༧. ཝ་ཏྠ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༠. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཝ་ཏྠ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཏྠནྟི ཨུ་པ་མཱ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝེ་ཏཾ. ཨུ་པ་མཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཙ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཋ་མཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་མཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི, ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཋ་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨུ་པ་མཾ, ཀ་ཏྠ་ཙི ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི, ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཏྠེ་ན ཨུ་པ་མཾ.
ཏ་ཐཱ ཧེ་ས – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི་སྶུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭེ ཨ་གཱ་རཱ ས་དྭཱ་རཱ, ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏོ པ་སྶེ་ཡྻཱ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༢༦༡) ས་ཀ་ལ་མྤི དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་སུ་ཏྟཾ ཨུ་པ་མཾ པ་ཋ་མཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ‘‘ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཏི་རོ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་སེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༡.༢༣༨; པ་ཊི. མ. ༡.༡༠༢) པ་ན ན་ཡེ་ན ས་ཀ་ལ་མྤི ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་མ་ཏྠཾ པ་ཋ་མཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨུ་པ་མཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་ར་ག་ཝེ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ་ཝ (མ. ནི. ༡.༣༡༨) ན་ཡེ་ན ས་ཀ་ལ་མྤི ཙཱུ་ལ༹་སཱ་རོ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི སུ་ཏྟཾ…པེ… སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨ་ལ་ག་དྡ་ཏྠི་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༢༣༨) ན་ཡེ་ན ས་ཀ་ལ་མྤི ཨ་ལ་ག་དྡ་སུ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་སཱ་རོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཏྠེ་ན ཨུ་པ་མཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ.
སྭཱ་ཡཾ ཨི་དྷ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པ་མཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི? པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཝཱ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སེ་ན ཝཱ. ཡེ ཧི པུ་གྒ་ལཱ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པ་མཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་མ་ཏྠཾ སུ་ཁེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ་སཾ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པ་མཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཡ་སྶཱ ཙ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སཾ པ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ས དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་མྤ་ཏྟོ དྷ་མྨི་སྶ་རོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ, སོ ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨི་མི་ནཱ པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཝཱ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སེ་ན ཝཱ ཨེ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠནྟི པ་ཀ་ཏི་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཝ་ཏྠཾ. སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ མ་ལ་གྒ་ཧི་ཏནྟི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན པཾ་སུ་ར་ཛཱ་དི་ནཱ སཾ་ཀི་ལེ་སེ་ན སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ, སེ་ད་ཛ་ལླི་ཀཱ་དི་ནཱ མ་ལེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ མ་ལ་གྒ་ཧི་ཏཾ. ར་ངྒ་ཛཱ་ཏེཏི ཨེ་ཏྠ ར་ངྒ་མེ་ཝ ར་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ. ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རེ་ཡྻཱཏི ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཡྻ. ཡ་དི ནཱི་ལ་ཀཱ་ཡཱཏི ནཱི་ལ་ཀཱ་ཡ ཝཱ, ནཱི་ལ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ. ར་ཛ་ཀོ ཧི ནཱི་ལ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟོ ཀཾ་ས་ནཱི་ལ་པ་ལཱ་ས་ནཱི་ལཱ་དི་ཀེ ནཱི་ལ་ར་ངྒེ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི. པཱི་ཏ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟོ ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥ་ས་དི་སེ པཱི་ཏ་ཀ་ར་ངྒེ. ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟོ བ་ནྡྷུ་ཛཱི་ཝ་ཀ་པུ་པྥ་ས་དི་སེ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ར་ངྒེ. མ་ཉྫི་ཊྛ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟོ ཀ་ཎ་ཝཱི་ར་པུ་པྥ་ས་དི་སེ མ་ནྡ་ར་ཏྟ་ར་ངྒེ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡ་དི ནཱི་ལ་ཀཱ་ཡ…པེ… ཡ་དི མ་ཉྫི་ཊྛ་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི.
དུ་ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ་སྶཱཏི དུ་ཊྛུ ར་ཉྫི་ཏ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ ཨ་སྶ. ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ་སྶཱཏི ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞོ་པི་སྶ པ་རི་སུ་དྡྷོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ, སེ་ས་ཝ་ཎྞོ་པི. ཏཱ་དི་ས་ཉྷི ཝ་ཏྠཾ ནཱི་ལ་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ པ་ཀྑི་ཏྟ་མྤི སུ་ནཱི་ལཾ ན ཧོ་ཏི, སེ་ས་ཀུ་མྦྷཱི་སུ པ་ཀྑི་ཏྟ་མྤི པཱི་ཏ་ཀཱ་དི་ཝ་ཎྞཾ ན ཧོ་ཏི, མི་ལཱ་ཏ་ནཱི་ལ ཀུ་ར་ཎྜ-ཀ་ཎི་ཀཱ་ར-བ་ནྡྷུ་ཛཱི་ཝ་ཀ-ཀ་ཎ་ཝཱི་ར་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏཱུཏི ཏཾ ཝ་ཏྠཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨཱི་དི་སཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཝཱ ཝ་ཏྠེ ར་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ ཨཱི་དི་སཾ དུ་ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཡ་སྨཱ པ་ན་སྶ ཝ་ཏྠ་སྶ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ, ན ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཏྠ་སྶཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨུ་པ་མཱ་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ནཾ. ཙི་ཏྟེ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛེཏི ཙི་ཏྟ་མྷི སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་མྷི. ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཝ་ཏྠེ་ན ཨོ་པ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི ཙེ, ཝཱ་ཡཱ་མ་མ་ཧ་པྥ་ལ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི མ་ལེ་ཧི སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠཾ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ པ་ཎྜ་ར་ཏྟཱ པུ་ན དྷོ་ཝཱི་ཡ་མཱ་ནཾ པ་ཎྜ་རཾ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ལ༹་ཀེ ཝི་ཡ ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མེ ཝཱ་ཡཱ་མོ ནི་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟ་མྤི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ པ་ན ཏཾ ས་ཀ་ལེ་པི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་བྷ་ཝ་ངྒ་ཝཱ་རེ པ་ཎྜ་ར་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘པ་བྷ་སྶ་ར་མི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ཏྟཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛ’’ནྟི (ཨ. ནི. ༡.༥༡). ཏཾ ཝི་སོ་དྷཱི་ཡ་མཱ་ནཾ ས་ཀྐཱ པ་བྷ་སྶ་ར་ཏ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ, ན ཏ་ཏྠ ཝཱ་ཡཱ་མོ ནི་པྥ་ལོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཡཱ་མ་མ་ཧ་པྥ་ལ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཝ་ཏྠེ་ན ཨོ་པ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
དུ་གྒ་ཏི པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱཏི ཨཱི་དི་སེ ཙི་ཏྟེ དུ་གྒ་ཏི པཱ་ཊི་ཀ་ངྑི་ཏ་བྦཱ, དུ་གྒ་ཏིཾ ཨེ་ཝ ཨེ་ས པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི, ནཱ་ཉྙ་ནྟི ཨེ་ཝཾ དུ་གྒ་ཏི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཝ་སྶཾ བྷཱ་ཝཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སཱ ཙཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏི ནཱ་མ པ་ཊི་པ་ཏྟི་དུ་གྒ་ཏི, ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏཱི་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་པ་ཏྟི་དུ་གྒ་ཏི་པི ཨ་གཱ་རི་ཡ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་དུ་གྒ་ཏི, ཨ་ན་གཱ་རི་ཡ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་དུ་གྒ་ཏཱི་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི.
ཨ་གཱ་རི་ཡོ ཧི སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ པཱ་ཎ་མྤི ཧ་ན་ཏི, ཨ་དི་ནྣ་མྤི ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་ཀ་ལེ་པི ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐེ པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཨ་གཱ་རི་ཡ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་དུ་གྒ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ནི་ར་ཡ་མྤི ག་ཙྪ་ཏི, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་མྤི, པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་མྤི ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏི.
ཨ་ན་གཱ་རི་ཡོ་པི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ དཱུ་ཏེ་ཡྻ་པ་ཧི་ཎ་ག་མ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་ངྒྷ་བྷེ་དཱ་ཡ ཙེ་ཏི་ཡ་བྷེ་དཱ་ཡ པ་ར་ཀྐ་མ་ཏི, ཝེ་ལུ༹་དཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ས་ཀ་ལ་མྤི ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཨ་གོ་ཙ་ར་ཉྩ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་དུ་གྒ་ཏི.སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ནི་ར་ཡ་མྤི ག་ཙྪ་ཏི, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་མྤི, པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་མྤི ག་ཙྪ་ཏི ས་མ་ཎ་ཡ་ཀྑོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ས་མ་ཎ་པེ་ཏོ, ཨཱ་དི་ཏྟེ་ཧི ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཨཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏ་ཀཱ་ཡོ ཨ་ཊྚ་སྶ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏི.
སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱིཏི སུ་ཀྐ་པ་ཀྑཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ར་དྡྷོ, ཏ་སྶ་ཏྠོ ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ཝུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཙ སུ་ག་ཏི ནཱ་མ པ་ཊི་པ་ཏྟི་སུ་ག་ཏི ག་ཏི་སུ་ག་ཏཱི་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་པ་ཏྟི་སུ་ག་ཏི་པི ཨ་གཱ་རི་ཡ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་སུ་ག་ཏི ཨ་ན་གཱ་རི་ཡ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་སུ་ག་ཏཱི་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི. ཨ་གཱ་རི་ཡོ ཧི པ་རི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་པི ཝི་ར་མ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ་པི, ས་ཀ་ལེ་པི ད་ས ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཨ་གཱ་རི་ཡ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་སུ་ག་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ མ་ནུ་སྶ་མ་ཧ་ནྟ་ཏ་མྤི དེ་ཝ་མ་ཧ་ནྟ་ཏ་མྤི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ག་ཏི་སུ་ག་ཏི.
ཨ་ན་གཱ་རི་ཡོ་པི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ སོ་དྷེ་ཏི, ཏེ་ར་ས དྷུ་ཏ་ངྒཱ་ནི ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ པ་ཊི་སེ་ཝ་མཱ་ནོ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི…པེ… ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་སུ་ག་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཝཱ ཏཱི་སུ མ་ཧཱ་ཀུ་ལེ་སུ, ཚ་སུ ཝཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝེ་སུ, ད་ས་སུ ཝཱ བྲ་ཧྨ་བྷ་ཝ་ནེ་སུ, པ་ཉྩ་སུ ཝཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ་སུ, ཙ་ཏཱུ་སུ ཝཱ ཨཱ་རུ་པྤེ་སུ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ག་ཏི་སུ་ག་ཏཱིཏི.
༧༡. ཨེ་ཝཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛེ ཙི་ཏྟེ དུ་གྒ་ཏི པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛེ ཙ སུ་ག་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཏེ ད་སྶེ་ནྟོ ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ? ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཝི་ས་མ་ལོ་བྷོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ས་ཀ་བྷ་ཎྜེ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ, པ་ར་བྷ་ཎྜེ ཝི་ས་མ་ལོ་བྷོ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་ཀ་བྷ་ཎྜེ ཝཱ པ་ར་བྷ་ཎྜེ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཡུ་ཏྟ་པ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ, ཨ་ཡུ་ཏྟཱ་པ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ས་མ་ལོ་བྷོ. ཐེ་རོ པ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀི་སྶ ཝི་ནི་བྦྷོ་གཾ ཀ་རོ་ཐ, ཡུ་ཏྟེ ཝཱ ཨ་ཡུ་ཏྟེ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ‘རཱ་གོ ཝི་ས་མཾ དོ་སོ ཝི་ས་མཾ མོ་ཧོ ཝི་ས་མ’ནྟི (ཝི་བྷ. ༩༢༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ན ཀོ་ཙི ལོ་བྷོ ཨ་ཝི་ས་མོ ནཱ་མ, ཏ་སྨཱ ལོ་བྷོ་ཡེ་ཝ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ, ཝི་ས་མ་ཊྛེ་ན ཝི་ས་མཾ, ཨེ་ཀ་ཏྠ་མེ་ཏཾ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི. སོ པ་ནེ་ས ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཝི་ས་མ་ལོ་བྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ དཱུ་སེ་ཏི, ཨོ་བྷཱ་སི་ཏུཾ ན དེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙེ་ས, ཨེ་ཝཾ ན་ཝ་ཝི་དྷ་ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ས་མྦྷ་ཝོ བྱཱ་པཱ་དོ. ད་ས་ཝི་དྷ་ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ས་མྦྷ་ཝོ ཀོ་དྷོ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷ་ནོ ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ. ཨ་གཱ་རི་ཡ་སྶ ཝཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡ་སྶ ཝཱ སུ་ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ཝི་ནཱ་ས་ནོ མ་ཀྑོ. ཨ་གཱ་རི་ཡོ་པི ཧི ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀེ་ན ད་ལི་དྡོ ས་མཱ་ནོ ཨུ་ཙྩེ ཋཱ་ནེ ཋ་པི་ཏོ, ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ‘‘ཀིཾ ཏ་ཡཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ཏ་སྶ སུ་ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི. ཨ་ན་གཱ་རི་ཡོ་པི སཱ་མ་ཎེ་ར་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཧི ཙ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཀོ་ས་ལླཱ་དཱི་ནི སི་ཀྑཱ་པི་ཏོ, ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ས་ཀྐ་ཏོ ག་རུ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་སུ ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ར་མཱ་ནོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་མྷེ་ཧི ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏོ སཾ་ཝ་ཌྜྷི་ཏོ ཙ, ཨ་ཐ པ་ནི་དཱ་ནི ནི་སྶི་ནེ་ཧོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ‘‘ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཀ་ཏ’’ནྟི ཏེ་སཾ སུ་ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི, ཏ་སྶ སོ སུ་ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ཝི་ནཱ་ས་ནོ མ་ཀྑོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ དཱུ་སེ་ཏི, ཨོ་བྷཱ་སི་ཏུཾ ན དེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙཱ་ཡཾ, ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏེ་པི པུ་གྒ་ལེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱི་དི་ས་སྶ ཙེ་ཝ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་སྶ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ ག་ཏི, ཏ་ཝ ཝཱ མ་མ ཝཱ ཀོ ཝི་སེ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཡུ་ག་གྒཱ་ཧ་གཱ་ཧཱི པ་ལཱ༹་སོ. པ་རེ་སཾ ས་ཀྐཱ་རཱ་དཱི་ནི ཁཱི་ཡ་ནཱ ཨི་སྶཱ. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་རེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནཾ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ. ཝ་ཉྩ་ནི་ཀ་ཙ་རི་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ མཱ་ཡཱ. ཀེ་རཱ་ཊི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ སཱ་ཋེ་ཡྻཾ. ཀེ་རཱ་ཊི་ཀོ ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་ཙྪོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་ཙྪོ ནཱ་མ ཀི་ར མ་ཙྪཱ་ནཾ ན་ངྒུ་ཊྛཾ ད་སྶེ་ཏི ས་པྤཱ་ནཾ སཱི་སཾ, ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དི་སོ ཨ་ཧ’’ནྟི ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀེ་རཱ་ཊི་ཀོ པུ་གྒ་ལོ ཡཾ ཡཾ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀཾ ཝཱ ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀཾ ཝཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བ་དྡྷ་ཙ་རོ, ཏུ་མྷེ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱ, ནཱ་ཧཾ ཏུ་མྷེ མུ་ཉྩཱ་མཱི’’ཏི ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ ‘ས་གཱ་ར་ཝོ ཨ་ཡཾ ཨ་མྷེ་སུ ས་པྤ་ཏི་སྶོ’ཏི མ་ཉྙི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་སྶེ་ཏཾ ཀེ་རཱ་ཊི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ སཱ་ཋེ་ཡྻཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ དཱུ་སེ་ཏི, ཨོ་བྷཱ་སི་ཏུཾ ན དེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཏ་བྷ་རི་ཏ་བྷ་སྟ་ས་དི་ས་ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་པ་གྒ་ཧི་ཏ་སི་ར་ཨ་ནི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཀ་ར་ཎོ ཐ་མྦྷོ. ཏ་དུ་ཏྟ་རི་ཀ་ར་ཎོ སཱ་ར་མྦྷོ. སོ དུ་ཝི་དྷེ་ན ལ་བྦྷ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ཝ་སེ་ན ཙ. ཏ་ཏྠ ཨ་གཱ་རི་ཡ་སྶ པ་རེ་ན ཀ་ཏཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དིཾ དི་སྭཱ ཏ་དྡི་གུ་ཎ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ, ཨ་ན་གཱ་རི་ཡ་སྶ ཙ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཡ་ཏྟ་ཀཾ པ་རོ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཝཱ ཀ་ཐེ་ཏི ཝཱ, མཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་དྡི་གུ་ཎ་ཏ་དྡི་གུ་ཎ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨ་ཀུ་ས་ལོ. ཨ་གཱ་རི་ཡ་སྶ པ་ན པ་རཾ ཨེ་ཀཾ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ དེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ, ཨ་ན་གཱ་རི་ཡ་སྶ ཙ པ་རེ་ན ཨེ་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡེ ག་ཧི་ཏེ མཱ་ནཾ ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ ཀེ་ཝ་ལཾ ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨཱ་ལ་སི་ཡཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ དྭེ ནི་ཀཱ་ཡེ ག་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཀུ་ས་ལོ. ཨི་དྷ པ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ དཱུ་སེ་ཏི, ཨོ་བྷཱ་སི་ཏུཾ ན དེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙཱ་ཡཾ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཎྞ་ཏི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ མཱ་ནོ, ཨ་ཙྩུ་ཎྞ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏི་མཱ་ནོ, མ་ད་གྒ་ཧ་ཎཱ་ཀཱ་རོ མ་དོ, ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཙི་ཏྟ་ཝོ་སྶ་གྒ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ པ་མཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ དཱུ་སེ་ཏི, ཨོ་བྷཱ་སི་ཏུཾ ན དེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ ལོ་བྷ་མཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི? ཏ་སྶ པ་ཋ་མུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ. ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ན་ཉྷི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨུ་པ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྷཱུ་མི་ཡ་མྤི ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ བྷ་ཝ་ནི་ཀ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ལོ་བྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཨི་ཏ་རེ, ན ཙ ཨེ་ཏེ སོ་ལ༹་སེ་ཝ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ, ཨེ་ཏེ་ན པ་ན ན་ཡེ་ན ས་བྦེ་པི ཀི་ལེ་སཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༧༢. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ སཾ་ཀི་ལེ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཝོ་དཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ས ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. པ་ཛ་ཧ་ཏཱིཏི ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ་ཏི དྭི་དྷཱ པ་ཧཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཏཱ་ཝ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཝི་ས་མ་ལོ་བྷོ ཐ་མྦྷོ སཱ་ར་མྦྷོ མཱ་ནོ ཨ་ཏི་མཱ་ནོ མ་དོ་ཏི ཨི་མེ ཚ ཀི་ལེ་སཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. བྱཱ་པཱ་དོ ཀོ་དྷོ ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ པ་མཱ་དོ་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀི་ལེ་སཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. མ་ཀྑོ པ་ལཱ༹་སོ ཨི་སྶཱ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ མཱ་ཡཱ སཱ་ཋེ་ཡྻ་ནྟི ཨི་མེ ཚ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི. མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ན, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན མ་ཀྑོ པ་ལཱ༹་སོ ཨི་སྶཱ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ མཱ་ཡཱ སཱ་ཋེ་ཡྻ་ནྟི ཨི་མེ ཚ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན བྱཱ་པཱ་དོ ཀོ་དྷོ ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ པ་མཱ་དོ་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཝི་ས་མ་ལོ་བྷོ ཐ་མྦྷོ སཱ་ར་མྦྷོ མཱ་ནོ ཨ་ཏི་མཱ་ནོ མ་དོ་ཏི ཨི་མེ ཚ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི.
ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཨི་མེ ཀི་ལེ་སཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ ཝཱ ཧོ་ནྟུ, སེ་ས་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ ཝཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ནེ་ཝ པ་ཧཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཝི་ས་མ་ལོ་བྷཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ པ་ཝེ་ཎི་མ་གྒཱ་ག་ཏོ ས་མྦྷ་ཝོ, སོ ཙ ཨུ་པ་རི ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒ་སྶེ་ཝ ནི་དྡི་ཊྛ་ཏྟཱ ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ནཱ་ཝ་སེ་སཱ་ན་ཉྷི ཝི་ས་མ་ལོ་བྷཱ་དཱི་ནཾ ཏེ་ན པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, སེ་སཱ་ནཾ ཨི་མི་ནཱ་ཝ. ཡེ་པི ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཏེ་པི ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ནེ་ཝ སུ་པྤ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ན ཙེ་ཏྠ པ་ཧཱ་ནཾ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི, ཏཾ པུ་བྦཱ་པ་རེ་ན ན ས་ནྡྷི་ཡ་ཏི. ཀེ་ཙི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ན་མྤི, ཏཾ ཏེ་སཾ ཨི་ཙྪཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ.
༧༣. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཏོཏི ཡ་མྷི ཀཱ་ལེ. པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ཧཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝཱ་ཧ.
༧༤. སོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ནཱཏི ཨེ་ཏཾ ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཝི་ས་མ་ལོ་བྷོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, སོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཀེ་ན པ་དེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་མ་སྶ ཧི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་པྤ་སཱ་དོ ཨཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཐ་སྶ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ དྷ་མྨ་གུ་ཎེ ས་ངྒྷ་གུ་ཎེ ཙ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ལོ་ཀི་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་མ་སྶ ས་བྦ་མྤི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཾ པ་སཱ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ནཱཏི བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཙ་ལེ་ན ཨ་ཙྩུ་ཏེ་ན པ་སཱ་དེ་ན. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ སོ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏཾ ཝི་དྷིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏཱི་ཎི ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་རེ་སི. ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ.
༧༥. ཨེ་ཝ་མ་སྶ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཾ པ་སཱ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་ད་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ སོ་མ་ན་སྶཱ་དི་ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཡ་ཐོ་དྷི ཁོ པ་ན་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཧི པ་ཙྩ་ནྟེ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ ཙོ་རུ་པ་དྡ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ མ་ཧཱ་ན་ག་རེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ ར་ཉྙོ ཝི་ཡ ཨི་མེ ཙི་མེ ཙ མ་མ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ བ་ལ་ཝ་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཡ་ཐོ་དྷི ཁོ པ་ན་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡྭཱ་ཡཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ‘‘བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི, ཏ་སྶ ཡ་ཐོ་དྷི ཁོ ཙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛཾ, ས་ཀ་ས་ཀ་ཨོ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ ཝ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ པ་ཧཱི་ནཾ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛཾ. ས་ཀ་ས་ཀ་ཨོ་དྷི་ཝ་སེ་ནཱཏི དྭེ ཨོ་དྷཱི ཀི་ལེ་སོ་དྷི ཙ མ་གྒོ་དྷི ཙ. ཏ་ཏྠ ཀི་ལེ་སོ་དྷི་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཡེ ཀི་ལེ་སཱ ཡཾ མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, ཏེ ཨ་ཉྙ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷེ་ཧི ཨ་མི་སྶཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཀེ་ནེ་ཝ ཨོ་དྷི་ནཱ པ་ཧཱི་ནཱ. མ་གྒོ་དྷི་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཡེ ཀི་ལེ་སཱ ཡེ་ན མ་གྒེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, ཏེ་ན ཏེ་ཡེ་ཝ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་ས་ཀ་ཨོ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཏཾ ཏཾ ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ ཙ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛཾ, ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཙ ལ་དྡྷ་སོ་མ་ན་སྶོ ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་པི སོ ‘‘བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་ད་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཡ་ཏོ་དྷི ཁོ་ཏིཔི པཱ་ཋོ. ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ, ཨ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཡ་ཏོ་དྷི ཁོ པ་ན ཙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཏོཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཡ་སྨཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨོ་དྷཱིཏི ཧེ་ཊྛཱ ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཀ་སྨཱ? ཏེ ཧི ཨོ་དྷིཾ ཀ་ཏྭཱ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཀི་ལེ་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཛ་ཧ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨོ་དྷཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ པ་ན ཀི་ཉྩི ཀི་ལེ་སཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནོ་དྷཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཧེ་ཊྛཱ་མ་གྒ་ཏྟ་ཡེ་ན ཙ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡ་ཏོ་དྷི ཁོ པ་ན་སྶ ཙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཁོ པ་ནཱཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན པི་ཎྜ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ ཨོ་དྷི ཙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛཾ, ཏ་སྨཱ ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཙ ལ་དྡྷ་སོ་མ་ན་སྶོ ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་པི སོ ‘‘བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་ད་ནྟི ཡ་ཐཱ་པཱ་ལི༹ ནེ་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཏྟནྟི ཨི་དཾ ས་ཀ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཙྩ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་ནྟནྟི ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ནཱ་དི་ཡ་ན་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན. མུ་ཏྟནྟི ཨི་དཾ ས་ནྟ་ཏི་ཏོ ཝི་ནི་མོ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན. པ་ཧཱི་ནནྟི ཨི་དཾ མུ་ཏྟ་སྶ་པི ཀྭ་ཙི ཨ་ན་ཝ་ཊྛཱ་ན་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན. པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛནྟི ཨི་དཾ པུ་བྦེ ཨཱ་དི་ནྣ་པུ་བྦ་སྶ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་མུ་ཁཾ ཝཱ ནི་སྶ་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལེ་ན ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ནི་སྶ་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་དཾ ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨ་ཝེ་དནྟི ཨེ་ཏྠ བུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དོ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏོ ཨ་ཏྠོ, ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཝི་ནི་པ་ཏི་ཏུཾ ཨ་པྤ་དཱ་ན་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝེ་དོཏི ག་ནྠོ་པི ཉཱ་ཎ་མྤི སོ་མ་ན་སྶ་མྤི. ‘‘ཏི་ཎྞཾ ཝེ་དཱ་ནཾ པཱ་ར་གཱུ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༡.༢༥༦) ཧི ག་ནྠོ ‘‘ཝེ་དོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝེ་ད་གུ་མཱ་བྷི་ཛ་ཉྙཱ, ཨ་ཀི་ཉྩ་ནཾ ཀཱ་མ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ས་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (སུ. ནི. ༡༠༦༥) ཉཱ་ཎཾ. ‘‘ཡེ ཝེ་ད་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ལོ་ཀེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སོ་མ་ན་སྶཾ. ཨི་དྷ པ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ཉྩ སོ་མ་ན་སྶ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་དཾ ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནྟི ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སོ་མ་ན་སྶ་ཉྩ སོ་མ་ན་སྶ་མ་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཏྠ་ཝེ་དནྟི ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ ཝེ་དཾ. དྷ་མྨ་ཝེ་དནྟི ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་ད་སྶ ཧེ་ཏུཾ ཨོ་དྷི་སོ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ ཝེ་ད་ནྟི ཨེ་ཝ་མྤི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཧེ་ཏུ་མྷི ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ, ཧེ་ཏུ་ཕ་ལེ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༡༨-༧༡༩). དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ པཱ་མོ་ཛྫནྟི ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཉྩ དྷ་མྨ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨཱ་ནི་སཾ་ས་བྷཱུ་ཏཾ ཝེ་ད་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཾ པཱ་མོ་ཛྫཾ. ཏ་ཉྷི ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཨུ་པ་ས་ཉྷི་ཏནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ པཱ་མོ་ཛྫེ་ན པ་མུ་དི་ཏ་སྶ ནི་རཱ་མི་སཱ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི. པཱི་ཏི་མ་ན་སྶཱཏི ཏཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ པཱི་ཎི་ཏ་མ་ན་སྶ. ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏཱིཏི ཀཱ་ཡོ་པི པ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ད་ར་ཐོ. པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁནྟི ཨེ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཀཱ་ཡ་ད་ར་ཐོ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སུ་ཁཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏཱིཏི ཙི་ཏྟཾ ས་མྨཱ ཨཱ་དྷི་ཡ་ཏི ཨ་པྤི་ཏཾ ཝི་ཡ ཨ་ཙ་ལཾ ཏི་ཊྛ་ཏི.
༧༦. ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་ད་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ སོ་མ་ན་སྶཱ་དི་ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཡ་ཐོ་དྷི ཁོ པ་ན མེ’’ཏི ཝཱ་རེ་ན ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཀཱ་རཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སཱུ་ཙ་ཀཾ ཕ་ལཾ ད་སྶེ་ནྟོ ས ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལོཏི ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཝཾ་པ་ཉྙོཏི ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི. སཱ་ལཱི་ནནྟི ལོ་ཧི་ཏ་སཱ་ལི་ག་ནྡྷ་སཱ་ལི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནེ་ཀ་རཱུ་པཱ་ནཾ. པི་ཎྜ་པཱ་ཏནྟི ཨོ་ད་ནཾ. ཝི་ཙི་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀནྟི ཨ་པ་ནཱི་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀཾ. ནེ་ཝ་སྶ ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱཏི ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ མ་གྒ་སྶ ཝཱ ཕ་ལ་སྶ ཝཱ ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎ་སྶ ཧི ཏཾ ཀི་མ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི? ཡོ་པི་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒོ ཙ ཕ་ལཾ ཙ ཏ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏོ་པི ནེ་ཝ་སྶ ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སཱི་ལ་དྷ་མྨ་པ་ཉྙཱ་ས་ངྒ་ཧེ་ན མ་གྒེ་ན ཝི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་ཏྟཱ.
ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏྠ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ ཨུ་པ་མཾ ད་སྶེ་ནྟོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཙྪནྟི ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ. པ་རི་སུ་དྡྷཾ མ་ལ་ཝི་ག་མེ་ན. པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཾ པ་བྷ་སྶ་ར་ཏཱ་ཡ. ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རཱ་ནཾ མཱུ་སཱ་མུ་ཁཾ. སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རཱ་ནཾ མཱུ་སཱ ཧི ཨི་དྷ ཨུ་ཀྐཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ན དཱི་པི་ཀཱ་ད་ཡོ་པི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ‘‘ཨུ་ཀྐཱ་སུ དྷཱ་རཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་སཱུ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༡༥༩) ཧི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ དཱི་པི་ཀཱ ‘‘ཨུ་ཀྐཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཨུ་ཀྐཾ བ་ནྡྷེ་ཡྻ, ཨུ་ཀྐཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤེ་ཡྻཱ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༣༦༠) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀ་པ་ལླཾ. ‘‘ཀ་མྨཱ་རཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ ཨུ་ཀྐཱ, ཨ་ནྟོ ཛྷཱ་ཡ་ཏི ནོ བ་ཧཱི’’ཏི (ཛཱ. ༢.༢༢.༦༤༩) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་མྨཱ་རུ་དྡྷ་ནཾ. ‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་པཱ་ཀོ ཨུ་ཀྐཱ་པཱ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༢༤) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ་ཏ་ཝེ་གོ ‘‘ཨུ་ཀྐཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཨ་ཉྙེ་སུ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ‘‘ས་ཎྜཱ་སེ་ན ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རཱ་ནཾ མཱུ་སཱ ‘‘ཨུ་ཀྐཱ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ – སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཡ ཧི སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཝི་ཡ ཙ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལེ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དི་མ་ལཱ་ནུ་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཙྪོ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ. ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁ་ཉྩ ཨཱ་ག་མྨ ཝ་ཏྠ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་ནཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏཱ ཝི་ཡ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སཱི་ལ་དྷ་མྨ་པ་ཉྙཱ་ས་ངྒ་ཧཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཏི.
༧༧. སོ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱཏི ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཏ་ཡོ ཧི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷཱི པུ་ཙྪཱ་ནུ་ས་ནྡྷི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ནྡྷི ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘སི་ཡཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ས་ཏི པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ’ཏི? ‘སི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༤༢). ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པུ་ཙྪཱ་ནུ་ས་ནྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘‘སི་ཡཱ ཁོ པ་ན ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ ཨེ་ཝ་མ་སྶ, ཨ་ཛྫཱ་པི ནཱུ་ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༥༥) ཨེ་ཝཾ པ་རེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ནྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡེ་ན པ་ན དྷ་མྨེ་ན ཨཱ་དི་མྷི དེ་ས་ནཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཡེ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཨུ་པ་རི དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ་སུ་ཏྟེ ཧེ་ཊྛཱ སཱི་ལེ་ན དེ་ས་ནཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཨུ་པ་རི ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཀ་ཀ་ཙཱུ་པ་མེ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཨུ་པ་རི ཀ་ཀ་ཙཱུ་པ་མོ་ཝཱ་དོ ཨཱ་ག་ཏོ. ཨ་ལ་ག་དྡེ ཧེ་ཊྛཱ དི་ཊྛི་པ་རི་དཱི་པ་ནེ་ན ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཨུ་པ་རི ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་ཀཱ་ས་ནཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཙཱུ་ལ༹་ཨ་སྶ་པུ་རེ ཧེ་ཊྛཱ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་དཱི་པ་ནེ་ན ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཨུ་པ་རི བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཀོ་ས་མྦི་ཡ་སུ་ཏྟེ ཧེ་ཊྛཱ བྷ་ཎྜ་ནེ་ན ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཨུ་པ་རི སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨི་མ་སྨི་མྤི ཝ་ཏྠ་སུ་ཏྟེ ཧེ་ཊྛཱ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་དཱི་པ་ནེ་ན ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཨུ་པ་རི བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ་སུ པ་ན ཨ་ནུ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡོ ཙ ས་བྦོ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟོ.
༧༨. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཾ ས་བྦ་སོ ཙ ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་ད་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཝི་ཧ་ཏ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་ཏྟཱ ལ་དྡྷ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ སོ ཨ་ཏྠི ཨི་དནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – སོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རོ ཨེ་ཏེ་སཾ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཡ་ཏོ ཀུ་ཏོ་ཙི ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ ཨེ་ཝ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་དྷ་མྨེ ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན ཏེ་སཾ ནི་སྶ་ཡཾ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི བྷཱུ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་དྷ་མྨེ རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན ཙ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠི ཨི་དནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་ནེ་ན དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ཨ་ཏྠི ཧཱི་ནནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་ནེ་ན ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཏ་སྶ པ་ཧཱ་ནུ་པཱ་ཡཾ ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ཨ་ཏྠི པ་ཎཱི་ཏནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་ནེ་ན མ་གྒ་ས་ཙྩ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ཨ་ཏྠི ཨུ་ཏྟ་རི ཨི་མ་སྶ ས་ཉྙཱ་ག་ཏ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་མ་སྶ མ་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་སྶ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་ཉྙཱ་ག་ཏ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི ནི་སྶ་ར་ཎཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་ནེ་ན ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོཏི ཏ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཛཱ་ན་ཏོ, མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ, བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི…པེ… ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ དེ་ས་ནཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཏ་སྶཾ པ་རི་ས་ཏི ནྷཱ་ན་སུ་དྡྷི་ཀོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ནི་སི་ནྣོ, སོ ཨེ་ཝཾ ནྷཱ་ན་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཝ་ཎྞཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝི་དི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཙོ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སི་ནཱ་ཏོ ཨ་ནྟ་རེ་ན སི་ནཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟ་རེ་ན སི་ནཱ་ནེ་ནཱཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ན ཀི་ལེ་ས་ཝུ་ཊྛཱ་ན་སི་ནཱ་ནེ་ན.
༧༩. སུ་ནྡ་རི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོཏི བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ནཱ་མ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཏྟ་ནོ གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན, སུ་ནྡ་རི་ཀཱ་ཡ པ་ན ན་དི་ཡཱ སི་ནཱ་ཏ་སྶ པཱ་པ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་སྶ དི་ཊྛི, ཏ་སྨཱ ‘‘སུ་ནྡ་རི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘མ་ཡཾ སི་ནཱ་ན་སུ་དྡྷིཾ ཝ་ཎྞེ་མ, ས་མ་ཎོ་པི གོ་ཏ་མོ ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ཏི, ས་མཱ་ན་ཙྪ་ནྡོ དཱ་ནི ཨེ་ས ཨ་མྷེ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བཱ་ཧུ་ཀཾ ན་དིཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཏ་ཏྠ པཱ་པཾ པ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཾ ཝི་ཡ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨཱ་ཧ ‘‘ག་ཙྪ་ཏི པ་ན བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ བཱ་ཧུ་ཀཾ ན་དིཾ སི་ནཱ་ཡི་ཏུ’’ནྟི? བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ག་ཙྪཱ་མཱི་ཏི ཝཱ ན ག་ཙྪཱ་མཱི་ཏི ཝཱ ཨ་ཝ་ཏྭཱ་ཡེ་ཝ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དི་ཊྛི་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཀིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ བཱ་ཧུ་ཀཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ, ཀིཾ བཱ་ཧུ་ཀཱ ན་དཱི ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ ཀིཾ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ བཱ་ཧུ་ཀཱ་ཡ, ཀིཾ སཱ ཀ་རི་སྶ་ཏི? ཨ་ས་མ་ཏྠཱ སཱ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ཀིཾ ཏ་ཏྠ ག་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི?
ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏཾ པ་སཾ་ས་ནྟོ ལོ་ཀྑ་ས་མྨ་ཏཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ལོ་ཀྑ་ས་མྨ་ཏཱཏི ལཱུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་ས་མྨ་ཏཱ, ལཱུ་ཁ་བྷཱ་ཝནྟི ཙོ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཾ, ཝི་སུ་དྡྷི་བྷཱ་ཝཾ དེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ལོ་ཀྱ་ས་མྨ་ཏཱཏི་པི པཱ་ཋོ. ཏ་སྶ་ཏྠོ, སེ་ཊྛཾ ལོ་ཀཾ ག་མ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ཏཱ་ཏི. པུ་ཉྙ་ས་མྨ་ཏཱཏི པུ་ཉྙ་ནྟི ས་མྨ་ཏཱ. པ་ཝཱ་ཧེ་ཏཱིཏི ག་མ་ཡ་ཏི ཝི་སོ་དྷེ་ཏི. གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སཱིཏི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་བྷཱ་སི. གཱ་ཐཱ ཙ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཝཱ གཱ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཀཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཝི་སེ་ས་ཏྠ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝཱ. ཨི་དྷ པ་ནེ་ཏཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
བཱ་ཧུ་ཀནྟི ཨི་ད་མེ་ཝ ཧི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཙ་ནཾ ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ཀཾ, སེ་སཱ་ནི ཝི་སེ་ས་ཏྠ་དཱི་པ་ཀཱ་ནི. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི བཱ་ཧུ་ཀཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཀ་ཀྐཱ་དཱི་ནི་པི ལོ་ཀོ ག་ཙྪ་ཏི ནྷཱ་ནེ་ན པཱ་པཾ པ་ཝཱ་ཧེ་ཏུཾ. ཏ་ཏྠ ཡེ ཏེ་སཾ ཋཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ དི་ཝ་ས་སྶ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ནྷཱ་ཡ་ནྟི. ཡེ དཱུ་རཱ, ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ས་ཀིཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་ནྟ་རཾ, ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ སཾ་ཝ་ཙྪ་ར་ནྟ་རཾ ནྷཱ་ཡ་ནྟི. ཡེ པ་ན ས་བྦ་ཐཱ་པི ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཏེ གྷ་ཊེ་ཧི་པི ཏ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡ་ནྟི. ས་བྦ་ཉྩེ་ཏཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ, ཏ་སྨཱ ཨི་མཾ ཝི་སེ་ས་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏུཾ ཨ་དྷི་ཀ་ཀྐཱ་དཱི་ནི་པཱིཏི ཨཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཀ་ཀྐནྟི ནྷཱ་ན་ས་མྦྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ ཏི་ཏྠཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ག་ཡཱཏི་པི མ་ཎྜ་ལ་ཝཱ་པི་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཏི་ཏྠ་མེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཡཱ་གཱཏི ཨེ་ཏ་མྤི ག་ངྒཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ཏི་ཏྠ་མེ་ཝ མ་ཧཱ་པ་ནཱ་ད་སྶ ར་ཉྙོ ག་ངྒཱ་ཡཾ ནི་མུ་གྒ་པཱ་སཱ་ད་སྶ སོ་པཱ་ན་ས་མྨུ་ཁ་ཊྛཱ་ནཾ, བཱ་ཧུ་ཀཱ སུ་ནྡ་རི་ཀཱ ས་ར་སྶ་ཏཱི བཱ་ཧུ་མ་ཏཱི་ཏི ཨི་མཱ པ་ན ཙ་ཏ་སྶོ ན་དི་ཡོ. བཱ་ལོཏི དུ་པྤ་ཉྙོ. པ་ཀྑ་ནྡོཏི པ་ཝི་ས་ནྟོ. ན སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཀི་ལེ་ས་སུ་དྡྷིཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཀེ་ཝ་ལཾ ར་ཛོ་ཛ་ལླ་མེ་ཝ པ་ཝཱ་ཧེ་ཏི.
ཀིཾ སུ་ནྡ་རི་ཀཱ ཀ་རི་སྶ་ཏཱིཏི སུ་ནྡ་རི་ཀཱ ཀི་ལེ་ས་ཝི་སོ་དྷ་ནེ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི? ན ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ས ན་ཡོ པ་ཡཱ་ག་བཱ་ཧུ་ཀཱསུ. ཨི་མེ་ཧི ཙ ཏཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཨི་ཏ་རཱ་ནི་པི ཙ་ཏྟཱ་རི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཧཱ་ར་ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐེ་ཝ སུ་ནྡ་རི་ཀཱ པ་ཡཱ་གཱ བཱ་ཧུ་ཀཱ ན ཀི་ཉྩི ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨ་དྷི་ཀ་ཀྐཱ་ད་ཡོ་པཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཝེ་རིནྟི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་པ་ཉྩ་ཝེ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. ཀ་ཏ་ཀི་བྦི་སནྟི ཀ་ཏ་ལུ་དྡ་ཀ་མྨཾ. ན ཧི ནཾ སོ་དྷ་ཡེཏི སུ་ནྡ་རི་ཀཱ ཝཱ པ་ཡཱ་གཱ ཝཱ བཱ་ཧུ་ཀཱ ཝཱ ན སོ་དྷ་ཡེ, ན སོ་དྷེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པཱ་པ་ཀ་མྨི་ནནྟི པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཝེ་ར་ཀི་བྦི་ས་ཀ་མྨེ་ཧི ཡུ་ཏྟཾ, ལཱ་མ་ཀ་ཀ་མྨེ ཡུ་ཏྟཾ ཝཱ ཝེ་ར་ཀི་བྦི་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཏྟེ་ཧི ཁུ་དྡ་ཀེ་ཧི་པི པཱ་པེ་ཧི ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
སུ་དྡྷ་སྶཱཏི ནི་ཀྐི་ལེ་ས་སྶ. ས་དཱ ཕ་གྒཱུཏི ནི་ཙྩ་མྤི ཕ་གྒུ་ནཱི་ན་ཀྑ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཕ་གྒུ་ན་མཱ་སེ ཀི་ར ‘‘ཨུ་ཏྟ་ར་ཕ་གྒུ་ན་དི་ཝ་སེ ཡོ ནྷཱ་ཡ་ཏི, སོ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཀ་ཏ་པཱ་པཾ སོ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི་ཀོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཏེ་ན་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ དི་ཊྛིཾ པ་ཊི་ཧ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་དྡྷ་སྶ ཝེ ས་དཱ ཕ་གྒཱུ’’ཏི. ནི་ཀྐི་ལེ་ས་སྶ ནི་ཙྩཾ ཕ་གྒུ་ནཱི་ན་ཀྑ་ཏྟཾ, ཨི་ཏ་རོ ཀིཾ སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི? ཨུ་པོ་ས་ཐོ ས་དཱཏི སུ་དྡྷ་སྶ ཙ ཙཱ་ཏུ་དྡ་ས་པ་ནྣ་ར་སཱ་དཱི་སུ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒཱ་ནི ཨ་ས་མཱ་དི་ཡ་ཏོ་པི ནི་ཙྩ་མེ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐོ. སུ་དྡྷ་སྶ སུ་ཙི་ཀ་མྨ་སྶཱཏི ནི་ཀྐི་ལེ་ས་ཏཱ་ཡ སུ་དྡྷ་སྶ སུ་ཙཱི་ཧི ཙ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ. ས་དཱ ས་མྤ་ཛྫ་ཏེ ཝ་ཏནྟི ཨཱི་དི་ས་སྶ ཙ ཀུ་ས་ལཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཾ ཝ་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ན་མྤི ནི་ཙྩཾ ས་མྤ་ནྣ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨི་དྷེ་ཝ སི་ནཱ་ཧཱིཏི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ མ་མ སཱ་ས་ནེ སི་ནཱ་ཧི. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་ཀི་ལེ་ས་མ་ལ་པྤ་ཝཱ་ཧ་ནཾ ཨི་ཙྪ་སི, ཨི་དྷེ་ཝ མ་མ སཱ་ས་ནེ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒ་ས་ལི་ལེ་ན སི་ནཱ་ཧི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཧི ཨི་དཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི.
ཨི་དཱ་ནི་སྶ ས་པྤཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཏཱི་སུ་པི དྭཱ་རེ་སུ སུ་དྡྷིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ས་བྦ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཀ་རོ་ཧི ཁེ་མ་ཏནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཁེ་མ་ཏནྟི ཨ་བྷ་ཡཾ ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ, མེ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན་སྶ མ་ནོ་དྭཱ་ར་སུ་དྡྷི ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
ས་ཙེ མུ་སཱ ན བྷ་ཎ་སཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན་སྶ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་སུ་དྡྷི. ས་ཙེ པཱ་ཎཾ ན ཧིཾ་ས་སི ས་ཙེ ཨ་དི་ནྣཾ ནཱ་དི་ཡ་སཱིཏི ཨེ་ཏེ་ཧི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་སུ་དྡྷི. ས་དྡ་ཧཱ་ནོ ཨ་མ་ཙྪ་རཱིཏི ཨེ་ཏེ་ཧི པ་ན ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་དྭཱ་རཾ ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙཱ་ག་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ ནི་ཡོ་ཛེ་སི. ཀིཾ ཀཱ་ཧ་སི ག་ཡཾ ག་ནྟྭཱ, ཨུ་ད་པཱ་ནོ་པི ཏེ ག་ཡཱཏི ཨ་ཡཾ པ་ན ཨུ་པ་ཌྜྷ་གཱ་ཐཱ, ས་ཙེ ས་བྦ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཁེ་མ་ཏཾ ཀ་རི་སྶ་སི, མུ་སཱ ན བྷ་ཎི་སྶ་སི, པཱ་ཎཾ ན ཧ་ནི་སྶ་སི, ཨ་དི་ནྣཾ ནཱ་དི་ཡི་སྶ་སི, ས་དྡྷ་ཧཱ་ནོ ཨ་མ་ཙྪ་རཱི བྷ་ཝི་སྶ་སི, ཀིཾ ཀཱ་ཧ་སི ག་ཡཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ད་པཱ་ནོ་པི ཏེ ག་ཡཱ, ག་ཡཱ་ཡ་པི ཧི ཏེ ནྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཨུ་ད་པཱ་ནེ་པི ཨི་མཱ་ཡ ཨེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀི་ལེ་ས་སུ་དྡྷི, ས་རཱི་ར་མ་ལ་སུ་དྡྷི པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ས་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་སྨཱ ཙ ལོ་ཀེ ག་ཡཱ ས་མྨ་ཏ་ཏ་རཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཏི པ་ན བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ བཱ་ཧུ་ཀ’’ནྟི པུ་ཊྛོ་པི ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ཧ་སི བཱ་ཧུ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ཧ་སི ག་ཡཾ ག་ནྟྭཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༨༠. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝེ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨེ་ཀོ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀེ་ན. ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀེ་ན. ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏི ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནེ་ན. ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨཱ་ཏཱ་པེ་ན. པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཀཱ་ཡེ ཙ ཛཱི་ཝི་ཏེ ཙ ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ. ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན. ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝཱཏི པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱཏི དུ་ཝི་དྷཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཛཱ་ཏི་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཙ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཙ, ཨ་ཡཾ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ. ཨ་གཱ་ར་སྨཱཏི གྷ་རཱ. ཨ་གཱ་ར་སྶ ཧི་ཏཾ ཨ་གཱ་རི་ཡཾ, ཀ་སི་གོ་ར་ཀྑཱ་དི་ཀུ་ཊུ་མྦ་པོ་ས་ན་ཀ་མྨཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ཨ་གཱ་རི་ཡ་ནྟི ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ, པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་བྦ་ཛ་ནྟཱིཏི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི. ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རནྟི ཏཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནནྟི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཧི ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ པ་བྦ་ཛ་ནྟི. དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེཏི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ. ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཡེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སཱིཏི པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་སཱི་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཙ ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི…པེ… ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨེ་ཏེ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་བྷཱུ་མིཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཀ་ཏ་མཱ པ་ན་སྶ ཛཱ་ཏི ཁཱི་ཎཱ? ཀ་ཐ་ཉྩ ནཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སཱི་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ, ཀཱ་མ་ཉྩེ་ཏཾ བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝེ་པི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ་པི ནཾ ཨི་དྷ པ་ཋ་མ་པུ་རི་ས་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པུ་ན ས་ངྑེ་པ་ཏོ བྷ་ཎཱ་མ. ན ཏཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏཱ ཛཱ་ཏི ཁཱི་ཎཱ, པུ་བྦེ་ཝ ཁཱི་ཎ་ཏྟཱ. ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ, ཏ་ཏྠ ཝཱ་ཡཱ་མཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ, ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ. མ་གྒ་སྶ པ་ན ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཨེ་ཀ་ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ་སུ ཨེ་ཀ་ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་པྤ་བྷེ་དཱ ཛཱ་ཏི, སཱ མ་གྒ་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནེ་ན ཁཱི་ཎཱ, ཏཾ སོ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་སེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཀི་ལེ་སཱ་བྷཱ་ཝེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ན་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་ཏི.
ཝུ་སི་ཏནྟི ཝུ་ཏྠཾ པ་རི་ཝུ་ཏྠཾ, ཀ་ཏཾ ཙ་རི་ཏཾ ནི་ཊྛཱ་པི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ. ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡནྟི ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཧཱ་ན་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷ་མྤི ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཨི་དཱ་ནི པུ་ན་ཨི་ཏྠ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ་སོ་ལ༹་ས་ཀི་ཙྩ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ, ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡཱ་ཡ ཝཱ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ན་ཏྠཱི་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ, ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཨི་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་མ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ་པ་ཀཱ་རཱ ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ནཱ ཨ་པ་རཾ ཁ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ནཾ ན་ཏྠི. ཨི་མེ པ་ན པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀོ རུ་ཀྑོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོཏི ཨེ་ཀོ. ཨ་ར་ཧ་ཏནྟི ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཝ་ཏྠ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.