༡༤. མ་ཧཱ་ར་ཐ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟཾ ཧ་ཡ་ཝཱ་ཧ་ནཾ སུ་བྷནྟི མ་ཧཱ་ར་ཐ་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན དེ་ཝ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ གོ་པཱ་ལ་སྶ ནཱ་མ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་མཱ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟཾ མ་ཧ་ནྟཾ དི་བྦ་ར་ཐཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན མ་ཧ་ཏི་ཡཱ དེ་ཝི་དྡྷི་ཡཱ ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀཱི་ལ༹་ན་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ས་ཉྫཱ་ཏ་གཱ་ར་ཝ་བ་ཧུ་མཱ་ནོ ས་ཧ་སཱ ར་ཐ་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ སི་ར་སི པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཏ་སྶི་དཾ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ – སོ ཀི་ར ཝི་པ་སྶིཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྶ པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཝེ བྷ་ཝེ སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ ཨུ་ར་ཙྪ་ད་མཱ་ལཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱུ’’ཏི ཀ་ཏ་པ་ཎི་དྷཱ་ནཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ཀ་པྤེ་སུ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟི་ཡཱ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀི་ཀི་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱ་ལཱ་བྷེ་ན ‘‘ཨུ་ར་ཙྪ་ད་མཱ་ལཱ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ཡ དེ་ཝ་ཀ་ཉྙཱ་ས་དི་སཱ་ཡ རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ གོ་པཱ་ལོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ ས་སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ས་དི་ས་དཱ་ནཱ་དཱི་ནི མ་ཧཱ་དཱ་ནཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏ་ར་ཉྩ ཨུ་དྡི་སྶ ས་ཏྠཱ་རཱ དེ་སི་ཏཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ་པི ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱུ་པ་ཙི་ཏ་པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀེ ཀ་ན་ཀ་ཝི་མཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཨ་ནེ་ཀ་ཀོ་ཊི་ཨ་ཙྪ་རཱ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི, ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡོ ཙ་སྶ ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟོ སུ་ཝི་བྷ་ཏྟ་བྷི་ཏྟི་ཝི་ཙི་ཏྟོ སི་ནི་དྡྷ་མ་དྷུ་ར་ནི་གྒྷོ་སོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་བྷཱ་ས་མུ་ད་ཡེ་ན ཨ་ཝ་ཧ་ས་ནྟོ ཝི་ཡ དི་ཝ་ངྐ་ར་མ་ཎྜ་ལཾ དི་བྦོ ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐོ ནི་བྦ་ཏྟི.
སོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ དེ་ཝེ་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་སེ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཝི་བྷ་ཝོ གོ་པཱ་ལོ ཨེ་ཝ ནཱ་མ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ…པེ… ཨ་ཉྫ་ལིཾ སི་ར་སི པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཨ་ཊྛཱ་སཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཏཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པུ་ཙྪི –
༡༠༡༥. ‘‘ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟཾ ཧ་ཡ་ཝཱ་ཧ་ནཾ སུ་བྷཾ, ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧི་མཾ ས་ནྡ་ནཾ ནེ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ;
ཨུ་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ཨ་བྷི་ཏོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མཾ, པུ་རི་ནྡ་དོ བྷཱུ་ཏ་པ་ཏཱི་ཝ ཝཱ་ས་ཝོ.
༡༠༡༦. ‘‘སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ ཏེ ར་ཐ་ཀུ་བྦ་རཱ ཨུ་བྷོ, ཕ་ལེ་ཧི ཨཾ་སེ་ཧི ཨ་ཏཱི་ཝ ས་ངྒ་ཏཱ;
སུ་ཛཱ་ཏ་གུ་མྦཱ ན་ར་ཝཱི་ར་ནི་ཊྛི་ཏཱ, ཝི་རོ་ཙ་ཏི པ་ནྣ་ར་སེ་ཝ ཙ་ནྡོ.
༡༠༡༧. ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཛཱ་ལཱ་ཝ་ཏ་ཏོ ར་ཐོ ཨ་ཡཾ, བ་ཧཱུ་ཧི ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ནེ་ཧི ཙི་ཏྟི་ཏོ;
སུ་ན་ནྡི་གྷོ་སོ ཙ སུ་བྷ་སྶ་རོ ཙ, ཝི་རོ་ཙ་ཏཱི ཙཱ་མ་ར་ཧ་ཏྠ་བཱ་ཧུ་བྷི.
༡༠༡༨. ‘‘ཨི་མཱ ཙ ནཱ་བྷྱོ མ་ན་སཱ་བྷི་ནི་མྨི་ཏཱ, ར་ཐ་སྶ པཱ་ད་ནྟ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱུ་སི་ཏཱ;
ཨི་མཱ ཙ ནཱ་བྷྱོ ས་ཏ་རཱ་ཛི་ཙི་ཏྟི་ཏཱ, ས་ཏེ་ར་ཏཱ ཝི་ཛྫུ་རི་ཝ་པྤ་བྷཱ་ས་རེ.
༡༠༡༩. ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ཝ་ཏ་ཏོ ར་ཐོ ཨ་ཡཾ, པུ་ཐཱུ ཙ ནེ་མཱི ཙ ས་ཧ་སྶ་རཾ་སི་ཀོ;
ཏེ་སཾ ས་རོ སུ་ཡྻ་ཏི ཝ་གྒུ་རཱུ་པོ, པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ ཏཱུ་རི་ཡ་མི་ཝ་པྤ་ཝཱ་དི་ཏཾ.
༡༠༢༠. ‘‘སི་ར་སྨིཾ ཙི་ཏྟཾ མ་ཎི་ཙ་ནྡ་ཀ་པྤི་ཏཾ, ས་དཱ ཝི་སུ་དྡྷཾ རུ་ཙི་རཾ པ་བྷ་སྶ་རཾ;
སུ་ཝ་ཎྞ་རཱ་ཛཱི་ཧི ཨ་ཏཱི་ཝ ས་ངྒ་ཏཾ, ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་རཱ་ཛཱི་ཝ ཨ་ཏཱི་ཝ སོ་བྷ་ཏི.
༡༠༢༡. ‘‘ཨི་མེ ཙ ཝཱ་ལཱི༹ མ་ཎི་ཙ་ནྡ་ཀ་པྤི་ཏཱ, ཨཱ་རོ་ཧ་ཀ་མྦཱུ སུ་ཛ་ཝཱ བྲ་ཧཱུ་པ་མཱ;
བྲ་ཧཱ མ་ཧ་ནྟཱ བ་ལི་ནོ མ་ཧཱ་ཛ་ཝཱ, མ་ནོ ཏ་ཝ་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཐེ་ཝ སིཾ་ས་རེ.
༡༠༢༢. ‘‘ཨི་མེ ཙ ས་བྦེ ས་ཧི་ཏཱ ཙ་ཏུ་ཀྐ་མཱ, མ་ནོ ཏ་ཝ་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཐེ་ཝ སིཾ་ས་རེ;
ས་མཾ ཝ་ཧ་ནྟཱི མུ་དུ་ཀཱ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏཱ, ཨཱ་མོ་ད་མཱ་ནཱ ཏུ་ར་གཱ་ན་མུ་ཏྟ་མཱ.
༡༠༢༣. ‘‘དྷུ་ན་ནྟི ཝ་གྒ་ནྟི པ་ཏ་ནྟི ཙ་མྦ་རེ, ཨ་བྦྷུ་དྡྷུ་ན་ནྟཱ སུ་ཀ་ཏེ པི་ལ༹་ནྡྷ་ནེ;
ཏེ་སཾ ས་རོ སུ་ཡྻ་ཏི ཝ་གྒུ་རཱུ་པོ, པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ ཏཱུ་རི་ཡ་མི་ཝ་པྤ་ཝཱ་དི་ཏཾ.
༡༠༢༤. ‘‘ར་ཐ་སྶ གྷོ་སོ ཨ་པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཱ་ན ཙ, ཁུ་ར་སྶ ནཱ་དོ ཨ་བྷི་ཧིཾ་ས་ནཱ་ཡ ཙ;
གྷོ་སོ སུ་ཝ་གྒཱུ ས་མི་ཏ་སྶ སུ་ཡྻ་ཏི, ག་ནྡྷ་བྦ་ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི ཝི་ཙི་ཏྲ་སཾ་ཝ་ནེ.
༡༠༢༥. ‘‘ར་ཐེ ཋི་ཏཱ་ཏཱ མི་ག་མ་ནྡ་ལོ་ཙ་ནཱ, ཨཱ་ལཱ༹་ར་པ་མྷཱ ཧ་སི་ཏཱ པི་ཡཾ་ཝ་དཱ;
ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་ཛཱ་ལཱ་ཝ་ཏ་ཏཱ ཏ་ནུ་ཙྪ་ཝཱ, ས་དེ་ཝ ག་ནྡྷ་བྦ་སཱུ་ར་གྒ་པཱུ་ཛི་ཏཱ.
༡༠༢༦. ‘‘ཏཱ ར་ཏྟ་ར་ཏྟ་མྦ་ར་པཱི་ཏ་ཝཱ་ས་སཱ, ཝི་སཱ་ལ་ནེ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ར་ཏྟ་ལོ་ཙ་ནཱ;
ཀུ་ལེ སུ་ཛཱ་ཏཱ སུ་ཏ་ནཱུ སུ་ཙི་མྷི་ཏཱ, ར་ཐེ ཋི་ཏཱ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠༢༧. ‘‘ཏཱ ཀ་མྦུ་ཀེ་ཡཱུ་ར་དྷ་རཱ སུ་ཝཱ་ས་སཱ, སུ་མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཨཱུ་རུ་ཐ་ནཱུ་པ་པ་ནྣཱ;
ཝ་ཊྚ་ངྒུ་ལི་ཡོ སུ་མུ་ཁཱ སུ་ད་སྶ་ནཱ, ར་ཐེ ཋི་ཏཱ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠༢༨. ‘‘ཨ་ཉྙཱ སུ་ཝེ་ཎཱི སུ་སུ མི་སྶ་ཀེ་སི་ཡོ, ས་མཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ཧི པ་བྷ་སྶ་རཱ་ཧི ཙ;
ཨ་ནུ་བྦ་ཏཱ ཏཱ ཏ་ཝ མཱ་ན་སེ ར་ཏཱ, ར་ཐེ ཋི་ཏཱ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠༢༩. ‘‘ཨཱ་ཝེ་ལི༹་ནི་ཡོ པ་དུ་མུ་པྤ་ལ་ཙྪ་དཱ, ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་ར་ཝཱ་སི་ཏཱ;
ཨ་ནུ་བྦ་ཏཱ ཏཱ ཏ་ཝ མཱ་ན་སེ ར་ཏཱ, ར་ཐེ ཋི་ཏཱ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠༣༠. ‘‘ཏཱ མཱ་ལི་ནི་ཡོ པ་དུ་མུ་པྤ་ལ་ཙྪ་དཱ, ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་ར་ཝཱ་སི་ཏཱ;
ཨ་ནུ་བྦ་ཏཱ ཏཱ ཏ་ཝ མཱ་ན་སེ ར་ཏཱ, ར་ཐེ ཋི་ཏཱ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠༣༡. ‘‘ཀ་ཎྛེ་སུ ཏེ ཡཱ་ནི པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཱ་ནི, ཧ་ཏྠེ་སུ པཱ་དེ་སུ ཏ་ཐེ་ཝ སཱི་སེ;
ཨོ་བྷཱ་ས་ཡ་ནྟཱི ད་ས ས་བྦ་སོ དི་སཱ, ཨ་བྦྷུ་དྡ་ཡཾ སཱ་ར་དི་ཀོ་ཝ བྷཱ་ཎུ་མཱ.
༡༠༣༢. ‘‘ཝཱ་ཏ་སྶ ཝེ་གེ་ན ཙ ས་མྤ་ཀ་མྤི་ཏཱ, བྷུ་ཛེ་སུ མཱ་ལཱ ཨ་པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཱ་ནི ཙ;
མུ་ཉྩ་ནྟི གྷོ་སཾ རུ་ཙི་རཾ སུ་ཙིཾ སུ་བྷཾ, ས་བྦེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི སུ་ཏ་བྦ་རཱུ་པཾ.
༡༠༣༣. ‘‘ཨུ་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་མྱཱ ཙ དུ་ཝ་དྡྷ་ཏོ ཋི་ཏཱ, ར་ཐཱ ཙ ནཱ་གཱ ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི ཙ ས་རོ;
ཏ་མེ་ཝ དེ་ཝི་ནྡ པ་མོ་ད་ཡ་ནྟི, ཝཱི་ཎཱ ཡ་ཐཱ པོ་ཀྑ་ར་པ་ཏྟ་བཱ་ཧུ་བྷི.
༡༠༣༤. ‘‘ཨི་མཱ་སུ ཝཱི་ཎཱ་སུ བ་ཧཱུ་སུ ཝ་གྒཱུ་སུ, མ་ནུ་ཉྙ་རཱུ་པཱ་སུ ཧ་ད་ཡེ་རི་ཏཾ པཱི་ཏིཾ;
པ་ཝ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་སུ ཨ་ཏཱི་ཝ ཨ་ཙྪ་རཱ, བྷ་མ་ནྟི ཀ་ཉྙཱ པ་དུ་མེ་སུ སི་ཀྑི་ཏཱ.
༡༠༣༥. ‘‘ཡ་དཱ ཙ གཱི་ཏཱ་ནི ཙ ཝཱ་དི་ཏཱ་ནི ཙ, ན་ཙྩཱ་ནི ཙི་མཱ་ནི ས་མེ་ནྟི ཨེ་ཀ་ཏོ;
ཨ་ཐེ་ཏྠ ན་ཙྩ་ནྟི ཨ་ཐེ་ཏྠ ཨ་ཙྪ་རཱ, ཨོ་བྷཱ་ས་ཡ་ནྟཱི ཨུ་བྷ་ཏོ ཝ་རི་ཏྠི་ཡོ.
༡༠༣༦. ‘‘སོ མོ་ད་སི ཏཱུ་རི་ཡ་ག་ཎ་པྤ་བོ་དྷ་ནོ, མ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནོ ཝ་ཛི་རཱ་ཝུ་དྷོ་རི་ཝ;
ཨི་མཱ་སུ ཝཱི་ཎཱ་སུ བ་ཧཱུ་སུ ཝ་གྒཱུ་སུ, མ་ནུ་ཉྙ་རཱུ་པཱ་སུ ཧ་ད་ཡེ་རི་ཏཾ པཱི་ཏིཾ.
༡༠༣༧. ‘‘ཀིཾ ཏྭཾ པུ་རེ ཀ་མྨ་མ་ཀཱ་སི ཨ་ཏྟ་ནཱ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ པུ་རི་མཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ;
ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཾ ཝཱ ཏུ་ཝཾ ཨུ་པཱ་ཝ་སི, ཀཾ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ་མཱ་བྷི་རོ་ཙ་ཡི.
༡༠༣༨. ‘‘ན་ཡཱི་ད་མ་པྤ་སྶ ཀ་ཏ་སྶ ཀ་མྨུ་ནོ, པུ་བྦེ སུ་ཙི་ཎྞ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཝཱ;
ཨི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཝི་པུ་ལོ ཨ་ཡཾ ཏ་ཝ, ཡཾ དེ་ཝ་ས་ངྒྷཾ ཨ་བྷི་རོ་ཙ་སེ བྷུ་སཾ.
༡༠༣༩. ‘‘དཱ་ན་སྶ ཏེ ཨི་དཾ ཕ་ལཾ, ཨ་ཐོ སཱི་ལ་སྶ ཝཱ པ་ན;
ཨ་ཐོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨ་སྶ, ཏཾ མེ ཨ་ཀྑཱ་ཧི པུ་ཙྪི་ཏོ’’ཏི.
༡༠༡༥. ཏ་ཏྠ ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟནྟི ས་ཧ་སྶེ་ན ཡུ་ཏྟཾ, ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ཡུ་ཏྟཾ ཡོ་ཛི་ཏཾ ཨེ་ཏ་སྨི་ནྟི ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟཾ. ཀ་སྶ པ་ནེ་ཏཾ ས་ཧ་སྶ་ནྟི? ‘‘ཧ་ཡ་ཝཱ་ཧ་ན’’ནྟི ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཧ་ཡཱ་ན་ནྟི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏེ་ཝ. ཧ་ཡཱ ཝཱ་ཧ་ནཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཧ་ཡ་ཝཱ་ཧ་ནཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟ་ཧ་ཡ་ཝཱ་ཧ་ན’’ནྟི ཨ་ནུ་ནཱ་སི་ཀ་ལོ་པཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ས་མཱ་ས་པ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞེ་ནྟི, ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀྑེ ཧ་ཡ་ཝཱ་ཧ་ནཾ ཝི་ཡ ཝཱ་ཧ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཧ་ཡ་ཝཱ་ཧ་ན་ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟཾ ཡུ་ཏྟ་ཧ་ཡ་ཝཱ་ཧ་ན་ས་ཧ་སྶ་ནྟི ཧི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ས་ཧ་སྶ་དི་བྦཱ་ཛ་ཉྙ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ས་ནྡ་ནནྟི ར་ཐཾ. ནེ་ཀ་ཙི་ཏྟནྟི ཨ་ནེ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་ཝི་ཙི་ཏྟ་ཝ་ནྟཾ. ཨུ་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ཨ་བྷི་ཏོཏི ཨུ་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཱ ས་མཱི་པེ. ‘‘ཨ་བྷི་ཏོ’’ཏི ཧི པ་དཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ སཱ་མི་ཨ་ཏྠེ ཨེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨུ་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་མྱཱ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི, ཏེ ས་དྡ་ན་ཡ་མྤི ཨ་ནུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟཱ པ་ཋ་ནྟི. ཨ་ནུ་ཀྐ་མནྟི ག་ཙྪ་ནྟོ པུ་རི་ནྡ་དོ བྷཱུ་ཏ་པ་ཏཱི་ཝ ཝཱ་ས་ཝོ ཝི་རོ་ཙ་སཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༠༡༦. སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱཏི སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ. ཏེཏི ཏ་ཝ. ར་ཐ་ཀུ་བྦ་རཱ ཨུ་བྷོཏི ར་ཐ་སྶ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ཝེ་དི་ཀཱ. ཡོ ཧི ར་ཐ་སྶ སོ་བྷ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ ཨུ་པ་རི ཋི་ཏཱ་ནཾ གུ་ཏྟ་ཏྠ་ཉྩ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ཝེ་དི་ཀཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་རི་ཀྑེ་པོ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ པུ་རི་མ་བྷཱ་གེ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ཡཱ་ཝ ར་ཐཱི་སཱ, ཏཱ་ཝ ཧ་ཏྠེ་ཧི ག་ཧ་ཎ་ཡོ་གྒོ ར་ཐ་སྶ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ཝི་སེ་སོ, ཨི་དྷ སོ ཨེ་ཝ ཀུ་བྦ་རོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨུ་བྷོ’’ཏི. ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ན ར་ཐཱི་སཱ ཀུ་བྦ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཕ་ལེ་ཧཱིཏི ར་ཐཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་སྶ ད་ཀྑི་ཎ་ཝཱ་མ་བྷེ་དེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཕ་ལེ་ཧི, པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ཝེ་ཏྠ ཕ་ལཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨཾ་སེ་ཧཱིཏི ཀུ་བྦ་ར་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ཧི ཧེ་ཊྛི་མ་ཨཾ་སེ་ཧི. ཨ་ཏཱི་ཝ ས་ངྒ་ཏཱཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སུ་ཊྛུ ས་ངྒ་ཏཱ སུ་ཕ་སྶི་ཏཱ ནི་བྦི་ཝ་རཱ. ཨི་ད་ཉྩ སི་པྤི་ཝི་ར་ཙི་ཏེ ཀི་ཏྟི་མ་ར་ཐེ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཝི་སེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. སོ པ་ན ཨ་པོ་རི་ས་ཏཱ་ཡ ཨ་ཀི་ཏྟི་མོ ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏོ ཀེ་ན་ཙི ཨ་གྷ་ཊི་ཏོ་ཡེ་ཝ. སུ་ཛཱ་ཏ་གུ་མྦཱཏི སུ་ས་ཎྛི་ཏ་ཐ་མྦྷ་ཀ་ས་མུ་དཱ་ཡཱ. ཡེ ཧི ཝེ་དི་ཀཱ་ཡ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཋི་ཏཱ སུ་ས་ཎྛི་ཏ་གྷ་ཊ་ཀཱ་དི་ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ཝི་སེ་ས་ཝ་ནྟོ ཐ་མྦྷ་ཀ་ས་མུ་དཱ་ཡཱ, ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ནེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སུ་ཛཱ་ཏ་གུ་མྦཱ’’ཏི. ན་ར་ཝཱི་ར་ནི་ཊྛི་ཏཱཏི སི་པྤཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ནི་ཊྛཱ་པི་ཏ་ས་དི་སཱ. སི་པྤཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་ར་ཁེ་དཾ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལེ་ན སི་པྤ་སྶ སུ་ཊྛུ ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་ཏོ ན་རེ་སུ ཝཱི་རི་ཡ་ཝ་ནྟོ་ཏི ཨི་དྷ ‘‘ན་ར་ཝཱི་རཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ན་ར་ཝཱི་རཱཏི ཝཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ལ་པ་ནཾ. ནི་ཊྛི་ཏཱཏི པ་རི་ཡོ་སི་ཏཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་སོ་བྷཱ་ཏི་ས་ཡཱ. ‘‘ན་ར་ཝཱི་ར་ནི་མྨི་ཏཱ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ན་རེ་སུ དྷི་ཏི་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི ནི་མྨི་ཏ་ས་དི་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷ་ཀུ་བྦ་ར་ཏཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ཏ་ཝ ར་ཐོ ཝི་རོ་ཙ་ཏི. ཀིཾ ཝི་ཡ? པ་ནྣ་ར་སེ་ཝ ཙ་ནྡོ, སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ པ་ནྣ་ར་སི་ཡཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ལེ ཙ་ནྡི་མཱ ཝི་ཡ.
༡༠༡༧. སུ་ཝ་ཎྞ་ཛཱ་ལཱ་ཝ་ཏ་ཏོཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཛཱ་ལ་ཀེ་ཧི ཨ་ཝ་ཏ་ཏོ ཚཱ་དི་ཏོ. ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཛཱ་ལཱ་ཝི་ཏ་ཏོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ག་ཝ་ཙྪི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བ་ཧཱུ་ཧཱིཏི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི. ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ནེ་ཧཱིཏི པ་དུ་མ་རཱ་ག་ཕུ་སྶ་རཱ་གཱ་དི་ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་ར་ཏ་ནེ་ཧི. སུ་ན་ནྡི་གྷོ་སོཏི སུ་ཊྛུ ན་ནྡི་ཏ་བྦ་གྷོ་སོ, ས་ཝ་ནཱི་ཡ་མ་དྷུ་ར་ནི་ནྣཱ་དོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ན་ནྡི་གྷོ་སོཏི ཝཱ སུ་ཊྛུ ཀ་ཏ་ན་ནྡི་གྷོ་སོ, ན་ཙྩ་ནཱ་དཱི་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་དཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་ས་དྡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏ་པ་མོ་ད་ནི་ནྣཱ་དོ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ‘‘ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨཱ་སཱི་ཝཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན སུ་ཊྛུ པ་ཡུ་ཏྟ་ན་ནྡི་གྷོ་སོ’’ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི. སུ་བྷ་སྶ་རོཏི སུ་ཊྛུ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨོ་བྷཱ་ས་ན་ས་བྷཱ་ཝོ, ཏ་ཏྠ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ སོ་བྷ་ནེ་ན གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་སྶ་རེ་ན སུ་བྷ་སྶ་རོ. ཙཱ་མ་ར་ཧ་ཏྠ་བཱ་ཧུ་བྷཱིཏི ཙཱ་མ་ར་ཧ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟ་བཱ་ཧཱུ་ཧི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ བཱི་ཛ་ཡ་མཱ་ན ཙཱ་མ་ར་ཀ་ལཱ་པེ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ བྷུ་ཛེ་ཧི, ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཝཱ ཝི་རོ་ཙ་ཏི.
༡༠༡༨. ནཱ་བྷྱོཏི ར་ཐ་ཙ་ཀྐཱ་ནཾ ནཱ་བྷི་ཡོ. མ་ན་སཱ་བྷི་ནི་མྨི་ཏཱཏི ‘‘ཨི་མེ ཨཱི་དི་སཱ ཧོ་ནྟཱུ’’ཏི ཙི་ཏྟེ་ན ནི་མྨི་ཏ་ས་དི་སཱ. ར་ཐ་སྶ པཱ་ད་ནྟ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱུ་སི་ཏཱཏི ར་ཐ་སྶ པཱ་དཱ་ནཾ ར་ཐ་ཙ་ཀྐཱ་ནཾ ཨ་ནྟེ་ན ནེ་མི་ནཱ ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ན་ས་མུ་ཛྫ་ལེ་ན ཨ་རཱ་ནཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཙ མ་ཎྜི་ཏཱ. ས་ཏ་རཱ་ཛི་ཙི་ཏྟི་ཏཱཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ་ཧི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ་ཧི རཱ་ཛཱི་ཧི ལེ་ཁཱ་ཧི ཙི་ཏྟི་ཏཱ ཝི་ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཱ. ས་ཏེ་ར་ཏཱ ཝི་ཛྫུ་རི་ཝཱཏི ས་ཏེ་ར་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ ཝི་ཡ པ་བྷཱ་ས་རེ ཝི་ཛྫོ་ཏ་ནྟི.
༡༠༡༩. ཨ་ནེ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ཝ་ཏ་ཏོཏི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི མཱ་ལཱ་ཀ་མྨཱ་དི་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཨ་ཝ་ཏ་ཏོ ས་མོ་ཀི་ཎྞོ. ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ཝི་ཏ་ཏོ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི, སོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠོ, གཱ་ཐཱ་སུ་ཁ་ཏྠཾ པ་ན དཱི་གྷ་ཀ་ར་ཎཾ. པུ་ཐཱུ ཙ ནེ་མཱི ཙཱཏི པུ་ཐུ་ལ་ནེ་མི ཙ, ཨེ་ཀོ ཙ-ཀཱ་རོ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ས་ཧ་སྶ་རཾ་སི་ཀོཏི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶ་རཾ་སི་ཀོ. ‘‘ས་ཧ་སྶ་རཾ་སི་ཡོ’’ཏི་པི པཱ་ལི༹. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘ན་ཏཱ རཾ་སི་ཡོ’’ཏི ཙ པ་ཋ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ན་ཏཱཏི ཨ་ཛི་ཡ་དྷ་ནུ་ད་ཎྜ་ཀོ ཝི་ཡ ཨོ་ཎ་ཏཱ ནེ་མི་པྤ་དེ་སཱ. ས་ཧ་སྶ་རཾ་སི་ཡོཏི སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཝི་ཡ ཝི་པྥུ་ར་ནྟ་ཀི་ར་ཎ་ཛཱ་ལཱ. ཏེ་སནྟི ཨོ་ལ་མྦ་མཱ་ན་ཀི་ངྐི་ཎི་ཀ་ཛཱ་ལཱ་ནཾ ནེ་མི་པྤ་དེ་སཱ་ནཾ.
༡༠༢༠. སི་ར་སྨིནྟི སཱི་སེ, ར་ཐ་སྶ སཱི་སེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སི་རོ ཝཱ ཨ་སྨིཾ ར་ཐེ. ཙི་ཏྟནྟི ཝི་ཙི་ཏྟཾ. མ་ཎི་ཙ་ནྡ་ཀ་པྤི་ཏནྟི མ་ཎི་མ་ཡ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནུ་ཝི་དྡྷཾ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལ་ས་དི་སེ་ན མ་ཎི་ནཱ ཨ་ནུ་ཝི་དྡྷཾ. རུ་ཙི་རཾ པ་བྷ་སྶ་རནྟི ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྶ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལ་ས་དི་ས་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི, ས་དཱ ཝི་སུ་དྡྷནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ན་སྶ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལ་ཏོ་པི ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏི. སུ་ཝ་ཎྞ་རཱ་ཛཱི་ཧཱིཏི ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝ་ཊྚཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ཎྛི་ཏཱ་ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་ལེ་ཁཱ་ཧི. ས་ངྒ་ཏནྟི ས་ཧི་ཏཾ. ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་རཱ་ཛཱི་ཝཱཏི ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱ་ཛཱི་ཧི ཁ་ཙི་ཏ་མ་ཎི་མ་ཎྜ་ལ་ཏྟཱ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་རཱ་ཛཱི་ཧི ཝི་ཡ སོ་བྷ་ཏི. ‘‘ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་རཱ་ཛཱི་ཧཱི’’ཏི ཙ པ་ཋ་ནྟི.
༡༠༢༡. ཝཱ་ལཱི༹ཏི ཝཱ་ལ༹་ཝ་ནྟོ ས་མྤ་ནྣ་ཝཱ་ལ༹་དྷི་ནོ, ཨ་སྶེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ‘‘ཝཱ་ཛཱི’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. མ་ཎི་ཙ་ནྡ་ཀ་པྤི་ཏཱཏི ཙཱ་མ་རོ་ལ་མྦ་ན་ཊྛཱ་ནེ་སུ མ་ཎི་མ་ཡ་ཙ་ནྡ་ཀཱ་ནུ་ཝི་དྡྷཱ. ཨཱ་རོ་ཧ་ཀ་མྦཱུཏི ཨུ་ཙྩཱ ཙེ་ཝ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་པ་རི་ཎཱ་ཧཱ ཙ, ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཛ་ཝཱཏི སུ་ནྡ་ར་ཛ་ཝཱ ཛ་ཝ་ཝ་ནྟོ མ་ཧཱ་ཛ་ཝཱ, སོ་བྷ་ན་ག་ཏི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧཱུ་པ་མཱཏི བྲ་ཧཱ ཝི་ཡ པ་མི་ནི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀཱ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧཱཏི ཝུ་ཌྜྷཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ. མ་ཧ་ནྟཱཏི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ. བ་ལི་ནོཏི ས་རཱི་ར་བ་ལེ་ན ཙ ཨུ་སྶཱ་ཧ་བ་ལེ་ན ཙ བ་ལ་ཝ་ནྟོ. མ་ཧཱ་ཛ་ཝཱཏི སཱི་གྷ་ཝེ་གཱ. མ་ནོ ཏ་ཝ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཏ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ. ཏ་ཐེ་ཝཱཏི ཙི་ཏྟཱ་ནུ་རཱུ་པ་མེ་ཝ. སིཾ་ས་རེཏི སཾ་ས་པྤ་རེ, པ་ཝ་ཏྟ་རེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༠༢༢. ཨི་མེཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨ་སྶེ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ས་བྦེཏི ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ་པི. ས་ཧི་ཏཱཏི ས་མཱ་ན་ཛ་ཝ་ཏཱ་ཡ ས་མཱ་ན་ག་མ་ན་ཏཱ་ཡ ཙ ག་ཏི་ཡཾ ས་ཧི་ཏཱ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ག་མ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཏཱུ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ཀ་མ་ནྟི ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཙ་ཏུ་ཀྐ་མཱ. ས་མཾ ཝ་ཧ་ནྟཱིཏི ‘‘ས་ཧི་ཏཱ’’ཏི པ་དེ་ན ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཏ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. མུ་དུ་ཀཱཏི མུ་དུ་ས་བྷཱ་ཝཱ, བྷ་དྲཱ ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏཱ’’ཏི, ཨུ་དྡྷ་ཏ་ར་ཧི་ཏཱ ཁོ་བྷཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་མོ་ད་མཱ་ནཱཏི པ་མོ་ད་མཱ་ནཱ, ཨ་ཁ་ལུ༹་ངྐ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ར་ཐི་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཏུ་ཊྛིཾ པ་ཝེ་ད་ཡ་ནྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༠༢༣. དྷུ་ན་ནྟཱིཏི ཙཱ་མ་ར་བྷཱ་རཾ ཀེ་ས་ར་བྷཱ་རཾ ཝཱ་ལ་དྷི་ཉྩ ཝི་དྷུ་ན་ནྟི. ཝ་གྒ་ནྟཱིཏི ཀ་དཱ་ཙི པ་དེ པ་དཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟཱ ཝ་གྒ་ནེ་ན ག་མ་ནེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི. པ་ཏ་ནྟཱིཏི ཀ་དཱ་ཙི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ལ་ངྒྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘པླ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ཙ ཀེ་ཙི པ་ཋ་ནྟི, སོ་ཡེ་ཝ་ཏྠོ. ཨ་བྦྷུ་དྡྷུ་ན་ནྟཱཏི ཀ་མྨ་སི་པྤི་ནཱ སུ་ཀ་ཏེ སུ་ཊྛུ ནི་མྨི་ཏེ ཁུ་དྡ་ཀ་གྷ་ཎྚཱ་དི་ཨ་སྶཱ་ལ་ངྐཱ་རེ ཨ་བྷི་ཨུ་དྡྷུ་ན་ནྟཱ ཨ་དྷི་ཀཾ ཨུ་དྡྷུ་ན་ནྟཱ. ཏེ་སནྟི ཏེ་སཾ པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཱ་ནཾ.
༡༠༢༤. ར་ཐ་སྶ གྷོ་སོཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ ར་ཐ་ནི་གྒྷོ་སོ. ཨ་པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཱ་ན ཙཱཏི ཨ-ཀཱ་རོ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནཾ. ཨ་པི་ལ༹་ནྡྷ་ན་ནྟི ཙ ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཝཱ ཝ་ད་ནྟི, ར་ཐ་སྶཱ་ནཾ ཨཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ན་ཉྩ་གྷོ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཁུ་ར་སྶ་ནཱ་དོཏི ཏུ་ར་ངྒཱ་ནཾ ཁུ་ར་ནི་པཱ་ཏ་ས་དྡོ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་སྶཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི, མ་དྷུ་ར་སྶ པ་ན ཁུ་ར་ནི་པཱ་ཏ་ས་དྡ་སྶ ཨུ་པ་ལ་དྡྷི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཏེ་སཾ ཁུ་ར་ནི་ཀྑེ་པེ ཁུ་ར་ནི་ཀྑེ་པེ པ་ཊི་གྷཱ་ཏོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་བྷི་ཧིཾ་ས་ནཱ་ཡ ཙཱཏི ཨ་སྶཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ཧིཾ་ས་ནེ་ན ཙ, ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཨ་སྶེ་ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཧེ་ས་ནེ་ན ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་བྷི་ཧེ་ས་ནཱ་ཡ ཙཱ’’ཏི ཀེ་ཙི པ་ཋ་ནྟི. ས་མི་ཏ་སྶཱཏི ས་མུ་དི་ཏ་སྶ དི་བྦ་ཛ་ན་སྶ གྷོ་སོ ཙ སུ་ཝ་གྒུ སུ་མ་དྷུ་རཾ སུ་ཡྻ་ཏི. ཀིཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ག་ནྡྷ་བྦ་ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི ཝི་ཙི་ཏྲ་སཾ་ཝ་ནེ’’ཏི, ཙི་ཏྲ་ལ་ཏཱ་ཝ་ནེ ག་ནྡྷ་བྦ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི ཝི་ཡ. ཏཱུ་རི་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏོ ཧི ས་དྡོ ‘‘ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ནི་སྶ་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན. ‘‘ག་ནྡྷ་བྦ་ཏཱུ་རི་ཡཱ་ན ཙ ཝི་ཙི་ཏྲ་སཾ་ཝ་ནེ’’ཏི ཙ པཱ་ཋོ, ‘‘ཏཱུ་རི་ཡཱ་ན་ཉྩ’’ཨི་ཏི ཨ་ནུ་ནཱ་སི་ཀཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་པ་རེ ‘‘ག་ནྡྷ་བྦ་ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི ཝི་ཙི་ཏྲ་པ་ཝ་ནེ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི.
༡༠༢༥. ར་ཐེ ཋི་ཏཱ་ཏཱཏི ར་ཐེ ཋི་ཏཱ ཨེ་ཏཱ. མི་ག་མ་ནྡ་ལོ་ཙ་ནཱཏི མི་ག་ཙྪཱ་པི་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཡ མུ་དུ་སི་ནི་དྡྷ་དི་ཊྛི་ནི་པཱ་ཏཱ. ཨཱ་ལཱ༹་ར་པ་མྷཱཏི བ་ཧ་ལ་ས་ངྒ་ཏ་པ་ཁུ་མཱ, གོ་པ་ཁུ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཧ་སི་ཏཱཏི པ་ཧ་སི་ཏཱ, པ་ཧཾ་སི་ཏ་མུ་ཁཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པི་ཡཾ་ཝ་དཱཏི པི་ཡ་ཝཱ་དི་ནི་ཡོ. ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་ཛཱ་ལཱ་ཝ་ཏ་ཏཱཏི ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་མ་ཎི་མ་ཡེ་ན ཛཱ་ལེ་ན ཚཱ་དི་ཏ་ས་རཱི་རཱ. ཏ་ནུ་ཙྪ་ཝཱཏི སུ་ཁུ་མ་ཙྪ་ཝི་ཡོ. ས་དེ་ཝཱཏི ས་དཱ ཨེ་ཝ ས་བྦ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ. ག་ནྡྷ་བྦ་སཱུ་ར་གྒ་པཱུ་ཛི་ཏཱཏི ག་ནྡྷ་བྦ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཙེ་ཝ ཨ་པ་རཱ་ཧི ཙ ཨ་གྒ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ལ་དྡྷ་པཱུ་ཛཱ.
༡༠༢༦. ཏཱ ར་ཏྟ་ར་ཏྟ་མྦ་ར་པཱི་ཏ་ཝཱ་ས་སཱཏི ར་ཛ་ནཱི་ཡ་རཱུ་པཱ ཙ ར་ཏྟ་པཱི་ཏ་ཝ་ཏྠཱ ཙ. ཨ་བྷི་ར་ཏྟ་ལོ་ཙ་ནཱཏི ཝི་སེ་ས་ཏོ ར་ཏྟ་རཱ་ཛཱི་ཧི ཨུ་པ་སོ་བྷི་ཏ་ན་ཡ་ནཱ. ཀུ་ལེ སུ་ཛཱ་ཏཱཏི སི་ནྡྷ་ཝ་ཀུ་ལེ སུ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་སི་ཊྛ་དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡེ ས་མྦྷ་ཝཱ. སུ་ཏ་ནཱུཏི སུ་ནྡ་ར་ས་རཱི་རཱ. སུ་ཙི་མྷི་ཏཱཏི སུ་དྡྷ་སི་ཏ་ཀ་ར་ཎཱ.
༡༠༢༧. ཏཱ ཀ་མྦུ་ཀེ་ཡཱུ་ར་དྷ་རཱཏི སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡ་ཀེ་ཡཱུ་ར་དྷ་རཱ. སུ་མ་ཛ྄ཛྷི་མཱཏི ཝི་ལ་གྒ་མ་ཛ྄ཛྷཱ. ཨཱུ་རུ་ཐ་ནཱུ་པ་པ་ནྣཱཏི ས་མྤ་ནྣ་ཨཱུ་རུ་ཐ་ནཱ, ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་ས་ཨཱུ་རུ ཙེ་ཝ ས་མུ་གྒ་ས་དི་ས་ཐ་ནཱ ཙ. ཝ་ཊྚ་ངྒུ་ལི་ཡོཏི ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོ ཝ་ཊྚ་ངྒུ་ལི་ཡོ. སུ་མུ་ཁཱཏི སུ་ནྡ་ར་མུ་ཁཱ, པ་མུ་དི་ཏ་མུ་ཁཱ ཝཱ. སུ་ད་སྶ་ནཱཏི ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ.
༡༠༢༨. ཨ་ཉྙཱཏི ཨེ་ཀ་ཙྩཱ. སུ་ཝེ་ཎཱིཏི སུ་ནྡ་ར་ཀེ་ས་ཝེ་ཎི་ཡོ. སུ་སཱུཏི ད་ཧ་རཱ. མི་སྶ་ཀེ་སི་ཡོཏི ར་ཏྟ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི མི་སྶི་ཏ་ཀེ་ས་ཝ་ཊྚི་ཡོ. ཀ་ཐཾ? ས་མཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ཧི པ་བྷ་སྶ་རཱ་ཧི ཙཱཏི, ས་མཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ས་དི་སཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་ཙཱི་རཱ་དི་ཁ་ཙི་ཏཱ་ཧི ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་མ་ཎི་ཨཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ པ་བྷ་སྶ་རཱ་ཧི ཀེ་ས་ཝ་ཊྚཱི་ཧི མི་སྶི་ཏ་ཀེ་སི་ཡོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ནུ་བྦ་ཏཱཏི ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ. ཏཱཏི ཨ་ཙྪ་རཱ་ཡོ.
༡༠༢༩. ཙ་ནྡ་ན་སཱ་ར་ཝོ་སི་ཏཱཏི སཱ་ར་བྷཱུ་ཏེ་ན དི་བྦ་ཙ་ནྡ་ནེ་ན ཨུ་ལླི་ཏྟཱ ཝི་ཙྪུ་རི་ཏཱ.
༡༠༣༡. ཀ་ཎྛེ་སཱུཏི་ཨཱ་དི་ནཱ གཱི་ཝཱུ་པ་ག་ཧ་ཏྠཱུ་པ་ག་པཱ་དཱུ་པ་ག་སཱི་སཱུ་པ་གཱ་དི་ཨཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི ད་སྶེ་ཏི. ཨོ་བྷཱ་ས་ཡ་ནྟཱིཏི ཀ་ཎྛེ་སུ ཡཱ་ནི པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཱ་ནི, ཏེ་ཧི ཨོ་བྷཱ་ས་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི. ཨ་བྦྷུ་དྡ་ཡནྟི ཨ་བྷི་ཨུ་གྒ་ཙྪ་ནྟོ, ‘‘ཨ་བྦྷུ་དྡ་ས’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, སོ་ཡེ་ཝ་ཏྠོ. སཱ་ར་དི་ཀོཏི ས་ར་ད་ཀཱ་ལི་ཀོ. བྷཱ་ཎུ་མཱཏི སཱུ་རི་ཡོ. སོ ཧི ཨ་བྦྷཱ་དི་དོ་ས་ཝི་ར་ཧེ་ན ད་ས་པི དི་སཱ སུ་ཊྛུ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏི.
༡༠༣༢. ཝཱ་ཏ་སྶ ཝེ་གེ་ན ཙཱཏི མ་ནུ་ཉྙ་ག་ནྡྷཱུ་པ་ཧཱ་རཾ ས་དྡཱུ་པ་ཧཱ་ར་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཨུ་པ་ཧ་ར་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ཝཱ་ཡ་ནྟེ་ན ཝཱ་ཏ་སྶ ཝེ་གེ་ན ར་ཐ་ཏུ་ར་ངྒ་ཝེ་གེ་ན ཙ. མུ་ཉྩ་ནྟཱིཏི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི. རུ་ཙི་རནྟི པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི ཝི་ཡ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི རུ་ཙི་དཱ་ཡ་ཀཾ. སུ་ཙིནྟི སུ་དྡྷཾ ཨ་སཾ་ས་ཊྛཾ. སུ་བྷནྟི མ་ནུ་ཉྙཾ. ས་བྦེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི སུ་ཏ་བྦ་རཱུ་པནྟི ས་བྦེ་ཧི་པི ཝི་ཉྙུ་ཛཱ་ཏི་ཀེ་ཧི ག་ནྡྷ་བྦ་ས་མ་ཡ་ཉྙཱུ་ཧི སོ་ཏ་བྦཾ ས་ཝ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ས་བྷཱ་ཝཾ གྷོ་སཾ མུ་ཉྩ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༡༠༣༣. ཨུ་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་མྱཱཏི ཨུ་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཾ. དུ་ཝ་དྡྷ་ཏོཏི དྭཱི་ཧི ཨ་དྡྷ་པ་སྶེ་ཧི. ‘‘དུ་བྷ་ཏོ ཙ ཋི་ཏཱ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི, སོ་ཡེ་ཝ་ཏྠོ. ར་ཐཱཏི ར་ཐེ. ནཱ་གཱཏི ནཱ་གེ. ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ ཧི ཨེ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་རོཏི ར་ཐ་ནཱ་ག་ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི པ་ཊི་ཙྩ ནི་བྦ་ཏྟོ ས་རོ. དེ་ཝི་ནྡཱཏི དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཝཱི་ཎཱ ཡ་ཐཱ པོ་ཀྑ་ར་པ་ཏྟ་བཱ་ཧུ་བྷཱིཏི ཡ་ཐཱ ཝཱི་ཎཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཡོ་ཛི་ཏེ་ཧི དོ་ཎི་པ་ཏྟ་བཱ་ཧུ་ད་ཎྜེ་ཧི ཏཾ་ཏཾ་མུ་ཙྪ་ནཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨ་ཝ་ཊྛི་ཏེ་ཧི ཝཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ སུ་ཎ་ནྟཾ ཛ་ནཾ པ་མོ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ར་ཐཱ་ད་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རེ་ན པ་མོ་ད་ཡ་ནྟི. སུ་སི་ཀྑི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན པོ་ཀྑ་ར་བྷཱ་ཝཾ སུ་ནྡ་ར་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟེ་ཧི ཝཱི་ཎཱ་ཝཱ་ད་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་ཝཱ་དི་ཏཱ ཝཱི་ཎཱ ཡ་ཐཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ པ་མོ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ར་ཐཱ་ད་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རེ་ན པ་མོ་ད་ཡ་ནྟཱི་ཏི.
༡༠༣༤. ཨི་མཱ་སུ ཝཱི་ཎཱ་སཱུཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཨི་མཱ་སུ ཨུ་ཛུ་ཀོ་ཊི་ཝ་ངྐ་བྲ་ཧ་ཏཱི་ན་ནྡི་ནཱི་ཏི་ས་ར་ཨཱ་དི་བྷེ་དཱ་སུ བ་ཧཱུ་སུ ཝཱི་ཎཱ་སུ སི་ནི་དྡྷ་མ་དྷུ་ར་སྶ་ར་ཏཱ་ཡ ཝ་གྒཱུ་སུ ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ མ་ནུ་ཉྙ་རཱུ་པཱ་སུ ཧ་ད་ཡེ་རི་ཏཾ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཾ ཧ་ད་ཡ་ཧཱ་རི་ནིཾ པཱི་ཏིཾ པཱི་ཏི་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཝ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་སུ པ་ཝཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ་སུ ཨ་ཙྪ་རཱ དེ་ཝཀ་ཉྙཱ པཱི་ཏི་ཝེ་གུ་ཀྑི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་སི་ཀྑི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཙ དི་བྦཔ་དུ་མེ་སུ བྷ་མ་ནྟི ན་ཙྩཾ ད་སྶེ་ནྟི་ཡོ ས་ཉྩ་ར་ནྟི.
༡༠༣༥. ཨི་མཱ་ནཱིཏི ཨི་དཾ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ ‘‘ཨི་མཱ་ནི གཱི་ཏཱ་ནི, ཨི་མཱ་ནི ཝཱ་དི་ཏཱ་ནི, ཨི་མཱ་ནི ན་ཙྩཱ་ནི ཙཱ’’ཏི. ས་མེ་ནྟི ཨེ་ཀ་ཏོཏི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་མ་ར་སཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ ས་མེ་ནྟི ཨེ་ཀ་ཏོཏི ཨེ་ཀ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་མཱ་ནི ས་མ་ར་སཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ནྟི་སྶ་རཾ གཱི་ཏ་སྶ་རེ་ན, གཱི་ཏ་སྶ་ར་ཉྩ ཏ་ནྟི་སྶ་རེ་ན སཾ་ས་ནྡ་ནྟི་ཡོ ན་ཙྩ་ནེ་ན ཡ་ཐཱ་དྷི་ག་ཏེ ཧ་སྶཱ་དི་ར་སེ ཨ་པ་རི་ཧཱ་པེ་ནྟི་ཡོ ས་མེ་ནྟི ས་མཱ་ནེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྠེ་ཏྠ ན་ཙྩ་ནྟི ཨ་ཐེ་ཏྠ ཨ་ཙྪ་རཱ ཨོ་བྷཱ་ས་ཡ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཝཾ གཱི་ཏཱ་དཱི་ནི ས་མ་ར་སེ ཀ་རོ་ནྟི་ཡོ ཨ་ཐ ཨ་ཉྙཱ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ ཨ་ཙྪ་རཱ ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཏ་ཝ ར་ཐེ ན་ཙྩ་ནྟི, ཨ་ཐ ཨ་ཉྙཱ ཝ་རི་ཏྠི་ཡོ ཨུ་ཏྟ་མི་ཏྠི་ཡོ ན་ཙྩཾ པ་སྶ་ནྟི་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་རོ་བྷཱ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎ་ཨོ་བྷཱ་སེ་ན ཙ ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཨུ་བྷ་ཏོ དྭཱི་སུ པ་སྶེ་སུ ད་ས་པི དི་སཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ཨོ་བྷཱ་ས་ཡ་ནྟི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༠༣༦. སོཏི སོ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ. ཏཱུ་རི་ཡ་ག་ཎ་པྤ་བོ་དྷ་ནོཏི དི་བྦ་ཏཱུ་རི་ཡ་ས་མཱུ་ཧེ་ན ཀ་ཏ་པཱི་ཏི་པ་བོ་དྷ་ནོ. མ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནོཏི པཱུ་ཛཱི་ཡ་མཱ་ནོ. ཝ་ཛི་རཱ་ཝུ་དྷོ་རི་ཝཱཏི ཨི་ནྡོ ཝི་ཡ.
༡༠༣༧. ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཾ ཝཱ ཏུ་ཝཾ ཨུ་པཱ་ཝ་སཱིཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི་པི ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཨུ་པ་ཝ་སཱི་ཡ་ཏི, ཏྭཾ ཀཾ ཝཱ ཀཱི་དི་སཾ ནཱ་མ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡནྟི དཱ་ནཱ་དི་པུ་ཉྙ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ. ཝ་ཏནྟི ཝ་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ. ཨ་བྷི་རོ་ཙ་ཡཱིཏི ཨ་བྷི་རོ་ཙེ་སི, རུ་ཙྩི་ཏྭཱ པཱུ་རེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་བྷི་རཱ་དྷ་ཡཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, སཱ་དྷེ་སི ནི་པྥཱ་དེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༠༣༨. ཨི་དནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཨི་དཾ ཝཱ ཕ་ལ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་བྷི་རོ་ཙ་སེཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཝི་ཛྫོ་ཏ་སི.
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ན པུ་ཊྛོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༡༠༤༠. ‘‘སོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ, མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་ན པུ་ཙྪི་ཏོ;
པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཝི་ཡཱ་ཀཱ་སི, ཡ་སྶ ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལ’’ནྟི.
༡༠༤༡. ‘‘ཛི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ བུ་དྡྷ་མ་ནོ་མ་ནི་ཀྐ་མཾ, ན་རུ་ཏྟ་མཾ ཀ་སྶ་པ་མ་གྒ་པུ་གྒ་ལཾ;
ཨ་ཝཱ་པུ་ར་ནྟཾ ཨ་མ་ཏ་སྶ དྭཱ་རཾ, དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝཾ ས་ཏ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
༡༠༤༢. ‘‘ཏ་མ་དྡ་སཾ ཀུ་ཉྫ་ར་མོ་གྷ་ཏི་ཎྞཾ, སུ་ཝ་ཎྞ་སི་ངྒཱི་ན་ད་བི་མྦ་སཱ་དི་སཾ;
དི་སྭཱ་ན ཏཾ ཁི་པྤ་མ་ཧུཾ སུ་ཙཱི་མ་ནོ, ཏ་མེ་ཝ དི་སྭཱ་ན སུ་བྷཱ་སི་ཏ་དྡྷ་ཛཾ.
༡༠༤༣. ‘‘ཏ་མ་ནྣ་པཱ་ནཾ ཨ་ཐ་ཝཱ་པི ཙཱི་ཝ་རཾ, སུ་ཙིཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ར་ས་སཱ ཨུ་པེ་ཏཾ;
པུ་པྥཱ་བྷི་ཀི་ཎྞ་མྷི ས་ཀེ ནི་ཝེ་ས་ནེ, པ་ཏི་ཊྛ་པེ་སིཾ ས ཨ་ས་ངྒ་མཱ་ན་སོ.
༡༠༤༤. ‘‘ཏ་མ་ནྣ་པཱ་ནེ་ན ཙ ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཙ, ཁ་ཛྫེ་ན བྷོ་ཛྫེ་ན ཙ སཱ་ཡ་ནེ་ན ཙ;
ས་ནྟ་པྤ་ཡི་ཏྭཱ དྭི་པ་དཱ་ན་མུ་ཏྟ་མཾ, སོ ས་གྒ་སོ དེ་ཝ་པུ་རེ ར་མཱ་མ་ཧཾ.
༡༠༤༥. ‘‘ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ཨི་མཾ ནི་ར་གྒ་ལ༹ཾ, ཡ་ཉྙཾ ཡ་ཛི་ཏྭཱ ཏི་ཝི་དྷཾ ཝི་སུ་དྡྷཾ;
པ་ཧཱ་ཡ་ཧཾ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ས་མུ་སྶ་ཡཾ, ཨི་ནྡཱུ་པ་མོ དེ་ཝ་པུ་རེ ར་མཱ་མ་ཧཾ.
༡༠༤༦. ‘‘ཨཱ་ཡུ་ཉྩ ཝ་ཎྞ་ཉྩ སུ་ཁཾ བ་ལ་ཉྩ, པ་ཎཱི་ཏ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏི་ཀ་ངྑ་ཏཱ མུ་ནི;
ཨ་ནྣ་ཉྩ པཱ་ན་ཉྩ བ་ཧུཾ སུ་ས་ངྑ་ཏཾ, པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦ་མ་ས་ངྒ་མཱ་ན་སེ.
༡༠༤༧. ‘‘ན་ཡི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ པ་ར་སྨིཾ ཝཱ པ་ན, བུ་དྡྷེ་ན སེ་ཊྛོ ཝ ས་མོ ཝ ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ར་མཱ་ཧུ་ཏིཾ ག་ཏོ, པུ་ཉྙ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ཝི་པུ་ལ་པྥ་ལེ་སི་ན’’ནྟི.
༡༠༤༡. ཏ་ཏྠ ཛི་ཏི་ནྡྲི་ཡནྟི མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ བོ་དྷི་མཱུ་ལེ་ཡེ་ཝ ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ན ཛི་ཏ་ཏྟཱ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ན་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཛི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏྟཱ བུ་དྡྷཾ. པུ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནོ་མ་ནི་ཀྐ་མཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་སྶ ཙ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་རུ་ཏྟ་མནྟི ན་རཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ དྭི་པ་དུ་ཏྟ་མཾ. ཀ་སྶ་པནྟི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏྟེ་ན ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཝཱ་པུ་ར་ནྟཾ ཨ་མ་ཏ་སྶ དྭཱ་རནྟི ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ན་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ན་ཏོ པ་བྷུ་ཏི པི་ཧི་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་མ་ཧཱ་ན་ག་ར་སྶ དྭཱ་རཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟཾ. དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝནྟི ས་བྦེ་ས་མྤི དེ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཏི་དེ་ཝཾ. ས་ཏ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎནྟི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་པུ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
༡༠༤༢. ཀུ་ཉྫ་རནྟི ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་ས་ཏྟུ་ནི་མྨ་དྡ་ནེ་ན ཀུ་ཉྫ་ར་ས་དི་སཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་ག་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨོ་གྷཱ་ནཾ སཾ་སཱ་ར་མ་ཧོ་གྷ་སྶ ཏ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཨོ་གྷ་ཏི་ཎྞཾ. སུ་ཝ་ཎྞ་སི་ངྒཱི་ན་ད་བི་མྦ་སཱ་དི་སནྟི སི་ངྒཱི་སུ་ཝ་ཎྞ་ཛ་མྦུ་ན་ད་སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ས་དི་སཾ, ཀ་ཉྩ་ན་ས་ནྣི་བྷ་ཏྟ་ཙ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. དི་སྭཱ་ན ཏཾ ཁི་པྤ་མ་ཧུཾ སུ་ཙཱི་མ་ནོཏི ཏཾ ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ དི་སྭཱ ཁི་པྤཾ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི པ་སཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཀི་ལེ་ས་མ་ལཱ་པ་ག་མ་ནེ་ན སུ་ཙི་མ་ནོ ཝི་སུ་དྡྷ་མ་ནོ ཨ་ཧོ་སིཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ ཏ་མེ་ཝ དི་སྭཱ་ན ཏཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝ. སུ་བྷཱ་སི་ཏ་དྡྷ་ཛནྟི དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛཾ.
༡༠༤༣. ཏ་མ་ནྣ་པཱ་ནནྟི ཏ་མྷི བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་ནྣ་ཉྩ པཱ་ན་ཉྩ. ཨ་ཐ་ཝཱ་པི ཙཱི་ཝ་རནྟི ཨ་ཐ ཙཱི་ཝ་ར་མྤི. ར་ས་སཱ ཨུ་པེ་ཏནྟི ར་སེ་ན ཨུ་པེ་ཏཾ སཱ་དུ་ར་སཾ, ཨུ་ལཱ༹་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པུ་པྥཱ་བྷི་ཀི་ཎྞ་མྷཱིཏི ག་ནྠི་ཏེ་ཧི ཙ ཨ་ག་ནྠི་ཀེ་ཧི ཙ པུ་པྥེ་ཧི ཨོ་ལ་མྦ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ནྠ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་བྷི་ཀི་ཎྞེ. པ་ཏི་ཊྛ་པེ་སིནྟི པ་ཊི་པཱ་དེ་སིཾ ཨ་དཱ་སིཾ. ཨ་ས་ངྒ་མཱ་ན་སོཏི ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ལ་གྒ་ཙི་ཏྟོ སོ ཨ་ཧ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༡༠༤༤. ས་གྒ་སོཏི ཨ་པ་རཱ་པ་རཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ས་གྒེ ས་གྒེ, ཏ་ཏྠཱ་པི ཙ དེ་ཝ་པུ་རེ སུ་ད་སྶ་ན་མ་ཧཱ་ན་ག་རེ. ར་མཱ་མཱིཏི ཀཱི་ལཱ༹་མི མོ་དཱ་མི.
༡༠༤༥. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ནཱཏི གོ་པཱ་ལ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀཱ་ལེ ས་སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་སྶ་པ་བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཡ་ཐཱ ཨ་ས་དི་ས་དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སིཾ, ཨེ་ཏེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན. ཨི་མཾ ནི་ར་གྒ་ལ༹ཾ ཡ་ཉྙཾ ཡ་ཛི་ཏྭཱ ཏི་ཝི་དྷཾ ཝི་སུ་དྡྷནྟི ཨ་ནཱ་ཝ་ཊ་དྭཱ་ར་ཏཱ་ཡ མུ་ཏྟ་ཙཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཙ ནི་ར་གྒ་ལ༹ཾ, ཏཱི་སུ་པི ཀཱ་ལེ་སུ ཏཱི་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་རཱ་པ་ནཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཝི་དྷཱི་ཧི ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཏི་ཝི་དྷཾ, ཏ་ཏྠ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་སུ་དྡྷཾ ཨ་པ་རི་མི་ཏ་དྷ་ན་པ་རི་ཙྩཱ་ག་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ཧཱ་ཙཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཡ་ཉྙཾ ཡ་ཛི་ཏྭཱ, མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ པ་ན དཱ་ནཾ ཙི་ར་ཀ་ཏ་མྤི ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཏཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་ཀ་ཊཾ ཨཱ་ས་ནྣཾ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་མ’’ནྟི.
༡༠༤༦. ཨེ་ཝཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཐེ་ར་སྶ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་དི་སཱ་ཡ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་རེ་པི པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཙ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་སཱ་ད་བ་ཧུ་མཱ་ནཾ པ་ཝེ་དེ་ནྟོ ‘‘ཨཱ་ཡུ་ཉྩ ཝ་ཎྞ་ཉྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཀ་ངྑ་ཏཱཏི ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ན. མུ་ནཱིཏི ཐེ་རཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི.
༡༠༤༧. ན་ཡི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེཏི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཾ ལོ་ཀཾ ཝ་ད་ཏི. པ་ར་སྨིནྟི ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ. ཨེ་ཏེ་ན ས་བྦེ་པི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ད་སྶེ་ཏི. ས་མོ ཙ ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི སེ་ཊྛོ ཏཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏུ, ས་མོ ཨེ་ཝ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ར་མཱ་ཧུ་ཏིཾ ག་ཏོཏི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱ ནཱ་མ, ཏེ་སུ ས་བྦེ་སུ པ་ར་མཱ་ཧུ་ཏིཾ པ་ར་མཾ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏོ. ‘‘ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ར་མ་གྒ་ཏཾ ག་ཏོ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ཏ་ཏྠ པ་ར་མ་གྒ་ཏནྟི པ་ར་མཾ ཨ་གྒ་བྷཱ་ཝཾ, ཨ་གྒ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ས་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་ཉྙ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ཝི་པུ་ལ་པྥ་ལེ་སི་ན’’ནྟི, པུ་ཉྙེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ཝི་པུ་ལཾ མ་ཧ་ནྟཾ པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ ཨི་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཝ ལོ་ཀ་སྶ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ར་མ་གྒ་ཏཾ ག་ཏོ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི, སོ་ཡེ་ཝ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ནྟ་མེ་ཝ ཏཾ ཐེ་རོ ཀ་ལླ་ཙི་ཏྟཾ མུ་དུ་ཙི་ཏྟཾ ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟཾ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟ་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་སི. སོ ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ཨ་ཐ ཐེ་རོ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་ན ཙ ཀ་ཐི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. སཱ དེ་ས་ནཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ སཱ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
མ་ཧཱ་ར་ཐ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨི་ཏི པ་ར་མ་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཱ ཁུ་དྡ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ
ཙུ་དྡ་ས་ཝ་ཏྠུ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་སྶ པ་ཉྩ་མ་སྶ མ་ཧཱ་ར་ཐ་ཝ་གྒ་སྶ
ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.