ཝཱ, ས་བྦེ ཏེ ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷོ་བྷཱ་ག་ངྒ་མ་ནཱི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཝི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ཀ་ནྟ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཙ ཡེ ཀེ་ཙི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཛ་ན་ཀཱ ཝཱ ཨ་ཛ་ན་ཀཱ ཝཱ དི་ནྣཱ་ཡ་པི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཝི་པཱ་ཀ་ཛ་ན་ཀཱ ཝཱ ཨ་ཛ་ན་ཀཱ ཝཱ, ས་བྦེ ཏེ ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་རི་བྷཱ་ག་ངྒ་མ་ནཱི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཝི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨི་ཊྛ་ཀ་ནྟ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ཧིཾ་ས་ཀ་སྶ…པེ… ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གཱ་ཡཱ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ – ཡ་ཐཱ ས་བྦེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་དྷོ་བྷཱ་ག་ངྒ་མ་ནཱི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧིཾ་ས་ཀ་སྶ ཨེ་ཀཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་པི. ཡ་ཐཱ ཙ ས་བྦེ ཀུ་ས་ལཱ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་ག་ངྒ་མ་ནཱི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཧིཾ་ས་ཀ་སྶ ཨེ་ཀཱ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་པི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཀུ་ས་ལེ་ན ཨུ་པ་མེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཡཾ ཀི་རེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ་ཏི.
༨༧. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶེ་ཝ ས་ལླེ་ཁ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་ག་ངྒ་མ་ནཱི་ཡ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་རི་ནི་བྦཱ་པ་ནེ ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ སོ ཝ་ཏ ཙུ་ནྡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སོཏི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་པུ་གྒ་ལ་ནི་དྡེ་སོ. ཏ་སྶ ཡོ་ཏི ཨི་མཾ ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡོ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ལི་པ་པ་ལི་པ་ནྣོ, སོ ཝ་ཏ, ཙུ་ནྡ, པ་རཾ པ་ལི་པ་པ་ལི་པ་ནྣཾ ཨུ་དྡྷ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་དེ་སུ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ལི་པ་པ་ལི་པ་ནྣོཏི ག་མྦྷཱི་ར་ཀ་དྡ་མེ ནི་མུ་གྒོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ནོ ཙ ཁོ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ. ཨ་རི་ཡ་སྶ པ་ན ཝི་ན་ཡེ པ་ལི་པནྟི པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. པ་ལི་པ་ནྣོཏི ཏ་ཏྠ ནི་མུ་གྒོ བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ, ཙུ་ནྡ, ཀོ་ཙི པུ་རི་སོ ཡཱ་ཝ ནཱ་སི་ཀ་གྒཱ ག་མྦྷཱི་རེ ཀ་དྡ་མེ ནི་མུ་གྒོ ཨ་པ་རཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་མུ་གྒཾ ཧ་ཏྠེ ཝཱ སཱི་སེ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ན ཧི ཏཾ ཀཱ་ར་ཎ་མ་ཏྠི, ཡེ་ན སོ ཏཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཐ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡོ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་པ་ལི་པེ པ་ལི་པ་ནྣོ, སོ ཝ་ཏ པ་རཾ ཏ་ཐེ་ཝ པ་ལི་པ་པ་ལི་པ་ནྣཾ ཨུ་དྡྷ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.
ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ ཨ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ན་མྤི བྷི་ཀྑུ་བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝ དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏཱ་རོ, ཏ་སྨཱ པ་ལི་པ་པ་ལི་པ་ནྣོ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏཱི་ཏི, ཏཾ ན ཏ་ཐཱ ད་ཊྛ་བྦཾ. བྷ་ག་ཝཱ་ཡེ་ཝ ཧི ཏ་ཏྠ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི, པ་སཾ་སཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ན དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ ལ་བྷ་ནྟི ར་ཉྙཱ པ་ཧི་ཏ་ལེ་ཁ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ཝི་ཡ. ཡ་ཐཱ ཧི ར་ཉྙོ པ་ཙྩ་ནྟ་ཛ་ན་པ་དེ པ་ཧི་ཏཾ ལེ་ཁཾ ཏ་ཏྠ མ་ནུ་སྶཱ ལེ་ཁཾ ཝཱ་ཙེ་ཏུཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ཡོ ཝཱ་ཙེ་ཏུཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏེ་ན ཝཱ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ར་ཉྙོ ཨཱ་ཎཱ’’ཏི ཨཱ་ད་རེ་ན ས་མྤཱ་དེ་ནྟི, ན ཙ ནེ་སཾ ཧོ་ཏི ‘‘ལེ་ཁ་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཎཱ’’ཏི. ལེ་ཁ་ཝཱ་ཙ་ཀོ པ་ན ‘‘ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ་ཙེ་སི ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ༹་ཡཱ’’ཏི པ་སཾ་སཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀི་ཉྩཱ་པི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་པ་བྷུ་ཏ་ཡོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ལི་ཁི་ཏ་པ་ཎྞ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ཝི་ཡ ཏེ ཧོ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ་ཡེ་ཝ པ་ན སཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་ཎཱ ཝི་ཡ. ཡེ ཙ ཏཾ སུ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ནྟི, ཏེ བྷ་ག་ཝཱ་ཡེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ པ་ན ‘‘ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ༹་ཡཱ’’ཏི པ་སཾ་སཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏ་ནྟི. ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ད་ནྟོ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ ཨ་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ནི་བྦི་ས་ཏཱ་ཡ ཨ་ད་ནྟོ. ཨ་སི་ཀྑི་ཏ་ཝི་ན་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ. ཨ་ནི་བྦུ་ཏ་ཀི་ལེ་ས་ཏཱ་ཡ ཨ་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ ཏཱ་དི་སོ པ་རཾ ད་མེ་སྶ་ཏི, ནི་བྦི་སཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཝི་ནེ་སྶ་ཏི ཝཱ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ སི་ཀྑཱ་པེ་སྶ་ཏི, པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་སྶ་ཏི ཝཱ ཏ་སྶ ཀི་ལེ་སེ ནི་བྦཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ཧིཾ་ས་ཀ་སྶ…པེ… པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་པ་ལི་པ་པ་ལི་པ་ནྣོ པ་རཾ པ་ལི་པ་པ་ལི་པ་ནྣཾ ཨུ་དྡྷ་རི་སྶ་ཏི, ད་ནྟོ ད་མེ་སྶ་ཏི, ཝི་ནཱི་ཏོ ཝི་ནེ་སྶ་ཏི, པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཀིཾ པ་ན ཏ་ནྟི? ཨ་པ་ལི་པ་པ་ལི་པ་ནྣ་ཏྟཾ, ད་ནྟ་ཏྟཾ ཝི་ནཱི་ཏ་ཏྟཾ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་ཏྟ་ཉྩ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཝི་ཧིཾ་ས་ཀ་སྶ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ ཧོ་ཏི པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཡོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ཝི་ཧིཾ་ས་ཀོ, ཏ་སྶ ཡཱ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ, ཨ་ཡཾ ཡཱ ཨེ་སཱ ཝི་ཧིཾ་ས་ཀ་སྶ པ་ར་སྶ ཝི་ཧིཾ་སཱ, ཏ་སྶཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཧི ཨ་ཝི་ཧིཾ་ས་ཀོ པ་ར་སྶ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཙེ་ཏ་ནཾ ནི་བྦཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཀིཾ པ་ན ཏ་ནྟི? ཨ་ཝི་ཧིཾ་ས་ཀ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཡ་ཉྷི ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, སོ པ་རཾ ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་པ་ལི་པ་ནྣོ ད་ནྟོ ཝི་ནཱི་ཏོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ པ་རཾ པ་ལི་པ་པ་ལི་པ་ནྣཾ ཨ་ད་ནྟཾ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཨ་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་རི་སྶ་ཏི ད་མེ་སྶ་ཏི ཝི་ནེ་སྶ་ཏི པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝི་ཧིཾ་ས་ཀ་སྶ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝི་ཧིཾ་སཱ་པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ ཧོ་ཏི པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ ཝི་ཡ ཧི ཨ་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཾ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཙེ་ཏ་ནཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཙུ་ནྡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་དེ་སུ. ཨ་ཏི་ཝི་ཏྠཱ་ར་བྷ་ཡེ་ན པ་ན ཨ་ནུ་པ་ད་ཡོ་ཛ་ནཱ ན ཀ་ཏཱ་ཏི.
༨༨. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ པ་རི་ནི་བྦཱ་པ་ནེ ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏཾ དེ་ས་ནཾ ནི་ག་མེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏུཾ ཨི་ཏི ཁོ, ཙུ་ནྡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ལླེ་ཁ་པ་རི་ཡཱ་ཡོཏི ས་ལླེ་ཁ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཝ ཝི་ཧིཾ་སཱ་དཱི་ནཾ ས་ལླེ་ཁ་ན་ཏོ ས་ལླེ་ཁ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦ་ཏོ ཙི་ཏྟུ་པཱ་ད་ཀཱ་ར་ཎཾ, ཝི་ཧིཾ་སཱ་དི, པ་རི་ཀྐ་མ་ན་སྶ ཧེ་ཏུ་ཏོ པ་རི་ཀྐ་མ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ, ཨུ་པ་རི་བྷཱ་ག་ནི་པྥཱ་ད་ན་ཏོ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་ག་ཀཱ་ར་ཎཾ, ཝི་ཧིཾ་སཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་པ་ན་ཏོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཧི་ཏེ་སི་ནཱཏི ཧི་ཏཾ ཨེ་ས་ནྟེ་ན. ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀེ་ནཱཏི ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནེ་ན. ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཙི་ཏྟེ་ན པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ, པ་རི་ཙྩཱ་ཏི་པི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏཾ ཝོ ཏཾ མ་ཡཱཏི ཏཾ མ་ཡཱ ཨི་མེ པ་ཉྩ པ་རི་ཡཱ་ཡེ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ཏཾ. ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཧི ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀ་སྶ ས་ཏྠུ ཀི་ཙྩཾ, ཡ་དི་དཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ. ཨི་ཏོ པ་རཾ པ་ན པ་ཊི་པ་ཏྟི ནཱ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཀི་ཙྩཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨེ་ཏཱ་ནི, ཙུ་ནྡ, རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ་ནི…པེ… ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱིཏི.
ཏ་ཏྠ ཙ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ་ནཱིཏི ཨི་མི་ནཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ནཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཛ་ན་ཝི་ཝི་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ནཱ་པི ཙ ཡོ་གཱ་ནུ་རཱུ་པ་སེ་ནཱ་ས་ན་མཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི, དཱ་ཡ་ཛྫཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏི. ཛྷཱ་ཡ་ཐཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི, ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཙ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཐ, ས་མ་ཐ་ཉྩ ཝི་པ་སྶ་ན་ཉྩ ཝ་ཌྜྷེ་ཐཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. མཱ པ་མཱ་ད་ཏྠཱཏི མཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྠ. མཱ པ་ཙྪཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ ཨ་ཧུ་ཝ་ཏྠཱཏི ཡེ ཧི པུ་བྦེ ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ, ཨཱ་རོ་གྱ་ཀཱ་ལེ, ས་ཏྟ་ས་པྤཱ་ཡཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ, ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་ལེ ཙ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ མ་ངྒུ་ལ་བྷ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ སེ་ཡྻ་སུ་ཁཾ མི་དྡྷ་སུ་ཁ་མ་ནུ་བྷོ་ནྟཱ པ་མ་ཛྫ་ནྟི, ཏེ པ་ཙྪཱ ཛ་རཱ་ཀཱ་ལེ, རོ་ག་ཀཱ་ལེ, མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ, ཝི་པ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ, ས་ཏྠུ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་ཀཱ་ལེ ཙ ཏཾ པུ་བྦེ པ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ, ས་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡ་ཉྩ བྷཱ་རི་ཡཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ ཧོ་ནྟི, ཏུ་མྷེ པ་ན ཏཱ་དི་སཱ མཱ ཨ་ཧུ་ཝ་ཏྠཱ་ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘མཱ པ་ཙྪཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ ཨ་ཧུ་ཝ་ཏྠཱ’’ཏི. ཨ་ཡཾ ཝོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཱ ‘‘ཛྷཱ་ཡ་ཐ མཱ པ་མཱ་ད་ཏྠཱ’’ཏི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི, ཨོ་ཝཱ་དོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ས་ལླེ་ཁ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.