༡༣. ཙཱུ་ལ༹་ར་ཐ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨཱ ནི་སཱ་ར་སྶཱཏི ཙཱུ་ལ༹་ར་ཐ་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ དྷཱ་ཏུ་ཝི་བྷཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་ཏྠུ ཐཱུ་པེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་པྤ་མུ་ཁེ་སུ དྷ་མྨཾ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏུཾ ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏེ་སུ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཡཱ་ཝ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ནཱ ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟེ་སུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནོ པ་ཙྩ་ནྟ་དེ་སེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་སྶ་ཀ་ར་ཊྛེ པོ་ཏ་ལི་ན་ག་རེ ཨ་སྶ་ཀ་རཱ་ཛཱ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྶ ཛེ་ཊྛཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ པུ་ཏྟོ སུ་ཛཱ་ཏོ ནཱ་མ ཀུ་མཱ་རོ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀོ ཀ་ནི་ཊྛཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ནི་བ་ནྡྷ་ནེ་ན པི་ཏ་རཱ ར་ཊྛ་ཏོ པ་བྦཱ་ཛི་ཏོ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀེ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་ཏི. སོ ཀི་ར ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ སཱི་ལ་མ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ སུ་ག་ཏི་ཡཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་བྦྷ་མ་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཏོ ཏིཾ་ས་ཝ་སྶེ ཨ་སྶ་ཀ་ར་ཊྛེ ཨ་སྶ་ཀ་ར་ཉྙོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟི, ‘‘སུ་ཛཱ་ཏོ’’ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི.
ཏ་སྶ པ་ན མཱ་ཏ་རི ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ་ཡ རཱ་ཛཱ ཨ་ཉྙཾ རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏ་རཾ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. སཱ་པི ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཏ་སྶཱ རཱ་ཛཱ པུ་ཏྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣོ ‘‘བྷ་དྡེ, ཏ་ཡཱ ཨི་ཙྪི་ཏཾ ཝ་རཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་རཾ ཨ་དཱ་སི. སཱ ག་ཧི་ཏ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡ་དཱ སུ་ཛཱ་ཏ་ཀུ་མཱ་རོ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀོ ཛཱ་ཏོ, ཏ་དཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ ‘‘དེ་ཝ, ཏུ་མྷེ་ཧི མ་མ པུ་ཏྟཾ དི་སྭཱ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཝ་རོ དི་ནྣོ, ཏཾ ཨི་དཱ་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ག་ཎྷ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟ་སྶ ར་ཛྫཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན་སྶ, ཝ་ས་ལི, མ་མ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟེ དེ་ཝ་ཀུ་མཱ་ར་ས་དི་སེ སུ་ཛཱ་ཏ་ཀུ་མཱ་རེ ཋི་ཏེ ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་སཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི. དེ་ཝཱི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ནི་བ་ནྡྷ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟཱི མ་ནཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨཱ་ཧ ‘‘དེ་ཝ, ཡ་དི ས་ཙྩེ ཏི་ཊྛ་སི, དེ་ཧི ཨེ་ཝཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ནུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ཡཱ ཨི་མི་སྶཱ ཝ་རོ དི་ནྣོ, ཨ་ཡ་ཉྩ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཛཱ་ཏ་ཀུ་མཱ་རཾ པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨ་སྶཱུ་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་སི. ཀུ་མཱ་རོ པི་ཏ་རཾ སོ་ཙ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ དོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ ཨ་སྶཱུ་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཧི, དེ་ཝ, ཨ་ཧཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ར་ཉྙཱ ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཏེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་སྶཱ་མི, ཏ་ཏྠ ཝ་སེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཀུ་མཱ་རོ ན ཨི་ཙྪི. ‘‘མ་མ ས་ཧཱ་ཡཱ་ནཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ པེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ཏ་མྤི ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནི. ཀེ་ཝ་ལཾ ‘‘དེ་ཝ, ཨ་ར་ཉྙཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱ སཱི་སེ ཙུ་མྦི་ཏྭཱ ‘‘མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨི་དྷཱ་ག་ནྟྭཱ ར་ཛྫེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི.
སོ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀེ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མི་ག་ཝཾ ག་ཏོ. ཏ་སྶ ས་མ་ཎ་ཀཱ་ལེ ས་ཧཱ་ཡ་ཝ་རོ ཨེ་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཧི་ཏེ་སི་ཏཱ་ཡ མི་ག་རཱུ་པེ་ན ཏཾ པ་ལོ་བྷེ་ནྟོ དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ས་མཱི་པཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. སོ ‘‘ཨི་མཾ མི་གཾ ཨི་དཱ་ནི ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་ཝ་ནྟོ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ བ་ཧི པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ཐེ་རཾ ནི་སི་ནྣཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ ས་མཱི་པེ ཙཱ་པ་ཀོ་ཊིཾ ཨོ་ལུ་བྦྷ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཐེ་རོ ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦཾ ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོ –
༩༨༡. ‘‘ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨཱ ནི་སཱ་ར་སྶ, དྷ་ནུཾ ཨོ་ལུ་བྦྷ ཏི་ཊྛ་སི;
ཁ་ཏྟི་ཡོ ནུ་སི རཱ་ཛ་ཉྙོ, ཨ་དུ ལུ་དྡོ ཝ་ནེ་ཙ་རོ’’ཏི. –
པུ་ཙྪི. ཏ་ཏྠ ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨཱཏི ད་ལ༹ྷ་དྷ་ནུ. ད་ལ༹ྷ་དྷ་ནུ ནཱ་མ དྭི་ས་ཧ་སྶ་ཐཱ་མཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. དྭི་ས་ཧ་སྶ་ཐཱ་མ་ནྟི ཙ ཡ་སྶ ཨཱ་རོ་པི་ཏ་སྶ ཛི་ཡཱ་ཡ བ་དྡྷོ ལོ་ཧ་སཱི་སཱ་དཱི་ནཾ བྷཱ་རོ ད་ཎྜེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཀ་ཎྜ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་སྶ པ་ཐ་ཝི་ཏོ མུ་ཙྩ་ཏི. ནི་སཱ་ར་སྶཱཏི ནི་ར་ཏི་ས་ཡ་སཱ་ར་སྶ ཝི་སི་ཊྛ་སཱ་ར་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ དྷ་ནུཾ, སཱ་ར་ཏ་ར་རུ་ཀྑ་མ་ཡཾ དྷ་ནུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨོ་ལུ་བྦྷཱཏི ས་ནྣི་རུ་མྦྷི་ཏྭཱ. རཱ་ཛ་ཉྙོཏི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ. ཝ་ནེ་ཙ་རོཏི ཝ་ན་ཙ་རོ.
ཨ་ཐ སོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་རོ་ནྟོ –
༩༨༢. ‘‘ཨ་སྶ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏི་སྶཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ པུ་ཏྟོ ཝ་ནེ་ཙ་རོ;
ནཱ་མཾ མེ བྷི་ཀྑུ ཏེ བྲཱུ་མི, སུ་ཛཱ་ཏོ ཨི་ཏི མཾ ཝི་དཱུ.
༩༨༣. ‘‘མི་གེ ག་ཝེ་ས་མཱ་ནོ་ཧཾ, ཨོ་གཱ་ཧ་ནྟོ བྲ་ཧཱ་ཝ་ནཾ;
མི་གཾ ཏ་ཉྩེ་ཝ ནཱ་དྡ་ཀྑིཾ, ཏ་ཉྩ དི་སྭཱ ཋི་ཏོ ཨ་ཧ’’ནྟི. –
ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་སྶ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏི་སྶཱཏི ཨ་སྶ་ཀ་ར་ཊྛཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ ཨ་སྶ་ཀ་རཱ་ཛ་སྶ. བྷི་ཀྑཱུཏི ཐེ་རཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. མི་གེ ག་ཝེ་ས་མཱ་ནོཏི མི་ག་སཱུ་ཀ་རཱ་དི་ཀེ ག་ཝེ་ས་ནྟོ, མི་ག་ཝཾ ཙ་ར་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ –
༩༨༤. ‘‘སྭཱ་ག་ཏཾ ཏེ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙ, ཨ་ཐོ ཏེ ཨ་དུ་རཱ་ག་ཏཾ;
ཨེ་ཏྟོ ཨུ་ད་ཀ་མཱ་དཱ་ཡ, པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལ་ཡ་སྶུ ཏེ.
༩༨༥. ‘‘ཨི་ད་མྤི པཱ་ནཱི་ཡཾ སཱི་ཏཾ, ཨཱ་བྷ་ཏཾ གི་རི་ག་བྦྷ་རཱ;
རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ ཏ་ཏོ པི་ཏྭཱ, ས་ནྠ་ཏ་སྨིཾ ཨུ་པཱ་ཝི་སཱ’’ཏི. – ཨཱ་ཧ;
༩༨༤. ཏ་ཏྠ ཨ་དུ་རཱ་ག་ཏནྟི དུ་རཱ་ག་མ་ན་ཝ་ཛྫི་ཏཾ, མ་ཧཱ་པུ་ཉྙ, ཏེ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནཾ སྭཱ་ག་ཏཾ, ན ཏེ ཨ་པྤ་ཀ་མྤི དུ་རཱ་ག་མ་ནཾ ཨ་ཏྠི ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྩ མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛ་ན་ན་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཨ་དྷུ་ནཱ་ག་ཏ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ག་མ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༩༨༥. ས་ནྠ་ཏ་སྨིཾ ཨུ་པཱ་ཝི་སཱཏི ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཨ་ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ ནི་སཱི་དཱ་ཏི.
ཏ་ཏོ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ཐེ་ར་སྶ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟོ ཨཱ་ཧ –
༩༨༦. ‘‘ཀ་ལྱཱ་ཎཱི ཝ་ཏ ཏེ ཝཱ་ཙཱ, ས་ཝ་ནཱི་ཡཱ མ་ཧཱ་མུ་ནི;
ནེ་ལཱ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཏཱི ཝ་གྒུ, མ་ནྟྭཱ ཨ་ཏྠ་ཉྩ བྷཱ་ས་སི.
༩༨༧. ‘‘ཀཱ ཏེ ར་ཏི ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏོ, ཨི་སི་ནི་ས་བྷ ཝ་དེ་ཧི པུ་ཊྛོ;
ཏ་ཝ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཾ ནི་སཱ་མ་ཡི་ཏྭཱ, ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨ་པ་དཾ ས་མཱ་ཙ་རེ་མ་སེ’’ཏི.
༩༨༦. ཏ་ཏྠ ཀ་ལྱཱ་ཎཱིཏི སུ་ནྡ་རཱ སོ་བྷ་ནཱ. ས་ཝ་ནཱི་ཡཱཏི སོ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཱ. ནེ་ལཱཏི ནི་དྡོ་སཱ. ཨ་ཏྠ་ཝ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་དི་ནཱ ཧི་ཏེ་ན ཨུ་པེ་ཏཱ. ཝ་གྒཱུཏི མ་དྷུ་རཱ. མ་ནྟྭཱཏི ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ. ཨ་ཏྠནྟི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ན་པེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཧི་ཏཱ་ཝ་ཧཾ.
༩༨༧. ཨི་སི་ནི་ས་བྷཱཏི ཨི་སཱི་སུ ནི་ས་བྷ ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་ས་དི་ས. ཝ་ཙ་ན་པ་ཐནྟི ཝ་ཙ་ནཾ. ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཧི ཨ་ཏྠཱ་དྷི་ག་མ་སྶ ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཝ་ཙ་ན་པ་ཐ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨ་པ་དཾ ས་མཱ་ཙ་རེ་མ་སེཏི ཨི་དྷ ཙེ་ཝ ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙ ཨ་ཏྠཱ་ཝ་ཧཾ སཱི་ལཱ་དི་དྷ་མྨ་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མ་སེ.
ཨི་དཱ་ནི ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཝ་ད་ནྟོ –
༩༨༨. ‘‘ཨ་ཧིཾ་སཱ ས་བྦ་པཱ་ཎཱི་ནཾ, ཀུ་མཱ་ར་མྷཱ་ཀ རུ་ཙྩ་ཏི;
ཐེ་ཡྻཱ ཙ ཨ་ཏི་ཙཱ་རཱ ཙ, མ་ཛྫ་པཱ་ནཱ ཙ ཨཱ་ར་ཏི.
༩༨༩. ‘‘ཨཱ་ར་ཏི ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཙ, བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཾ ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཏཱ;
དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པཱ་སཾ་སཱ, དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏེ པ་སཾ་སི་ཡཱ’’ཏི. – ཨཱ་ཧ;
༩༨༩. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་ཏི ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཙཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ ཙ པཱ་པ་དྷ་མྨ་ཏོ ཨཱ་ར་ཏི, པ་ཊི་ཝི་ར་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་མ་ཏཱ་དི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཙ. བཱ་ཧུ་ས་ཙྩནྟི པ་རི་ཡ་ཏྟི་བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཾ. ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཏཱཏི པ་རེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་སྶ ཛཱ་ན་ནཱ. པཱ་སཾ་སཱཏི ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མེ་ཧི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ་ཧི པ་ཀཱ་ར་ཏོ ཨཱ་སཾ་སི་ཏ་བྦཱ. དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏེཏི ཨེ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ཧིཾ་སཱ་དི་དྷ་མྨཱ. པ་སཾ་སི་ཡཱཏི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི པ་སཾ་སི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎེ་ན ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘པ་ཉྩ་མཱ་ས་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ’’ཏི དི་སྭཱ ཏཾ སཾ་ཝེ་ཛེ་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷཾ ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༩༩༠. ‘‘ས་ནྟི་ཀེ མ་ར་ཎཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ, ཨོ་རཾ མཱ་སེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི;
རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཧི, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་མོ་ཙ་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་མོ་ཙ་ཡཱཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་ཏོ མོ་ཙེ་ཧི.
ཏ་ཏོ ཀུ་མཱ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པཱ་ཡཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨཱ་ཧ –
༩༩༡. ‘‘ཀ་ཏ་མཾ སྭཱ་ཧཾ ཛ་ན་པ་དཾ ག་ནྟྭཱ, ཀིཾ ཀ་མྨཾ ཀི་ཉྩ པོ་རི་སཾ;
ཀཱ་ཡ ཝཱ པ་ན ཝི་ཛྫཱ་ཡ, བྷ་ཝེ་ཡྻཾ ཨ་ཛ་རཱ་མ་རོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ སྭཱ་ཧནྟི ཀ་ཏ་མཾ སུ ཨ་ཧཾ, ཀ་ཏ་མཾ ནཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀིཾ ཀ་མྨཾ ཀི་ཉྩ པོ་རི་སནྟི ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཝ་ཙ་ན་སེ་སོ. པོ་རི་སནྟི པུ་རི་ས་ཀི་ཙྩཾ.
ཏ་ཏོ ཐེ་རོ ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་ཝོ་ཙ –
༩༩༢. ‘‘ན ཝི་ཛྫ་ཏེ སོ པ་དེ་སོ, ཀ་མྨཾ ཝི་ཛྫཱ ཙ པོ་རི་སཾ;
ཡ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ བྷ་ཝེ མ་ཙྩོ, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཱ་ཛ་རཱ་མ་རོ.
༩༩༣. ‘‘མ་ཧ་དྡྷ་ནཱ མ་ཧཱ་བྷོ་གཱ, ར་ཊྛ་ཝ་ནྟོ་པི ཁ་ཏྟི་ཡཱ;
པ་ཧཱུ་ཏ་དྷ་ན་དྷ་ཉྙཱ་སེ, ཏེ་པི ནོ ཨ་ཛ་རཱ་མ་རཱ.
༩༩༤. ‘‘ཡ་དི ཏེ སུ་ཏཱ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝེ་ཎྜུ་པུ་ཏྟཱ, སཱུ་རཱ ཝཱི་རཱ ཝི་ཀྐ་ནྟ་པྤ་ཧཱ་རི་ནོ;
ཏེ་པི ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྟཱ, ཝི་དྡྷ་སྟཱ ས་སྶ་ཏཱི་ས་མཱ.
༩༩༥. ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝེ་སྶཱ, སུ་དྡཱ ཙ་ཎྜཱ་ལ་པུ་ཀྐུ་སཱ;
ཨེ་ཏེ ཙ་ཉྙེ ཙ ཛཱ་ཏི་ཡཱ, ཏེ་པི ནོ ཨ་ཛ་རཱ་མ་རཱ.
༩༩༦. ‘‘ཡེ མ་ནྟཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟི, ཚ་ལ༹་ངྒཾ བྲ་ཧྨ་ཙི་ནྟི་ཏཾ;
ཨེ་ཏེ ཙ་ཉྙེ ཙ ཝི་ཛྫཱ་ཡ, ཏེ་པི ནོ ཨ་ཛ་རཱ་མ་རཱ.
༩༩༧. ‘‘ཨི་ས་ཡོ ཙཱ་པི ཡེ ས་ནྟཱ, ས་ཉྙ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་པ་སྶི་ནོ;
ས་རཱི་རཾ ཏེ་པི ཀཱ་ལེ་ན, ཝི་ཛ་ཧ་ནྟི ཏ་པ་སྶི་ནོ.
༩༩༨. ‘‘བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་པི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ, ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ;
ནི་ཀྑི་པ་ནྟི ཨི་མཾ དེ་ཧཾ, པུ་ཉྙ་པཱ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཡཱ’’ཏི.
༩༩༢. ཏ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ག་ནྟྭཱཏི ཡཾ པ་དེ་སཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་མྨཾ ཝི་ཛྫཾ པོ་རི་ས་ཉྩ ཀཱ་ཡ་པ་ཡོ་གེ་ན ཨི་ཏ་ར་པ་ཡོ་གེ་ན ཙ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨ་ཛ་རཱ་མ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༩༩༣. ཧེ་ཊྛི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཀོ་ཊི་ས་ཏཱ་དི་པ་རི་མཱ་ཎཾ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ མ་ཧ་ནྟཾ དྷ་ནཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི མ་ཧ་དྡྷ་ནཱ. ཀུ་མྦྷ་ཏྟ་ཡཱ་དི་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་པ་རི་བྦ་ཡོ མ་ཧ་ནྟོ བྷོ་གོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི མ་ཧཱ་བྷོ་གཱ. ར་ཊྛ་ཝ་ནྟོཏི ར་ཊྛ་སཱ་མི་ཀཱ, ཨ་ནེ་ཀ་ཡོ་ཛ་ན་པ་རི་མཱ་ཎཾ ར་ཊྛཾ པ་སཱ་ས་ནྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཁ་ཏྟི་ཡཱཏི ཁ་ཏྟི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ. པ་ཧཱུ་ཏ་དྷ་ན་དྷ་ཉྙཱ་སེཏི མ་ཧཱ་དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་ས་ནྣི་ཙ་ཡཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་སཱ་ཡ ཙ ས་ཏྟ་ཊྛ་སཾ་ཝ་ཙྪ་ར་པ་ཧོ་ན་ཀ་དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་ས་ནྣི་ཙ་ཡཱ. ཏེ་པི ནོ ཨ་ཛ་རཱ་མ་རཱཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝ, མ་ཧ་དྡྷ་ན་ཏཱ་དཱི་ནི་པི ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི ནི་པ་ཏ་ནྟཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༩༩༤. ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝེ་ཎྜུ་པུ་ཏྟཱཏི ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝེ་ཎྜུ་སྶ པུ་ཏྟཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཏཱ. སཱུ་རཱཏི ས་ཏྟི་མ་ནྟོ. ཝཱི་རཱཏི ཝཱི་རི་ཡ་ཝ་ནྟོ. ཝི་ཀྐ་ནྟ་པྤ་ཧཱ་རི་ནོཏི སཱུ་ར་ཝཱི་ར་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ས་ཏྟུ་བ་ལཾ ཝི་ཀྐ་མྨ པ་ས་ཡ྄ཧ པ་ཧ་ར་ཎ་སཱི་ལཱ. ཝི་དྡྷ་སྟཱཏི ཝི་ན་ཊྛཱ. ས་སྶ་ཏཱི་ས་མཱཏི ཀུ་ལ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ས་སྶ་ཏཱི་ཧི ཙ་ནྡ་སཱུ་རི་ཡཱ་དཱི་ཧི ས་མཱ་ནཱ, ཏེ་པི ཨ་ཙི་ར་ཀཱ་ལ་པ་ཝ་ཏྟ་ཀུ་ལ་ནྭ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༩༩༥. ཛཱ་ཏི་ཡཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ, ཝི་སི་ཊྛ་ཏ་རཱ པ་ན ཛཱ་ཏི་པི ནེ་སཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༩༩༦. མ་ནྟནྟི ཝེ་དཾ. ཚ་ལ༹་ངྒནྟི ཀ་པྤ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ནི་རུ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་ཚ་ནྡོ་ཝི་ཙི་ཏི་ཛོ་ཏི་ས་ཏྠ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི ཚ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ཚ་ལ༹་ངྒཾ. བྲ་ཧྨ་ཙི་ནྟི་ཏནྟི བྲ་ཧྨེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཙི་ནྟི་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་ཊྛཾ.
༩༩༧. ས་ནྟཱཏི ཨུ་པ་ས་ནྟ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟཱ. ས་ཉྙ་ཏ་ཏྟཱཏི ས་ཉྙ་ཏ་ཙི་ཏྟཱ. ཏ་པ་སྶི་ནོཏི ཏ་པ་ནི་སྶི་ཏཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཀུ་མཱ་རོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཝ་ད་ནྟོ –
༩༩༩. ‘‘སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཏཱི, གཱ་ཐཱ་ཡོ ཏེ མ་ཧཱ་མུ་ནི;
ནི་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ་མྷི སུ་བྷ་ཊྛེ་ན, ཏྭ་ཉྩ མེ ས་ར་ཎཾ བྷ་ཝཱ’’ཏི. –
ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ནི་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ་མྷཱིཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་པི་ཏོ དྷ་མྨོ་ཛ་ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཉྙ་ཏྟི་ག་ཏོ ཨ་མྷི. སུ་བྷ་ཊྛེ་ནཱཏི སུ་ཊྛུ བྷཱ་སི་ཏེ་ན.
ཏ་ཏོ ཐེ་རོ ཏཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
༡༠༠༠. ‘‘མཱ མཾ ཏྭཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪ, ཏ་མེ་ཝ ས་ར་ཎཾ ཝ་ཛ;
ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་ཝཱི་རཾ, ཡ་མ་ཧཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ’’ཏི.
ཏ་ཏོ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ཨཱ་ཧ –
༡༠༠༡. ‘‘ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ སོ ཛ་ན་པ་དེ, ས་ཏྠཱ ཏུ་མྷཱ་ཀ མཱ་རི་ས;
ཨ་ཧ་མྤི ད་ཊྛུཾ ག་ཙྪི་སྶཾ, ཛི་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལ’’ནྟི.
པུ་ན ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ –
༡༠༠༢. ‘‘པུ་ར་ཏྠི་མ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ, ཨོ་ཀྐཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ས་མྦྷ་ཝོ;
ཏ་ཏྠཱ་སི པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙོ, སོ ཙ ཁོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཐེ་རེ་ན ནི་སི་ནྣ་པ་དེ་ས་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་ས་སྶ པཱ་ཙཱི་ན་དི་སཱ་བྷཱ་ག་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པུ་ར་ཏྠི་མ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ སོ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ ཐེ་ར་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ས་ར་ཎེ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ ཙ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༡༠༠༣. ‘‘ས་ཙེ ཧི བུ་དྡྷོ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ས་ཏྠཱ ཏུ་མྷཱ་ཀ མཱ་རི་ས;
ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ག་ཙྪེ་ཡྻཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏུཾ.
༡༠༠༤. ‘‘ཡ་ཏོ ཙ ཁོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ས་ཏྠཱ ཏུ་མྷཱ་ཀ མཱ་རི་ས;
ནི་བྦུ་ཏ་མྤི མ་ཧཱ་ཝཱི་རཾ, ག་ཙྪཱ་མི ས་ར་ཎཾ ཨ་ཧཾ.
༡༠༠༥. ‘‘ཨུ་པེ་མི ས་ར་ཎཾ བུ་དྡྷཾ, དྷ་མྨ་ཉྩཱ་པི ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ;
ས་ངྒྷ་ཉྩ ན་ར་དེ་ཝ་སྶ, ག་ཙྪཱ་མི ས་ར་ཎཾ ཨ་ཧཾ.
༡༠༠༦. ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝི་ར་མཱ་མི ཁི་པྤཾ, ལོ་ཀེ ཨ་དི་ནྣཾ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡཱ་མི;
ཨ་མ་ཛྫ་པོ ནོ ཙ མུ་སཱ བྷ་ཎཱ་མི, ས་ཀེ་ན དཱ་རེ་ན ཙ ཧོ་མི ཏུ་ཊྛོ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་ན ཏཾ ས་ར་ཎེ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ ཙ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ཐེ་རོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨི་དྷ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ན་ཏྠི, ན ཙི་རཾ ཏ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཾ, པ་ཉྩ་མཱ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨེ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་རི་སྶ་སི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཝ པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀ་མེ་ཝ ག་ནྟྭཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ས་གྒ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ད་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. སོ ག་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨི་ཏོ ག་མི་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷེ་ཧི་པི མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པི་ཏུ ན་ག་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ར་ཉྙོ ནི་ཝེ་དེ་སི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཀུ་མཱ་རཾ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱ ཨ་ནྟེ་པུ་རཾ ནེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་སི་ཉྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཀུ་མཱ་རོ ‘‘དེ་ཝ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་པྤ་ཀཾ ཨཱ་ཡུ, ཨི་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན མ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀིཾ མེ ར་ཛྫེ་ན, ཏུ་མྷེ ནི་སྶཱ་ཡ པུ་ཉྙ་མེ་ཝ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ གུ་ཎཾ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་སྶ ཙ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཝེ་དེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ སཾ་ཝེ་ག་པྤ་ཏྟོ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡེ ཙ ཐེ་རེ ཙ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ མ་ཧ་ནྟཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པཱ་ཧེ་སི. ཐེ་རོ་པི རཱ་ཛཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཉྩ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཙྪི. རཱ་ཛཱ ཙ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ས་ར་ཎེ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ ཙ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ཀུ་མཱ་རོ ཙ སཱི་ལཱ་ནི ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ བྷི་ཀྑཱུ ཙེ་ཝ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ དཱ་ནཱ་ནི ད་ད་ནྟོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ ས་ཏྟ་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎོ ར་ཐོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཙ་སྶ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི.
རཱ་ཛཱ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ས་རཱི་ར་ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ས་ནྣི་པ་ཏི, ཐེ་རོ་པི ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ཏཾ པ་དེ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཉྪི. ཨ་ཐ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ ‘‘ག་ནྟྭཱ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་སྶཱ་མི, སཱ་ས་ན་གུ་ཎེ ཙ པཱ་ཀ་ཊེ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ དི་བྦ་ར་ཐཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧ་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན དི་སྶ་མཱ་ན་རཱུ་པོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ར་ཐཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཐེ་ར་སྶ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པི་ཏ་རཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་མཱ་ནོ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏཾ ཐེ་རོ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པུ་ཙྪི –
༡༠༠༧. ‘‘ས་ཧ་སྶ་རཾ་སཱི་ཝ ཡ་ཐཱ་མ་ཧ་པྤ་བྷོ, དི་སཾ ཡ་ཐཱ བྷཱ་ཏི ན་བྷེ ཨ་ནུ་ཀྐ་མཾ;
ཏ་ཐཱ་པ་ཀཱ་རོ ཏ་ཝཱ་ཡཾ མ་ཧཱ་ར་ཐོ, ས་མ་ནྟ་ཏོ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏྟ་མཱ་ཡ་ཏོ.
༡༠༠༨. ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚེ་ཧི ས་མ་ནྟ་མོ་ཏྠ་ཊོ, ཨུ་ར་སྶ མུ་ཏྟཱ་ཧི མ་ཎཱི་ཧི ཙི་ཏྟི་ཏོ;
ལེ་ཁཱ སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ ཙ རཱུ་པི་ཡ་སྶ ཙ, སོ་བྷེ་ནྟི ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་མ་ཡཱ སུ་ནི་མྨི་ཏཱ.
༡༠༠༩. ‘‘སཱི་ས་ཉྩི་དཾ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་སྶ ནི་མྨི་ཏཾ, ཡུ་ག་ཉྩི་དཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ཡ ཙི་ཏྟི་ཏཾ;
ཡུ་ཏྟཱ སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ ཙ རཱུ་པི་ཡ་སྶ ཙ, སོ་བྷ་ནྟི ཨ་སྶཱ ཙ ཨི་མེ མ་ནོ་ཛ་ཝཱ.
༡༠༡༠. ‘‘སོ ཏི་ཊྛ་སི ཧེ་མ་ར་ཐེ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏོ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ་ཝ ས་ཧ་སྶ་ཝཱ་ཧ་ནོ;
པུ་ཙྪཱ་མི ཏཱ་ཧཾ ཡ་ས་ཝ་ནྟ ཀོ་ཝི་དཾ, ཀ་ཐཾ ཏ་ཡཱ ལ་དྡྷོ ཨ་ཡཾ ཨུ་ལཱ༹་རོ’’ཏི.
༡༠༠༧. ཏ་ཏྠ ས་ཧ་སྶ་རཾ་སཱིཏི སཱུ་རི་ཡོ. སོ ཧི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶ་རཾ་སི་མ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ‘‘ས་ཧ་སྶ་རཾ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ་མ་ཧ་པྤ་བྷོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ཧ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་པྤ་བྷོ. ཡ་ཐཱ ཧི མ་ཧ་ཏྟེ་ན སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལེ་ན ས་དི་སཾ ཛོ་ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ ན་ཏྠི, ཨེ་ཝཾ པ་བྷཱ་ཡ་པི. ཏ་ཐཱ ཧི ཏཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཏཱི་སུ མ་ཧཱ་དཱི་པེ་སུ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཕ་ར་ནྟཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. དི་སཾ ཡ་ཐཱ བྷཱ་ཏི ན་བྷེ ཨ་ནུ་ཀྐ་མནྟི ན་བྷེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཡ་ཐེ་ཝ དི་སཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མ་ནྟོ ག་ཙྪ་ནྟོ ཡ་ཐཱ ཡེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན བྷཱ་ཏི དི་བྦ་ཏི ཛོ་ཏ་ཏི. ཏ་ཐཱ་པ་ཀཱ་རོཏི ཏཱ་དི་སཱ་ཀཱ་རོ. ཏ་ཝཱ་ཡནྟི ཏ་ཝ ཨ་ཡཾ.
༡༠༠༨. སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚེ་ཧཱིཏི སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡེ་ཧི པ་ཊྚེ་ཧི. ས་མ་ནྟ་མོ་ཏྠ་ཊོ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཚཱ་དི་ཏོ. ཨུ་ར་སྶཱཏི ཨུ་རོ ཨ་སྶ, ར་ཐ་སྶ ཨུ་རོ་ཏི ཙ ཨཱི་སཱ་མཱུ་ལཾ ཝ་ད་ཏི. ལེ་ཁཱཏི ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་མ་ཡཱ མཱ་ལཱ་ཀ་མྨ་ལ་ཏཱ་ཀ་མྨཱ་དི་ལེ་ཁཱ. ཏཱ་སཾ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚེ་སུ ཙ ར་ཛ་ཏ་པ་ཊྚེ་སུ ཙ དི་སྶ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ ཙ རཱུ་པི་ཡ་སྶ ཙཱ’’ཏི. སོ་བྷེ་ནྟཱིཏི ར་ཐཾ སོ་བྷ་ཡ་ནྟི.
༡༠༠༩. སཱི་སནྟི ར་ཐ་ཀུ་བྦ་ར་སཱི་སཾ. ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་སྶ ནི་མྨི་ཏནྟི ཝེ་ལུ༹་རི་ཡེ་ན ནི་མྨི་ཏཾ, ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་མ་ཎི་མ་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ཡཱཏི ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་མ་ཎི་ནཱ, ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ར་ཏྟ་མ་ཎི་ནཱ ཝཱ. ཡུ་ཏྟཱཏི ཡོ་ཛི་ཏཱ, ཨ་ཐ ཝཱ ཡོ་ཏྟཱ སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ ཙ རཱུ་པི་ཡ་སྶ ཙཱཏི སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ ཙ རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡཱ ཙ ཡོ་ཏྟཱ, ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༠༡༠. ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ཝི་དྡྷི་ཡཱ ས་ཀ་ལ་མི་དཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. ས་ཧ་སྶ་ཝཱ་ཧ་ནོཏི ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ཧ་ནོ, ས་ཧ་སྶ་ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་ཡུ་ཏྟ་ར་ཐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཡ་ཐཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་ས་ཝ་ནྟཱཏི ཨཱ་ལ་པ་ནཾ, ཡ་ས་སྶཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀོ་ཝི་དནྟི ཀུ་ས་ལ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ནྟཾ, ར་ཐཱ་རོ་ཧ་ནེ ཝཱ ཚེ་ཀཾ. ཨ་ཡཾ ཨུ་ལཱ༹་རོཏི ཨ་ཡཾ ཨུ་ལཱ༹་རོ མ་ཧ་ནྟོ ཡ་སོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རེ་ན པུ་ཊྛོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི བྱཱ་ཀཱ་སི –
༡༠༡༡. ‘‘སུ་ཛཱ་ཏོ ནཱ་མ་ཧཾ བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ པུ་རེ ཨ་ཧུཾ;
ཏྭ་ཉྩ མཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ, ས་ཉྙ་མ་སྨིཾ ནི་ཝེ་ས་ཡི.
༡༠༡༢. ‘‘ཁཱི་ཎཱ་ཡུ་ཀ་ཉྩ མཾ ཉ་ཏྭཱ, ས་རཱི་རཾ པཱ་དཱ་སི ས་ཏྠུ་ནོ;
ཨི་མཾ སུ་ཛཱ་ཏ པཱུ་ཛེ་ཧི, ཏཾ ཏེ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧེ་ཧི་ཏི.
༡༠༡༣. ‘‘ཏཱ་ཧཾ ག་ནྡྷེ་ཧི མཱ་ལེ་ཧི, པཱུ་ཛ་ཡི་ཏྭཱ ས་མུ་ཡྻུ་ཏོ;
པ་ཧཱ་ཡ མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ, ཨུ་པ་པ་ནྣོ་མྷི ན་ནྡ་ནཾ.
༡༠༡༤. ‘‘ན་ནྡ་ནེ ཙ ཝ་ནེ ར་མྨེ, ནཱ་ནཱ་དི་ཛ་ག་ཎཱ་ཡུ་ཏེ;
ར་མཱ་མི ན་ཙྩ་གཱི་ཏེ་ཧི, ཨ་ཙྪ་རཱ་ཧི པུ་ར་ཀྑ་ཏོ’’ཏི.
༡༠༡༢-༣. ཏ་ཏྠ ས་རཱི་རནྟཱི ས་རཱི་ར་དྷཱ་ཏུཾ. ཧེ་ཧི་ཏཱིཏི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་མུ་ཡྻུ་ཏོཏི ས་མྨཱ ཨུ་ཡྻུ་ཏྟོ, ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཐེ་རེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་མ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པི་ཏ་རཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ར་ཐཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ག་ཏོ. ཐེ་རོ་པི ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. སཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ སཱ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཐེ་རོ ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཏེ་ན ཙ ཀ་ཐི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་ལེ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི, ཏེ ཙ ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རོ་པེ་སུ་ནྟི.
ཙཱུ་ལ༹་ར་ཐ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.