༦. ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱཏི ཏི་ཝི་དྷཾ ས་མྤ་ནྣཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་མ་ངྒི་མ་དྷུ་ར་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ –
‘‘ས་མྤ་ནྣཾ སཱ་ལི་ཀེ་དཱ་རཾ, སུ་ཝཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི ཀོ་སི་ཡ;
པ་ཊི་ཝེ་དེ་མི ཏེ བྲ་ཧྨེ, ན ནཾ ཝཱ་རེ་ཏུ་མུ་སྶ་ཧེ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡༤.༡);
ཨི་དཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ‘‘ཨི་མི་ནཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི ས་མུ་པེ་ཏོ ཨུ་པཱ་ག་ཏོ ས་མུ་པཱ་ག་ཏོ ཨུ་པ་པ་ནྣོ ས་མྤ་ནྣོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༡༡) ཨི་དཾ ས་མ་ངྒི་ས་མྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ‘‘ཨི་མི་སྶཱ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཧེ་ཊྛི་མ་ཏ་ལཾ ས་མྤ་ནྣཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཁུ་དྡ་མ་དྷུཾ ཨ་ནེ་ལ༹་ཀཾ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ད’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༡༧) ཨི་དཾ མ་དྷུ་ར་ས་མྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཨི་དྷ པ་ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣ་མྤི ས་མ་ངྒི་ས་མྤ་ནྣ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་སཱི་ལཱ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི་པི སཱི་ལ་ས་མ་ངྒི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་བྦོ. སཱི་ལནྟི ཀེ་ན་ཊྛེ་ན སཱི་ལཾ? སཱི་ལ་ན་ཊྛེ་ན སཱི་ལཾ. ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟཱ.
ཏ་ཏྠ ‘‘པ་རི་པུ་ཎྞ་སཱི་ལཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྠེ་ན ཁེ་ཏྟ་དོ་ས་ཝི་ག་མེ་ན ཁེ་ཏྟ་པཱ་རི་པཱུ་རཱི ཝི་ཡ སཱི་ལ་དོ་ས་ཝི་ག་མེ་ན སཱི་ལ་པཱ་རི་པཱུ་རཱི ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ཁེ་ཏྟཾ བཱི་ཛ་ཁ་ཎྜཾ ཝ་པྤ་ཁ་ཎྜཾ ཨུ་ད་ཀ་ཁ་ཎྜཾ ཨཱུ་ས་ཁ་ཎྜ་ནྟི ཙ་ཏུ་དོ་ས་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨ་པ་རི་པཱུ་རཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ བཱི་ཛ་ཁ་ཎྜཾ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ བཱི་ཛཱ་ནི ཁ་ཎྜཱ་ནི ཝཱ པཱུ་ཏཱི་ནི ཝཱ ཧོ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཡ་ཏྠ ཝ་པ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ས་སྶཾ ན ཨུ་ཊྛེ་ཏི, ཁེ་ཏྟཾ ཁ་ཎྜཾ ཧོ་ཏི. ཝ་པྤ་ཁ་ཎྜཾ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཨ་ཀུ་ས་ལོ བཱི་ཛཱ་ནི ཝ་པ་ནྟོ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ནི་པཱ་ཏེ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་བྦ་ཏྠ ས་སྶཾ ན ཨུ་ཊྛེ་ཏི, ཁེ་ཏྟཾ ཁ་ཎྜཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་ད་ཀ་ཁ་ཎྜཾ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཏི་བ་ཧུ ཝཱ ན ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྲཱ་པི ཧི ས་སྶཱ་ནི ན ཨུ་ཊྛེ་ནྟི, ཁེ་ཏྟཾ ཁ་ཎྜཾ ཧོ་ཏི. ཨཱུ་ས་ཁ་ཎྜཾ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཀ་སྶ་ཀོ ཀི་སྨི་ཉྩི པ་དེ་སེ ན་ངྒ་ལེ་ན བྷཱུ་མིཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྩ ཝཱ་རེ ཀ་ས་ནྟོ ཨ་ཏི་ག་མྦྷཱི་རཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨཱུ་སཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྲཱ་པི ཧི ས་སྶཾ ན ཨུ་ཊྛེ་ཏི, ཁེ་ཏྟཾ ཁ་ཎྜཾ ཧོ་ཏི, ཏཱ་དི་ས་ཉྩ ཁེ་ཏྟཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི ན མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ, ཏ་ཏྲཱ་པི ཧི བ་ཧུ་མྤི ཝ་པི་ཏྭཱ ཨ་པྤཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ དོ་སཱ་ནཾ ཝི་ག་མཱ ཁེ་ཏྟཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ཏཱ་དི་ས་ཉྩ ཁེ་ཏྟཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁ་ཎྜཾ ཚི་དྡཾ ས་བ་ལཾ ཀ་མྨཱ་ས་ནྟི ཙ་ཏུ་དོ་ས་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སཱི་ལཾ ཨ་པ་རི་པཱུ་རཾ ཧོ་ཏི. ཏཱ་དི་ས་ཉྩ སཱི་ལཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི, ན མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ. ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ དོ་སཱ་ནཾ ཝི་ག་མཱ སཱི་ལ་ཁེ་ཏྟཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི, ཏཱ་དི་ས་ཉྩ སཱི་ལཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ.
‘‘སཱི་ལ་ས་མ་ངྒི་ནོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན་ཏྠེ་ན སཱི་ལེ་ན ས་མ་ངྒི་བྷཱུ་ཏཱ ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ག་ཏཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལ་ཏཱ ཧོ་ཏི སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན སཱི་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶ་ནེ་ན. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཾ.
ཏ་ཏྠ ‘‘ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ’’ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀི་ར བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཏ་ཏྠ ཛེ་ཊྛ་ཀ་སཱི་ལཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སཱི་ཏི དཱི་པ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི སུ་མ་ན་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ཧ. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ པ་ན་སྶ ཏེ་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ཧ – ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟོ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ་ཡེ་ཝ ཧི སཱི་ལཾ. ཨི་ཏ་རཱ་ནི པ་ན ཏཱི་ཎི སཱི་ལ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ན་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ ནཱ་མ ཚ་དྭཱ་ར་ར་ཀྑཱ་མ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ཏྟི་མ་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཙྩ་ཡ་ནི་སྶི་ཏཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་པ་ཙྩ་ཡེ ཨི་ད་མ་ཏྠ་ནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ན་མ་ཏྟ་ཀཾ. ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ་ཝ སཱི་ལཾ. ཡ་སྶ སོ བྷི་ནྣོ, ཨ་ཡཾ ཚི་ནྣ་སཱི་སོ ཝི་ཡ པུ་རི་སོ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ སེ་སཱ་ནི ར་ཀྑི་སྶ་ཏཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཡ་སྶ པ་ན སོ ཨ་རོ་གོ, ཨ་ཡཾ ཨ་ཙྪི་ནྣ་སཱི་སོ ཝི་ཡ པུ་རི་སོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ སེ་སཱ་ནི པུ་ན པཱ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ར་ཀྑི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ’ཏི ཨི་མི་ནཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ‘ས་མྤ་ནྣ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཱ’ཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏཱ’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏཱཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣཱཏི ཨཱ་ཙཱ་རེ་ན ཙ གོ་ཙ་རེ་ན ཙ ས་མྤ་ནྣཱ. ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སཱུཏི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་སུ. ཝ་ཛྫེ་སཱུཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་སུ. བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱིཏི བྷ་ཡ་ད་སྶི་ནོ. ས་མཱ་དཱ་ཡཱཏི ས་མྨཱ ཨཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ. སི་ཀྑ་ཐ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སཱུཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ཏཾ ཏཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ སི་ཀྑ་ཐ. ཨ་པི་ཙ ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཐ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སཱུཏི ཡཾ་ཀི་ཉྩི སི་ཀྑཱ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་ཉྩ, ཏཾ ས་བྦཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ས་བྦཱ་ནེ་ཏཱ་ནི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
༦༥. ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེཏི ཨི་དཾ ཀ་སྨཱ ཨཱ་ར་དྡྷཾ? སཱི་ལཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ས་ཙེ་པི ཨ་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ དུ་པྤ་ཉྙཱ་ནཾ ཝཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ཐཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི, ཀོ ནུ ཁོ སཱི་ལ་པཱུ་ར་ཎེ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ, ཀོ ཝི་སེ་སོ, ཀཱ ཝ་ཌྜྷཱི’’ཏི? ཏེ་སཾ ས་ཏྟ་ར་ས ཨཱ་ནི་སཾ་སེ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨེ་ཏཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་ཏཱ་དི་ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ སུ་ཏྭཱ་པི སཱི་ལཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཡྻུ་ནྟི. ཝི་ས་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཝཱ་ཎི་ཛོ ཝི་ཡ. ཝི་ས་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཝཱ་ཎི་ཛོ ནཱ་མ གུ་ལ༹་ཝཱ་ཎི་ཛོ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
སོ ཀི་ར གུ་ལ༹་ཕཱ་ཎི་ཏ་ཁ་ཎྜ་ས་ཀྑ་རཱ་དཱི་ནི ས་ཀ་ཊེ་ནཱ་དཱ་ཡ པ་ཙྩ་ནྟ་གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཝི་ས་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཝི་ས་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་གྒྷོ་སེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ གཱ་མི་ཀཱ ‘‘ཝི་སཾ ནཱ་མ ཀ་ཀྑ་ལ༹ཾ, ཡོ ནཾ ཁཱ་ད་ཏི, སོ མ་ར་ཏི, ཀ་ཎྚ་ཀ་མྤི ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏི, ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ ཀ་ཀྑ་ལཱ༹, ཀོ ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ’’ཏི གེ་ཧ་དྭཱ་རཱ་ནི ཐ་ཀེ་སུཾ, དཱ་ར་ཀེ ཙ པ་ལཱ་པེ་སུཾ. ཏཾ དི་སྭཱ ཝཱ་ཎི་ཛོ ‘‘ཨ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཀུ་ས་ལཱ ཨི་མེ གཱ་མི་ཀཱ, ཧ་ནྡ ནེ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ག་ཎྷཱ་པེ་མཱི’’ཏི ‘‘ཨ་ཏི་མ་དྷུ་རཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨ་ཏི་སཱ་དུཾ ག་ཎྷ་ཐ, གུ་ལ༹ཾ ཕཱ་ཎི་ཏཾ ས་ཀྑ་རཾ ས་མ་གྒྷཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ཀཱུ་ཊ་མཱ་ས་ཀ་ཀཱུ་ཊ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་དཱི་ཧི་པི ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་གྒྷོ་སེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ གཱ་མི་ཀཱ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བ་ཧུ་མྤི མཱུ་ལཾ ད་ཏྭཱ ག་ཧེ་སུཾ. ཏ་ཏྠ ཝཱ་ཎི་ཛ་སྶ ‘‘ཝི་ས་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་གྒྷོ་ས་ནཾ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ‘‘ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཧ་ར་ཐ…པེ… ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཐ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ ཀ་ཀྑ་ལཱ༹, ཀོ ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ’’ཏི གཱ་མི་ཀཱ་ནཾ ཙི་ནྟ་ནཾ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ, ‘‘སཱི་ལ་ཉྩ ནཱ་མེ་ཏཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹ཾ ཕ་རུ་སཾ ཁི་ཌྜཱ་དི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཾ, ཀོ ནུ ཁོ ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ’’ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙི་ནྟ་ནཾ. ཨ་ཐ ཏ་སྶ ཝཱ་ཎི་ཛ་སྶ ‘‘ཨ་ཏི་མ་དྷུ་རཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་ཏཱ་དི་ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ར་ས་ཨཱ་ནི་སཾ་ས་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེཏི ཡ་དི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཡ་དི ཨི་ཙྪེ་ཡྻ. པི་ཡོ ཙ ཨ་སྶནྟི པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶི་ཏ་བྦོ, སི་ནེ་ཧུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. མ་ནཱ་པོཏི ཏེ་སཾ མ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀོ, ཏེ་སཾ ཝཱ མ་ནེ་ན པ་ཏྟ་བྦོ, མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཕ་རི་ཏ་བྦོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ག་རཱུཏི ཏེ་སཾ ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡོ པཱ་སཱ་ཎ་ཙྪ་ཏྟ་ས་དི་སོ. བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོཏི ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ. སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱིཏི ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལེ་སུ་ཡེ་ཝ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཨ་སྶ, ཨ་ནཱུ་ནེ་ན པ་རི་པཱུ་རི་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་ས་མ་ཐེ ཡུ་ཏྟོ, ཨེ་ཏྠ ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ནྟི ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ, བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. བྷུ་མྨ་ཏྠེ པ་ནེ་ཏཾ ས་མ་ཐ་ནྟི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ནཱུ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན ཡོ་གེ སི་དྡྷཾ. ཨ་ནི་རཱ་ཀ་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོཏི བ་ཧི ཨ་ནཱི་ཧ་ཊ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ, ཨ་ཝི་ནཱ་སི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ ཝཱ, ནཱི་ཧ་ར་ཎ་ཝི་ནཱ་ས་ཏྠ་ཉྷི ཨི་དཾ ནི་རཱ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ཐ་མྦྷཾ ནི་རཾ་ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཏྟཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ་སྶ པ་ཡོ་གོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི ས་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཡུ་ཏྟོ, ས་ཏྟ་ཝི་དྷཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཏི. ཏཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ. བྲཱུ་ཧེ་ཏཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ནནྟི ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ནཾ, ཨེ་ཏྠ ཙ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑུ ‘‘བྲཱུ་ཧེ་ཏཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ན’’ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཀ་བྷཱུ་མ་ཀཱ་དི་པཱ་སཱ་དེ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ་པི པ་ན ནེ་ཝ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ནཾ བྲཱུ་ཧེ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཡ་ཐཱ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏ་དེ་ས་ནཱ པ་ཋ་མཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷཱ་པི ཏ་ཎྷཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ མཱ་ན་དི་ཊྛཱི་ནཾ མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཡོ ཨོ་ས་རི་ཏྭཱ ཀ་མེ་ན པ་པ་ཉྩ་ཏྟ་ཡ་དེ་ས་ནཱ ཛཱ་ཏཱ, ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ པ་ཋ་མཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷཱ་པི སཱི་ལ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡོ ཨོ་ས་རི་ཏྭཱ ཀ་མེ་ན སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་དེ་ས་ནཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཏྠ ཧི ‘‘སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ནི་རཱ་ཀ་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ’’ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ, ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ, ‘‘བྲཱུ་ཧེ་ཏཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ན’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ཝ་ཌྜྷ་ནེ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དྭེ་པི སི་ཀྑཱ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ནི་རཱ་ཀ་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ’’ཏི ཨི་མེ་ཧི པ་དེ་ཧི སཱི་ལཱ་ནུ་ར་ཀྑི་ཀཱ ཨེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན སཱི་ལཱ་ནུ་ར་ཀྑི་ཀོ ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧོ.
ཀ་ཐཾ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ སཱི་ལ་མ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི? ཡ་སྶ ཧི ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ན་ཏྠི, སོ བྱཱ་དྷི་མྷི ཨུ་པྤ་ནྣེ ཝི་ཧ་ཉྙ་ཏི, སོ བྱཱ་དྷི་ཝི་ཧ་ཏོ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ སཱི་ལཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ་པི བྱཱ་དྷི་ཝཱུ་པ་ས་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཏྠི, སོ ཏཾ བྱཱ་དྷི་དུ་ཀྑཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ས་མཱ་པ་ནྣ་ཀྑ་ཎེ དུ་ཀྑཾ དཱུ་རཱ་པ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, བ་ལ་ཝ་ཏ་ར་སུ་ཁ་མུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ སཱི་ལཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི.
ཀ་ཐཾ ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧོ སཱི་ལ་མ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི? ཡ་སྶ ཧི ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧོ ན་ཏྠི, ཏ་སྶ ‘‘མ་མ རཱུ་པཾ མ་མ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ བ་ལ་ཝ་མ་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, སོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་སུ དུ་བྦྷི་ཀྑ་བྱཱ་དྷི་བྷ་ཡཱ་དཱི་སུ ས་མྤ་ཏྟེ་སུ སཱི་ལཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ པོ་སེ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ བ་ལ་ཝ་མ་མ་ཏྟཾ ཝཱ སི་ནེ་ཧོ ཝཱ ན ཧོ་ཏི, སོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་སུ དུ་བྦྷི་ཀྑ་བྱཱ་དྷི་བྷ་ཡཱ་དཱི་སུ ས་མྤ་ཏྟེ་སུ ས་ཙེ་པི་སྶ ཨ་ནྟཱ་ནི བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ས་ཙེ་པི ཨུ་སྶུ་སྶ་ཏི ཝི་སུ་སྶ་ཏི, ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི ས་ཏ་དྷཱ་པི ས་ཧ་སྶ་དྷཱ་པི, ནེ་ཝ སཱི་ལཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ པོ་སེ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧོ སཱི་ལ་མ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི. ‘‘བྲཱུ་ཧེ་ཏཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ན’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཏ་སྶེ་ཝ ཨུ་བྷ་ཡ་སྶ བྲཱུ་ཧ་ནཱ ཝ་ཌྜྷ་ནཱ སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ ད་སྶི་ཏཱ.
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སྨཱ ‘‘ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཙ་སྶཾ མ་ནཱ་པོ ཙ ག་རུ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙཱ’’ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟེ་ན ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨི་དི་སོ ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ ག་རུ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཧེ་ཏཾ –
‘‘སཱི་ལ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣཾ, དྷ་མྨ་ཊྛཾ ས་ཙྩ་ཝཱ་དི་ནཾ;
ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨ ཀུ་བྦཱ་ནཾ, ཏཾ ཛ་ནོ ཀུ་རུ་ཏེ པི་ཡ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༢༡༧);
ཏ་སྨཱ ‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཙ་སྶཾ མ་ནཱ་པོ ཙ ག་རུ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙཱ་ཏི སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི…པེ… སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ན’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷཱ་དིཾ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟེ་ནཱ་པི ཨི་ད་མེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ན ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ལཱ་བྷཱི ཨ་སྶ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ན ཙེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ ལཱ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ སཱི་ལཱ་དི་པ་རི་པཱུ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི གྷཱ་སེ་ས་ནཾ ཚི་ནྣ་ཀ་ཐོ ན ཝཱ་ཙཾ པ་ཡུ་ཏྟཾ བྷ་ཎེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སཱ་ཝ་ཀེ ཨོ་ཝ་ད་ཏི, སོ ཀ་ཐཾ ལཱ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ སཱི་ལཱ་དི་པ་རི་པཱུ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི, པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡེ་ས་ཉྷི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻ ‘‘ས་ཙེ མ་ཡཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ན ཀི་ལ་མེ་ཡྻཱ་མ, སཱི་ལཱ་དིཾ པཱུ་རེ་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི, ཏེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་པི་ཙ ར་སཱ་ནི་སཾ་སོ ཨེ་ས སཱི་ལ་སྶ, ཡ་དི་དཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ ཧི པ་ཎྜི་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ ཀོ་ཊྛཱ་དཱི་སུ ཋ་པི་ཏཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ པུ་ཏྟཱ་དཱི་ན་མྤི ཨ་ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ཨ་པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ དེ་ནྟཱི་ཏི སཱི་ལ་སྶ ས་ར་སཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཡེ་སཱ་ཧནྟི ཡེ་སཾ ཨ་ཧཾ. ཏེ་སཾ ཏེ ཀཱ་རཱཏི ཏེ་སཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཝཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ ཏེ མ་ཡི ཀ་ཏཱ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ན་ཀཱ་རཱ. དེ་ཝཱ་པི ཧི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡེ དེ་ནྟི, ན ཀེ་ཝ་ལཾ མ་ནུ་སྶཱ་ཡེ་ཝ, ས་ཀྐོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ. མ་ཧ་པྥ་ལཱ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ, བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ ལོ་ཀི་ཡ་སུ་ཁཾ ཕ་ལ་ནྟཱི་ཏི མ་ཧ་པྥ་ལཱ. མ་ཧ་ཏོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ. སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཧི ཀ་ཊ་ཙྪུ་བྷི་ཀྑཱ་པི པ་ཉྩ་ར་ཏ་ན་མ་ཏྟཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་པི ཀ་ཏྭཱ དི་ནྣཱ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་ཏོ ར་ཀྑ་ཏི, པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ ཨ་མ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ‘‘ཁཱི་རོ་ད་ནཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སི’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི (ཝི. ཝ. ༤༡༣) ཙེ་ཏྠ ཝ་ཏྠཱུ་ནི, ས་ཀ་ལ་མེ་ཝ ཝཱ པེ་ཏ་ཝ་ཏྠུ ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ ཙ སཱ་དྷ་ཀཾ. ཏ་སྨཱ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནི ཀ་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་རཱ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏཾ ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ནཱ་པི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ཉཱ་ཏཱིཏི ས་སྶུ་ས་སུ་ར་པ་ཀྑི་ཀཱ. སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱཏི ཨེ་ཀ་ལོ་ཧི་ཏ་ས་མྦ་དྡྷཱ པཱི་ཏི་པི་ཏཱ་མ་ཧཱ་ད་ཡོ. པེ་ཏཱཏི པེ་ཙྩ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཱ. ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱཏི མ་ཏཱ. ཏེ་སཾ ཏནྟི ཏེ་སཾ ཏཾ མ་ཡི པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟ་ཏཾ ཝཱ པ་ས་ནྣེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ ཝཱ. ཡ་སྶ ཧི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ པི་ཏཱ ཝཱ མཱ་ཏཱ ཝཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏ་ཀོ ཐེ་རོ སཱི་ལ་ཝཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨོ’’ཏི པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ཏ་སྶ སོ ཙི་ཏྟ་པྤ་སཱ་དོ་པི ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི མ་ཧ་པྥ་ལཾ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དུ་གྒ་ཏི་ཏོ ཝཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ནྟེ ཙ ཨ་མ་ཏཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཡེ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣཱ པ་ཉྙཱ, ཝི་མུ་ཏྟི, ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣཱ, ད་སྶ་ནཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི. ས་ཝ་ནཾ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏིཾ, ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛྫཾ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནཾ, པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནཾ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི (ཨི་ཏི་ཝུ. ༡༠༤). ཏ་སྨཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནི ཙི་ཏྟ་པྤ་སཱ་ད་སྶ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཱ ཙ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏཾ ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ནཱ་པི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ, བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
༦༦. པ་ཉྩ་མ་ཝཱ་རེ ཨ་ར་ཏི་ར་ཏི་ས་ཧོ ཨ་སྶནྟི ཨ་ར་ཏི་ཡཱ ར་ཏི་ཡཱ ཙ ས་ཧོ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ར་ཏཱིཏི ཨ་དྷི་ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ པ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ ཙ ཨུ་ཀྐ་ཎྛཱ. ར་ཏཱིཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ར་ཏི. ན ཙ མཾ ཨ་ར་ཏི ས་ཧེ་ཡྻཱཏི མ་ཉྩ ཨ་ར་ཏི ན ཨ་བྷི་བྷ་ཝེ་ཡྻ ན མ་དྡེ་ཡྻ ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རེ་ཡྻ. ཨུ་པྤ་ནྣནྟི ཛཱ་ཏཾ ནི་བྦ་ཏྟཾ. སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ ཧི ཨ་ར་ཏི་ཉྩ ར་ཏི་ཉྩ ས་ཧ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏི མ་དྡི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨཱི་དི་སཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ནཱ་པི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
ཚ་ཊྛ་ཝཱ་རེ བྷ་ཡཾ ཙི་ཏྟུ་ཏྲཱ་སོ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི. བྷེ་ར་ཝཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ. སེ་སཾ པ་ཉྩ་མ་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ ཧི བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝཾ ས་ཧ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏི མ་དྡི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨ་རི་ཡ་ཀོ་ཊི་ཡ་ཝཱ་སཱི་མ་ཧཱ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ.
ཐེ་རོ ཀི་ར མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཨ་ར་ཉྙཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ་ཛྫ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ དཱ་ར་ཀཱ ཐེ་ར་སྶ སཱི་ལ་ཏེ་ཛེ་ན ས་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཎྛཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཝི་སྶ་ར་མ་ཀཾ་སུ. དེ་ཝ་ཏཱ་པི རུ་ཀྑཾ ཙཱ་ལེ་སི. ཐེ་རོ ཨ་ཙ་ལོ་ཝ ནི་སཱི་དི. སཱ དེ་ཝ་ཏཱ དྷཱུ་མཱ་ཡི, པ་ཛྫ་ལི, ནེ་ཝ ས་ཀྑི ཐེ་རཾ ཙཱ་ལེ་ཏུཾ, ཏ་ཏོ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཝ་ཎྞེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ‘‘ཀོ ཨེ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་སྨིཾ རུ་ཀྑེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཝོ་ཙ. ཏྭཾ ཨེ་ཏེ ཝི་ཀཱ་རེ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི. ཨཱ་མ བྷ་ནྟེ་ཏི. ཀ་སྨཱ་ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, སཱི་ལ་ཏེ་ཛེ་ན དཱ་ར་ཀཱ ས་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཎྛཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཝི་སྶ་ར་མ་ཀཾ་སུ, སཱ་ཧཾ ཏུ་མྷེ པ་ལཱ་པེ་ཏུཾ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སི’’ནྟི. ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, མཱ ཝ་ས་ཐ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཕཱ་སཱུ་ཏི པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ ནཱ་ཝ་ཙཱ་སི. ཨི་དཱ་ནི པ་ན མཱ ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཙ, ཨ་རི་ཡ་ཀོ་ཊི་ཡ་མ་ཧཱ་ད་ཏྟོ ཨ་མ་ནུ་སྶ་བྷ་ཡེ་ན ག་ཏོ་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ལ་ཛྫཱ་མི, ཏེ་ནཱ་ཧཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་སི་སྶཾ, ཏྭཾ པ་ན ཨ་ཛྫེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝ་སཱ་ཧཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝ་ས་ཧོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨཱི་དི་ས་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ནཱ་པི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
ས་ཏྟ་མ་ཝཱ་རེ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནནྟི ཨ་བྷི་ཙེ་ཏོཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ ཝི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ ཝཱ, ཨ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི ཛཱ་ཏཱ་ནི ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནི, ཨ་བྷི་ཙེ་ཏོ ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནནྟི དི་ཊྛ་དྷ་མྨེ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨོཏི པ་ཙྩ་ཀྑོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཏྠ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏཱ་ནི ཧི ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ ཛྷཱ་ཡི་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་སུ་ཁཾ ཝི་ནྡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱིཏི ནི་ཀཱ་མེ་ན ལཱ་བྷཱི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ལཱ་བྷཱི, ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱིཏི སུ་ཁེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱིཏི ཨ་ཀ་སི་རཱ་ནཾ ཝི་པུ་ལཱ་ནཾ ལཱ་བྷཱི, ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ལཱ་བྷཱི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན པ་ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཀྐོ་ཏི ཏ་ཐཱ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ, པཱ་རི་བ་ནྡྷི་ཀེ པ་ན ཀི་ཙྪེ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཏ་ཐཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པཱ་རི་བ་ནྡྷི་ཀེ ཙ ཨ་ཀི་ཙྪེ་ནེ་ཝ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏི, ན ས་ཀྐོ་ཏི ནཱ་ལི༹་ཀཱ་ཡ་ནྟཾ ཝི་ཡ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ཡེ་ཝ ཙ ཝུ་ཊྛཱ་ཏུཾ. ཡོ པ་ན ཨི་མཾ ཏི་ཝི་དྷ་མྤི ས་མྤ་དཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, སོ་པི སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀེ ཛྷཱ་ནེ ཝུ་ཏྟེ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཝཱ་རོ ཨཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཐ ཁོ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཡ་སྨཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ་ཡེ་ཝ ཙ སཱི་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ, ཨ་པི་ཙ ཁོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨཱ་རུ་པྤ་ཛྷཱ་ནཱ་ནི་པི ཏ་ཡོ ཙ ཧེ་ཊྛི་མཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ས་བྦཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ…པེ… ཡེ ཏེ ས་ནྟཱཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ས་ནྟཱཏི ཨ་ངྒ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཙ. ཝི་མོ་ཀྑཱཏི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ རཱུ་པེཏི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ, ཡེ ཏེ ཝི་མོ་ཀྑཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ རཱུ་པེ ས་ནྟཱ་ཏི པ་ད་ས་མྦ་ནྡྷོ, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཧི ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ རཱུ་པེ ཀིཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ན པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻུཾ. ཨཱ་རུ་པྤཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཙ ཝི་པཱ་ཀ་ཏོ ཙ རཱུ་པ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ. ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱཏི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ, ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ‘‘ཡོ་པི བྷི་ཀྑུ ཨི་མེ ཝི་མོ་ཀྑེ ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ, སོ་པི སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’’ཏི.
༦༧. ན་ཝ་མ་ཝཱ་རེ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནནྟི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཾ. ཏཱ་ནི ཧི སཾ་ཡོ་ཛེ་ནྟི ཁ་ནྡྷ་ག་ཏི་བྷ་ཝཱ་དཱི་ཧི ཁ་ནྡྷ་ག་ཏི་བྷ་ཝཱ་ད་ཡོ, ཀ་མྨཾ ཝཱ ཕ་ལེ་ན, ཏ་སྨཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཀྑ་ཡཱཏི པ་རི་ཀྑ་ཡེ་ན. སོ་ཏཱ་པ་ནྣོཏི སོ་ཏཾ ཨཱ་པ་ནྣོ. སོ་ཏོ་ཏི ཙ མ་གྒ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. སོ་ཏཱ་པ་ནྣོཏི ཏཾ་ས་མ་ངྒི་པུ་གྒ་ལ་སྶ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘སོ་ཏོ སོ་ཏོ་ཏི ཧི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་མོ ནུ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སོ་ཏོ་ཏི? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཏི ཧི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་མོ ནུ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཏི? ཡོ ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀེ་ན མ་གྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ, ཡོ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ’’ཏི. ཨི་དྷ པ་ན མ་གྒེ་ན ཕ་ལ་སྶ ནཱ་མཾ དི་ནྣཾ, ཏ་སྨཱ ཕ་ལ་ཊྛོ ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོཏི ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ནི་པཱ་ཏོ, ནཱ་སྶ ཝི་ནི་པཱ་ཏོ དྷ་མྨོ་ཏི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ, ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པཱ་ཡེ ཝི་ནི་པཱ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཡེ དྷ་མྨཱ ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནི་ཡཱ, ཏེ་སཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ. ས་མྦོ་དྷི པ་རཾ ཨ་ཡ་ནཾ ག་ཏི ཨ་སྶཱ་ཏི ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ, ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡཾ ཨ་ཝ་སྶཾ ས་མྤཱ་པ་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་སྨཱ? པ་ཊི་ལ་དྡྷ་པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཏྟཱ. སཱི་ལེ་སྭེ་ཝཱཏི ཨཱི་དི་སོ ཧོ་ཏུ་ཀཱ་མོ་པི སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཎཱ་རཱི་ཏི.
ད་ས་མ་ཝཱ་རེ པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ན པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ་ནི་པི ཏཱི་ཎི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་སྶ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏེ་སཾ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཏ་ནུ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཏ་ནུ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་དྷི་ཙྩུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཙ. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ ཧི ཝ་ཊྚཱ་ནུ་སཱ་རི་མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶེ་ཝ ཀི་ལེ་སཱ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཝི་ར་ལཱ༹་ཀཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ, ཝི་ར་ལ༹་ཝཱ་པི་ཏེ ཁེ་ཏྟེ ཨ་ངྐུ་རཱ ཝི་ཡ. ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི ཙ ཝ་ཊྚཱ་ནུ་སཱ་རི་མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶེ་ཝ མ་དྡ་ནྟཱ ཕ་ར་ནྟཱ ཚཱ་དེ་ནྟཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, མ་ནྡ་མ་ནྡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཏ་ནུ་ཀཱ་ཀཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ, ཨ་བྦྷ་པ་ཊ་ལ་མི་ཝ མ་ཀྑི་ཀཱ་པ་ཏྟ་མི་ཝ ཙ.
ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི ཐེ་རཱ བྷ་ཎ་ནྟི ‘‘ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ ཀི་ལེ་སཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ཙི་རེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, བ་ཧ་ལཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ པུ་ཏྟཱ ཙ དྷཱི་ཏ་རོ ཙ དི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི, ཨེ་ཏཾ པ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ ཧི ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་པ་རཱ་མ་ས་ན་མ་ཏྟེ་ན་པི ཧོ་ནྟཱི་ཏི. དྭཱི་ཧི་ཡེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི་སྶ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་དྷི་ཙྩུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཙཱ་ཏི.
ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱིཏི ས་ཀིཾ ཨཱ་ག་མ་ན་དྷ་མྨོ. ས་ཀི་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱཏི ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ་ཡེ་ཝ ཨི་མཾ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ. ཡོ་པི ཧི ཨི་དྷ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི, སོ་པི ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏོ. ཡོ་པི ཨི་དྷ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ དེ་ཝེ་སུ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི. ཡོ་པི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི. ཡོ་པི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨི་དྷ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ པུ་ན ཨི་དྷེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི, ཨ་ཡ་མི་དྷ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རེ་ཡྻནྟི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ. སཱི་ལེ་སྭེ་ཝཱཏི ཨཱི་དི་སོ ཧོ་ཏུ་ཀཱ་མོ་པི སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི་ཏི.
ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མ་ཝཱ་རེ པ་ཉྩ་ནྣནྟི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནནྟི ཨོ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཧེ་ཊྛཱ, ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཡཱ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནནྟི བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཾ, ཏཱ་ནི ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་ད་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡ་སྶ ཧི ཨེ་ཏཱ་ནི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ནི, སོ ཀི་ཉྩཱ་པི བྷ་ཝ་གྒེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝ, གི་ལི་ཏ་བ་ལི་ས་མ་ཙྪཱུ་པ་མོ སྭཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ དཱི་གྷ་སུ་ཏྟ་ཀེ་ན པཱ་དེ བ་དྡྷ་ཝི་ཧ་ངྒཱུ་པ་མོ ཙཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཱ་ན་མྤི ཙེ་ཏྠ ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོཏི སེ་ས་ཡོ་ནི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཏ་ཏྠ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི. ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱཏི ཏ་ཏོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པུ་ན ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་ས་བྷཱ་ཝོ. སཱི་ལེ་སྭེ་ཝཱཏི ཨཱི་དི་སོ ཧོ་ཏུ་ཀཱ་མོ་པི སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི་ཏི.
༦༨. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟེ ཀི་ཉྩཱ་པི ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒ་སྶ ཝཱ་རོ ཨཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཐ ཁོ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཡ་སྨཱ ན ཀེ་ཝ་ལཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཱ་བྷི་ཉྙཱ ཨེ་ཝ སཱི་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ, ཨ་པི་ཙ ཁོ ལོ་ཀི་ཡ་པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ་པི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་པི ད་སྶེ་ཏུཾ, ཡ་སྨཱ ཙ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡེ ཀ་ཐི་ཏེ དེ་ས་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ཨི་མེ་སཾ གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཡཾ ཀ་ཐཱ མུ་ཎྜཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུ་མྤི, ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ ཋི་ཏ་སྶ སུ་ཁེ་ན ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་པྤ་ནཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་པ་རི་བ་ནྡྷཱ་ནཾ ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ཏ་ཏྟཱ, ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧི སཱི་ལེ་སུ ཙ ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི, ཏ་སྨཱ ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ལོ་ཀི་ཡཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ད་སྶེ་ཏུ་མྤི ‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ…པེ… ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་མཱ་ཧཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ནུ་ས་ནྡྷི.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི ལོ་ཀི་ཡཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ པཱ་ལི༹་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་དྡྷིཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡེ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟཱ.
༦༩. ཚ་ཊྛཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ. ཨ་ནཱ་ས་ཝནྟི ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ. ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིནྟི ཨེ་ཏྠ ཙེ་ཏོ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ་ཝ ས་མཱ་དྷི, པ་ཉྙཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ཙ ས་མཱ་དྷི རཱ་ག་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, པ་ཉྙཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཡོ ཧི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དྷི, ཏ་ད་སྶ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡཱ ཧི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙཱ, ཏ་ད་སྶ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ག་ཝི་རཱ་གཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱི’’ཏི, ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ས་མ་ཐ་ཕ་ལཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཕ་ལཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེཏི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ. ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་པ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཉ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻནྟི པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ. སཱི་ལེ་སྭེ་ཝཱཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦཱ་ས་ཝེ ནི་དྡྷུ་ནི་ཏྭཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ་པི སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱི་ལཱ་ནི་སཾ་ས་ཀ་ཐཾ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ས་བྦ་མྤི ཏཾ སཱི་ལཱ་ནི་སཾ་སཾ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ནི་ག་མ་ནཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཏ་སྶཱ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ, ‘‘ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཧ་ར་ཐ…པེ… ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཐ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སཱུ’’ཏི ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ མ་ཡཱ པུ་བྦེ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་དཾ ས་བྦ་མྤི ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལོ བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ, ག་རུ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ལཱ་བྷཱི, པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཀ་རོ, པུ་བྦ་ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཕ་ལ་མ་ཧ་ཏྟ་ཀ་རོ, ཨ་ར་ཏི་ར་ཏི་ས་ཧོ, བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝ་ས་ཧོ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ན་ཉྩ ལཱ་བྷཱི, ཧེ་ཊྛི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི པ་ཉྩ ལོ་ཀི་ཡཱ་བྷི་ཉྙཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎ་ནྟི ཙ ཨི་མེ ཙ གུ་ཎེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.